VI U 836/15

Sygnatura akt VI U 836/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Tomasz Korzeń Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kopala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 roku sprawy z odwołania T. M. jako następcy prawnego K. M. od decyzji z dnia 14 września i 6 października 2015 roku znak (...) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o przyznanie emerytury zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 14 września i 6 października 2015 roku znak (...) w ten sposób, że przyznaje T. M. prawo do niezrealizowanych świadczeń emerytalnych po K. M. za okres od 27 sierpnia 2015 roku. SSO Tomasz Korzeń VI U 836/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił K. M. prawa do emerytury podnosząc, że na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił on wymaganego 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Z tych samym powodów pozwany odmówił skarżącemu prawa do emerytury również w decyzji z dnia 6 października 2015 r. Ubezpieczony K. M. wniósł odwołania od obu spornych decyzji wskazując, iż są niesłuszne. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołań. Wskazał, że ubezpieczony udowodnił jedynie okres 14 lat, 7 miesięcy i 21 dni pracy w warunkach szczególnych, a zatem sporne decyzje wydane zostały prawidłowo. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2015 r. (k. 7 akt VI U 765/15) sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z odwołań od obu spornych decyzji. Wobec śmierci ubezpieczonego K. M. w toku postępowania i wniosku o dalsze prowadzenie postępowania złożonego przez jego żonę T. M. , sąd orzeczeniem z dnia 26 listopada 2015 r. (k. 20) postanowił prowadzić postępowanie z udziałem następcy prawnego zmarłego – T. M. . Następca prawny podtrzymała dotychczasowe żądania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. M. urodził się (...) ., zmarł (...) . Ukończył zasadniczą szkołę zawodową w zawodzie tokarz. Od 13 kwietnia 1977 r. posiadał prawo jazdy kategorii A, B i C. Posiadał również uprawnienia do obsługi spycharek gąsienicowych. W dniu złożenia wniosku o emeryturę nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy uznał, że na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił okres ubezpieczenia wynoszący łącznie 25 lat, 10 miesięcy i 3 dni, w tym okres 14 lat, 7 miesięcy i 21 dni pracy w warunkach szczególnych. Decyzjami z dnia 14 września 2015 r. i 6 października 2015 r. organ rentowy odmówił mu prawa do tego świadczenia. Pozwany nie zaliczył mu okresów pracy: od 1.04.1994 r. do 31.12.1996 r. (w Zakładzie (...) inż. J. Z. w G. ) oraz od 2.01.1997 r. do 31.12.1998 r. (w Zakładzie (...) inż. J. Z. (...) s.j.), do okresów pracy w warunkach szczególnych. (bezsporne) W okresie od 1.04.1994 r. do 31.12.1996 r. będąc pracownikiem Zakładu (...) inż. J. Z. w G. , K. M. pracował jako pracownik fizyczny – kopacz (od 1.04.1994 r. do 31.12.1994 r.), kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony (od 2.01.1995 r. do 31.12.1995 r.) i jako operator spycharki (od 2.01.1996 r. do 31.12.1998 r.). W kolejnym spornym okresie od 2.01.1997 r. do 31.12.1998 r. będąc zatrudnionym w Zakładzie (...) inż. J. Z. (...) s.j. skarżący pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony i jako operator spycharki. Jeździł samochodem ciężarowym Star 244 o ładowności powyżej 5 ton, spycharką gąsienicową S100 (Staliniec). Pracował stale i w pełnym wymiarze godzin pracy. Nie korzystał z urlopów bezpłatnych. Na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych wynoszącym ponad 15 lat. dowód: dokumenty w aktach organu rentowego; tom II: świadectwa pracy k. 16, 18, świadectwa pracy w warunkach szczególnych k. 17, 19, 25, wyjaśnienia k. 38 dokumenty zawarte w aktach osobowych ubezpieczonego K. M. z okresu jego zatrudnienia w (...) stanowiące załącznik do sprawy zeznania świadka S. B. k. 55 zeznania świadka J. J. k. 55-55v zeznania świadka P. S. k. 55v zeznania świadka J. Z. k. 55v Sąd zważył, co następuje: Odwołania ubezpieczonego zasługiwały na uwzględnienie. W sprawie ustalić należało, czy ubezpieczony K. M. posiada łączny staż pracy w warunkach szczególnych wynoszący co najmniej 15 lat. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2015.748; dalej jako ustawa) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. 2. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W art. 32 ustawy określono zasady ustalania prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Zgodnie z tym artykułem, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Warunki wymagane do uzyskania prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.; dalej jako rozporządzenie). Rodzaje prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie może uprawniać do emerytury wcześniejszej, wymienione są w wykazach A i B stanowiących załączniki do rozporządzenia. Emerytura wcześniejsza przysługuje na zasadach określonych w § 3 i 4 rozporządzenia, jeżeli kobieta udowodni co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a mężczyzna 25 lat tych okresów, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej w ramach stosunku pracy, przy czym wymagane jest osiągnięcie wieku emerytalnego wynoszącego 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia przy ustalaniu okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze uwzględnia się jedynie te okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że pracą w szczególnych warunkach jest praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2012 r., III UK 92/11). Art. 32 ust. 1a ustawy stanowi zaś, że przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Na okoliczność pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych w spornym okresie, sąd dopuścił dowód z dokumentów w aktach organu rentowego, dokumentów w aktach niniejszej sprawy, a także dowód z zeznań świadków i ubezpieczonego. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdziła wykonywanie przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat, w okresie jego zatrudnienia w Zakładzie (...) inż. J. Z. w G. i następnie w Zakładzie (...) inż. J. Z. (...) s.j. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony i jako operator spycharki (wykaz A rozporządzenia, Dział VIII: w transporcie i łączności. Transport: 2. Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tomy, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, 3. Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych; Dział V: W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych: 3. Prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych). Świadkowie: S. B. , J. J. , P. S. i J. Z. zgodnie zeznali, że w okresie zatrudnienia ubezpieczonego pracował on w warunkach szczególnych jako kierowca samochodu ciężarowego i jako operator spycharki gąsienicowej. Jedynie przez pierwszy rok zatrudnienia wykonywał prace fizyczne. Sąd dał wiarę zeznaniom tych świadków nie znajdując żadnych podstaw by kwestionować ich szczerość i zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Świadkowie ci są osobami obcymi dla ubezpieczonego. Nie mają żadnego interesu w składaniu fałszywych zeznań. Ich zeznania wzajemnie się uzupełniają tworząc logiczną całość. Świadkowie pracowali ze skarżącym w tym samym zakładzie pracy, a zatem posiadają wiedzę w przedmiocie charakteru jego zatrudnienia. Zeznania świadków znajdują potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach osobowych, którym to dokumentom sąd nadał przymiot wiarygodności. Zeznania świadków i dokumenty zgromadzone w sprawie tworzą logiczną całość i pozwalają na ustalenie, że w co najmniej w okresie od 2.01.1995 r. do 31.12.1995 r. skarżący pracował w warunkach szczególnych jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony, w okresie od 2.01.1996 r. do 31.12.1998 r. jako operator spycharki, a następnie w okresie od 2.01.1997 r. do 31.12.1998 r. jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony i jako operator spycharki. Ubezpieczony posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami ciężarowymi o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony już od 1977 r., a zatem mógł i wykonywał pracę kierowcy takiego właśnie pojazdu w spornym okresie. Okoliczność wskazywana przez pozwanego, iż w umowach i pracę i angażach wskazywano na różne stanowiska pracy nie dowodzi samo przez się ażeby prace te wykonywane były jednocześnie. Wyjaśnienia pracodawcy wskazują jednoznacznie na wykonywanie przez skarżącego w roku 1995 pracy w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego, a w roku 1996 operatora ciężkich maszyn budowlanych. Argumentacja organu rentowego jakoby pracodawca nie wiedzieć na jakiej podstawie wystawił ubezpieczonemu nowe świadectwo pracy w warunkach szczególnych, pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki, bowiem to właśnie pracodawca posiada szczegółową wiedzę o tym w jakich okresach wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych. Pracodawca w wydanym przez siebie świadectwie pracy w warunkach szczególnych w sposób prawidłowy porozdzielał okresy wykonywania przez skarżącego poszczególnych prac wskazując na stanowiska jakie w spornym okresie zajmował odwołujący. K. M. posiadał ponad 25 letni staż ubezpieczeniowy, nie należał do OFE, a na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymował się stażem pracy w warunkach szczególnych wynoszącym ponad 15 lat. Tym samym spełnił on wszystkie wynikające z art. 184 ustawy przesłanki do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z dniem 27 sierpnia 2015 r. tj. z dniem ukończenia 60 lat. W toku postępowania ubezpieczony K. M. zmarł a w jego miejsce, na podstawie art. 136 ust. 1 ustawy, wstąpiła jego żona T. M. . Zgodnie z art. 136 ustawy, w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którym prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Odwołujący zmarł w dniu 21 października 2015 r., a do sporu skutecznie wstąpiła jego żona. Z uwagi na to, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 K.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. SSO Tomasz Korzeń