VI U 235/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania I. Ł. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku opiekuńczego i chorobowego za wskazane okresy oraz zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd Rejonowy przywrócił ubezpieczonej termin do wniesienia odwołania, uznając, że problemy z doręczeniem korespondencji przez Pocztę Polską stanowiły przyczynę niezależną od niej. Merytorycznie sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do zasiłków. Sąd uznał, że wykonywanie pracy zarobkowej w godzinach wieczornych (konsultacje psychologiczne online) w okresach, gdy ubezpieczona sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem, nie stanowiło naruszenia przepisów, ponieważ w godzinach pracy u pracodawcy (na umowę o pracę) była faktycznie niezdolna do pracy z powodu konieczności opieki. Dodatkowo, sąd uznał, że nie zaszły przesłanki do uznania świadczeń za nienależnie pobrane, gdyż ubezpieczona działała w dobrej wierze i była przekonana o swoim prawie do świadczeń. W konsekwencji, sąd przyznał odwołującej się zwrot kosztów zastępstwa procesowego od ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłków opiekuńczych i chorobowych w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w ograniczonym zakresie, a także kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście indywidualnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykonywanie pracy zarobkowej w ograniczonym zakresie (w godzinach wieczornych) w okresie zwolnienia lekarskiego na opiekę nad dzieckiem pozbawia prawa do zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli w godzinach pracy u pracodawcy (na umowie o pracę) osoba sprawuje opiekę nad dzieckiem, a praca zarobkowa (np. na umowie zlecenia) jest wykonywana w godzinach popołudniowych/wieczornych, gdy opiekę przejmuje inna osoba (np. małżonek).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel zwolnienia lekarskiego na opiekę nad dzieckiem jest zachowany, jeśli osoba faktycznie nie może wykonywać pracy na umowie o pracę z powodu konieczności opieki w godzinach pracy pracodawcy, a praca zarobkowa jest wykonywana w innym czasie, gdy opieka jest zapewniona przez inną osobę.
Czy świadczenie z ubezpieczenia społecznego wypłacone mimo wykonywania pracy zarobkowej w ograniczonym zakresie może być uznane za nienależnie pobrane, jeśli osoba pobierająca świadczenie działała w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoba pobierająca świadczenie była przekonana o swoim prawie do niego i nie miała świadomości jego nienależności, a sąd nie stwierdził naruszenia przepisów pozbawiających prawa do świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża osobę, która miała świadomość jego nienależności (działała w złej wierze). W tej sprawie, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów, a ubezpieczona była przekonana o swoim prawie do zasiłków.
Czy przekroczenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS może zostać przywrócone, jeśli nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się, sąd ma dyskrecjonalną możliwość przywrócenia terminu.
Uzasadnienie
Sąd przywrócił termin, uznając, że problemy z doręczeniem korespondencji przez Pocztę Polską (brak awizowania lub pozostawianie awiz w furtce) stanowiły przyczynę niezależną od odwołującej się, a reakcja po dowiedzeniu się o decyzji była niezwłoczna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. Ł. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
| (...) Zespół Publicznych Zakładów (...) w W. | instytucja | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 477^9 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Sąd ma dyskrecjonalną możliwość potraktowania spóźnionego odwołania tak, jakby zostało wniesione w terminie.
ustawa zasiłkowa art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
ustawa systemowa art. 84 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Pomocnicze
ustawa systemowa art. 84 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania, albo świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
KPC art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Dz. U. z 2018r., poz. 265 art. 9 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Problemy z doręczeniem korespondencji ZUS uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. • Wykonywanie pracy zarobkowej w godzinach wieczornych podczas opieki nad dzieckiem nie pozbawia prawa do zasiłku opiekuńczego, jeśli cel zwolnienia jest zachowany. • Brak świadomości nienależności pobranego świadczenia wyklucza obowiązek jego zwrotu.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że odwołująca się wykonywała pracę zarobkową w okresach, za które pobierała zasiłki, co pozbawia ją prawa do świadczeń i zobowiązuje do zwrotu. • ZUS wniósł o odrzucenie odwołania z powodu wniesienia po terminie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ma dyskrecjonalną możliwość potraktowania spóźnionego odwołania tak, jakby zostało wniesione w terminie. • nie można tu zrównywać sytuacji świadczenia na pracy na zwolnieniu lekarskim chorobowym ... z sytuacją przebywania na zwolnieniu w związku z koniecznością opieki nad chorym dzieckiem. • obowiązek zwrotu świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, mając świadomość jego nienależności.
Skład orzekający
Bartosz Szałas
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłków opiekuńczych i chorobowych w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w ograniczonym zakresie, a także kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zniuansować przepisy dotyczące pracy zarobkowej w okresach pobierania zasiłków, szczególnie w kontekście opieki nad dzieckiem. Kwestia problemów z doręczaniem korespondencji przez pocztę również jest praktyczna.
“Czy praca wieczorami w czasie opieki nad dzieckiem odbiera zasiłek? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 540 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 540 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.