VI U 38/24

Sygn. akt VI U 38/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24/07/2025r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Małgorzata Kryńska – Mozolewska Protokolant: starszy protokolant sądowy Aleksandra Łaszuk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2025r. w Warszawie na rozprawie sprawy S. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania S. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 23 listopada 2023r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu S. M. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 01 czerwca 2022r. do dnia 01 lipca 2023r. Sygn. akt VI U 38/24 UZASADNIENIE Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 23 listopada 2023r., znak: 350000/CW/01346017 na mocy, której odmówiono mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 czerwca 2022 r do dnia 1 lipca 2023 r. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że pozbawienie go prawa do zasiłku chorobowego i decyzja o zwrocie wypłaconego już świadczenia jest naruszeniem zasad sprawiedliwości społecznej albowiem bezpodstawnie i w sposób nieuzasadniony różnicuje sytuację żołnierzy służby czynnej wojskowej, który zachorował dzień po zwolnieniu ze służby i ma prawo do zasiłku chorobowego, a żołnierza który stał się niezdolny do pracy jeszcze w trakcie służby i ta niezdolność trwa po jej zakończeniu, jest pozbawiony prawa do zasiłku chorobowego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że ubezpieczony stał się niezdolny do służby w okresie odbywania służby wojskowej i trwała po zwolnieniu ze służby wojskowej z dniem 31.05.2022 r. Organ rentowy reprezentował pogląd, że żołnierzom zwolnionym z czynnej służby wojskowej nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: Ubezpieczony wystąpił do ZUS O/ R. z wnioskiem o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 1 czerwca 2022 r do 01 lipca 2022 r po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej. Niezdolność do pracy odwołującego powstała w trakcie pełnienia czynnej służby wojskowej tj; 20 maja 2022 r i trwała po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej z dniem 31 maja 2022 r. W ocenie Sądu Rejonowego odwołanie ubezpieczonego należało uwzględnić. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stan faktyczny w sprawie był bezsporny. Co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia to zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (obecnie Dz.U. z 2025r., poz. 501; dalej: ustawa zasiłkowa) zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy, co najmniej 30 dni i powstała: 1. nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego; 2. nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego – w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby. Stosownie zaś do art. 7a ustawy zasiłkowej przepis art. 7 stosuje się odpowiednio do żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej. Przepis ten wszedł w życie z dniem 23 kwietnia 2022r. na podstawie nowelizacji wprowadzonej art. 724 ustawy o obronie Ojczyzny. Wskazana nowelizacja nie wprowadziła przepisu, który odsyłałby do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej („Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego”), co dało organowi rentowemu asumpt do stwierdzenia, że żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej ma prawo do zasiłku chorobowego w sytuacji, w której jego niezdolność do pracy powstała już po zwolnieniu ze służby, nie ma zaś takiego prawa, gdy ujawniła się ona, tak jak w przypadku ubezpieczonego, jeszcze przed zwolnieniem ze służby i trawa nieprzerwanie nadal także po ustaniu służby wojskowej.” W orzecznictwie panuje stanowisko, że pierwszeństwo zawsze należy przyznać wykładni językowej przy badaniu treści przepisów prawa, chyba, że tekst ustawy jest sformułowany w sposób niegodzący się z zasadami prawidłowej legislacji. Inaczej mówiąc, jeżeli przepis został sformułowany w sposób zagmatwany, bądź nie reguluje w pełni danej kwestii, czy też reguluje ją sprzecznie z zasadami poprawności językowej i gramatycznej, to wtedy można egzegezę prawa oprzeć o inne rodzaje wykładni. W ocenie sądu literalna wykładania cytowanych przepisów ustawy zasiłkowej rzeczywiście może potwierdzać stanowisko organu rentowego. Jednak już prima facie można skonstatować, że wnioski wynikające z tej interpretacji nie mogą zyskać akceptacji. W ocenie sądu treść cytowanych wyżej przepisów, wyłączających możliwość korzystania z zasiłku chorobowego przez osoby, których niezdolność do pracy powstała w trakcie odbywania służby wojskowej i trwa po jej zakończeniu, jest najpewniej spowodowana niezamierzonym błędem ustawodawcy. Trudno znaleźć jakiekolwiek rozsądne argumenty, które przemawiałyby za tym, aby żołnierzowi zwolnionemu ze służby wojskowej przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego, gdy jego niezdolność do służby powstała po zwolnieniu ze służby, zaś nie miałby do niego prawa, gdy żołnierz ten zachorował przed zwolnieniem ze służby a jego niezdolność do służby utrzymywała się nieprzerwanie także po ustaniu służby. Podobieństwo sytuacji prawnej i faktycznej jest w tym przypadku wręcz uderzające. Jak wynika z cytowanych regulacji prawnych, w ujęciu ustawy zasiłkowej, rygoryzm związany z uzyskaniem prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, a więc w warunkach określonych art. 7 ustawy zasiłkowej, jest większy niż w przypadku prawa do zasiłku chorobowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Trudno, zatem dociec, dlaczego ustawodawca, zapewniając byłemu żołnierzowi zawodowemu prawo do zasiłku chorobowego na zasadach określonych w art. 7, odmówiłby jednocześnie tego prawa na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Zaproponowana przez organ rentowy wykładnia językowa skutkuje tym, że w ramach tej samej grupy podmiotów, w skład, której wchodzą zwolnieni ze służby żołnierze zawodowi, może dochodzić do nieuzasadnionego nierównego traktowania ubezpieczonych, co z kolei prowadzi do naruszenia art. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024r. poz. 497), a także wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości. Żołnierz czynnej służby wojskowej nie podlega ubezpieczeniom społecznym i w związku z tym od jego uposażenia nie są odprowadzane składki na to ubezpieczenie. Dotyczy to każdego rodzaju ubezpieczenia, a więc ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, wypadkowego i chorobowego. Żołnierzowi zawodowemu nie przysługują, zatem żadne świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w tym prawo do zasiłku chorobowego. W czasie choroby wypłacane mu jest uposażenie, które, w zależności od przyczyny niezdolności do służby, wynosi 80% lub 100% (art. 451 ustawy o obronie Ojczyzny). Ustanie stosunku służby wojskowej w wyniku zwolnienia z niej żołnierza zmienia jego sytuację ubezpieczeniową. Zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2024r. poz., 242) jeżeli żołnierz zwolniony z czynnej służby nie spełnia warunków do nabycia prawa do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, od uposażenia wypłaconego żołnierzowi po dniu 31 grudnia 1998r. do dnia zwolnienia ze służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przekazuje się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki za ten okres przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Jeżeli nie może zostać nabyta emerytura wojskowa lub wojskowa renta inwalidzka, okres służby wojskowej jest - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023r. poz. 1251 ze zm.) – okresem składkowym. Przekazanie składek skutkuje tym, że okres pełnienia czynnej służby wojskowej po zwolnieniu ze służby należy traktować w płaszczyźnie ubezpieczeniowej jak okres ubezpieczenia w zasadzie równorzędny z okresem pozostawania w stosunku pracy. Przy całym spektrum odmienności, konstrukcja prawna służby wojskowej najbliższa jest jednak stosunkowi pracy. Dokonuje się wówczas zgłoszenia do ubezpieczenia (ZUS ZUA) i wyrejestrowania z niego (zob. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2004r. w sprawie przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od uposażeń żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej ; Dz.U. Z 2015r. poz. 243). Ustawodawca dostrzegł to zapewniając byłemu żołnierzowi na podstawie A prawo do zasiłku chorobowego na zasadach określonych w art. 7 ustawy zasiłkowej, omyłkowo zapewne zapominając o wprowadzeniu analogicznego odesłania do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej. W ocenie Sądu nie ma jednak przeszkód, aby potraktować niezdolność byłego żołnierza zawodowego powstałą przed rozwiązaniem stosunku służbowego na takiej samej zAsadzie jak niezdolność do pracy powstałą w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy, co uzasadnia prawo do zasiłku chorobowego po myśli art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Sytuacja niezdolnego do pracy byłego żołnierza w tym zakresie nie różni się od sytuacji innych osób, którym wypłaca się zasiłki chorobowe po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, choć nie mają one ekwiwalentu w składce na to ubezpieczenie, wobec czego nie ma też żadnych podstaw do pozbawienia byłego żołnierza gwarancyjnej ochrony ubezpieczeniowej z tytułu prawnie określonego zdarzenia chorobowego po ustaniu stosunku służbowego. Odmienne stanowisko, zmierzające do pozbawienia byłego żołnierza prawa do zasiłku chorobowego w związku z niezdolnością do pracy, trwającą po ustaniu stosunku służbowego, nie tylko pozostawałoby w sprzeczności z art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ale stanowiłoby także nieuzasadnioną dyskryminację tej grupy zawodowej, naruszając konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli ( art. 32 Konstytucji RP ) w zakresie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego ( art. 67 Ust. 1 Konstytucji RP ). Mając na względzie powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd Rejonowy, na zasadzie art. 477 14 § 2 K.p.c. Zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał skarżącemu prawo do spornego zasiłku chorobowego. SSO Małgorzata Kryńska-Mozolewska ZARZĄDZENIE 1. (...)