VI U 233/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie rozpoznał sprawę z odwołania A. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o świadczenie rehabilitacyjne. ZUS decyzją z dnia 31 marca 2023 roku przyznał A. O. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 18 października 2021 roku do 30 listopada 2021 roku oraz od 1 stycznia 2022 roku do 15 kwietnia 2022 roku, jednak odmówił przyznania tego prawa za okres od 1 grudnia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku. Uzasadnieniem odmowy było ustalenie, że ubezpieczona wykonywała czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej w dniach 3-4 grudnia 2021 roku, co zdaniem ZUS nie było badane przez sąd w poprzednim postępowaniu. A. O. wniosła odwołanie, domagając się przyznania świadczenia za cały grudzień 2021 roku, argumentując, że próbowała podjąć pracę z powodu braku środków do życia, ale jej stan zdrowia uniemożliwił pracę. Sąd, opierając się na prawomocnym wyroku z dnia 31 stycznia 2023 roku (sygn. akt VI U 460/21), który przyznał A. O. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres sześciu miesięcy od 18 października 2021 roku, uznał, że ZUS jest związany tym wyrokiem i nie może ignorować jego mocy prawnej, powołując się na nowe okoliczności. Sąd podkreślił, że ZUS powinien był podnieść wszelkie okoliczności w poprzednim postępowaniu. Ponadto, sąd ocenił, że praca podjęta przez odwołującą się w grudniu 2021 roku była incydentalna, wymuszona sytuacją życiową (brak środków do życia spowodowany błędną decyzją ZUS) i nie stanowiła faktycznego źródła dochodu, a jedynie próbę zarobku, która nie powiodła się ze względu na stan zdrowia. Kwota uzyskana z tej pracy (264,92 zł netto) była niewielka i nie zapewniała utrzymania. Sąd przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że incydentalna i wymuszona okolicznościami aktywność zmierzająca do osiągnięcia zarobku nie pozbawia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając A. O. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 1 grudnia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądowych wobec organów administracji publicznej (ZUS) oraz interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do świadczeń rehabilitacyjnych w przypadku podejmowania pracy zarobkowej w okresie niezdolności do pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której praca była incydentalna, wymuszona i nie przyniosła znaczącego dochodu. Interpretacja art. 17 ustawy zasiłkowej może być różna w zależności od okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ rentowy może odmówić przyznania świadczenia rehabilitacyjnego za okres objęty prawomocnym wyrokiem sądu, powołując się na nowe okoliczności faktyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy jest związany prawomocnym wyrokiem sądu i nie może ignorować jego mocy, powołując się na okoliczności, które nie były badane w poprzednim postępowaniu. W takich przypadkach służy skarga o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 365 § 1 KPC, prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy, organy państwowe i administracji publicznej. ZUS nie może kwestionować prawomocnego wyroku poprzez wydawanie kolejnych decyzji odmawiających prawa do świadczenia.
Czy podjęcie przez ubezpieczonego pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, która była incydentalna, wymuszona okolicznościami i nie stanowiła faktycznego źródła dochodu, pozbawia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli praca jest incydentalna, wymuszona okolicznościami (np. brakiem środków do życia) i nie stanowi faktycznego źródła utrzymania, a jedynie próbę zarobku, która nie powiodła się ze względu na stan zdrowia, nie można uznać, że wypełnia ona znamiona pracy zarobkowej pozbawiającej prawa do świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które dopuszcza przyznanie świadczenia w przypadku incydentalnej i wymuszonej aktywności zarobkowej, zwłaszcza gdy uzyskany dochód jest niewielki i nie zapewnia utrzymania. Sąd uznał, że w tej konkretnej sytuacji sankcja z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej byłaby zbyt drastyczna i niesłuszna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. O. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
KPC art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
ustawa zasiłkowa art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego (w tym świadczenia rehabilitacyjnego) za cały okres tego zwolnienia. Sąd zastosował prokonstytucyjną wykładnię tego przepisu.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 22
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 i 5, art. 12, art. 13 ust. 1, art. 15 i 17.
Argumenty
Skuteczne argumenty
ZUS jest związany prawomocnym wyrokiem sądu z dnia 31 stycznia 2023 roku. • Praca podjęta przez odwołującą się w grudniu 2021 roku była incydentalna, wymuszona i nie stanowiła faktycznego źródła dochodu. • Sankcja z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej byłaby w tym przypadku zbyt drastyczna i niesłuszna.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że nowe okoliczności (podjęcie pracy w grudniu 2021) nie były badane przez sąd w poprzednim postępowaniu. • ZUS uznał, że odwołująca się utraciła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z powodu wykonywania pracy zarobkowej.
Godne uwagi sformułowania
nie można zaaprobować działania ZUS, który nie wykonuje w istocie prawomocnego wyroku Sądu. • Od tego służy skarga o wznowienie postępowania, a nie wydawanie kolejnej decyzji odmawiającej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. • Sam fakt, że jakaś okoliczność nie była badana przez Sąd obciąża jedynie ZUS, który nie podniósł jej w toku postępowania sądowego, nie może zaś stanowić wymówki dla nieuznawania w istocie mocy wiążącej prawomocnego wyroku Sądu. • nie sposób uznać, że odwołująca się wykonywała pracę zarobkową. • Za taką pracę można bowiem uznać pracę, która stanowi faktycznie jakieś źródło dochodu w okresie niezdolności do pracy... • nie sposób uznać, aby działania odwołującej się wypełniały znamiona pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej...
Skład orzekający
Bartosz Szałas
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądowych wobec organów administracji publicznej (ZUS) oraz interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do świadczeń rehabilitacyjnych w przypadku podejmowania pracy zarobkowej w okresie niezdolności do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której praca była incydentalna, wymuszona i nie przyniosła znaczącego dochodu. Interpretacja art. 17 ustawy zasiłkowej może być różna w zależności od okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie prawomocnych wyroków przez instytucje takie jak ZUS, a także jak sądy interpretują przepisy dotyczące pracy w trakcie niezdolności do pracy, chroniąc osoby w trudnej sytuacji życiowej.
“ZUS zignorował wyrok sądu? Sąd przypomina o mocy prawomocnych orzeczeń i chroni ubezpieczoną.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.