VI U 2097/22

Sygn. akt VI U 2097/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik Protokolant – starszy sekretarz sądowy Marta Walińska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: J. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 8 lipca 2022 r., znak: (...) w sprawie: J. N. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia postojowego zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 8 lipca 2022 roku w ten sposób, że ubezpieczona J. N. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia postojowego w kwocie 2037 ( dwa tysiące trzydzieści siedem) złotych. Sędzia Maciej Flinik Sygn. akt VI U 2097/22 UZASADNIENIE Ubezpieczona J. N. wniosła odwołanie od decyzji (...) Oddział w B. z dnia 8 lipca 2022r. , którą zobowiązano ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego w łącznej kwocie 2037 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie . W uzasadnieniu opisała zaistniały stan rzeczy podnosząc, że podczas wypisywania wniosku o świadczenie postojowe nieświadomie podała, że ma jednego płatnika składek będąc przekonaną, że jeżeli firma odprowadza za nią składki , a w drugiej są wstrzymane to ma jednego płatnika składek na ubezpieczenie społeczne. Za każdym razem przed podjęciem zatrudnienia na umowie zgłaszała ten fakt w firmie (...) spółka z o.o. aby jej składki na ubezpieczenie się nie dublowały. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie i o zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 15 zq ust. 5 pkt 3 oraz 15 zx ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem , przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19 lub innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych , wskazując, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego organ rentowy ustalił, że na dzień złożenia wniosku tj. 17 sierpnia 2020 r. ubezpieczona podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę u płatnika składek (...) spółka z o.o. , tymczasem świadczenie wypłacono na podstawie fałszywego oświadczenia w/w – nej , że nie podlega ona ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu . Sąd Okręgowy ustalił co następuje : Ubezpieczona J. N. pozostawała zatrudniona w (...) spółka z o.o. w okresie od dnia 18 stycznia 2010 r. do 1 listopada 2020 r. , przy czym w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 3 października 2020 r. pracodawca udzielił jej w trzech częściach urlopu wychowawczego bezpłatnego na syna. W tym czasie odwołująca się nie podejmowała pracy zarobkowej na rzecz tegoż pracodawcy. W okresie korzystania z urlopu wychowawczego ubezpieczona realizowała natomiast umowę zlecenia zawartą ze Spółdzielnią G. i to ten podmiot odprowadzał za nią składki na ubezpieczenie społeczne. /dowód : informacja pracodawcy k. 27, raporty ZUS RCA k. 30 – 41 akt sprawy / W dniu 17 sierpnia 2020 r. ( w czasie korzystania z urlopu wychowawczego w firmie (...) ) w związku z przestojem u zleceniodawcy ( Spółdzielni G. ) spowodowanym pandemią ubezpieczona złożyła na druku (...) wniosek o świadczenie postojowe . Przedmiotowy wniosek pomagał jej wypełnić ( elektronicznie ) w inspektoracie ZUS w F. pracownik organu rentowego , przy udziale którego wcześniej ubezpieczona utworzyła profil (...) . Ubezpieczona informowała tegoż pracownika , że pozostaje na urlopie wychowawczym w firmie (...) . Wypełniając wniosek w punkcie VI oznaczonym jako (...) ubezpieczona będąc przekonaną , że w istocie - wobec przebywania na bezpłatnym urlopie wychowawczym w macierzystej firmie nie są za nią odprowadzane przez ten zakład składki na ubezpieczenie społeczne ( te wg niej odprowadzał je dotknięty pandemią zleceniodawca – Spółdzielnia G. ) podpisała się również pod punktem 4 o brzmieniu „ nie podlegam ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu „ . W rezultacie złożonego wniosku w/w- na otrzymała świadczenie postojowe w wysokości 2037 zł / dowód : wniosek (...) w aktach ZUS , zeznania ubezpieczonej – zapis AV k. 24 akt sprawy / Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie zeznań ubezpieczonej, które były spontaniczne, wewnętrznie spójne i co do zasady zgodne z pozostałym materiałem dowodowym. Nie ma podstaw by kwestionować wynikający z nich brak świadomości ubezpieczonej co do nieprawidłowości podawanych danych. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 15 zx ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem , przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19 lub innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych / Dz. 2020 poz. 1842 / za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się świadczenie 1) przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego 2 ) wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona 3) wypłacone w kwocie wyższej niż należna. Sposób sformułowania powyższego przepisu , w szczególności fraza „ … albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd …” wskazuje jednoznacznie, iż pod pojęciem „ fałszywego oświadczenia „ należy rozmieć w pełni intencjonalne i świadome podanie przez wnioskodawcę nieodpowiadających rzeczywistości informacji , a nie podanie przezeń w sposób nieświadomy nawet nieprawdziwych ( niezgodnych z rzeczywistością ) informacji. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż odwołująca J. N. wprowadziła organ rentowy w błąd , jednocześnie wydaje się oczywistym , że nie uczyniła tego świadomie. Wprawdzie ubezpieczona w dniu składania wniosku o świadczenie postojowe w związku z ograniczeniem jej zatrudnienia z powodu (...) 19 u zleceniodawcy - Spółdzielni G. korzystała z bezpłatnego urlopu wychowawczego u swojego macierzystego pracodawcy ( spółce (...) ) , ale właśnie fakt nie otrzymywania w tym czasie wynagrodzenia od tego pracodawcy oraz warunki zgody na dodatkowe zatrudnienie w tym okresie ( dotyczące odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne przez zleceniodawcę ) utwierdzały ją w błędnym przekonaniu, że w istocie jedynym tytułem ubezpieczenia jest jej zatrudnienie właśnie w Spółdzielni G. ( która odprowadzała za nią składki na ubezpieczenie społeczne ) . Wreszcie jeżeli dodać do tego okoliczność, iż ubezpieczona informowała pomagającego jej utworzyć profil (...) , a następnie wypełnić wniosek o świadczenie postojowe pracownika ZUS , że korzysta z bezpłatnego urlopu wychowawczego u macierzystego pracodawcy – w spółce (...) , nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż na gruncie niniejszej sprawy nie ma mowy o świadomym, intencjonalnym ( w celu uzyskania świadczeń pomimo świadomości braku uprawnień ) wprowadzenia organu rentowego w błąd. Na marginesie należy również zauważyć, iż sporne świadczenie postojowe wypłacone ubezpieczonej miało służyć wsparciu osób , które na skutek pandemii doznały przestoju, w efekcie utraciły dochód lub których dochód uległ ograniczeniu, a zatem ni mniej ni więcej takim jak ubezpieczona ( która przejściowo utraciła zarobek uzyskiwany z tytułu umowy zlecenia w Spółdzielni G. stanowiący w tym czasie jedyne źródło jej dochodu ) . W tym stanie rzeczy , Sąd Okręgowy uznając odwołanie za zasadne na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Sędzia Maciej Flinik