VI U 202/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania W. S. od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które odmówiły mu prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego za okres od 12 do 20 marca 2020 r. oraz zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 r. i okres od 20 lutego do 3 marca 2023 r. ZUS zobowiązał również ubezpieczonego do zwrotu pobranych świadczeń wraz z odsetkami, argumentując, że w okresach tych ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą, wystawiając zwolnienia lekarskie swoim pacjentom. Ubezpieczony, będący lekarzem z wieloma etatami i prowadzący własną praktykę, twierdził, że sporadyczne czynności w ramach działalności gospodarczej w godzinach popołudniowych były niezbędne dla dobra pacjentów i nie stanowiły wykonywania pracy zarobkowej pozbawiającej go prawa do zasiłku. Sąd, analizując stan faktyczny i przepisy prawa, uznał argumentację ubezpieczonego za zasadną. Stwierdził, że wykonywanie jedynie incydentalnych czynności w ramach działalności gospodarczej, które nie były sprzeczne z celem zwolnienia opiekuńczego, nie prowadzi do utraty prawa do zasiłku. Dodatkowo, sąd uwzględnił zarzut przedawnienia roszczenia ZUS o zwrot świadczeń za okres od 12 do 20 marca 2020 r., wskazując, że organ rentowy przekroczył ustawowy termin do wydania decyzji. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżone decyzje ZUS, przyznając ubezpieczonemu prawo do zasiłków opiekuńczych i uznając, że nie jest on zobowiązany do ich zwrotu, a także zasądził od ZUS na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku opiekuńczego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej oraz kwestii przedawnienia roszczeń ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji lekarza prowadzącego działalność gospodarczą i pracującego na etatach, ale zasady mogą być stosowane analogicznie do innych zawodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sporadyczne wykonywanie czynności w ramach działalności gospodarczej w godzinach popołudniowych przez ubezpieczonego, który przebywa na zwolnieniu lekarskim z tytułu opieki nad dzieckiem z umowy o pracę, pozbawia go prawa do zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynności te są incydentalne, niezbędne dla dobra pacjentów i nie są sprzeczne z celem zwolnienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie wskazującym na potrzebę stopniowalności aktywności zawodowej lekarza prowadzącego działalność gospodarczą w okresie zwolnienia. Stwierdzono, że incydentalne czynności nie są równoznaczne z wykonywaniem pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów.
Czy roszczenie organu rentowego o zwrot nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego za okres od 12 do 20 marca 2020 r. uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy przekroczył ustawowy termin do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ rentowy podjął czynności wyjaśniające dopiero po upływie 3-letniego terminu od wypłaty świadczenia, co skutkowało niemożnością skutecznego dochodzenia jego zwrotu.
Czy brak odpowiedzi ubezpieczonego na zapytanie ZUS o wykonywanie pracy zarobkowej w okresie zwolnienia lekarskiego może stanowić podstawę do odmowy przyznania zasiłku opiekuńczego?
Odpowiedź sądu
Nie, samo podejrzenie i brak odpowiedzi nie są wystarczające do pozbawienia prawa do zasiłku, jeśli nie udowodniono wykonywania pracy zarobkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja ZUS oparta jedynie na podejrzeniu i braku odpowiedzi ubezpieczonego nie spełnia wymogów prawnych do odmowy przyznania zasiłku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
| Uniwersyteckie Centrum (...) w W. | instytucja | zainteresowany |
| (...) w W. | instytucja | zainteresowany |
Przepisy (5)
Główne
u.s.u.s. art. 84 § ust. 1, 2, 3, 7, 7a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz terminy przedawnienia i wydania decyzji.
ustawa zasiłkowa art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Utrata prawa do zasiłku chorobowego (i odpowiednio opiekuńczego) w przypadku wykonywania pracy zarobkowej lub wykorzystania zwolnienia niezgodnie z celem.
ustawa zasiłkowa art. 32 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Prawo do zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem zakażeń wirusem SARS-CoV-2 art. 4
Uregulowanie dodatkowego zasiłku opiekuńczego w okresie pandemii.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 35 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Stosowanie przepisów o zasiłku chorobowym do zasiłku opiekuńczego, w tym art. 17.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sporadyczne czynności w ramach działalności gospodarczej nie pozbawiają prawa do zasiłku opiekuńczego. • Praca wykonywana w godzinach popołudniowych nie była sprzeczna z celem zwolnienia opiekuńczego. • Roszczenie ZUS o zwrot świadczeń za okres od 12 do 20 marca 2020 r. uległo przedawnieniu z uwagi na przekroczenie terminu do wydania decyzji.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony utracił prawo do zasiłku opiekuńczego z uwagi na wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. • Pobrane zasiłki opiekuńcze były świadczeniami nienależnymi i podlegały zwrotowi.
Godne uwagi sformułowania
konieczna jest pewna "stopniowalność" zachowań osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, uwzględniająca specyfikę tej działalności • Natomiast gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy osoba prowadząca pozarolniczą działalność ogranicza swoją normalną aktywność wyłącznie do podejmowania sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych [...] czynności • Z istoty rzeczy zasiłek opiekuńczy nie zakłada ciągłego zwolnienia od wykonywania pracy, bowiem opieka nad dzieckiem osoby uprawnionej do niego nie musi być nieprzerwana.
Skład orzekający
Przemysław Chrzanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku opiekuńczego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej oraz kwestii przedawnienia roszczeń ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lekarza prowadzącego działalność gospodarczą i pracującego na etatach, ale zasady mogą być stosowane analogicznie do innych zawodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące zasiłków opiekuńczych w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej, co jest częstym problemem. Dodatkowo, kwestia przedawnienia roszczeń ZUS jest istotna praktycznie.
“Czy praca po godzinach na własnej działalności odbiera prawo do zasiłku opiekuńczego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 720 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.