VI U 423/23

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2023-08-28
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturakapitał początkowyZUSumowa agencyjnaubezpieczenie społeczneokres zatrudnieniawynagrodzenie

Sąd Okręgowy zobowiązał ZUS do ponownego ustalenia kapitału początkowego i emerytury W.W., uwzględniając okres zatrudnienia w spółdzielni na podstawie umowy agencyjnej, gdzie wynagrodzenie znacząco przekraczało połowę najniższego krajowego.

W.W. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej ponownego przeliczenia emerytury i kapitału początkowego, domagając się uwzględnienia okresu zatrudnienia na umowie agencyjnej. ZUS odmówił, kwestionując wysokość wynagrodzenia. Sąd Okręgowy, opierając się na zeznaniach i danych o wynagrodzeniach innych pracowników, ustalił, że wynagrodzenie W.W. znacząco przekraczało wymaganą połowę najniższego wynagrodzenia, co uzasadniało uwzględnienie tego okresu.

Ubezpieczona W. W. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., który odmówił jej ponownego przeliczenia kapitału początkowego oraz emerytury. Ubezpieczona argumentowała, że posiada dokumenty potwierdzające jej zatrudnienie i odprowadzanie składek w (...) Spółdzielni (...) w okresie od 18 stycznia 1984 roku do 21 października 1986 roku na podstawie umowy agencyjnej. Pozwany ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że z przedłożonej dokumentacji nie wynikało, czy wynagrodzenie ubezpieczonej stanowiło wymaganą przez przepisy połowę najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej, co było warunkiem istnienia obowiązku ubezpieczenia. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy ustalił, że w spornym okresie wynagrodzenie W. W. znacząco przekraczało połowę najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej (które wynosiło 2700 zł miesięcznie). Sąd oparł się na zeznaniach świadka i ubezpieczonej oraz na informacjach dotyczących wynagrodzeń innych osób zatrudnionych na podobnych zasadach w tym samym zakładzie. Na tej podstawie Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, zobowiązując organ rentowy do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego oraz przeliczenia emerytury z uwzględnieniem wskazanego okresu zatrudnienia. Sąd nie obciążył organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie ostatniej okoliczności, gdyż wymagało to przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okres zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej, gdzie wynagrodzenie znacząco przekraczało połowę najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej, podlega uwzględnieniu przy ustalaniu kapitału początkowego i emerytury.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że wynagrodzenie ubezpieczonej w spornym okresie znacząco przekraczało wymaganą połowę najniższego wynagrodzenia, co zgodnie z przepisami pozwala na wliczenie tego okresu do stażu ubezpieczeniowego i uwzględnienie przy ustalaniu świadczeń emerytalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie odwołania

Strona wygrywająca

W. W.

Strony

NazwaTypRola
W. W.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

Dz. U. 1983 Nr 31 poz. 146 art. 27

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

Określa warunki, w jakich składki opłacone za rok, w którym przeciętny miesięczny dochód z umowy nie osiągnął połowy najniższego wynagrodzenia, podlegają zwrotowi, a rok ten nie wlicza się do okresu ubezpieczenia.

Pomocnicze

DZ.U.1976.6.33 § § 1 ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie trybu postępowania w zakresie ubezpieczenia społecznego osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

Definiuje umowę jako umowę agencyjną lub umowę zlecenia zawartą na okres co najmniej 6 miesięcy.

DZ.U.1976.6.33 § § 10 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie trybu postępowania w zakresie ubezpieczenia społecznego osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

Określa, że jeżeli roczna podstawa wymiaru składki była niższa od sześciokrotnej kwoty najniższego wynagrodzenia miesięcznego, jednostka gospodarki uspołecznionej zwraca ubezpieczonemu opłaconą przez niego część składki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie ubezpieczonej w spornym okresie znacząco przekraczało połowę najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej. Okres zatrudnienia na umowie agencyjnej powinien być uwzględniony przy ustalaniu kapitału początkowego i emerytury.

Odrzucone argumenty

Z przedłożonej dokumentacji nie wynikało, czy wynagrodzenie ubezpieczonej stanowiło wymaganą przez przepisy połowę najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej.

Godne uwagi sformułowania

wynagrodzenie we wskazanym okresie znacząco przekraczało połowę najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej przeciętne miesięczne wynagrodzenie wynosiło - w przypadku W. K. ponad 5000 zł miesięcznie w 1985 (...) i ponad 13 000 (...) złotych miesięcznie (...) a w przypadku E. S. ponad 11 000 zł (...) miesięcznie

Skład orzekający

Maciej Flinik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do świadczeń emerytalnych i kapitału początkowego w przypadku zatrudnienia na podstawie umów agencyjnych w okresie PRL, gdy wysokość wynagrodzenia była kluczowa dla zaliczenia okresu ubezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i gospodarczego okresu PRL oraz umów agencyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących kapitału początkowego i emerytur z okresu PRL.

Jak praca na umowie agencyjnej w PRL wpływa na Twoją emeryturę? Sąd rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 423/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik Protokolant – starszy sekretarz sądowy M. W. po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2023 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: W. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 27 stycznia 2023 r., znak: (...) z dnia 27 stycznia 2023 r., znak: (...) w sprawie: W. W. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego i przeliczenie emerytury 1/ zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 27 stycznia 2023 roku, w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego oraz ponownego przeliczenia emerytury ubezpieczonej z uwzględnieniem okresu jej zatrudnienia w (...) Spółdzielni (...) (...) – K. - (...) w okresie od 18 stycznia 1984 roku do 21 października 1986 roku, 2/ stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Sędzia Maciej Flinik Sygn. akt VI U 423/23 UZASADNIENIE Ubezpieczona W. W. wniosła odwołania od decyzji (...) Oddział w B. z dnia 27 stycznia 2023r. , którymi odmówiono jej ponownego przeliczenia kapitału początkowego oraz ponownego przeliczenia emerytury . W uzasadnieniu podnosiła , że dokumenty które otrzymała potwierdzają jej zatrudnienie i ubezpieczenie w (...) (...) K. – (...) . Odprowadzane były składki na ubezpieczenie – zgodnie z wynagrodzeniem . W odpowiedzi na odwołania pozwany wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż z przedłożonej dokumentacji nie wynika, czy wynagrodzenie ubezpieczonej stanowiło wymaganą przez obowiązujące wówczas przepisy połowy najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej ( co było warunkiem istnienia obowiązku ubezpieczenia z tytułu umowy agencyjnej ). Sąd Okręgowy ustalił co następuje : W okresie od 18 stycznia 1984 r . do 21 października 1986 r. ubezpieczona W. W. była zatrudniona w (...) K. – (...) – (...) Wynagrodzenie w/w- nej we wskazanym okresie znacząco przekraczało połowę najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej , która we wskazanym okresie wynosiła 2700 zł. / dowód : zeznania świadka i ubezpieczonej - zapis AV k. 22 , informacje dotyczące wynagrodzenia zatrudnionych na tej samej zasadzie co powódka – k. 27 i 41 akt sprawy / Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie zeznań świadka i ubezpieczonej ( które były wewnętrznie spójne, logiczne i konsekwentne ) oraz i przede wszystkim w oparciu o informacje przedłożone przez ZUS , a dotyczące wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez osoby zatrudnione w tym samym miejscy ( zakładzie ) na tej samej zasadzie ( umowy agencyjnej ) i w tym samym okresie ( lata 1984 – 1986 ) . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 27 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia / Dz. U. 1983 Nr 31 poz. 146 -tekst jednolity ) jeżeli po upływie roku kalendarzowego okaże się, że w ciągu tego roku przeciętny miesięczny dochód z wykonywania umowy nie osiągnął połowy najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej składki opłacone za ten rok podlegają zwrotowi, a tego roku nie wlicza się do okresu ubezpieczenia wymaganego do uzyskania świadczeń na podstawie ustawy. Kwotę składek podlegającą zwrotowi pomniejsza się o kwotę pobranych w ciągu tego roku zasiłków przewidzianych w art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MPPiSS z dnia 14 lutego 1976 r. w sprawie trybu postępowania w zakresie ubezpieczenia społecznego osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia / DZ.U.1976.6.33 / umowa - oznacza umowę agencyjną lub umowę zlecenia zawartą na okres co najmniej 6 miesięcy. W myśl natomiast § 10 ust. 2 tegoż aktu prawnego jeżeli roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie była niższa od sześciokrotnej kwoty najniższego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce uspołecznionej, jednostka gospodarki uspołecznionej zwraca ubezpieczonemu opłaconą przez niego część składki na ubezpieczenie, pomniejszoną o wypłacone w tym okresie zasiłki chorobowe, macierzyńskie, porodowe i rodzinne. Mając powyższe na uwadze w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ulega wątpliwości fakt, iż ubezpieczona pracując na podstawie umowy agencyjnej w K. - (...) – (...) w okresie od 18 stycznia 1984 r. do 21 października 1986 e. w skali roku uzyskiwała znacząco wyższe dochody aniżeli wskazana w przywołanym wyżej przepisie połowa najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej . To wynosiło w tamtych latach 5400zł miesięcznie , tym samym połowa to 2700 zł , co pomnożone przez 12 miesięcy daje 32 400 zł . Tymczasem podjęta przez sąd ( z uwagi na brak źródłowej dokumentacji płacowej ) próba zrekonstruowania dochodów ubezpieczonej w tym okresie pozwoliła ustalić ( głównie w oparciu o dane dotyczące wynagrodzeń osób zatrudnionych w tym samym miejscu ( ten sam kioski ) , w tym samym czasie ( na przestrzeni lat 1984 – 1986 ) i na tej samej zasadzie ( umowy agencyjnej ) , że przeciętne wynagrodzenie miesięczne wynosiło - w przypadku W. K. ponad 5000 zł miesięcznie w 1985 ( 60 210/ 12 ) i ponad 13 000 ( 159949 /12 )złotych miesięcznie ( patrz k. 27 akt ) , a w przypadku E. S. ponad 11 000 zł ( 135 292/12 ) miesięcznie ( patrz k 41 akt ) , a zatem stanowiło co do zasady parokrotność ( 2, 5 ) najniższego miesięcznego wynagrodzenia, o połowie takowego wynagrodzenia w ogóle nie wspominając. Tym samym , okres zatrudnienia ubezpieczonej W. W. w K. - (...) - (...) w latach 1984 – 1986 podlega uwzględnieniu przy ustalaniu kapitału początkowego i emerytury w/w- nej . Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 kpc uznając odwołanie za zasadne orzekł jak w punkcie 1 sentencji Sąd nie obciążył organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, albowiem poczynienie wiążących ustaleń skutkujących zmianą zaskarżonej decyzji wymagało ( wobec nie przedłożenia przez ubezpieczoną niezbędnej dokumentacji źródłowej ) przeprowadzenia stosownego postepowania dowodowego ( pkt 2 sentencji wyroku). Sędzia Maciej Flinik

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI