Orzeczenie · 2026-02-09

VI U 3056/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-02-09
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćustawa emerytalnaprzeliczenie świadczeniaorzecznictwo TKprawo ubezpieczeń społecznych

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego X. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczony powoływał się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego (P 20/16 i SK 140/20), które stwierdziły niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS w określonych zakresach. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, analizując art. 114 ustawy emerytalnej oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji, uznał, że samo wydanie orzeczenia przez TK nie jest wystarczającą podstawą do wznowienia postępowania i przeliczenia świadczenia. Kluczowe jest wejście w życie orzeczenia TK, co skutkuje utratą mocy obowiązującej przepisu i potencjalnie tworzy lukę prawną wymagającą interwencji ustawodawcy. Sąd podkreślił, że do czasu wprowadzenia przez ustawodawcę przepisów doprecyzowujących skutki wyroków TK, nie ma podstaw do dokonywania przeliczeń emerytury na wniosek ubezpieczonego, nawet jeśli powołuje się on na niekonstytucyjność przepisu. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 114 ustawy emerytalnej w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz momentu wejścia w życie tych orzeczeń i potrzeby interwencji ustawodawcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji ustawowych po wyroku TK, a przed wejściem w życie nowych przepisów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu prawa stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej, zanim ustawodawca wprowadzi odpowiednie regulacje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo wydanie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny nie jest wystarczającą podstawą do ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej. Konieczne jest wejście w życie orzeczenia TK, co skutkuje utratą mocy obowiązującej przepisu, a do czasu wprowadzenia przez ustawodawcę przepisów doprecyzowujących, brak jest podstaw prawnych do przeliczenia świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 114 ustawy emerytalnej oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji, wskazując, że choć orzeczenia TK o niekonstytucyjności mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, to kluczowe jest wejście w życie orzeczenia i ewentualna luka prawna wymagająca interwencji ustawodawcy. Do czasu wprowadzenia takich regulacji, nie ma podstaw do przeliczenia świadczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F.

Strony

NazwaTypRola
X. R.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 114 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Nowa okoliczność, która może stanowić podstawę do uchylenia lub zmiany decyzji i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, może obejmować uznanie przepisu, który był brany pod uwagę przy ustalaniu świadczenia, za niekonstytucyjny, jednakże wymaga to wejścia w życie orzeczenia TK i ewentualnej interwencji ustawodawcy.

Pomocnicze

Konstytucja art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa emerytalna art. 25 § 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym określonych grup ubezpieczonych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do przeliczenia świadczenia emerytalnego przed wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ewentualną interwencją ustawodawcy.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi samodzielną podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej.

Godne uwagi sformułowania

nowa okoliczność istniejąca przed wydaniem tej decyzji, która ma wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość • orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją [...] stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia • do czasu wprowadzenia przez ustawodawcę przepisów doprecyzowujących wdrożenie w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego [...] brakowało jednolitej podstawy prawnej wzruszalności decyzji rentowych • nową okolicznością przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej nie jest wydanie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, ale utrata mocy obowiązującej przepisu na podstawie wydanego orzeczenia

Skład orzekający

Karolina Chudzinska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 114 ustawy emerytalnej w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz momentu wejścia w życie tych orzeczeń i potrzeby interwencji ustawodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji ustawowych po wyroku TK, a przed wejściem w życie nowych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami emerytalnymi i wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na indywidualne świadczenia, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników.

Emerytura po wyroku TK: Kiedy można liczyć na przeliczenie świadczenia?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst