VI U 3040/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury pomostowej, uznając prawidłowość naliczenia kapitału początkowego i świadczenia.
Ubezpieczony A.W. odwołał się od decyzji ZUS przyznającej mu emeryturę pomostową i ustalającej kapitał początkowy, twierdząc, że organ rentowy nie uwzględnił jego wysokich dochodów z ostatnich lat zatrudnienia oraz pracy w szczególnym charakterze po 2008 roku. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że kapitał początkowy jest obliczany na dzień 1.01.1999 r. i nie można uwzględniać zarobków po tej dacie, a składki z okresu po 1999 r. są uwzględniane jako osobny składnik podstawy wymiaru emerytury pomostowej.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołanie A.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących przyznania emerytury pomostowej i ustalenia kapitału początkowego. Ubezpieczony kwestionował prawidłowość naliczenia świadczenia, wskazując na nie uwzględnienie przez ZUS jego wysokich dochodów z ostatnich lat zatrudnienia oraz pracy w szczególnym charakterze po 2008 roku. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i zeznań ubezpieczonego, który potwierdził prawidłowość danych dotyczących zarobków. Sąd oddalił odwołanie, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o emeryturach pomostowych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że kapitał początkowy oblicza się na dzień 1.01.1999 r. i uwzględnia się zarobki sprzed tej daty, a okresy pracy w szczególnym charakterze po 2008 r. są uwzględniane w innej części podstawy wymiaru emerytury pomostowej (jako składki). Sąd uznał, że ZUS prawidłowo wybrał najkorzystniejszy dla ubezpieczonego wariant obliczenia wskaźnika podstawy wymiaru kapitału początkowego i tym samym prawidłowo obliczył wysokość emerytury pomostowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, kapitał początkowy oblicza się na dzień 1.01.1999 r. na podstawie zarobków sprzed tej daty. Okresy pracy w szczególnym charakterze po 31.12.2008 r. są uwzględniane w innej części podstawy wymiaru emerytury pomostowej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że kapitał początkowy jest ustalany na dzień 1.01.1999 r. zgodnie z art. 173 i 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co oznacza uwzględnienie zarobków sprzed tej daty. Składki odprowadzane po 1999 r. są uwzględniane jako odrębny składnik podstawy wymiaru emerytury pomostowej, a ich dwukrotne uwzględnienie byłoby nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.e.r. FUS art. 173 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na 01.01.1999r.
u.e.r. FUS art. 174 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r.
Pomocnicze
u.e.p. art. 4
Ustawa o emeryturach pomostowych
u.e.p. art. 11
Ustawa o emeryturach pomostowych
u.e.r. FUS art. 50c
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy okresu wykonywania przez ubezpieczonego prac górniczych po dniu 31.12.2008r.
u.e.r. FUS art. 25
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa podstawę obliczenia emerytury.
u.e.r. FUS art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa tablice średniego trwania życia.
u.e.r. FUS art. 85
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa kwotę najniższej emerytury.
u.e.r. FUS art. 108
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy ponownego ustalenia wysokości emerytury pomostowej po podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po dniu przyznania świadczenia.
u.e.r. FUS art. 88
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy waloryzacji świadczeń.
u.e.r. FUS art. 89
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy waloryzacji świadczeń.
u.e.r. FUS art. 93
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy waloryzacji świadczeń.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kapitał początkowy oblicza się na dzień 1.01.1999 r. na podstawie zarobków sprzed tej daty. Składki na ubezpieczenie emerytalne zaewidencjonowane po 1999 r. są osobnym składnikiem podstawy wymiaru emerytury pomostowej i nie mogą być uwzględniane przy obliczaniu kapitału początkowego. ZUS wybrał najkorzystniejszy dla ubezpieczonego wariant obliczenia wskaźnika podstawy wymiaru kapitału początkowego.
Odrzucone argumenty
Należy uwzględnić wysokie dochody z ostatnich lat zatrudnienia przy obliczaniu emerytury. Należy uwzględnić okresy pracy w szczególnym charakterze po 2008 r. przy obliczaniu kapitału początkowego. Błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie do wyliczenia kapitału początkowego jedynie lat od 1989 do 1998. Naruszenie art. 174 ust 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez nieuzasadnione przyjęcie określonych w decyzji lat zatrudnienia. Naruszenie art.4 ustawy o emeryturach pomostowych poprzez zaniechanie wyliczenia podstawy do emerytury, a w efekcie jej zaniżenie.
Godne uwagi sformułowania
Kapitał początkowy w myśl cytowanych wyżej przepisów obliczany jest zawsze na dzień 1.01.1999r., zatem przy obliczeniu wskaźnika podstawy wymiaru uwzględnić można jedynie zarobki otrzymane przed tym dniem. Gdyby zatem uznać zasadność poglądu skarżącego, że przy obliczenia kapitału początkowego należy uwzględniać także podstawę wymiaru składki za lata po 1999r. oznaczałoby to, że ta sama składka zostałaby dwukrotnie uwzględniona- raz jako podstawa do wyliczenia kapitału początkowego, drugi raz – jako składnik kwoty zwaloryzowanych składek.
Skład orzekający
Ewa Milczarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowe ustalanie kapitału początkowego i podstawy wymiaru emerytury pomostowej, w szczególności w kontekście okresów pracy w szczególnym charakterze i zarobków po 1999 roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur pomostowych i kapitału początkowego, które mogą ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla osób ubiegających się o emeryturę pomostową i wyjaśnia kluczowe zasady obliczania kapitału początkowego, co jest częstym punktem spornym z ZUS.
“Emerytura pomostowa: Czy ZUS prawidłowo obliczył Twój kapitał początkowy? Kluczowe zasady i pułapki.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 3040/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Milczarek Protokolant – sekr. sądowy S. S. po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: A. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 10 września 2015 r., znak: (...) z dnia 9 września 2015 r., znak: (...) w sprawie: A. W. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wysokość świadczenia oddala odwołanie. Na oryginale właściwy podpis. (...) Zaskarżonymi decyzjami organ rentowy przyznał odwołującemu A. W. emeryturę pomostową od dnia (...) r. w kwocie2170,99 zł.( decyzja z dnia 10.09.2015 r. o przyznaniu emerytury) oraz ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r. na kwotę 127 761,70 zł. (decyzja z dnia 9.09.2015 r. o naliczeniu kapitału początkowego) W odwołaniu od tych decyzji ubezpieczony A. W. podważył prawidłowość naliczenia emerytury wskazując, że w ostatnich latach zatrudnienia uzyskał wysokie dochody, których nie uwzględnił organ rentowy przy obliczeniu wysokości świadczenia emerytalnego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując, że obliczył wysokość świadczenia na postawie przepisów ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych . W piśmie procesowym z dnia 29.03.2016 r. powód zarzucił zaskarżonym decyzjom 1. błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie do wyliczenia kapitału początkowego ubezpieczonego jedynie lat od 1989 do 1998, nie uwzględniając, iż ubezpieczony pracował zarówno przed rokiem 1989 i po 1998, a w okresach tych osiągał korzystniejsze wynagrodzenie aniżeli wyliczone w decyzjach; 2. naruszenie art. 174 ust 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku, o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poprzez nieuzasadnione przyjęcie określonych w decyzji lat zatrudnienia; 3. naruszenie art.4 ustawy o emeryturach pomostowych poprzez zaniechanie wyliczenia podstawy do emerytury, a w efekcie jej zaniżenie; z uwzględnieniem pracy ubezpieczonego w szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach również po 2008 roku; W związku z powyższym, wniósł o ponowne przeliczenie kapitału początkowego i zmianę decyzji o przyznaniu emerytury poprzez przyznanie emerytury z uwzględnieniem najkorzystniejszego jej wariantu i uwzględnieniem okresu po 2008 r. i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że ubezpieczony domagał się wyliczenia podstawy jego emerytury z uwzględnieniem jego zatrudnienia również od 11.02.1999 roku do 08.07.2015 r. w charakterze ślusarza pod ziemią. Ten fakt natomiast został całkowicie pominięty przy wyliczaniu jego kapitału początkowego, a tym samym wysokości emerytury. Ubezpieczony zarówno przed 1 stycznia 1999 roku, jak i po 2008 roku wykonywał prace zaliczane do pracy w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze. W ostatnim czasie był zatrudniony w (...) S.A. Kopalnia (...) - J. " w J. na stanowiskach robotnik na powierzchni (21.01.1992-3 0.09.1994), ślusarz na powierzchni (01.10.1994 r.-18.01.1999r.), ładowacz pod ziemią (19.01.1999-10.02.1999r.), ślusarz pod ziemią (11.02.1999-08.07.2015r.). Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Ubezpieczony A. W. pierwszy wniosek o emeryturę pomostową złożył w dniu 18.03.2015r. Decyzją z dnia 05.05.2015r. odmówiono prawa do emerytury pomostowej na podstawie art.4 w związku z art, 11 ustawy o emeryturach pomostowych . Zakład uznał staż w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat, 3 miesięcy i 7 dni. Przyczyną odmowy przyznania emerytury pomostowej był brak udowodnienia rozwiązania stosunku pracy. W dniu 20.07.2015r. skarżący złożył kolejny wniosek o emeryturę pomostową w związku z ustaniem zatrudnienia. Decyzją z dnia 10.09.2015r. przyznano odwołującemu emeryturę pomostową od (...) ., tj. od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy. Przy ustaleniu prawa do emerytury pomostowej organ rentowy uwzględnił również okres wykonywania przez ubezpieczonego prac górniczych po dniu 31.12.2008r., o których mowa w art.50c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tj. od 01.01.2009 r. do 08.07.2015r. Wysokość emerytury pomostowej została obliczona z uwzględnieniem kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego i kwoty składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego z uwzględnieniem ich waloryzacji według stanu konta na koniec miesiąca poprzedzającego przejście na emeryturę. Suma wyżej wymienionych kwot została podzielona przed średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie emerytury tablic średniego trwania życia (w przypadku ubezpieczonego przez 261,40 miesięcy). Zaskarżoną decyzją z dnia 09.09.2015r. organ rentowy- na podstawie nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS z dnia 28.07.2011 r. oraz z dnia 21.06.2013r. ponownie ustalił kapitał początkowy na dzień 1.01.1999r. w kwocie 127761,70 zł. Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto lata l989-1998 r.- wwpw 99,88%. dowód: dokumenty w aktach rentowych, zeznania ubezpieczonego - zapis A/V protokołu rozprawy k.47 Stan faktyczny w sprawie Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów w aktach rentowych, których prawdziwości strony nie kwestionowały oraz zeznań ubezpieczonego, który potwierdził, że organ rentowy do obliczenia wysokości świadczenia przyjął prawidłowe wartości z dokumentów wskazujących zarobki ubezpieczonego. Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art.173 ust.3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na 01.01.1999r. Zgodnie z art. 14 ust. l w/w ustawy, emerytura pomostowa stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie emerytury pomostowej tablic średniego trwania życia, o których mowa w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 2. Jeżeli pracownik jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, składki na ubezpieczenie emerytalne, zaewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, zwanym dalej "Zakładem", zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek, pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie. 3. Kwota emerytury pomostowej nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 4. Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę pomostową, uprawniony podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość emerytury pomostowej ulega ponownemu ustaleniu na zasadach określonych w art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 5. Emerytura pomostowa podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych dla waloryzacji świadczeń w art. 88, art. 89 i art. 93 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z art.174 ust.3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r. W myśl art. 173 ust.3 w/w ustawy, wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy. Organ rentowy do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego ubezpieczonego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych od 1989 do 1998- wwpw 99,88%. jako najkorzystniejszy dla ubezpieczonego wariant. Do ustalenia wysokości kapitału początkowego ubezpieczonego przyjęto 24 lat, 5 miesięcy i 24 dni okresów składkowych, tj. 293 m-cy oraz 3 miesiące i 22 dni okresów nieskładkowych, tj. 3 m-ce. Sposób obliczenia wysokość emerytury pomostowej określa art. 14 ustawy o emeryturach pomostowych . Zgodnie z tym przepisem emerytura pomostowa stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie emerytury pomostowej tablic średniego trwania życia, o których mowa w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS( ust.1) 2. Jeżeli pracownik jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, składki na ubezpieczenie emerytalne, zaewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, zwanym dalej "Zakładem", zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek, pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie. 3. Kwota emerytury pomostowej nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 4. Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę pomostową, uprawniony podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość emerytury pomostowej ulega ponownemu ustaleniu na zasadach określonych w art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 5. Emerytura pomostowa podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych dla waloryzacji świadczeń w art. 88, art. 89 i art. 93 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z cytowanych przepisów wynika, że podstawa do obliczenia emerytury pomostowej jest ustalona wedle reguł sformułowanych w art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Podstawa ta to suma następujących kwot: zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na subkoncie ( tj. składek za okres od 1 stycznia 1999) i zwaloryzowanego kapitału początkowego ustalonego wedle reguł określonych w art. 174 i następnych. Z literalnego brzmienia art. 14 ustawy o emeryturach pomostowych nie wynika zatem w żadnej mierze wniosek sformułowany przez pełnomocnika ubezpieczonego, że kapitał początkowy, którego zwaloryzowana kwota wchodzi w skład podstawy obliczenia emerytury pomostowej miałby być liczony według innych, niż określone w art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS reguł, tzn, że przy jego obliczeniu można brać pod uwagę zarobki otrzymywane po 1. 01.1999r. Kapitał początkowy w myśl cytowanych wyżej przepisów obliczany jest zawsze na dzień 1.01.1999r., zatem przy obliczeniu wskaźnika podstawy wymiaru uwzględnić można jedynie zarobki otrzymane przed tym dniem.(możliwe oczywiście dwa warianty 20 letni lub 10 letni- ZUS wybrał korzystniejszy dla ubezpieczonego wariant 10 letni). Nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach pogląd ubezpieczonego, że skoro jednym z warunków otrzymania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w okresie po 31.12.2008r. to znaczy to, że również te lata winny być uwzględniane przy obliczeniu kapitału początkowego. Podkreślenia wymaga, że druga część składowa podstawy wymiaru emerytury to kwota zwaloryzowanej składki na ubezpieczenie emerytalne zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego. Chodzi tu właśnie o składki, które odprowadzone zostały po roku 1999, tj. od wejścia w życie ustawy emerytalnej. Gdyby zatem uznać zasadność poglądu skarżącego, że przy obliczenia kapitału początkowego należy uwzględniać także podstawę wymiaru składki za lata po 1999r. oznaczałoby to, że ta sama składka zostałaby dwukrotnie uwzględniona- raz jako podstawa do wyliczenia kapitału początkowego, drugi raz – jako składnik kwoty zwaloryzowanych składek. W związku z powyższym uznać należy, że kapitał początkowy został obliczony przez organ rentowy poprawnie- ZUS wybrał korzystniejszy dla ubezpieczonego wariant obliczenia wskaźnika podstawy wymiaru z 10 kolejnych lat kalendarzowych przed rokiem 1999, a w konsekwencji wysokość emerytury pomostowej ubezpieczonego również została prawidłowo obliczona. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art.477 14 § 1 orzekł jak w wyroku. SSO Ewa Milczarek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI