VI U 460/13

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2013-10-01
SAOSubezpieczenia społeczneprawo ubezpieczeń społecznychŚredniaokręgowy
ZUSskładkiubezpieczenie zdrowotneustawa abolicyjnazaległościemeryturadziałalność gospodarcza

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie R.K. od decyzji ZUS o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, uznając, że ustawa abolicyjna nie obejmuje osób, które podlegały jedynie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

R.K. odwołał się od decyzji ZUS o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, twierdząc, że ustawa abolicyjna powinna obejmować również osoby zalegające wyłącznie ze składkami zdrowotnymi. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. dotyczy wyłącznie osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Ponieważ R.K. podlegał jedynie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie mieścił się w zakresie podmiotowym tej ustawy, a umorzenie składek zdrowotnych jest pochodną umorzenia składek społecznych.

Sprawa dotyczyła odwołania R.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzeniu postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. R.K. prowadził działalność gospodarczą w okresie od lutego 2002 r. do września 2009 r. i w tym czasie podlegał tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, ponieważ miał ustalone prawo do emerytury. Złożył wniosek o umorzenie nieopłaconych należności na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (tzw. ustawa abolicyjna). ZUS umorzył postępowanie, uznając, że ustawa ta nie daje podstaw do umorzenia zaległości wynikających wyłącznie z nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. R.K. zarzucił niezgodną z ustawą interpretację warunków umorzenia. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie. Sąd wyjaśnił, że ustawa abolicyjna ma ograniczony zakres podmiotowy i dotyczy osób, które w określonym okresie podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Ponieważ R.K. nie podlegał tym ubezpieczeniom obowiązkowo (mógł zgłosić się dobrowolnie), nie mieścił się w kręgu podmiotów objętych ustawą. Sąd podkreślił, że umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy na podstawie tej ustawy jest jedynie pochodną umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne. Skoro R.K. nie miał zaległości w składkach społecznych, nie mógł skorzystać z dobrodziejstwa ustawy abolicyjnej w zakresie składek zdrowotnych. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie jako niezasadne i zasądził od R.K. na rzecz ZUS koszty zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa ta nie obejmuje takich osób, ponieważ jej zakres podmiotowy jest ograniczony do osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne jest pochodną umorzenia składek społecznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa abolicyjna ma ścisłe zastosowanie podmiotowe. Osoba ubiegająca się o umorzenie musi podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Ponieważ wnioskodawca, jako emeryt prowadzący działalność, podlegał jedynie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie mieścił się w kręgu podmiotów objętych ustawą. Umorzenie składek zdrowotnych jest możliwe tylko w sytuacji, gdy następuje umorzenie składek społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 1

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Zakres podmiotowy ograniczony do osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 6

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy jest skutkiem pochodnym umorzenia składek społecznych.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9 § ust. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 ppkt c

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 16

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 82 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.p.u.n.f.z. art. 9 § ust. 1 lit c

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia

u.p.u.n.f.z. art. 9 § ust. 1 pkt 14

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia

u.p.u.n.f.z. art. 24 § ust. 1

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia

rozp. Min. Sprawiedliwości art. 12 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

rozp. Min. Sprawiedliwości art. 11 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa abolicyjna ma ograniczony zakres podmiotowy i nie obejmuje osób podlegających jedynie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne jest pochodną umorzenia składek społecznych i nie może nastąpić samoistnie.

Odrzucone argumenty

Ustawa abolicyjna jest powszechna i powinna obejmować osoby zalegające wyłącznie ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne.

Godne uwagi sformułowania

ustawa ta nie daje podstawy prawnej do umorzenia zaległości wynikających wyłącznie z nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zakres podmiotowy cytowanej ustawy jest ograniczony do osób, które w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. brak było podstaw do zastosowania w stosunku do ubezpieczonego przepisów cytowanej powyżej ustawy tzw. ustawy abolicyjnej. powyższe umorzenie jest pochodną powstałych zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.

Skład orzekający

Aleksandra Mitros

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu podmiotowego ustawy abolicyjnej i relacji między umorzeniem składek społecznych a zdrowotnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby podlegającej tylko obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważne niuanse w stosowaniu ustawy abolicyjnej, co jest istotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą i mających zaległości składkowe.

Czy ustawa abolicyjna obejmuje tylko składki społeczne, czy także zdrowotne? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 460/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aleksandra Mitros Protokolant: sekr. sądowy Ewa Żarkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2013 r. w S. sprawy z wniosku R. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne na skutek odwołania R. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 14 lutego 2013 roku nr (...) I. oddala odwołanie; II. zasądza od R. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 60 (sześćdziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego Sygn. akt VI U 460/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 lutego 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w S. , po rozpatrzeniu wniosku R. K. z dnia 17 stycznia 2013 roku o umorzenie należności na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność ( Dz.U. z 2012 r. poz. 1551) umorzył postepowanie w zakresie umorzenia nieopłaconych należności za okres od lutego 2002 roku do września 2009 roku na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Ubezpieczony wywiódł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej niezgodną z treścią ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku art. 1 pkt 10 interpretację warunków umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczony podniósł, iż ustawa w założeniu jest powszechna i ani w jednym punkcie nie wyłącza osób zalegających w ZUS wyłącznie ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, iż analiza przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą wskazuje, iż ustawa ta nie daje podstawy prawnej do umorzenia zaległości wynikających wyłącznie z nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd ustalił, co następuje: R. K. w okresie od 27 lutego 2002 roku do 29 września 2009 roku jako emeryt podlegał z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Niesporne W dniu 17 stycznia 2013 roku ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o umorzenie nieopłaconych należności za okres od lutego 2002 roku do września 2009 roku na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy, do opłacania których był zobowiązany. Jednocześnie ubezpieczony wskazał, iż z dniem 1 grudnia 2009 roku zlikwidował działalność gospodarczą. Dowód: - wniosek z 17.01.2013 r., k. nienumerowana w aktach ZUS Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy był między stronami niesporny, a nadto wynikał z dokumentacji zgromadzonej w aktach rentowych pozwanego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była zasadność decyzji organu rentowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie umorzenie nieopłaconych należności za okres od lutego 2002 roku do września 2009 roku na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Ubezpieczony kwestionował rozstrzygnięcie organu rentowego wskazując, iż ustawa o umorzeniu jest powszechna i w żaden sposób nie wyłącza osób zalegających wyłącznie ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność ( Dz. U. z 2012 r. poz. 1551) na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.): 1. która przed dniem 1 września 2012 roku zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8, 2. innej niż wymieniona w pkt 1 umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. W ust. 6 art. 1 cytowanej ustawy wskazano, że umorzenie należności, o których mowa w ust. 1 , skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych prze dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Zakres podmiotowy cytowanej ustawy jest ograniczony do osób, które w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych . W rozpoznawanej sprawie płatnik składek - jako osoba prowadząca działalność gospodarcza i mająca ustalone prawo do emerytury - nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Na podstawie art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych R. K. mógł się zgłosić do tych ubezpieczeń dobrowolnie. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ppkt c, art. 66 ust. 1 pkt 16 w związku z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , ubezpieczony był zobowiązany do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Do 30 września 2004 roku obowiązek ten wynikał z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c, art. 9 ust. 1 pkt 14 w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia . Skoro zatem ubezpieczony nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z racji prowadzonej działalności gospodarczej i z tego tytułu nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne, nie powstały po jego stronie żadne zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie emerytalne i wypadkowe w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym dotyczące spornego okresu objętego zaskarżoną decyzją. Tym samym, w ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania w stosunku do ubezpieczonego przepisów cytowanej powyżej ustawy tzw. ustawy abolicyjnej. Ubezpieczony jako osoba niepodlegająca obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności nie należy bowiem do kręgu podmiotów objętych regulacją ustawy abolicyjnej. Tym samym – jak słusznie uznał organ rentowy – w przypadku ubezpieczonego nie jest możliwe samoistne umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, albowiem powyższe umorzenie jest pochodną powstałych zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Jeszcze raz podkreślić należy, iż zgodnie z ustawą abolicyjną umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy podmiot występujący o umorzenie należności na podstawie przepisów ustawy abolicyjnej posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub Fundusz Pracy za okres od 1 stycznia 1999 roku do 28 lutego 2009 roku, a jednocześnie nie posiada zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za te same okresy, bądź zadłużenie to nie będzie podlegało umorzeniu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może wydać decyzji o umorzeniu należności na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy na podstawie ustawy abolicyjnej. W konkluzji, biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny i prawny, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. w związku z przywołanym wyżej przepisami, należało oddalić odwołanie jako niezasadne, co mając na względzie orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł w punkcie II wyroku, na podstawie art. 98 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Zarządzenie 1. Odnotować; 2. Odpis doręczyć wnioskodawcy z pouczeniem o apelacji; 3. Z apelacją, najpóźniej za 21 dni

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI