Orzeczenie · 2025-11-18

VI U 581/24

Sąd
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-11-18
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweWysokarejonowy
zasiłek chorobowyniezdolność do pracyumowa zleceniepraca zarobkowaZUSubezpieczenie społeczneprawo pracyzwolnienie lekarskie

Sprawa dotyczyła odwołania A. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., który odmówił jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 5 czerwca 2024 roku do 14 czerwca 2024 roku oraz zobowiązał do zwrotu pobranego świadczenia w kwocie 2.064,89 zł. ZUS argumentował, że ubezpieczona w czasie zwolnienia lekarskiego wykonywała czynności z umowy zlecenie. Odwołująca zaprzeczyła tym twierdzeniom, wskazując, że czynności te wykonywał ktoś inny. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu sprawy, zmienił decyzję ZUS. Sąd ustalił, że odwołująca była niezdolna do pracy z powodu ciąży od 14 maja 2024 roku. Choć miała zawartą umowę zlecenia, w okresie zwolnienia lekarskiego nie wykonywała z niej żadnych czynności, nie logowała się do systemu ani nie wprowadzała danych. Te czynności wykonywał prezes zarządu spółki. Otrzymywana przez odwołującą prowizja nie była zależna od faktycznego wykonywania pracy, a jedynie od faktu podlegania pracowników ubezpieczeniu. Sąd, opierając się na wąskiej wykładni pojęcia "wykonywanie pracy zarobkowej" w orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że sporadyczne i formalne wprowadzenie danych do systemu przez odwołującą nie stanowiło pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W związku z tym, że nie zostały spełnione przesłanki utraty prawa do zasiłku, sąd przyznał odwołującej prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres oraz uchylił zobowiązanie do zwrotu pobranego świadczenia, uznając brak podstaw do żądania zwrotu w sytuacji, gdy odwołująca miała prawo do zasiłku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretację pojęcia "praca zarobkowa" w kontekście zasiłku chorobowego i wąskiej wykładni przepisów dotyczących utraty prawa do świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporadycznego wprowadzenia danych do systemu, a nie faktycznego wykonywania pracy zarobkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sporadyczne wprowadzenie danych do systemu przez ubezpieczonego w okresie orzeczonej niezdolności do pracy stanowi wykonywanie pracy zarobkowej, skutkujące utratą prawa do zasiłku chorobowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sporadyczne i formalne wprowadzenie danych do systemu, które nie wiąże się z faktycznym wykonywaniem czynności z umowy zlecenia i nie stanowi źródła utrzymania, nie jest uznawane za wykonywanie pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wąskiej wykładni pojęcia "praca zarobkowa" w orzecznictwie Sądu Najwyższego, dopuszczając wyjątki od zasady utraty prawa do zasiłku w przypadku czynności o charakterze incydentalnym, formalnym lub niezbędnym dla kontynuacji działalności, jeśli nie stanowią one faktycznego wykonywania pracy i nie są źródłem utrzymania.

Czy w przypadku przyznania prawa do zasiłku chorobowego istnieje podstawa do żądania zwrotu pobranego świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odwołująca ma prawo do zasiłku chorobowego za dany okres, brak jest podstaw do żądania zwrotu pobranego świadczenia.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (art. 66 ustawy o świadczeniach, art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) wskazują, że zwrot można domagać się tylko wówczas, gdy ubezpieczonemu można przypisać złą wolę lub świadome wprowadzenie w błąd instytucji ubezpieczeniowej. Skoro odwołująca miała prawo do zasiłku, nie można mówić o świadczeniu nienależnie pobranym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przyznanie prawa do zasiłku chorobowego i uchylenie zobowiązania do zwrotu
Strona wygrywająca
A. M.

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy
(...) sp. z o.o.spółkazainteresowany

Przepisy (4)

Główne

ustawa o świadczeniach art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Wykonywanie pracy zarobkowej lub wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia w okresie orzeczonej niezdolności do pracy skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego. Sąd stosuje wąską wykładnię pojęcia "praca zarobkowa", dopuszczając wyjątki dla czynności incydentalnych i formalnych.

Pomocnicze

ustawa o świadczeniach art. 66

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Reguluje kwestię zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, wskazując na konieczność przypisania ubezpieczonemu złej woli.

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 84

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Reguluje kwestię zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, wskazując na konieczność przypisania ubezpieczonemu złej woli.

k.p. art. 92

Kodeks pracy

Dotyczy wynagrodzenia chorobowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sporadyczne wprowadzenie danych do systemu nie stanowi pracy zarobkowej. • Prowizja nie była zależna od faktycznego wykonywania czynności z umowy zlecenia. • Czynności z umowy zlecenia były wykonywane przez inną osobę. • Brak złej woli lub świadomego wprowadzenia w błąd ZUS.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczona wykonywała pracę zarobkową w okresie zwolnienia lekarskiego. • Ubezpieczona wykorzystywała zwolnienie od pracy niezgodnie z jego celem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy uznaje jednak, że od ww. zasady mogą istnieć odstępstwa uzasadnione zwłaszcza sporadycznym i formalnym charakterem czynności ubezpieczonego lub ich niezbędnością dla kontynuacji działalności gospodarczej • W prawie ubezpieczeń społecznych "świadczenie nienależnie pobrane", to nie tylko "świadczenie nienależne" (obiektywnie, np. wypłacane bez podstawy prawnej), ale także "nienależnie pobrane", a więc pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania).

Skład orzekający

Joanna Napiórkowska - Kasa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację pojęcia \"praca zarobkowa\" w kontekście zasiłku chorobowego i wąskiej wykładni przepisów dotyczących utraty prawa do świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporadycznego wprowadzenia danych do systemu, a nie faktycznego wykonywania pracy zarobkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między faktycznym wykonywaniem pracy a formalnymi czynnościami, które mogą nie pozbawiać prawa do zasiłku chorobowego. Jest to praktyczny przykład interpretacji przepisów przez sąd.

Czy drobne wprowadzenie danych do systemu podczas zwolnienia lekarskiego pozbawi Cię zasiłku chorobowego? Sąd odpowiada!

Dane finansowe

WPS: 2064,89 PLN

zwrot pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami: 2064,89 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst