VI U 2878/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, uznając brak podstaw do przywrócenia terminu mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Ubezpieczona złożyła odwołanie od decyzji ZUS, która odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Ubezpieczona argumentowała, że dowiedziała się o wyroku późno z powodu opieki nad chorym. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że ubezpieczona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, co jest warunkiem przywrócenia terminu. Wniosek o przeliczenie emerytury został przekazany organowi rentowemu.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołanie U. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Decyzja ZUS została wydana w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., który orzekł o niezgodności przepisu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją. ZUS uznał, że termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania upłynął 23 kwietnia 2019 r., a ubezpieczona nie wykazała okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Ubezpieczona domagała się zmiany decyzji, przywrócenia terminu i przeliczenia świadczenia, powołując się na opiekę nad chorym jako przyczynę późnego dowiedzenia się o wyroku TK. Sąd, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) oraz orzecznictwo, stwierdził, że ubezpieczona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że brak winy wymaga istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej, a opieka nad chorym, choć trudna, nie zawsze stanowi taką przeszkodę w kontekście obiektywnego miernika staranności. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim, sąd przekazał organowi rentowemu wniosek ubezpieczonej o przeliczenie emerytury, uznając, że jest to kwestia wymagająca rozpatrzenia przez organ rentowy jako właściwy do wydania decyzji w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, co jest warunkiem przywrócenia terminu.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że opieka nad chorym, choć stanowi trudną sytuację, nie zawsze jest przeszkodą nie do przezwyciężenia w rozumieniu przepisów k.p.a. o przywróceniu terminu. Ubezpieczona nie wykazała, aby nie mogła podjąć działań w celu dotrzymania terminu, stosując obiektywny miernik staranności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania i przekazanie wniosku organowi rentowemu.
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 59 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 83 b § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 25 § ust. 1b
k.p.a. art. 58 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 476 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 464 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Opieka nad chorym nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia w rozumieniu przepisów k.p.a. o przywróceniu terminu. Sąd nie jest właściwy do merytorycznego rozpoznania wniosku o przeliczenie świadczenia emerytalnego, sprawa wymaga rozpatrzenia przez organ rentowy.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Ubezpieczona dowiedziała się o wyroku TK zbyt późno z powodu opieki nad chorym. Należy przywrócić termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i przeliczyć świadczenie.
Godne uwagi sformułowania
obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy brak winy strony zachodzi „tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku” pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej
Skład orzekający
Karolina Chudzinska - Koczorowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o przywróceniu terminu w postępowaniu administracyjnym i sądowym, zwłaszcza w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz sytuacji życiowych stron (opieka nad chorym)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów k.p.a. oraz k.p.c. w zakresie przywracania terminów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z terminami w postępowaniu administracyjnym i sądowym, szczególnie w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego i trudnych sytuacji życiowych obywateli.
“Czy opieka nad chorym usprawiedliwia spóźnienie w sądzie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt. VI U 2878/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2020r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Karolina Chudzinska - Koczorowicz Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Myślińska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2020r. w B. odwołania U. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 19 lipca 2019 r. Nr (...) w sprawie U. S. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o wysokość świadczenia 1. Oddala odwołanie. 2. Wniosek ubezpieczonej o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. przekazuje organowi rentowemu celem rozpoznania. Sędzia Karolina Chudzinska – Koczorowicz Sygn. akt VI U 2878/19 UZASADNIENIE Decyzją z 19 lipca 2019 r. wydaną na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tj. Dz.U. z 2019r., poz. 300 z zm. ) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił U. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu decyzji podano, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. dotyczący art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 oraz z 2019 r. poz. 39) został ogłoszony w dniu 21 marca 2019r., a zatem termin 1 miesiąca przewidziany w art. 145a § 2 k.p.a. na wniesienie skargi o wznowienie postępowania upłynął w dniu roboczym następującym po dniu wolnym, tj. 23 kwietnia 2019r. Wprawdzie w myśl art. 58 § 1 k.p.a. istnieje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia powyższej skargi, jednak dotyczy ona jedynie zaistnienia nagłych, nieprzewidywalnych sytuacji uniemożliwiających wniesienie skargi o wznowienie postępowania, które w przypadku ubezpieczonej nie miały miejsca. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona, domagając się jej zmiany i przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz przeliczenia świadczenia podnosząc, że zbyt późno dowiedziała się o wyroku Trybunału Konstytucyjnego, bo opiekowała się chorym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się ponownie na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył, co następuje : Ubezpieczona urodziła się (...) W dniu 10 lipca 2019r. ubezpieczona wiosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dołączając do niego skargę o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. Ubezpieczona w piśmie tym dodała , iż wnosi o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania uchylonego przez Trybunał Konstytucyjny przepisu. Zgodnie z art. 145 a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przy czym w myśl § 2 tego przepisu - w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jak słusznie wskazał organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie 21 marca 2019r., a wskazany wyżej termin jednego miesiąca, z uwagi na dni świąteczne, upłynął 23 kwietnia 2019r. Artykuł 58 k.p.a. stanowi, co następuje : § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć „obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy” (M. Jędrzejewska [w:] Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski [w:] Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi „tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku” (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 136). W konsekwencji „pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej” Natomiast zgodnie z wyrokiem NSA z 13.12.2017 r., (...) , LEX nr 2428541: „1. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. 2. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. 3. Przeszkody powodując uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu”. W niniejszej sprawie ubezpieczona nie wykazała, aby zaistniały okoliczności, które w myśl przytoczonych przepisów i orzecznictwa uzasadniałyby przywrócenie jej terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , w pkt 1 wyroku, wniesione odwołanie oddalił. Jednocześnie biorąc pod uwagę, iż zarówno z pisma ubezpieczonej z dnia 9 lipca 2019 r., jak i z treści odwołania wynika, że domaga się ona nie tylko przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i uchylenia decyzji o przyznaniu emerytury, ale także przeliczenia tego świadczenia z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Sąd wniosek ten przekazał organowi rentowemu, jako właściwemu do jego rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 476 § 2 k.p.c. , przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących m.in. ubezpieczeń społecznych. Mamy tu zatem do czynienia z tzw. warunkową niedopuszczalnością drogi sądowej - tj. z sytuacją, w której sąd nie może rozpoznać sprawy bez uprzedniego wyczerpania postępowania przedsądowego. Przy czym w myśl art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. , w zw. z art. 464 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - zgodnie z art. 464 § 1 k.p.c. - odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. SSO Karolina Chudzinska - Koczorowicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI