VI U 61/25

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2025-06-30
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyprzeliczenieprawo emerytalneubezpieczenia społecznedecyzja ZUSwyrok TK

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie emerytury, uznając, że nie przysługuje jej prawo do przeliczenia świadczenia w związku z wyrokiem TK, gdyż emerytura powszechna została jej przyznana przed wejściem w życie przepisów o pomniejszaniu świadczeń.

Ubezpieczona D. B. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie jej emerytury, domagając się przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że ubezpieczona nie należy do grupy osób uprawnionych do takiego przeliczenia. Kluczowe jest to, że jej emerytura powszechna została przyznana przed 1 stycznia 2013 roku, kiedy to weszły w życie przepisy umożliwiające pomniejszanie emerytury powszechnej o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, a ZUS nie stosował takiego pomniejszenia w jej przypadku.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej D. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S., która odmówiła wznowienia postępowania w sprawie jej emerytury. Ubezpieczona domagała się ponownego przeliczenia wysokości swojego świadczenia emerytalnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku (sygn. akt SK 140/20). Organ rentowy odmówił wznowienia, argumentując, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i że ubezpieczona nie jest objęta jego skutkami, ponieważ jej emerytura powszechna została przyznana bez pomniejszania o kwoty poprzednio pobranych emerytur wcześniejszych. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił odwołanie ubezpieczonej. Sąd uznał, że nawet jeśli wyrok TK miałby znaczenie prawne i był wiążący, ubezpieczona nie może skutecznie domagać się przeliczenia świadczenia. Podstawą takiego wniosku jest fakt, że emerytura powszechna D. B. została przyznana decyzją z 14 listopada 2012 roku, czyli przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS (który wszedł w życie 1 stycznia 2013 roku). Przepis ten wprowadził możliwość pomniejszania emerytury powszechnej o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, ale dotyczy świadczeń przyznanych po tej dacie. W przypadku D. B., ZUS przyznał emeryturę powszechną od 1 października 2012 roku i nie stosował wówczas żadnych przepisów nakazujących pomniejszenie jej o wcześniejsze świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczony nie może domagać się przeliczenia emerytury powszechnej na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jeśli świadczenie zostało przyznane przed wejściem w życie przepisów o pomniejszaniu emerytury powszechnej o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych.

Uzasadnienie

Przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, który umożliwia pomniejszanie emerytury powszechnej o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, wszedł w życie 1 stycznia 2013 roku. Dotyczy on zatem świadczeń przyznanych po tej dacie. W przypadku ubezpieczonej, emerytura powszechna została przyznana w 2012 roku, a ZUS nie stosował wówczas przepisów nakazujących takie pomniejszenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2013 roku i umożliwia pomniejszanie emerytury powszechnej o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, ale dotyczy świadczeń przyznanych po tej dacie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 148 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, a okoliczności faktyczne nie są sporne.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie jako bezzasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Emerytura powszechna ubezpieczonej została przyznana przed 1 stycznia 2013 roku, co wyłącza zastosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. ZUS nie stosował przepisów o pomniejszaniu emerytury powszechnej w momencie przyznawania świadczenia ubezpieczonej w 2012 roku.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20 powinien skutkować przeliczeniem emerytury powszechnej ubezpieczonej.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wznowienia postępowania nie należy do grupy osób, których dotyczy orzeczenie Trybunału nie należy ona do kręgu osób, które mogą ubiegać się o ustalenie wysokości ich świadczenia emerytalnego bez odejmowania kwot pobranych emerytur wcześniejszych Kwestionowany przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej wszedł bowiem w życie dopiero 1 stycznia 2013 roku.

Skład orzekający

Konrad Kujawa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury powszechnej w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego i daty przyznania świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznania emerytury powszechnej przed 1 stycznia 2013 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących przeliczenia emerytury w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zawsze oznacza przeliczenie emerytury? Sąd wyjaśnia kluczową datę.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 61/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy (...) VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Konrad Kujawa po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy ubezpieczonej D. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury na skutek odwołania ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 12 listopada 2024 r., znak (...) oddala odwołanie. SSR del. Konrad Kujawa Sygnatura akt: VI U 61/25 UZASADNIENIE Decyzją z 12 listopada 2024 roku, znak (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił D. B. wznowienia postępowania w sprawie jej emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż w związku z tym, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 14 listopada 2012 roku, a nadto zwrócił uwagę, że ubezpieczona nie należy do grupy osób, których dotyczy orzeczenie Trybunału, ponieważ ma przyznaną emeryturę powszechną bez pomniejszania o kwoty poprzednio pobranych emerytur. D. B. wywiodła odwołanie od powyższej decyzji, z którego treści wynika, iż wnosi ona o jej zmianę, poprzez ponowne przeliczenie wysokości jej emerytury z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku, sygn. akt: SK 140/20. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o jego oddalenie w całości, przedstawiając argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: D. B. urodziła się (...) . Niesporne. Decyzją z 12 września 2007 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał ubezpieczonej prawo do wcześniejszej emerytury (o symbolu E) począwszy od 30 września 2007 roku. Niesporne, a nadto dowód: decyzja ZUS z 12.09.2007 r., k. 36-37 plik III akt ZUS W dniu 26 października 2012 roku D. B. złożyła w ZUS wniosek o emeryturę powszechną. Decyzją z 14 listopada 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury w wieku powszechnym od 1 października 2012 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek i ustalił jej wysokość na podstawie art. 26 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS na kwotę 1.515,12 zł brutto. Wysokość emerytury ustalono w ten sposób, że podstawę obliczenia emerytury - stanowiącą sumę kwoty 47 577,98 zł (kwota zewidencjonowanych i zwaloryzowanych składek na koncie) i 33 8474,37 zł (kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego) podzielono przez 254,80 miesięcy (obowiązujący w dacie ustalania emerytury wskaźnik średniego dalszego trwania życia). Organ rentowy nie pomniejszył emerytury powszechnej D. B. o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych. Niesporne, a nadto: - wniosek z 26.10.2012 r., k. 1-2 plik IV akt ZUS - decyzja ZUS z 14.11.2012 r., k. 18-19 plik IV akt ZUS W dniu 12 listopada 2024 roku D. B. złożyła w ZUS wniosek, w którym wskazała, że wnosi o ponowne przeliczenie jej emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku, sygn.. akt: SK 140/20. Organ rentowy rozpoznał wniosek, wydając zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję z dnia 21 listopada 2024 roku. Dowód: - wniosek z 12.11.2024 r., k. 32 plik IV akt ZUS - decyzja z 21.11.2024 r., k. 33 plik IV akt ZUS Sąd zważył, co następuje: Odwołanie okazało się niezasadne. Zgodnie z przepisem art. 148 1 § 1 kodeksu postępowania cywilnego sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym między innymi wówczas, gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Analizując treść złożonych przez strony dokumentów, w szczególności podniesione przez odwołującą zarzuty, sąd uznał, że okoliczności faktyczne nie były w sprawie sporne. Spór nie dotyczył bowiem faktów lecz prawa, wobec czego sąd na podstawie przywołanego na wstępie przepisu uznał, że możliwe jest rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (poza rozprawą). Sprawa dotyczy istnienia podstawy do przeliczenia emerytury ubezpieczonej, w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 4 czerwca 2024 roku, w sprawie o sygnaturze akt SK 140/20, tj. z pominięciem regulacji zawartej w przepisie art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1631, dalej jako: ustawa emerytalna). Abstrahując od rozważań, czy brak opublikowania wskazanego wyroku w Dzienniku Ustaw ma znaczenie prawne, jak również czy wskazany wyrok może być w ogóle traktowany jako wiążące orzeczenie, należy zwrócić uwagę, że nawet przy korzystnej dla ubezpieczonej odpowiedzi na powyższe pytania i tak niemożliwe byłoby uwzględnienie jej odwołania. Wbrew stanowisku skarżącej, nie należy ona do kręgu osób, które mogą ubiegać się o ustalenie wysokości ich świadczenia emerytalnego bez odejmowania kwot pobranych emerytur wcześniejszych. Taki wniosek mogą bowiem skutecznie składać wyłącznie te osoby, którym organ rentowy przyznał prawo do emerytury w wieku powszechnym po dniu 31 grudnia 2012 roku , a nie wcześniej. Kwestionowany przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej wszedł bowiem w życie dopiero 1 stycznia 2013 roku. W związku z tym dopiero w przypadku świadczeń przyznawanych po tej dacie organ rentowy zaczął – w przypadku osób, które najpierw korzystały z prawa do wcześniejszej emerytury, a potem przeszły na tzw. zwykłą emeryturę osiągając powszechny wiek emerytalny – potrącać przy obliczaniu owej zwykłej emerytury sumy kwot pobranych już emerytur wcześniejszych. Skoro więc D. B. ową „zwykłą” emeryturę przyznano od dnia 1 października 2012 roku, oznacza to (co wynika zresztą z treści wydanej wówczas przez ZUS decyzji), że ZUS nie pomniejszał jej emerytury o żadną kwotę z tytułu pobierania wcześniejszej emerytury, gdyż nie obowiązywał wówczas żaden przepis, który by nakazywał takie działanie. W tej sytuacji, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. , sąd oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne. Sędzia Konrad Kujawa ZARZĄDZENIE 1. Odnotować, 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem o apelacji doręczyć ubezpieczonej, 3. Przedłożyć z pismami lub za 21 dni. 4 sierpnia 2025 r. Sędzia Konrad Kujawa

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI