VI U 316/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego zasądzające od niego koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 3.600 zł, uznając, że sprawy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne nie kwalifikują się do niższej stawki minimalnej przewidzianej dla spraw o świadczenia z ubezpieczeń społecznych.
Ubezpieczony Z. K. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej wysokość zaległych składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie i zasądził od ubezpieczonego 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Ubezpieczony złożył zażalenie, domagając się obniżenia tej kwoty do 60 zł, argumentując, że sprawy z ubezpieczeń społecznych powinny być objęte niższymi stawkami kosztów. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że niższa stawka dotyczy spraw o świadczenia, a nie o składki.
Sprawa dotyczyła odwołania Z. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej wysokość zaległych składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami na kwotę 66.063,95 zł. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie i zasądził od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego. Ubezpieczony złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez obniżenie zasądzonej kwoty do 60 zł. Argumentował, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych zasadniczo zwolnione są od ponoszenia kosztów lub powinny być objęte niższymi stawkami minimalnymi, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sąd Apelacyjny w Szczecinie uznał zażalenie za bezzasadne. Sąd podkreślił, że niższa stawka minimalna (60 zł) przewidziana w rozporządzeniu dotyczy wyłącznie spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, a nie spraw dotyczących składek na te ubezpieczenia. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego, a sprawy o zaległe składki nie są rodzajowo podobne do spraw o świadczenia. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że symboliczne wynagrodzenie dla radcy prawnego w sprawach o świadczenia ma na celu ochronę słabszej strony i społeczny charakter świadczeń, co nie ma zastosowania w sprawach, gdzie strona zobowiązana jest do opłacenia składek. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, koszty zastępstwa procesowego w sprawach o ustalenie wysokości zaległych składek na ubezpieczenia społeczne nie podlegają niższej stawce minimalnej przewidzianej dla spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że sprawy o składki na ubezpieczenie społeczne nie są sprawami o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego. Niższa stawka minimalna (60 zł) dotyczy wyłącznie tych drugich, mając na celu ochronę słabszej strony i społeczny charakter świadczeń. W sprawach o składki, gdzie strona jest zobowiązana do ich opłacenia, nie ma podstaw do stosowania tego przywileju.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
rozporządzenie art. § 6 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
rozporządzenie art. § 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
rozporządzenie art. § 11 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
rozporządzenie art. § 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne nie są sprawami o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego. Niższa stawka minimalna kosztów zastępstwa procesowego dotyczy wyłącznie spraw o świadczenia, a nie o składki. Społeczny charakter świadczeń i ochrona słabszej strony nie uzasadniają przyznania przywileju niższych kosztów stronom zobowiązanym do opłacenia składek.
Odrzucone argumenty
Koszty zastępstwa procesowego w sprawach o składki powinny być ustalane według niższej stawki minimalnej (60 zł) przewidzianej dla spraw o świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Sprawy o składki są rodzajowo podobne do spraw o świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Wykładnia § 6 rozporządzenia pozostaje w sprzeczności z generalną zasadą ograniczania kosztów dochodzenia roszczeń z ubezpieczenia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego, lecz świadczeniami na to ubezpieczenie brak jest uzasadnionych przesłanek za przyjęciem tezy, że z przywileju niższych kosztów procesu mogłyby korzystać strony w sprawach, w których strona przegrywająca nie jest świadczeniobiorcą, lecz podmiotem zobowiązanym do opłacenia składek
Skład orzekający
Zofia Rybicka-Szkibiel
przewodnicząca
Urszula Iwanowska
sprawozdawca
Eugeniusz Skotarczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów zastępstwa procesowego w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne, rozróżnienie między sprawami o świadczenia a sprawami o składki."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych i interpretacji jego przepisów w kontekście spraw ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię praktyczną dla prawników zajmujących się sprawami ZUS – rozróżnienie między kosztami w sprawach o świadczenia a sprawami o składki, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość zasądzanych kwot.
“Czy sprawy o składki ZUS to to samo co sprawy o świadczenia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kto zapłaci więcej za prawnika.”
Dane finansowe
WPS: 66 063,95 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3600 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII A Uz 69/12 POSTANOWIENIE Dnia 22 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca: SSA Zofia Rybicka-Szkibiel Sędziowie: SA Eugeniusz Skotarczak SA Urszula Iwanowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z odwołania Z. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o składki na ubezpieczenia społeczne, na skutek zażalenia ubezpieczonego na postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt VI U 316/12, postanawia: oddalić zażalenie. SSA Urszula Iwanowska SSA Zofia Rybicka-Szkibiel SSA Eugeniusz Skotarczak Uzasadnienie: W sprawie z odwołania Z. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 14 grudnia 2011 r. ustalającej wysokość zaległych składek z odsetkami na łączną kwotę 66.063 zł 95 gr. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. oddalił odwołanie ubezpieczonego i zaskarżonym postanowieniem, zawartym w punkcie II wyroku, zasądził od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kwotę 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. O kosztach postępowania sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. i § 6 pkt 6 w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem”. Z powyższym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie w części, tj. ponad kwotę 60 zł, nie zgodził się Z. K. , który w złożonym zażaleniu wniósł o jego zmianę poprzez obniżenie zasądzonego wynagrodzenia do kwoty 60 zł oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Skarżący zarzucił n aruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie § 6 pkt 6 w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że ubezpieczony obowiązany jest zwrócić organowi rentowemu koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł, mimo, że powinna to być kwota tylko 60 zł. Żalący podniósł, że sprawa dotyczyła umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, a sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych zasadniczo zwolnione są od ponoszenia kosztów. Zdaniem skarżącego dokonana przez Sąd Okręgowy wykładnia § 6 rozporządzenia pozostaje w sprzeczności z generalną zasadą ograniczania kosztów dochodzenia roszczeń z ubezpieczenia społecznego. Poza tym, § 6 rozporządzenia został niewłaściwie zastosowany ze względu na przepis § 11 ust. 2 rozporządzenia stanowiący, że stawki minimalne wynoszą 60 zł. Skarżący podniósł dodatkowo, że wydanie decyzji było zbędne, a obciążenie go kosztami postępowania ma na celu tylko dalsze pogrążanie go w zadłużeniu. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Zażalenie okazało się w całości bezzasadne. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska skarżącego, że w sprawie o wysokość zaległych składek wraz odsetkami podstawę zasądzenia wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika, będącego radcą prawnym, powinna stanowić opłata minimalna określona w § 11 ust. 2 w związku z § 5 rozporządzenia, a zatem jedynie kwota 60 zł, zamiast wynagrodzenia określonego od wartości przedmiotu sporu. Sąd Apelacyjny podziela pogląd, że prawodawca w rozporządzeniu wyodrębnił szczególną kategorią spraw z ubezpieczeń społecznych, dla której przewidział niższą stawkę minimalną, tj. wynikającą z § 11 ust. 2 rozporządzenia i wynoszącą kwotę 60 zł. Niemniej, dotyczy ona wyłącznie spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, a zatem o świadczenia, a nie o składki na poczet tych świadczeń. Również brak jest podstaw do zastosowania § 5 rozporządzenia przewidującego, że wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, gdyż Sąd Najwyższy wyjaśnił, że składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego, lecz świadczeniami na to ubezpieczenie. Spraw o zaległe składki na ubezpieczenie społeczne nie można zatem, jak podkreślił Sąd Najwyższy, zakwalifikować jako rodzajowo podobnych do spraw o świadczenia z ubezpieczeń społecznych (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2009 r., I UZP 1/09, OSNP 2011/5-6/86 i uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 1993 r., II UZP 5/93, OSNCP 1993/11/194). Sąd Apelacyjny podziela w całości zaprezentowany pogląd Sądu Najwyższego podnosząc jednocześnie, że jego zasadność wynikała ze specyficznego charakteru spraw dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległe składki na ubezpieczenie społeczne. Jednakże, niniejsza sprawa dotyczyła tożsamego obowiązku, tj. ustalenia wysokości zaległych składek - nie zaś jak wskazał żalący: umorzenia składek - po uprzednim przesądzeniu w odrębnej prawomocnej już decyzji samej zasady, tj. że ubezpieczony jest zobowiązany do uiszczania składek. Ponadto trzeba zaznaczyć, że symboliczne wynagrodzenie dla radcy prawnego określone w § 11 ust. 2 rozporządzenia, praktycznie obecnie nie odpowiadające pełnej ekwiwalentności, związane jest z ochroną interesów z natury słabszej strony i społecznym charakterem świadczeń, mających ze swej istoty charakter zabezpieczający (na starość, na wypadek utraty zdolności do pracy itd.). Brak jest jednak uzasadnionych przesłanek za przyjęciem tezy, że z przywileju niższych kosztów procesu mogłyby korzystać strony w sprawach, w których strona przegrywająca nie jest świadczeniobiorcą, lecz podmiotem zobowiązanym do opłacenia składek, między innymi, na ubezpieczenia społeczne. Z powyższych względów Sąd Apelacyjny uznał zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, a wywiedzione zażalenie za niezasadne i dlatego na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. , oddalił je w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI