Orzeczenie · 2015-11-12

VI U 2502/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2015-11-12
SAOSubezpieczenia społecznerenty rolniczeŚredniaokręgowy
renta rolniczaubezpieczenie społecznezatrudnienienadpłatazwrot świadczeńKRUSniezdolność do pracypodwójne ubezpieczenie

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołanie Ł. S. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z dnia 9 września 2014 r., która ograniczyła wypłatę renty rolniczej z powodu powstałej nadpłaty. Organ rentowy wskazał, że świadczenia nie przysługiwały od 1 października 2010 r. do 31 grudnia 2012 r., ponieważ ubezpieczony pobierał rentę rolniczą i jednocześnie podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia. W tym okresie pobrano kwotę 25.149,36 zł. KRUS powołał się na przepisy Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz Ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że ubezpieczony był pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń i jest zobowiązany do zwrotu nadpłaty. Kwota ta miała być potrącana z renty w miesięcznych ratach po 484,89 zł. Pełnomocnik ubezpieczonego wniósł o uchylenie decyzji, kwestionując zasadność powoływania się na art. 22 ust. 1 Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i twierdząc, że przepis ten nie nakłada obowiązku zwrotu świadczeń. Sąd Okręgowy ustalił, że Ł. S. pobierał rentę rolniczą od 2003 r., a od 1 października 2010 r. podjął zatrudnienie na stanowisku prezesa zarządu spółki cywilnej, co skutkowało podleganiem innemu ubezpieczeniu społecznemu. Sąd uznał, że umowa o pracę, mimo pewnych braków formalnych, była ważnie zawarta w sposób konkludentny, a wspólnicy spółki wiedzieli o zatrudnieniu i odprowadzaniu składek. W ocenie Sądu, zgodnie z art. 22 ust. 1 Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r., prawo do renty rolniczej ustało z chwilą objęcia innym ubezpieczeniem społecznym. Ponadto, na mocy art. 52 ust. 2 Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 138 ust. 2 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa, gdy osoba była pouczona, są nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi. Sąd stwierdził, że ubezpieczony był prawidłowo pouczony o utracie prawa do renty w przypadku objęcia innym ubezpieczeniem. Należności te nie uległy przedawnieniu. W związku z tym Sąd oddalił odwołanie. Sąd zauważył, że stan faktyczny sprawy jest wyjątkowy, gdyż niskie wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia spowodowało powstanie znaczącego zadłużenia z tytułu nienależnie pobranej renty. Niemniej jednak, kwestia ta nie mogła być rozstrzygnięta w niniejszym postępowaniu, które dotyczyło jedynie zasadności decyzji o nienależnie pobranych świadczeniach. Sąd wspomniał o możliwości wszczęcia odrębnego postępowania na podstawie art. 41a Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu zniwelowania dysproporcji między przychodami a kwotą nienależnie pobranego świadczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do renty rolniczej z innym ubezpieczeniem społecznym oraz zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2012 r. oraz specyficznej sytuacji podjęcia zatrudnienia przez rencistę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podjęcie innego ubezpieczenia społecznego przez rolnika pobierającego rentę rolniczą skutkuje utratą prawa do tej renty i obowiązkiem zwrotu pobranych świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podjęcie innego ubezpieczenia społecznego skutkuje utratą prawa do renty rolniczej, a pobrane świadczenia są nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi, jeśli ubezpieczony był prawidłowo pouczony.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 22 ust. 1 Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (w brzmieniu do 31.12.2012 r.), który stanowi, że renta rolnicza przysługuje okresowo lub do czasu objęcia rencisty innym ubezpieczeniem społecznym. Ponadto, zgodnie z art. 138 ust. 2 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa, o których osoba była pouczona, są nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi. Ubezpieczony był prawidłowo pouczony o tych skutkach.

Czy roszczenie o zwrot nienależnie pobranych świadczeń rentowych uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o zwrot nienależnie pobranych świadczeń rentowych nie uległo przedawnieniu w okolicznościach niniejszej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 138 ust. 4 i 5 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że zwrotu nienależnie pobranych świadczeń można żądać za okres nie dłuższy niż 12 miesięcy od dnia zawiadomienia organu o zaistnieniu okoliczności lub za okres nie dłuższy niż 3 lata w pozostałych przypadkach. Okres objęty decyzją (od 1 października 2010 r. do 31 grudnia 2012 r.) nie przekroczył tych terminów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
Ł. S.osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.u.s.r. art. 22 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje jako renta okresowa przez okres wskazany w decyzji lub do czasu objęcia rencisty innym ubezpieczeniem społecznym. Podjęcie innego ubezpieczenia skutkuje ustaniem prawa do renty rolniczej.

u.e.i.r.z.FUS art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest zobowiązana do ich zwrotu.

u.e.i.r.z.FUS art. 138 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 52 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń określają przepisy emerytalne.

u.e.i.r.z.FUS art. 101 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.i.r.z.FUS art. 101 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.i.r.z.FUS art. 138 § 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranych świadczeń.

u.e.i.r.z.FUS art. 138 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranych świadczeń.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

u.u.s.r. art. 41a

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Przepis umożliwiający teoretycznie zniwelowanie dysproporcji między przychodami a kwotą nienależnie pobranego świadczenia w odrębnym postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podjęcie innego ubezpieczenia społecznego przez rolnika skutkuje utratą prawa do renty rolniczej. • Rolnik był prawidłowo pouczony o skutkach podjęcia innego ubezpieczenia. • Świadczenia pobrane w okresie od 1.10.2010 r. do 31.12.2012 r. były nienależnie pobrane. • Roszczenie o zwrot nienależnie pobranych świadczeń nie uległo przedawnieniu.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 22 ust. 1 Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie przewiduje obowiązku zwrotu pobranych świadczeń. • W przypadku wydania decyzji w 2014 r. winno się stosować aktualne brzmienie przepisu. • Organ rentowy powinien umorzyć należność z uwagi na długi okres od braku przesłanki nienależności.

Godne uwagi sformułowania

renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje, jako renta okresowa przez okres wskazany w decyzji prezesa Kasy lub do czasu objęcia rencisty innym ubezpieczeniem społecznym. • za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. • stan faktyczny niniejszej sprawy rzeczywiście ma dosyć wyjątkowy charakter, w którym pobieranie przez ubezpieczonego niskiego można powiedzieć, nawet symbolicznego, wynagrodzenia spowodowało powstanie niena..., również w ocenie Sądu nie, nale..., zadłużenia z tytułu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie znacznie przewyższającej uzyskane wynagrodzenie.

Skład orzekający

Janusz Madej

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do renty rolniczej z innym ubezpieczeniem społecznym oraz zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2012 r. oraz specyficznej sytuacji podjęcia zatrudnienia przez rencistę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak pozornie niewielkie zatrudnienie może prowadzić do znaczących konsekwencji finansowych w postaci obowiązku zwrotu renty. Podkreśla wagę prawidłowego informowania o skutkach prawnych.

Symboliczne wynagrodzenie kosztowało rolnika ponad 25 tys. zł renty – sąd wyjaśnia dlaczego.

Dane finansowe

WPS: 25 149,36 PLN

zwrot nienależnie pobranego świadczenia: 25 149,36 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst