VI U 195/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania K. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S., która odmówiła mu prawa do wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłym bracie, A. R. K. R. był opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego brata od 2007 roku aż do jego śmierci w styczniu 2022 roku. ZUS odmówił wypłaty ostatniego świadczenia (za styczeń 2022 r.), powołując się na art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że K. R. nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia po zmarłym. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, zmieniając zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organ rentowy błędnie zastosował art. 136 ustawy emerytalnej, który dotyczy sytuacji, gdy zmarły nie zdążył zgłosić wniosku o świadczenie przed śmiercią. Właściwym przepisem był art. 136a ust. 2 w zw. z art. 130 ust. 2 i 2a ustawy emerytalnej, który stanowi, że wypłatę świadczenia wstrzymuje się od miesiąca przypadającego po miesiącu śmierci świadczeniobiorcy. Skoro A. R. zmarł w styczniu 2022 r., świadczenie za ten miesiąc powinno zostać wypłacone. Sąd podkreślił, że K. R., jako opiekun prawny, był osobą uprawnioną do uzyskania wypłaty świadczeń dla swojego brata, zgodnie z praktyką ZUS stosowaną od 2007 roku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wypłaty świadczeń ZUS po śmierci świadczeniobiorcy, zwłaszcza w kontekście opieki prawnej nad osobą ubezwłasnowolnioną.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej opiekuna prawnego i momentu wstrzymania wypłaty świadczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej osoby zmarłej w trakcie miesiąca, za który przysługuje świadczenie, ma prawo do wypłaty tego świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opiekun prawny ma prawo do wypłaty świadczenia należnego zmarłemu bratu za miesiąc, w którym nastąpiła jego śmierć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy błędnie zastosował art. 136 ustawy emerytalnej. Właściwy był art. 136a ust. 2 w zw. z art. 130 ust. 2 i 2a ustawy emerytalnej, który nakazuje wstrzymanie wypłaty świadczenia dopiero od miesiąca następującego po miesiącu śmierci. Opiekun prawny jest traktowany jako osoba uprawniona do uzyskania wypłaty świadczenia.
Jaka jest właściwa podstawa prawna do wstrzymania wypłaty świadczenia po śmierci emeryta/rencisty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwą podstawą prawną jest art. 136a ust. 2 w zw. z art. 130 ust. 2 i 2a ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista. Art. 130 ust. 2 i 2a stosuje się odpowiednio do opiekunów prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. (1) | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
| A. R. (1) | osoba_fizyczna | zmarły brat odwołującego |
Przepisy (4)
Główne
ustawa emerytalna art. 136a § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista.
ustawa emerytalna art. 130 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się osobom uprawnionym.
ustawa emerytalna art. 130 § 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób sprawujących opiekę prawną nad osobami uprawnionymi do świadczeń.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 136 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Błędnie zastosowany przez organ rentowy. Dotyczy sytuacji, gdy zmarły nie pobierał świadczenia, ale zgłosił wniosek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy błędnie zastosował przepis art. 136 ustawy emerytalnej. • Właściwy jest przepis art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej, który określa moment wstrzymania wypłaty świadczenia po śmierci. • Opiekun prawny jest osobą uprawnioną do uzyskania wypłaty świadczenia dla osoby ubezwłasnowolnionej. • Organ rentowy stosował przepisy prawidłowo przez wiele lat, wypłacając świadczenia opiekunowi prawnemu.
Odrzucone argumenty
Argument ZUS oparty na art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej. • Argument ZUS, że zmarły nie pozostawał na utrzymaniu K. R. (choć sąd uznał to za nieistotne dla rozstrzygnięcia).
Godne uwagi sformułowania
Organ rentowy błędnie odwołał się do regulacji przepisu art. 136 ustawy emerytalnej. • Norma ta odnosi się bowiem do całkiem innej sytuacji faktycznej niż ta, która zaistniała w niniejszej sprawie. • Art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi mianowicie, że „ w razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista . ” • Ustawodawca nakazuje traktować osoby sprawujące opiekę prawną nad osobami mającymi prawo do świadczeń długoterminowych z ZUS jako „osoby uprawnione” do uzyskania wypłaty świadczeń.
Skład orzekający
Monika Miller-Młyńska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłaty świadczeń ZUS po śmierci świadczeniobiorcy, zwłaszcza w kontekście opieki prawnej nad osobą ubezwłasnowolnioną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej opiekuna prawnego i momentu wstrzymania wypłaty świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przez instytucje publiczne i jak błąd proceduralny może prowadzić do odmowy należnych świadczeń. Podkreśla rolę opiekuna prawnego.
“Czy ZUS może odmówić wypłaty ostatniego świadczenia po śmierci brata? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.