VI U 640/15

Sąd Okręgowy w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2016-06-23
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
rentaniezdolność do pracyZUSubezpieczenie społecznemarskość wątrobytermin powstania niezdolnościnastępstwo prawne

Sąd Okręgowy przyznał prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy po zmarłym mężu jego żonie, uznając, że niezdolność ta powstała przed wymaganym terminem.

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, która odmówiła zmarłemu S.Ł. prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, mimo że lekarz orzecznik ZUS stwierdził tę niezdolność. Sąd oparł się na opiniach biegłych, którzy potwierdzili, że niezdolność do pracy powstała przed 9 grudnia 2013 r., co spełniało warunki ustawowe, mimo że ZUS twierdził inaczej. Po śmierci ubezpieczonego, postępowanie kontynuowała jego żona, D.Ł., która została uznana za stronę postępowania i otrzymała prawo do niezrealizowanych świadczeń rentowych po mężu.

Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G., który odmówił S.Ł. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS argumentował, że choć ubezpieczony był częściowo niezdolny do pracy, niezdolność ta nie powstała przed wymaganym terminem (9.12.2013 r.) ani w ciągu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. S.Ł. wniósł odwołanie, a po jego śmierci postępowanie kontynuowała jego żona, D.Ł., jako następca prawny. Sąd Okręgowy, opierając się na opiniach biegłych sądowych (J.F. i R.R.), ustalił, że S.Ł. cierpiał na przewlekłą marskość wątroby o charakterze nieodwracalnym, a częściowa niezdolność do pracy powstała przed 9 grudnia 2013 r. Sąd uznał, że ubezpieczony spełnił warunki określone w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ niezdolność do pracy powstała w ciągu 18 miesięcy od ustania podlegania ubezpieczeniom społecznym. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał D.Ł. prawo do niezrealizowanych świadczeń rentowych po zmarłym mężu za okres od 1 maja 2014 r. do dnia jego śmierci (11 maja 2015 r.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niezdolność do pracy powstała przed wymaganym terminem, mimo że formalnie stwierdzono ją później.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili, że choroba wątroby miała charakter nieodwracalny i postępujący, a jej skutki powodujące niezdolność do pracy istniały już przed datą wskazaną przez ZUS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

D. Ł. (1)

Strony

NazwaTypRola
D. Ł. (1)osoba_fizycznanastępca prawny
S. Ł. (1)osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa emerytalna art. 57 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń po śmierci osoby ubiegającej się.

K.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonej decyzji przez sąd.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 12 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja niezdolności do pracy (całkowita/częściowa).

ustawa emerytalna art. 12 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja częściowej niezdolności do pracy.

ustawa emerytalna art. 13 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Kryteria oceny stopnia i trwałości niezdolności do pracy.

ustawa emerytalna art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres, za który przysługują świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowa niezdolność do pracy powstała przed 9.12.2013 r. Choroba wątroby miała charakter nieodwracalny i postępujący. Spełnienie warunków z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej.

Odrzucone argumenty

Niezdolność do pracy nie powstała w okresach wskazanych w ustawie. Brak danych na powstanie niezdolności do pracy przed 9.12.2013 r. (stanowisko ZUS).

Godne uwagi sformułowania

brak danych na powstanie niezdolności do pracy przed dniem 9.12.2013 r. choroba skarżącego miała charakter nieodwracalny i niezdolność do pracy była trwała. niezdolność do pracy powstała u niego w ciągu 18 miesięcy od ustania podleganiu ubezpieczeniom społecznym.

Skład orzekający

Tomasz Korzeń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu powstania niezdolności do pracy w chorobach postępujących, prawo do renty po zmarłym ubezpieczonym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych schorzeń wątroby i okresu sprzed nowelizacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie daty powstania niezdolności do pracy w chorobach przewlekłych i jak sąd może korygować decyzje ZUS w oparciu o opinie biegłych.

Czy choroba postępująca oznacza rentę? Sąd przyznał świadczenia po śmierci męża.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI U 640/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Tomasz Korzeń Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kopala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 roku sprawy D. Ł. (1) jako następcy S. Ł. (1) od decyzji z dnia 18 lipca 2014 roku przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o przyznanie renty zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 18 lipca 2014 roku znak I (...) w ten sposób, że przyznaje D. Ł. (1) prawo do niezrealizowanych świadczeń – renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy po S. Ł. (1) za okres od 1 maja 2014 do 11 maja 2015 roku. SSO Tomasz Korzeń VI U 640/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 lipca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił S. Ł. (2) prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, mimo istnienia u wnioskodawcy częściowej niezdolności do pracy, albowiem brak danych na powstanie niezdolności do pracy przed dniem 9.12.2013 r. Ubezpieczony S. Ł. (1) wniósł odwołanie od tej decyzji wskazując, iż jest niesłuszna. Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o oddalenie odwołania. Wobec śmierci ubezpieczonego S. Ł. (1) w toku postępowania i wniosku o dalsze prowadzenie postępowania złożonego przez jego żonę D. Ł. (1) , sąd postanowił prowadzić postępowanie z udziałem następy prawnego zmarłego – D. Ł. (1) . Następca prawny podtrzymał dotychczasowe żądanie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: S. Ł. (1) urodził się (...) , zmarł 11 maja 2015 r. W dniu 28.05.2014 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia. Na dzień złożenia wniosku udokumentował okres ubezpieczenia wynoszący 38 lat, 1 miesiąc i 2 dni. Wnioskodawca udowodnił wymagany 5 letni okres: w ostatnim 10-leciu przed powstaniem niezdolności do pracy od 31.03.2004 r. do 30.03.2014 r. (uznano: 8 lat, 2 miesiące i 5 dni); w ostatnim 10-leciu przed datą zgłoszenia wniosku od 28.05.2004 r. do 27.05.2014 r. (uznano: 8 lat i 7 dni). W wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia 11.06.2014 r. ustalił, że badany jest częściowo niezdolny do pracy od dnia 30.03.2014 r. do dnia 30.06.2015 r. oraz, że brak jest danych na powstanie niezdolności do pracy przed dniem 9.12.2013 r. Decyzją z dnia 18.07.2014 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pomimo istnienia u niego częściowej niezdolności do pracy, ponieważ niezdolność ta nie powstała w okresie ubezpieczenia, ani w ciągu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. (bezsporne) U ubezpieczonego rozpoznano marskość wątroby, która od co najmniej 30.03.2014 r. osiągnęła stadium marskości zrekompensowanej metabolicznie z podwyższonym (...) , hipoalbuminemię, hiperbilirubinoremię; krążeniowo z cechami nadciśnienia wrotnego i wodobrzusza. Marskość wystąpiła na tle toksycznego, alkoholowego uszkodzenia wątroby. Marskość wątroby będąca następstwem jej długotrwałego toksycznego (alkoholowego) uszkodzenia i zapalenie jest chorobą o przewlekłym postępującym charakterze. Stopniowe pojawianie się objawów niewydolności obejmuje okres wielomiesięczny a w zdecydowanej większości przypadków wieloletni. S. Ł. (1) był niezdolny do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji przed dniem 9.12.2013 r. Choroba skarżącego miała charakter nieodwracalny i niezdolność do pracy była trwała. dowód: dokumentacja orzeczniczo – lekarska S. Ł. (1) stanowiąca załącznik do akt sprawy opinie biegłego sądowego J. F. k. 35-35v, 60, 77, 119, 147 opinia biegłego sądowego R. R. k. 157-157v dokumentacja medyczna S. Ł. (1) k. 21-34 akt zgony k. 87 akt małżeństwa k. 88-89 Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2016.887; dalej jako ustawa) rOrzeczenia [13]rrrrrrenta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: Orzeczenia [1] 1) jest niezdolny do pracy; Akty interpretujące [1]Orzeczenia [3] 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; Orzeczenia [3] 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b), pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a), pkt 10 lit. a), pkt 11-12, 13 lit. a), pkt 14 lit. a) i pkt 15-17 oraz art.7 pkt 1-4, 5 lit. a), pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Natomiast art. 12 ustawy stanowi, iż niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1), całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2), a częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3). Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: 1) stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, 2) możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Ust. 4 tego przepisu stanowi zaś, iż zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy. W sprawie istotnym było ustalenie czy S. Ł. (1) był niezdolny do pracy przed dniem 9.12.2013 r. oraz czy był on zdolny do wykonywania jakiejkolwiek pracy od maja 2014 r. Biegły J. F. rozpoznał u ubezpieczonego przewlekłe toksyczne zapalenie wątroby z jego skutkami w postaci marskości wątroby objawowej (zrekompensowanej) i ustalił, że częściowa niezdolność do pracy S. Ł. (1) powstała przed dniem 9.12.2013 r. Biegły sądowy R. R. rozpoznał u wnioskodawcy marskość wątroby, która co najmniej od dnia 30.03.2014 r. osiągnęła stadium marskości zrekompensowanej metabolicznie z podwyższonym (...) , i ustalił, że S. Ł. (1) był częściowo niezdolny do pracy przed dniem 9.12.2013 r. Choroba, na którą cierpiał miała charakter nieodwracalny, niezdolność do pracy była trwała. Brak podstaw do uznania całkowitej niezdolności do pracy po maju 2014 r. Sąd w pełni dał wiarę opiniom biegłym albowiem wskazali oni występujące u S. Ł. (1) schorzenie i ocenili jego wpływ na zdolność do pracy. Biegli oparli się na dokumentacji medycznej zawartej w aktach organu rentowego, aktach sprawy, a biegły J. F. również na bezpośrednim badaniu i wywiadzie uzyskanym od wnioskodawcy. Biegli sporządzili swoje opinie w sposób jasny, konkretny i spójny. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 03 listopada 1976 r. w sprawie IV CR 481/76 -OSNC 1977/5-6/102 „sąd nie może oprzeć swego przekonania o istnieniu lub braku okoliczności, których zbadanie wymaga wiadomości specjalnych, wyłącznie na podstawie konkluzji opinii biegłego, ale powinien sprawdzić poprawność poszczególnych elementów opinii, składających się na trafność jej wniosków końcowych.” Sąd Okręgowy w pełni podziela przedstawiony pogląd i opierając się o niego uznał, iż opinie biegłych spełniają te kryteria. Wnioski końcowe opinii stanowiły bowiem integralną część z innymi poszczególnymi ich elementami. Analiza wskazanych elementów wskazuje zdaniem Sądu na wiarygodność opinii. Opinie biegłych są również logiczne. Nie ujawniły się żadne okoliczności w sprawie, które podważałyby rzetelność sporządzonych opinii przez biegłych. Opinie były również obiektywne albowiem biegli nie mieli żadnego interesu w tym by ustalić stan zdrowia S. Ł. (1) odmiennie od faktycznego. Zarzuty organu rentowego do opinii biegłego J. F. stanowią jedynie polemikę z prawidłowo uzasadnionym stanowiskiem i kwestionują wnioski, które są sprzeczne z interesem ubezpieczonego. Prawidłowość opinii tego biegłego potwierdził kolejny biegły R. R. , który również uznał częściową niezdolność do pracy S. Ł. (1) powstała przed dniem 9.12.2013 r. Następca prawny ubezpieczonego D. Ł. (2) nie wnosiła zastrzeżeń do opinii biegłych. Organ rentowy nie wniósł zastrzeżeń do opinii biegłego sądowego R. R. . S. Ł. (1) był osobą częściowo niezdolną do pracy, a niezdolność ta powstała przed dniem 9.12.2013 r. Spełnił on zatem przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 3) albowiem niezdolność do pracy powstała u niego w ciągu 18 miesięcy od ustania podleganiu ubezpieczeniom społecznym. W toku postępowania ubezpieczony S. Ł. (1) zmarł a w jego miejsce, na podstawie art. 136 ust. 1 ustawy, wstąpiła jego żona D. Ł. (1) . Zgodnie z art. 136 ustawy, w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którym prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Odwołujący zmarł w dniu 11 maja 2015 r. a do sporu skutecznie wstąpiła jego żona. Z uwagi na to, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 K.p.c. zmienił zaskarżona decyzję i przyznał D. Ł. (1) prawo do niezrealizowanych świadczeń – renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy po S. Ł. (1) za okres od 1 maja 2014 r. tj. od pierwszego dnia miesiąca w którym ubezpieczony złożył wniosek o prawo do renty do 11 maja 2015 r. tj. do dnia śmierci S. Ł. (1) (art. 129 ust. 1 ustawy). SSO Tomasz Korzeń

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI