VI U 418/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołanie K.G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zadłużenia ze składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Socjalnych. Odwołująca się zarzuciła decyzjom merytoryczną nieuzasadnioność i przedwczesność, wskazując na zawartą z ZUS umowę o rozłożenie należności na raty, która miała zmieniać termin płatności i uniemożliwiać naliczanie odsetek za zwłokę od daty złożenia wniosku. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny, który uznał za bezsporny, podzielił stanowisko organu rentowego co do dopuszczalności zabezpieczenia roszczeń poprzez ustalenie wysokości należności i ustanowienie hipoteki na nieruchomości, nawet po zawarciu umowy ratalnej. Powołał się na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, które potwierdzało tę możliwość. Jednakże, Sąd Okręgowy przyznał rację odwołującej się w kwestii naliczania odsetek. Zgodnie z art. 29 ust. 2 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od składek rozłożonych na raty nie nalicza się odsetek za zwłokę od dnia wpływu wniosku o ulgę. Sąd stwierdził naruszenie tego przepisu przez ZUS, który objął decyzją odsetki naliczone po dacie złożenia wniosku o układ ratalny. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżone decyzje w zakresie wysokości odsetek, obniżając je do kwoty 16 583,52 zł. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone. Sąd zasądził od K.G. na rzecz ZUS kwotę 10 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, uzasadniając to tym, że odwołująca wygrała sprawę jedynie w niewielkim zakresie (około 3,5%), a przegrała w pozostałej części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaDopuszczalność zabezpieczenia należności składkowych przez ZUS (np. hipoteka) pomimo zawarcia umowy ratalnej oraz kwestia prawidłowego naliczania odsetek po złożeniu wniosku o raty.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów ratalnych i zabezpieczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po zawarciu umowy o rozłożenie należności z tytułu składek na raty, ZUS może wydać decyzję stwierdzającą zadłużenie i naliczać odsetki za zwłokę od daty złożenia wniosku o raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ZUS może wydać decyzję stwierdzającą zadłużenie i zabezpieczyć swoje roszczenia (np. poprzez hipotekę), nawet po zawarciu umowy ratalnej. Jednakże, odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane od daty złożenia wniosku o rozłożenie na raty, jeśli płatności rat są terminowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawarcie umowy ratalnej nie wyklucza możliwości wydania przez ZUS decyzji stwierdzającej wysokość zadłużenia i ustanowienia zabezpieczenia (np. hipoteki), co ma na celu ochronę interesów wierzyciela. Jednakże, zgodnie z art. 29 ust. 2 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od składek rozłożonych na raty nie nalicza się odsetek za zwłokę od dnia wpływu wniosku o ulgę, pod warunkiem terminowej spłaty rat. ZUS naruszył ten przepis, naliczając odsetki po dacie złożenia wniosku.
Czy wpis hipoteki na nieruchomości dłużnika jest dopuszczalny w przypadku rozłożenia zaległości składkowych na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpis hipoteki na nieruchomości dłużnika jest dopuszczalny w celu zabezpieczenia należności składkowych, nawet jeśli zaległości zostały rozłożone na raty.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, stwierdził, że hipoteka przymusowa stanowi formę zabezpieczenia roszczeń publicznoprawnych i jest dopuszczalna na mocy przepisów Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nawet pomimo zawarcia umowy ratalnej. Ma to na celu zapewnienie skutecznego zabezpieczenia spłaty zadłużenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 29 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Naliczanie odsetek za zwłokę po dacie złożenia wniosku o rozłożenie należności na raty było niedopuszczalne.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 29 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Niezastosowanie przepisu dotyczącego zmiany terminu płatności w związku z umową o rozłożenie na raty.
u.s.u.s. art. 29 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Niezastosowanie przepisu dotyczącego zmiany terminu płatności w związku z umową o rozłożenie na raty.
u.s.u.s. art. 29 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Niezastosowanie przepisu dotyczącego wymagalności zaległości w przypadku terminowej spłaty rat.
u.s.u.s. art. 29 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Niezastosowanie przepisu dotyczącego okresów składkowych objętych umową ratalną pomimo pobrania opłaty prolongacyjnej.
u.s.u.s. art. 29 § ust. 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Błędne przyjęcie, że odwołująca posiada zadłużenie z tytułu składek, podczas gdy przy rozłożeniu na raty uznaje się brak zadłużenia.
u.s.u.s. art. 26
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dopuszczalność zabezpieczenia roszczeń przez ZUS, w tym poprzez hipotekę.
u.s.u.s. art. 27
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dopuszczalność zabezpieczenia roszczeń przez ZUS, w tym poprzez hipotekę.
u.s.u.s. art. 68 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ZUS jako dysponenta Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do skutecznego zabezpieczenia spłaty zadłużenia.
u.s.u.s. art. 51 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ZUS jako dysponenta Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do skutecznego zabezpieczenia spłaty zadłużenia.
o.p.
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Zasady naliczania odsetek za zwłokę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 29 ust. 2 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez naliczanie odsetek za zwłokę po dacie złożenia wniosku o rozłożenie należności na raty.
Odrzucone argumenty
Decyzje ZUS były merytorycznie nieuzasadnione i przedwczesne z uwagi na zawarcie umowy ratalnej. • Roszczenia objęte decyzjami nie były wymagalne. • Niezastosowanie art. 29 ust. 1, 1a, 3, 4, 5 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
wprowadzający swoistą fikcję braku zadłużenia • nie uniemożliwia, jak utrzymuje strona pozwana, skorzystania przez zakład z instytucji wskazanej w art. 26 do 27 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych • wpis hipoteki na nieruchomości może stanowić niedogodność dla dłużnika, ale jest on dopuszczalny • organ rentowy, realizując między innymi przepisy z zakresu Ubezpieczeń Społecznych [...] ma powinność skutecznie zabezpieczyć spłatę zadłużenia składkowego • literalne brzmienie treści przepisu art. 29 ustęp 2 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przesądza, że decyzja nie może obejmować swoją treścią odsetek należnych organowi rentowemu już po dniu wpływu wniosku o zawarcie układu ratalnego
Skład orzekający
Maciej Flinik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zabezpieczenia należności składkowych przez ZUS (np. hipoteka) pomimo zawarcia umowy ratalnej oraz kwestia prawidłowego naliczania odsetek po złożeniu wniosku o raty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów ratalnych i zabezpieczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet po zawarciu ugody z ZUS, instytucja może podjąć działania zabezpieczające, ale jednocześnie podkreśla znaczenie prawidłowego naliczania odsetek, co jest istotne dla płatników składek.
“ZUS może zabezpieczyć dług hipoteką, nawet po umowie ratalnej? Sąd wyjaśnia, ale uwaga na odsetki!”
Dane finansowe
WPS: 232 711,56 PLN
odsetki: 16 583,52 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.