VI U 7330/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o rentę, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, uznając, że uchylenie decyzji ZUS przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego nie zawsze uzasadnia umorzenie sprawy.
Ubezpieczona odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, uznając, że uchylenie pierwotnej decyzji przez ZUS uczyniło sprawę bezprzedmiotową. Sąd Apelacyjny uznał to za błąd, wskazując, że uchylenie decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego nie zawsze prowadzi do umorzenia, zwłaszcza gdy nie uwzględnia ono w całości żądania strony. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej E. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 stycznia 2017 roku, odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po złożeniu odwołania, sprawa została zwrócona do organu rentowego, który następnie wydał decyzję z dnia 6 czerwca 2017 roku, uchylając w całości decyzję z 18 stycznia 2017 roku. Sąd Okręgowy w Szczecinie, uznając, że uchylenie pierwotnej decyzji uczyniło przedmiot zaskarżenia zbędnym, umorzył postępowanie na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. Ubezpieczona złożyła zażalenie na to postanowienie. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że uchylenie decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego nie zawsze uzasadnia umorzenie postępowania. Zgodnie z art. 477¹³ k.p.c., umorzenie jest możliwe, gdy organ rentowy wyda decyzję uwzględniającą w całości lub w części żądanie strony. Ponieważ uchylenie decyzji z 18 stycznia 2017 roku przez ZUS nie spowodowało uwzględnienia żądania ubezpieczonej, Sąd Apelacyjny uznał, że brak było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 477¹³ k.p.c., ani na podstawie ogólnych przepisów art. 355 § 1 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji przez organ rentowy nie zawsze uzasadnia umorzenie postępowania sądowego. Umorzenie na podstawie art. 477¹³ k.p.c. jest możliwe tylko w przypadku wydania decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony. Brak jest również podstaw do umorzenia na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., gdy cel postępowania nie został zrealizowany.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 477¹³ k.p.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że umorzenie postępowania w sprawach ubezpieczeniowych w przypadku wydania przez organ rentowy nowej decyzji w tym samym przedmiocie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nowa decyzja uwzględnia żądanie strony. Uchylenie decyzji, które nie uwzględnia żądania strony, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
E. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. T. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 477¹³
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku wydania przez organ rentowy w toku sądowego postępowania odwoławczego decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony, postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Żadne inne zmiany decyzji organu rentowego, a także jej wykonanie, nie mają wpływu na bieg postępowania w sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy k.p.c. stosuje się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 83 § ust. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uwzględnienia słuszności odwołania przez organ rentowy przed przekazaniem sprawy do sądu.
k.p.c. art. 477 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia lub zmiany decyzji przez organ rentowy przed przekazaniem sprawy do sądu.
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy braku przesłanek procesowych warunkujących dopuszczalność procesu.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego nie zawsze skutkuje umorzeniem postępowania, zwłaszcza gdy nie uwzględnia ono żądania strony. Art. 477¹³ k.p.c. stanowi lex specialis w stosunku do art. 355 k.p.c. i precyzuje przypadki umorzenia postępowania w sprawach ubezpieczeniowych.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania przez Sąd Okręgowy z uwagi na uchylenie pierwotnej decyzji przez organ rentowy.
Godne uwagi sformułowania
wyrokowanie co do zasadności decyzji [...] stało się nie tylko zbędne, ale wręcz niedopuszczalne, bowiem przestał istnieć przedmiot zaskarżenia żadne inne zmiany decyzji organu rentowego, a także jej wykonanie nie mają wpływu na bieg postępowania w sprawie co do zasady decyzja o której stanowi art. 477 13 k.p.c. , to nie tylko decyzja zmieniająca, ale każda forma decyzji anulującej decyzję wcześniejszą, a więc także decyzja uchylająca, byleby z niej wynikało, że rozstrzyga o przedmiocie tej wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem odwołania
Skład orzekający
Jolanta Hawryszko
przewodniczący
Urszula Iwanowska
sędzia
Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania w sprawach ubezpieczeniowych po zmianie lub uchyleniu decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy uchyla decyzję, ale nie uwzględnia żądania strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia ważne proceduralne kwestie dotyczące interakcji między organem rentowym a sądem w sprawach o świadczenia, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.
“Czy uchylenie decyzji ZUS przez sam ZUS zawsze oznacza koniec sprawy w sądzie? Sprawdź, co orzekł Sąd Apelacyjny!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPOSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jolanta Hawryszko Sędziowie: SSA Urszula Iwanowska SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy E. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na skutek zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 czerwca 2017 r. sygn. akt VI U 7330/17 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie VI Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 czerwca 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy wskazał, że w lutym 2017 roku ubezpieczona wniosła odwołanie od decyzji ZUS z dnia 18 stycznia 2017 roku o odmowie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sprawa została zadekretowana pod sygnaturą VI U 330/17. Sprawa została zwrócona do organu celem przebadania ubezpieczonej przez Lekarza Orzecznika ZUS. Decyzją z 6 czerwca 2017 roku organ rentowy uchylił decyzję z dnia 18 stycznia 2017 r. Od tej decyzji nie wpłynęło dotychczas odwołanie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia została uchylona przez organ i „zastąpiona” inną decyzją, która mogłaby być ewentualnie przedmiotem innego postępowania sądowego, o ile zostanie od niej wniesione odwołanie. W tej sytuacji, w ocenie sądu meriti, wyrokowanie co do zasadności decyzji z dnia 18.01.2017 roku stało się nie tylko zbędne, ale wręcz niedopuszczalne, bowiem przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Marginalnie Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy wywołanej ewentualnym odwołaniem ubezpieczonej od decyzji z dnia 6 czerwca 2017 roku, która dotyczyłaby innej decyzji i toczyła się niezależnie od niniejszego postępowania. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się ubezpieczona, która w zażaleniu domagała się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ubezpieczona wskazała, że decyzję odmowną ZUS-u otrzymała 7 czerwca 2017 r. i zgodnie z pouczeniem ma 1 miesiąc na odwołanie się do Sądu. Skarżąca wskazała, że otrzymała orzeczenie Komisji Lekarskiej, z której wynika, że jest osobą niezdolną do pracy. W orzeczeniu błędnie wskazano moment powstania niezdolności. W ocenie skarżącej niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie od dnia operacji, tj., 30 marca 2013 r. Ubezpieczona od tej daty nie miała przerwy w ubezpieczeniu. Po operacji przyznano ubezpieczonej świadczenie rentowe do dnia 31 marca 2014 r. Świadczenie to zostało ubezpieczonej następnie odebrane i w dalszym ciągu trwa postępowanie sądowe w tej sprawie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie ubezpieczonej okazało się uzasadnione, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do dalszego rozpoznania. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, że bezspornie E. T. złożyła odwołanie od decyzji z dnia 18 stycznia 2017 roku, która to decyzją odmówiono jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po zwróceniu sprawy organowi rentowemu została wydana decyzja z dnia 6 czerwca 2017 roku, którą organ rentowy uchylił w całości decyzję z dnia 18 stycznia 2017 roku. Obie decyzje wskazywały, że brak jest podstaw do przyznania ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zaskarżonym postanowieniem, Sąd Okręgowy umorzył postępowanie z uwagi na uchylenie decyzji z dnia 18 stycznia 2017 roku stwierdzając, że zbędne stało się rozpatrywanie sporu i wydanie wyroku w sprawie z odwołania od nieistniejącej decyzji. Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c. , stosowanym do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. , Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy ubezpieczony cofa odwołanie od decyzji ze skutkiem prawnym lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Nadto wskazać należy, że w postępowaniu w zakresie ubezpieczeń społecznych podstawą umorzenia postępowania, w przypadku, gdy w toku postępowania zostaje wydana inna decyzja w tym samym przedmiocie, zastosowanie winien znaleźć art. 477 13 k.p.c. , stanowiący lex specialis w stosunku do art. 355 k.p.c. Przypomnieć również należy, że od momentu wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego do właściwego sądu sprawa staje się sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 i 2 k.p.c. , podlegającą rozstrzygnięciu wedle reguł właściwych dla tej kategorii spraw i dopiero po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym wraca do postępowania administracyjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2010 r., II UK 336/09, LEX nr 604222). Zatem po wydaniu decyzji, od której wniesiono odwołanie, organ rentowy może weryfikować swoje decyzje tylko w dwóch przypadkach: - w razie uwzględnienia słuszności odwołania przed przekazaniem sprawy do sądu ( art. 83 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i odpowiednio art. 477 9 § 2 k.p.c. ), gdyż w takim wypadku uchylenie lub zmiana decyzji czyni odwołanie bezprzedmiotowym, co uzasadnia odstąpienie od nadania mu dalszego biegu, - w sytuacji wydania przez organ rentowy w toku sądowego postępowania odwoławczego decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony, co powoduje umorzenie postępowania sądowego w całości lub w części z uwagi na zbędność jego dalszego prowadzenia ( art. 477 13 k.p.c. ). Przepis art. 477 13 zdanie drugie k.p.c. stanowi natomiast, że żadne inne zmiany decyzji organu rentowego, a także jej wykonanie nie mają wpływu na bieg postępowania w sprawie. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż co do zasady decyzja o której stanowi art. 477 13 k.p.c. , to nie tylko decyzja zmieniająca, ale każda forma decyzji anulującej decyzję wcześniejszą, a więc także decyzja uchylająca, byleby z niej wynikało, że rozstrzyga o przedmiocie tej wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem odwołania (por. postanowienia z dnia 5 maja 2000 r., II UKN 191/00, OSNAPiUS 2002 nr 4, poz. 96 i z dnia 16 lipca 1998 r., II UKN 138/98, OSNAPiUS 1999 nr 13, poz. 440 oraz wyrok z dnia 14 lipca 2011 r., III UK 196/10, OSNP 2012 nr 17-18, poz. 222). Z powyższego wynika, że wydanie decyzji uchylającej decyzję, od której wniesione zostało odwołanie do sądu w indywidualnej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych i która rozstrzyga żądanie na niekorzyść strony skarżącej, nie może powodować umorzenia postępowania na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. , albowiem nie zachodzą warunki określone w art. 477 13 k.p.c. , który pozwala na umorzenie postępowania sądowego wyłącznie w przypadku wydania decyzji uwzględniającej w całości lub w części wniosek strony. Brak jest również w takiej sytuacji przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania na ogólnych zasadach określonych w art. 355 § 1 k.p.c. , gdyż nie występuje ani zbędność wydania wyroku (nie został zrealizowany cel, dla którego złożono odwołanie od decyzji organu rentowego, pełniące rolę pozwu), ani następczy brak przesłanek procesowych warunkujących dopuszczalność procesu ( art. 199 § 1 k.p.c. ) (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2012 r., II UK 333/11, LEX nr 1274974). Organ rentowy nie powinien uchylać decyzji, od której wniesiono już odwołanie, w sytuacji, gdy organ uchylając decyzję, nie orzekł na korzyść strony wnoszącej odwołanie. Skoro zatem w niniejszej sprawie uchylenie zaskarżonej decyzji w toku postępowanie sądowego, nowo wydaną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 czerwca 2017 r. nie spowodowało uwzględnia w całości żądania wnioskodawczyni zgłoszonego w odwołaniu, brak jest podstaw do umorzenia niniejszego postępowania sądowego na podstawie art. 477 13 § 1 k.p.c. i jak już wcześniej wskazano brak jest również podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 335 § 1 k.p.c. Powyższe względy skutkowały uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu do dalszego prowadzenia, o czym Sąd Apelacyjny orzekł w oparciu o art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI