VI U 2147/22

Sygn. akt VI U 2147/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik Protokolant – starszy sekretarz sądowy Marta Walińska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 19 lipca 2022 r., znak: (...) w sprawie: J. K. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o rentę socjalną 1/ zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 19 lipca 2022 roku, w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej J. K. prawo do renty socjalnej od dnia 20 kwietnia 2022 roku na stale, 2/ stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. 3/ zasądza od pozwanego organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o podatek VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Sędzia Maciej Flinik Sygn. akt VI U 2147/22 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 lipca 2022r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. , na podstawie art. 4 stawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej odmówił J. K. prawa do renty socjalnej, albowiem zgodnie z orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia 15 lipca 2022r.. nie jest ona całkowicie niezdolna do pracy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona podnosząc , że choruje przewlekle od 14 roku życia Po raz pierwszy już w siódmej klasie szkoły podstawowej była z mamą na wizycie lekarskiej u psychiatry . Powodem były jej postrzegane przez osoby postronne jako dziwne zachowania , pomysły, a także paraliżujące ataki paniki. Obecnie ubezpieczona znajduje się pod stałą opieką lekarza psychiatry. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o jego oddalenie podtrzymując dotychczasową dokumentację. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje : Ubezpieczona J. K. ma (...) lata. Ukończyła szkołę podstawową i zasadniczą szkołę zawodową ( handlową ) w zawodzie sprzedawcy ( w 1987 r. ). Pod koniec szkoły podstawowej zaczęła przejawiać pierwsze symptomy zaburzeń psychicznych ( dziwne zachowania ) , co skłoniło jej rodziców do rozpoczęcia leczenia córki u psychiatry. W trakcie nauki w szkole zawodowej w/w- na przez okres 2 - 3 miesięcy przebywała w zakładzie psychiatrycznym. Po szkole zawodowej przez dwa lata pracowała w zawodzie ( jako sprzedawca ) w sklepie (...) . Następnie sezonowo pracowała przy zbiorach jabłek. Od kilkunastu lat nie pracuje pozostając podopiecznym (...) (...) , skąd otrzymuje świadczenia w łącznej wysokości niecałych 900 zł miesięcznie. Do śmierci matki w (...) r. ubezpieczona pozostawała na jej utrzymaniu ( matka pobierała relatywnie wysoką rentę wypadkową ) . Aktualnie ubezpieczona pozostaje całkowicie niezdolna do pracy i niezdolność ta ma charakter trwały. Naruszenie sprawności organizmu skutkujące obecnie całkowitą niezdolnością ubezpieczonej do pracy ( zaburzenia natury psychicznej ) powstało w okresie nauki w szkole, przed ukończeniem przez nią 18 – roku życia. Odwołująca legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z symbolem choroby P . W orzeczeniu tym wskazano, iż niepełnosprawność ubezpieczonej w takim stopniu datuje się już od 2017 r. / dowód : opinia biegłych psychologa i psychiatry - k. 82 – 84, 114, 127, 150 akt sprawy / Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach sprawy oraz w głównej mierze na podstawie opinii wskazanego zespołu biegłych sądowych ( psychiatry i psychologa ) . Sąd podzielił w całości wnioski opinii . Opinia jest wyczerpująca, logiczna i zgodna z zakresami fachowej wiedzy medycznej, w związku z czym nie ma podstaw do jej podważenia. Biegli sądowi są doświadczonymi specjalistami z tych dziedzin nauk, które odpowiadają schorzeniom wnioskodawcy. Opinię wydali po zapoznaniu się z dokumentami leczenia i po przeprowadzeniu właściwych badań. Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie trzeba zauważyć, że renta socjalna ma charakter świadczenia zabezpieczającego, a jej celem jest kompensowanie braku możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego ze względu na to, że całkowita niezdolność do pracy powstała przed wejściem na rynek pracy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 ze u zm.), świadczenie to przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki lub nauki w szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. W ustępie 2 wskazano, że osobie, która spełniła warunki określone w ust. 1 , przysługuje renta socjalna stała – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała, bądź renta socjalna okresowa – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa. Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje się na zasadach i w trybie określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , stosując odpowiednio (w myśl art. 5 i 15 ) m.in. art. 12-14 tej ustawy. Zgodnie więc z art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy ( ust. 2 ). Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3). Zgodnie natomiast z treścią art. 13 ust. 1 ustawy przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji (pkt 1); możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (pkt 2). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy , ze zgromadzonego w niej materiału dowodowego wynika, iż ubezpieczona z powodu stwierdzanych u niej zaburzeń psychicznych ( rozpoznanej schizofrenii paranoidalnej ) pozostaje całkowicie niezdolna do pracy, tym samym spełnia ustawową przesłankę prawa do renty socjalnej . Jak wskazali biegli powyższa choroba psychiczna skutkująca obecnie jej całkowitą niezdolnością do pracy ma swoje źródła w okresie szkolnym, w początkowym okresie adolescencji i stopniowo doprowadziła do istniejącego obecnie stanu rzeczy. Jak wskazali biegli nie można interpretować trudności doświadczanych przez ubezpieczoną i zgłaszanych w okresie nauki szkolnej w oderwaniu od degradującego przebiegu choroby. Powyższe konkluzje biegłych korespondują z zeznaniami samej zainteresowanej, z których jasno wynika, że już w okresie nauki w szkole ( w końcowych klasach szkoły podstawowej ) przejawiała pierwsze symptomy choroby ( w postaci postrzeganych przez inne osoby jako dziwne , nietypowe czy niemieszczące się w normie zachowań , pomysłów, wypowiedzi ) , co z kolei dało asumpt do pierwszych wizyt u psychiatry. W okresie nauki odwołującej się w zasadniczej szkole zawodowej rozwój zaburzeń psychicznych skutkował już zakłóceniem toku nauki z uwagi na jej paromiesięczny ( trwający około 2- 3 miesięcy ) pobyt w szpitalu psychiatrycznym. Wprawdzie biegli nie wskazali wprost w jakiej dacie postęp ( degradujący wpływ ) choroby spowodował całkowitą niezdolność ubezpieczonej do pracy, ale nie ulega wątpliwości , iż takowa musiała istnieć w dacie złożenia przez nią wniosku o rentę socjalną ( 20 kwietnia 2022r.) . W/w- na od wielu lat nie pracuje , do 2012 r. pozostawała na utrzymaniu matki, zaś po jej śmierci , do dnia dzisiejszego korzysta z pomocy (...) u. Ustalona przez (...) do (...) data powstania znacznego stopnia niepełnosprawności ubezpieczonej ( co oznacza już nie tylko niezdolność do wykonywania pracy na otwartym rynku pracy , ale i znaczne ograniczenie w zdolności do samodzielnej egzystencji takiej osoby ) - rok 2017 r. koresponduje z zeznaniami odwołującej, z których wynika, że od wielu lat nie jest w stanie z powodu zaburzeń natury psychicznej pracować, co więcej od wielu lat w samodzielnym funkcjonowaniu pomagają jej sąsiedzi. Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania prawidłowej decyzji , albowiem poczynienie ustaleń tak co do stopnia niezdolności ubezpieczonej do pracy jak i daty powstania naruszenia sprawności organizmu ją powodującej wymagało przeprowadzenia szerokiego postępowania dowodowego przed sądem. Dopiero zestawienie opinii biegłych specjalistów ( zajmujących się diagnozowaniem i leczeniem schorzeń, na które cierpi ubezpieczona ) z ustaleniami dotyczącymi jej drogi życiowej ( opartymi siłą rzecz na zeznaniach zainteresowanej ) pozwoliło stwierdzić , że spełnia ona warunki do przyznania jej prawa do renty socjalnej. Nadto biegli nie wskazali w opinii, aby do odmiennych od pozwanego konkluzji co do stanu zdrowia ubezpieczonej doszli w oparciu o ten sam materiał dowodowy jak ten , którym wydając zaskarżoną decyzję dysponował pozwany. O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono w oparciu o przepis art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych / Dz. U. 2018 poz. 265 / zasądzając je od organu rentowego jako przegrywającego proces na odwołującej się, jako proces ten wygrywającej ( ryczałtowa kwota przewidziana dla spraw o świadczenie podlega powiększeniu o należny podatek VAT wynoszący 23 % z uwagi na udział po stronie powodowej pełnomocnika z urzędu ) . Sędzia Maciej Flinik