VI U 231/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej, uwzględniając okres pracy w gospodarstwie rodziców, który wcześniej został pominięty przez KRUS.
Sąd Okręgowy rozpoznał odwołanie S. C. od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej przyznania wcześniejszej emerytury rolniczej. Spór dotyczył zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rodziców od 3 marca 1981 r. do 11 maja 1982 r., który organ rentowy pominął z powodu braku zameldowania ubezpieczonego w tej miejscowości. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i przesłuchaniu stron, ustalił, że ubezpieczony faktycznie pracował w tym okresie w gospodarstwie rodziców, co pozwoliło mu na osiągnięcie wymaganego 30-letniego stażu ubezpieczeniowego. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do emerytury.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołanie S. C. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 9 stycznia 2015 r., która odmówiła przyznania wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej. Organ rentowy uznał, że ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 30-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, wskazując na brak zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 3 marca 1981 r. do 11 maja 1982 r. z powodu braku zameldowania w tej miejscowości. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się zaliczenia tego okresu, argumentując, że po zawarciu małżeństwa zamieszkał z żoną u teściów, ale nadal pracował w gospodarstwie rodziców, a zmiana zameldowania była spowodowana stanem wojennym. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przesłuchaniu świadków i stron, ustalił, że w spornym okresie S. C. faktycznie pracował w gospodarstwie rodziców, mimo zamieszkiwania w innej miejscowości (około 300 metrów odległości). Sąd uznał, że wielkość gospodarstwa i inwentarza żywego uzasadniała pracę w pełnym wymiarze czasu jako domownika. W związku z tym, że zaliczenie tego okresu pozwoliło ubezpieczonemu na osiągnięcie wymaganego 30-letniego stażu ubezpieczeniowego, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał S. C. prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej od 1 listopada 2014 r. do 29 października 2015 r. Postępowanie w pozostałej części umorzono na podstawie art. 477¹³ k.p.c. ze względu na wydanie przez organ rentowy innej decyzji przyznającej świadczenie od późniejszej daty. Sąd nie stwierdził również odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, gdyż kluczowe dowody (zeznania świadków) nie mogły być przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców może zostać zaliczony do stażu ubezpieczeniowego, nawet jeśli ubezpieczony nie był w tym okresie zameldowany w tej miejscowości, pod warunkiem udowodnienia faktycznego wykonywania pracy jako domownik.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że ubezpieczony faktycznie pracował w gospodarstwie rodziców jako domownik w spornym okresie, mimo zamieszkiwania w innej miejscowości. Wielkość gospodarstwa i inwentarza żywego potwierdzała potrzebę pracy w pełnym wymiarze. Zeznania świadków i przesłuchanie stron potwierdziły te okoliczności, a brak zameldowania nie był decydujący dla ustalenia faktycznego wykonywania pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury
Strona wygrywająca
S. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. C. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/wnioskodawca |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.u.s.r. art. 19 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Określa warunki przyznania wcześniejszej emerytury rolniczej, w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego, 30-letniego stażu ubezpieczeniowego oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Sąd interpretował wymóg stażu ubezpieczeniowego uwzględniając pracę jako domownik.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.
k.p.c. art. 477¹³
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do umorzenia postępowania w części, gdy organ rentowy wydał decyzję uwzględniającą żądanie strony po wniesieniu odwołania.
Pomocnicze
u.e.i.r.f.u.s. art. 118 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach z ubezpieczenia społecznego rolników.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy w gospodarstwie rodziców jako domownik w spornym okresie, mimo braku zameldowania w tej miejscowości. Zaliczenie spornego okresu pracy pozwoliło na osiągnięcie wymaganego 30-letniego stażu ubezpieczeniowego. Zmiana zameldowania była spowodowana stanem wojennym i nie świadczyła o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rodziców.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że brak zameldowania w miejscowości, w której położone było gospodarstwo rolne rodziców, uniemożliwia zaliczenie okresu pracy w tym gospodarstwie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy ustalił, iż w spornym okresie od 3 marca 1985 roku do 11 maja 1982 roku ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Wielkość gospodarstwa rolnego oraz wchodzące w jego skład, wchodzący w jego skład inwentarz w pełni uzasadniał dokonanie ustalenia, iż ubezpieczony pracował w tym gospodarstwie w pełnym wymiarze czasu pracy, jako domownik. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury rolniczej wcześniejszej od 1 listopada 2014 roku, czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożył on wniosek o to świadczenie do 29 października 2015 roku.
Skład orzekający
Janusz Madej
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury rolniczej w przypadkach spornych dotyczących okresów pracy jako domownik, zwłaszcza gdy występują problemy z zameldowaniem lub formalnościami administracyjnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz przepisami obowiązującymi w tamtym czasie. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego wykonywania pracy, nawet jeśli formalności (jak zameldowanie) nie zostały dopełnione, co jest częstym problemem w sprawach dotyczących rolników.
“Czy brak meldunku przekreśla emeryturę? Sąd stanął po stronie rolnika pracującego w gospodarstwie rodziców.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 231/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania S. C. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 9 stycznia 2015 r., znak: (...) w sprawie: S. C. przeciwko: Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wcześniejszą emeryturę rolniczą I zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemu S. C. prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej w okresie od (...) . do (...) II umarza postępowanie w pozostałej części; III nie stwierdza odpowiedzialności Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. Akt VIU 231/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 stycznia 2015 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po rozpoznaniu wniosku S. C. z dnia 27 listopada 2014 roku odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie z artykułem 19 -tym ustępem 2-gim Ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników , tekst jednolity z 2015 roku pozycja 704, wcześniejsza emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi, który łącznie spełnia następujące warunki: po pierwsze osiągnął wiek emerytalny, kobieta 55 lat, mężczyzna 60 lat, po drugie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30-tu lat, po trzecie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Jednocześnie rolniczy organ emerytalny wyjaśnił, że z uwagi na to, że ubezpieczony udowodnił jedynie 29 lat 2 miesiące i 1 dzień podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, to jest o..., wskazane w uzasadnieniu decyzji okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 5 kwietnia 1968 roku do 2 marca 1981 roku, we własnym gospodarstwie rolnym od 1 czerwca 1982 roku do 8 stycznia 1990 roku, od 1 października 1999 roku do 30 czerwca 2004 roku, od 1 lipca 2006 roku do 31 marca 2007 roku, od 1 lipca 2007 roku do 30 września 2007 roku oraz od 6 lutego 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku brak podstaw prawnych do przyznania wcześniejszej emerytury rolniczej. Jednocześnie organ ro..., rentowy poinformował ubezpieczonego, że do części składkowej świadczenia nie został doliczony okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 3 marca 1981 roku do 11 maja 1982 roku, ponieważ w tym okresie ubezpieczony nie był zameldowany w miejscowości, w której położone było gospodarstwo rolne rodziców. Odwołanie od tej decyzji wniósł ubezpieczony S. C. wskazując, domagając się zmiany decyzji i przyznania prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej, w szczególności ubezpieczony domagał się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nieuznanego w zaskarżonej decyzji przez organ rentowy od 3 marca 1981 roku do 11 lutego 1982 roku i twierdził, że po zawarciu związku małżeńskiego w dniu 14 lutego 1981 roku przeprowadził się do teściów, którzy mieszkali 300 metrów od gospodarstwa rolnego rodziców, w którym to gospodarstwie rolnym rodziców nadal pracował. Wskazywał także, że z powodu wprowadzonego stanu wojennego musiał się zameldować w kupionym przez siebie i żonę gospodarstwie rolnym w C. numer 6 kt..., co potwierdza akt notarialny i co nastąpiło dopiero 11 maja 1982 roku. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy twierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i uzasadniona oraz wnosił o oddalenie odwołania. Powołał argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że nie zaliczono ubezpieczonemu do okresu pracy w gospodarstwie rolnym rol..., rodziców okresu od 3 marca 1981 roku do 11 maja 1982 roku, ponieważ ubezpieczony nie był zameldowany w gospodarstwie rolnym rodziców w spornym okresie, a zatem trudno dać wiarę, że świadczył pracę po wprowadze..., po wyprowadzeniu się z gospodarstwa rolnego rodziców. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył co następuje. Ubezpieczony S. C. urodził się (...) . W dniu 27 listopada 2014 roku złożył u Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek o przyznanie wcześniejszej emerytury rolniczej rozpoznany odmownie zaskarżoną decyzją z dnia 9 stycznia 2015 roku. Spór w niniejszej sprawie dotyczył okresu pracy rolniczej ubezpieczonego od 3 marca 1981 roku do 11 maja 1982 roku. Organ rentowy twierdził bowiem, iż okres ten nie może zostać zaliczony do pracy rolniczej w gospodarstwie rolnym rodziców, albowiem ubezpieczony był zameldowany w innej miejscowości niż to gospodarstwo. Na podstawie dowodów z dokumentów złożonych przez ubezpieczonego do akt sprawy, które po prawomocnym jej zakończeniu zostaną mu zwrócone, aktu notarialnego z dnia 11 maja 1982 roku oraz dowodów z zeznań świadków A. C. i ma..., M. W. , jak również dowodów z przesłuchania stron, ograniczonego do przesłuchania ubezpieczonego S. C. , Sąd Okręgowy ustalił, iż w spornym okresie od 3 marca 1985 roku do 11 maja 1982 roku ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W tym czasie zamieszkiwał wprawdzie z żoną u teściów, ale odległość pomiędzy gospodarstwem rolnym i miejscem za..., jego zamieszkania, a gospodarstwem rolnym rodziców wy..., wynosiła około 300 metrów. Podkreślić należy, iż gospodarstwo rolne rodziców było znacznych rozmiarów ponad 30 hektarów. W gospodarstwie tym było 12 sztuk bydła, 70, 80 sztuk trzody chlewnej. S. C. pomagał bratu w prowadzeniu tego gospodarstwa rolnego, zajmował się obrządkiem i karmieniem zwierząt, w szczególności bydła. Wielkość gospodarstwa rolnego oraz wchodzące w jego skład, wchodzący w jego skład inwentarz w pełni uzasadniał dokonanie ustalenia, iż ubezpieczony pracował w tym gospodarstwie w pełnym wymiarze czasu pracy, jako domownik. Wskazać należy, że okoliczności te po..., potwierdzili zgodnie świadkowie M. W. i A. C. . W ich zeznaniach nie było wewnętrznych sprzeczności, były one spójne i w związku z tym w rozumieniu artykułu 233 paragraf 1 Kodeksu postępowania cywilnego w pełni wiarygodne. W toku procesu organ rentowy wydał także decyzję przyznającą wnioskodawcy S. C. dochodzone świadczenie po rozpoznaniu odrębnego wniosku o to świadczenie od dnia 29 października 2015 roku. Decyzja z 17 listopada na karcie 27 i 28, od 27 do 29 akt sprawy, decyzja złożona przez organ ren..., rolniczy organ rentowy do pisma procesowego z 19 listopada 2015 roku. Okolicznością niesporną między stronami było to, iż ubezpieczony zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego jeszcze przed złożeniem wniosku. Dokonując subsumpcji właściwych przepisów prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego Sąd Okręgowy wskazuje, że zgodnie z artykułem 19-tym ustępem 2-gim Ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: po pierwsze osiągnął wiek emerytalny w przypadku mężczyzny 60 lat, po drugie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30-tu lat oraz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Przesłanka osiągnięcia przez ubezpieczonego 60-ciu lat jeszcze przed złożeniem wniosku o emeryturę w dniu 5 kwietnia 2012 roku oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przez wnioskującego o emeryturę S. C. nie były sporne między stronami. Spór ograniczał się do kwestii, czy ubezpieczony legitymował się na dzień złożenia wniosku o emeryturę wymaganym stażem pracy rolniczej, wymaganym stażem ubezpieczenia rolniczego emerytalno-rentowego w wymiarze co najmniej 30-tu lat. W piśmie procesowym z dnia 1 lutego 2016 roku, karta sz..., 53 akt sprawy, organ rentowy wskazał, iż w przypadku zaliczenia S. C. do stażu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, od 3 marca 1981 roku do 10 maja 1982 roku w wymiarze 1-go roku 2-ch miesięcy i 8-miu dni, ubezpieczony nabyłby prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej od 1 listopada 2014 roku. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe w okresie powyższym ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, dlatego ta sporna między stronami przesłanka posiadania przez niego co najmniej trzydziestoletniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników została przez niego spełniona już w momencie składania wniosku o emeryturę. Dlatego na podstawie artykułu 477 ze znaczkiem 14 paragraf 2 Kodeksu postępowania cywilnego , w związku z artykułem 19 -tym ustępem 2-gim Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury rolniczej wcześniejszej od 1 listopada 2014 roku, czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożył on wniosek o to świadczenie do 29 października 2015 roku. W punkcie 2-gim wyroku Sąd umorzył postępowanie w pozostałej części na podstawie artykułu 477 ze znaczkiem 13. Przepis ten stwierdza, że zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy. Ta decyzja z 17 listopada 2015 roku, która przyznawała ubezpieczonemu prawo do emerytury rolniczej wcześniejszej od 30 października 2015 roku, praktycznie zmieniała decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie, gdyż przyznawała dochodzone sporne świadczenie, lecz od daty późniejszej niż data świadczenia dochodzonego pierwotnie przez ubezpieczonego i którego dotyczyła odmowa przedstawiona w zaskarżonej decyzji. Dlatego Sąd Okręgowy ograniczył przyznanie Panu prawa do emerytury wcześniejszej do okresu, za który spór w niniejszej sprawie pozostawał aktualny, bo nie było potrzeby ani możliwości prawnej przyznawania emerytury po 29 października, jeżeli już w toku procesu inna decyzja organu rentowego przyznawała to świadczenie ubezpieczonemu. W punkcie... Dlatego Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie w punkcie 2-gim wyroku na podstawie artykułu 477 ze znaczkiem 13 Kodeksu postępowania cywilnego . W punkcie 3-cim wyroku Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego rolniczego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, o której to odpowiedzialności mowa w artykule 118 -tym ustęp 1a Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , który to przepis ma odpowiednie zastosowanie z mocy przepisu odsyłającego w Ustawie z 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników . Brak podstaw do stwierdzenia tej odpowiedzialności wynikał z faktu, iż istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności Sąd ustalał na podstawie dowodów, które nie mogły być przeprowadzone i którymi nie dysponował organ rentowy w postępowaniu administracyjnym. Sporne okoliczności ustalane były przez Sąd na podstawie dowodów z zeznań świadków i dowodu z przesłuchania ubezpieczonego. I dlatego Sąd Okręgowy nie ustalił, iż nie ma podstaw do stwierdzenia odpowiedzialności Prezesa KRUS, o której mowa w powołanym przepisie. Na tym wygłoszenie uzasadnienia zakończono. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI