VI U 3231/15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2016-03-23
SAOSubezpieczenia społecznekapitał początkowyŚredniaokręgowy
kapitał początkowyZUSubezpieczenia społecznewynagrodzenieprowizjarentaemeryturaprawo pracy

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uwzględniając odwołanie R.W. i nakazując przyjęcie wyższego wynagrodzenia przy ustalaniu kapitału początkowego.

R.W. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej ustalenia kapitału początkowego, twierdząc, że jego wynagrodzenie w latach 1997-1998 zostało zaniżone. ZUS przyjął niskie kwoty, podczas gdy ubezpieczony wskazywał na wynagrodzenie podstawowe plus prowizję, które oscylowało wokół 2000 zł miesięcznie. Sąd Okręgowy, opierając się na zeznaniach świadków, dokumentacji płacowej innych pracowników oraz analizie przepisów, uznał odwołanie za zasadne i nakazał przyjęcie wyższego wynagrodzenia przy ustalaniu kapitału początkowego.

Ubezpieczony R.W. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 30 września 2015 r., która ponownie ustaliła wartość jego kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. Głównym zarzutem było nieprawidłowe naliczenie kapitału początkowego za okres od 2 maja 1997 r. do 31 grudnia 1998 r., kiedy to ubezpieczony był zatrudniony w firmie (...) spółka z o.o. jako kierowca-konwojent. Ubezpieczony twierdził, że jego wynagrodzenie składało się z kwoty podstawowej (406 zł, później 500 zł netto) oraz prowizji od sprzedaży, co łącznie dawało miesięcznie około 2000 zł. ZUS w swojej decyzji przyjął znacznie niższe kwoty wynagrodzenia (450 zł, a następnie 500 zł). Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym umów o pracę, zeznań ubezpieczonego i świadków, a także dokumentacji płacowej innych pracowników zatrudnionych na podobnych stanowiskach, ustalił, że wynagrodzenie ubezpieczonego w spornym okresie faktycznie oscylowało wokół 2000 zł miesięcznie. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących ustalania kapitału początkowego oraz do utrwalonych poglądów orzecznictwa, które dopuszczają dowodzenie wysokości wynagrodzenia wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego, w tym zeznaniami świadków i dokumentacją płacową innych osób. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego, nakazując przy ustalaniu kapitału początkowego R.W. za okres od 2 maja 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. przyjęcie wynagrodzenia w kwocie po 1800 zł miesięcznie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Należy przyjąć wynagrodzenie faktycznie uzyskiwane przez pracownika, uwzględniając zarówno wynagrodzenie podstawowe, jak i prowizję, a w przypadku braku dokumentacji pracodawcy, dopuszczalne jest korzystanie z innych środków dowodowych, takich jak zeznania świadków czy dokumentacja płacowa innych pracowników.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wynagrodzenie ubezpieczonego składało się z podstawy i prowizji, co potwierdzają zeznania świadków i dokumentacja płacowa innych pracowników. Brak dokumentacji pracodawcy nie wyklucza ustalenia faktycznej wysokości wynagrodzenia innymi środkami dowodowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

R. W.

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (17)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 173 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 174 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 7 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 5 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 53 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 16

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 17 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 17 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 17 § 3a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 7 § 9

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 17 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 15 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach art. 17 § 3b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

rozporządzenie MPiPS art. 21 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe

Środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia są zaświadczenia pracodawcy, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument. Jednakże w postępowaniu sądowym dopuszczalne są wszelkie środki dowodowe przewidziane w KPC.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie ubezpieczonego składało się z podstawy i prowizji, co dawało kwotę ok. 2000 zł miesięcznie. Brak dokumentacji płacowej pracodawcy nie wyklucza ustalenia faktycznej wysokości wynagrodzenia innymi środkami dowodowymi. Zeznania świadków i dokumentacja płacowa innych pracowników potwierdzają wysokość wynagrodzenia.

Odrzucone argumenty

ZUS przyjął zaniżone wynagrodzenie do ustalenia kapitału początkowego.

Godne uwagi sformułowania

współcześnie w orzecznictwie i doktrynie panuje pogląd, że w toku postępowania sądowego strona może dowodzić wysokości wynagrodzenia na potrzeby ustalenia wysokości podstawy wymiaru świadczenia wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego wobec braku dokumentacji płacowej ubezpieczonego ze spornego okresu (...) należało się posiłkować ewentualnymi innymi zaoferowanymi przez stronę dowodami wynagrodzenie to tworzyła głównie ( uzależniona od ilości rozwiezionego przez ubezpieczonego towaru ) prowizja

Skład orzekający

Maciej Flinik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego w przypadku braku pełnej dokumentacji płacowej pracodawcy, dowodzenie wysokości wynagrodzenia innymi środkami dowodowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania kapitału początkowego na podstawie przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób kwestii ustalania kapitału początkowego, co ma wpływ na wysokość przyszłej emerytury. Pokazuje, jak można skutecznie dochodzić swoich praw w przypadku problemów z dokumentacją.

ZUS zaniżył Twój kapitał początkowy? Sąd może pomóc!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt. VI U 3231/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2016r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na rozprawie w składzie: Przewodniczący: SSO Maciej Flinik Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016r. w B. odwołania R. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 30 września 2015 r. Nr (...) w sprawie R. W. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o ustalenie kapitału początkowego zmienia zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 30 września 2015 roku w ten sposób, że przy ustalaniu kapitału początkowego R. W. za okres od 2 maja 1997 roku do 31 grudnia 1998 roku należy przyjąć wynagrodzenie w kwocie po 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych miesięcznie . Sygn. akt VI U 3231/15 UZASADNIENIE Ubezpieczony R. W. wniósł odwołanie od decyzji ZUS z dnia 30 września 2015 r., którą ponownie ustalono wartość jego kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. W/w – ny zarzucił organowi rentowemu, iż ten nieprawidłowo naliczył kapitał początkowy za okres od 2 maja 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. W okresie jego zatrudnienia w firmie (...) spółka z o.o. otrzymywał on bowiem wynagrodzenie w kwocie 406 zł brutto plus 0,7 % od wartości sprzedaży netto w detalu plus 0,37 % od wartości sprzedaży netto w hurcie. Pracował 6 dni w tygodniu od rana do późnych godzin wieczornych rozwoził towar po sklepach i po barach. Jego wynagrodzenie zależało od ilości rozwiezionego towaru i wahało się w granicach 2000 zł. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie wskazując, że do ustalenia kapitału początkowego ubezpieczonego przyjęto 13 lat 4 miesiące i 24 dni okresów składkowych to jest 160 miesięcy oraz 5 miesięcy i 24 dni okresów nieskładkowych to jest 5 miesięcy. Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 10 lat kalendarzowych to jest lata 1988 , 1990 – 1998 . Wwpw kapitału początkowego ubezpieczonego wynosi 37, 39 %. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje : Ubezpieczony R. W. w okresie od 2 maja 1997 r. do 30 listopada 2001 r. był zatrudniony w (...) – HURT spółka z o.o. w K. na stanowisku kierowcy - konwojenta. Początkowo wynagrodzenie wynosiło 406 zł netto + 0,7 % od wartości sprzedaży netto w detalu + 0, 37 % od wartości sprzedaży netto w hurcie. Od 1 lutego 1998 r. zostało podwyższone do kwoty 500 zł netto + 0,7 % od wartości sprzedaży netto w detalu + 0, 4 % od wartości sprzedaży netto w hurcie. Łączna wysokość wynagrodzenia ubezpieczonego w tym okresie ( podstawa plus prowizja ) oscylowała wokół 2000 zł miesięcznie. Zależała od ilości wywiezionego towaru ( piwa ). W roku 2000 osoba zatrudniona na takim samym stanowisku jak powód miesięcznie uzyskiwała przeciętnie około 3000 zł , z tego 700 zł podstawy oraz ponad 2000 zł prowizji. W kwietniu 2002 r. ta sama osoba uzyskała łączne wynagrodzenie w wysokości niemal 2000 zł. / dowód : umowy o pracę w aktach osobowych ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego oraz świadków S. K. i M. M. – zapis AV k. 32, wydruk z listy płac oraz deklaracja ZUS RMUA k. 26-27 akt sprawy / Wydając zaskarżoną decyzję organ rentowy przyjął za sporny okres ( maj 1997 – grudzień 1998 ) miesięczne wynagrodzenie ubezpieczonego w wysokości 450 , a następnie 500 zł / bezsporne / Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dostępnej dokumentacji ( akt osobowych ubezpieczonego oraz dokumentacji płacowej przedłożonej przez świadka S. K. ) , a także i przede wszystkim na podstawie zeznań ubezpieczonego i świadków , które w kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii – orientacyjnej wysokości miesięcznego wynagrodzenia ubezpieczonego w latach 1997 – 1998 były ze sobą w pełni zgodne. Koresponduje z nimi przedłożona pochodząca z okresu nieco późniejszego ( rok 2000 i 2002 ) dokumentacja płacowa osoby zatrudnionej na identycznym jak ubezpieczony stanowisku . Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Art. 173 ust.1 ustawy z dnia o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Zgodnie z treścią art. 174 ust. 1 ustawy kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1)okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2)okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3)okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2. Ust. 2a stanowi, iż przy ustalaniu kapitału początkowego do okresów, o których mowa w art. 7 pkt 5 stosuje się art. 53 ust. 1 pkt 2. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. ( ust. 3 ) . W myśl ust. 3a. przepis art. 17 ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru kapitału początkowego w myśl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego urodzonego przed dniem 31 grudnia 1968 r. z powodu nauki w szkole wyższej, o której mowa w art. 7 pkt 9. Jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpieczeniu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu ( ust. 3b ) Stosownie do treści § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno- rentowe / Dz.U.2011.237.1412 / środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Zgodnie jednak z utrwalonymi poglądami orzecznictwa i doktryny w tym zakresie w toku postępowania sądowego strona może dowodzić wysokości wynagrodzenia na potrzeby ustalenia wysokości podstawy wymiaru świadczenia wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego ; zatem dowodem tej okoliczności mogą być zarówno dokumenty dotyczące wynagrodzenia osób zatrudnionych w tym samym okresie, w tym samym zakładzie pracy i przy pracy tego samego rodzaju co ubezpieczony, jak też zeznania tych osób, zaś rzeczą sądu winna być rzetelna analiza przedstawionych dowodów ( patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie III AUa 509/0 LEX nr 253495 ). Odnosząc powyższe do stanu rzeczy zaistniałego w niniejszej sprawie należy zauważyć , iż wobec braku dokumentacji płacowej ubezpieczonego ze spornego okresu ( maj 1997 – 1998 r. ) należało się posiłkować ewentualnymi innymi zaoferowanymi przez stronę dowodami. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu Okręgowego nie powinna budzić wątpliwości faktyczna wysokość miesięcznych wynagrodzeń uzyskiwanych w spornym okresie przez ubezpieczonego z tytułu zatrudnienia w (...) HURT spółka z o.o. Podstawa wynagrodzenia wskazywana w umowie o pracę ( początkowo 406 zł, następnie 500 zł ) stanowiła jedynie niewielką część jego miesięcznego wynagrodzenia , albowiem wynagrodzenie to tworzyła głównie ( uzależniona od ilości rozwiezionego przez ubezpieczonego towaru ) prowizja, którą łącznie z wynagrodzeniem bazowym dawała wynagrodzenie oscylujące wokół 2000zł. Od prowizji tej zakład odprowadzał składki, co potwierdza pochodzący z okresu późniejszego wydruk z listy płac innego pracownika zatrudnionego na takim samym stanowisku jak ubezpieczony . Zeznający w sprawie świadkowie oraz ubezpieczony zgodnie twierdzili, iż wynagrodzenie kierowców konwojentów nie było niższe aniżeli 2000 zł miesięcznie . Powyższe potwierdza deklaracja (...) S. K. (2) , zatrudnionego na takim samym stanowisku jak ubezpieczony , z której wynika, iż podstawa wymiaru składek w jego przypadku wyniosła za lipiec roku 2000 ponad 3500 zł. Dokument ten pochodzi wprawdzie z okresu nieco późniejszego, ale w przybliżeniu oddaje wysokość miesięcznego wynagrodzenia kierowców - konwojentów, które latach poprzedzających ( 2 lata wcześniej ) z pewnością nie było niższe aniżeli 2000zł. Tymczasem wydając zaskarżoną decyzję pozwany w sposób nieuprawniony i arbitralny przyjął wynagrodzenie ubezpieczonego w kwotach po 450 i po 500 zł. miesięcznie. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. SSO Maciej Flinik

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI