VI U 1815/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania R. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczony powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który uznał art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS za niezgodny z Konstytucją w określonym zakresie. ZUS odmówił wznowienia postępowania, ponieważ wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił odwołanie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, ale dopiero z chwilą wejścia w życie orzeczenia, czyli jego ogłoszenia w organie urzędowym. Sąd podkreślił, że samo wydanie wyroku przez TK nie jest jeszcze podstawą do wznowienia postępowania, a nową okolicznością jest utrata mocy obowiązującej przepisu. Wskazał również, że wyrok SK 140/20 jest wyrokiem zakresowym, który stworzył lukę prawną wymagającą interwencji ustawodawcy, podobnie jak miało to miejsce w przypadku wyroku P 20/16. Do czasu wprowadzenia odpowiednich regulacji przez ustawodawcę, nie ma podstaw do wznowienia postępowania i przeliczenia emerytury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na wznowienie postępowań administracyjnych i sądowych, zwłaszcza w kontekście świadczeń emerytalnych.
Dotyczy sytuacji, gdy wyrok TK nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw i wymaga interwencji ustawodawcy. Konkretne zastosowanie do spraw emerytalnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu prawa stanowi podstawę do wznowienia postępowania i ponownego ustalenia wysokości świadczenia, nawet jeśli nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania dopiero z chwilą wejścia w życie, czyli z momentem jego ogłoszenia w organie urzędowym lub w terminie późniejszym wskazanym przez Trybunał.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji RP, wskazując, że orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Kluczowe jest wejście orzeczenia w życie, co następuje z dniem ogłoszenia w organie urzędowym. Samo wydanie wyroku nie jest wystarczające, a nową okolicznością jest utrata mocy obowiązującej przepisu.
Czy art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala na wznowienie postępowania w sytuacji, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu nie wszedł jeszcze w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej wymaga zaistnienia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń. Nową okolicznością jest utrata mocy obowiązującej przepisu, a nie samo wydanie wyroku przez TK.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nową okolicznością, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, jest utrata mocy obowiązującej przepisu na podstawie orzeczenia TK, co następuje z momentem wejścia w życie orzeczenia. Do tego czasu nie ma podstaw do wznowienia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Z. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nowa okoliczność, która może stanowić podstawę do uchylenia lub zmiany decyzji i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, to utrata mocy obowiązującej przepisu na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co następuje z momentem wejścia w życie tego orzeczenia.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
Konstytucja art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym lub w terminie późniejszym wskazanym przez Trybunał.
Konstytucja art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł jeszcze w życie, ponieważ nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. • Nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania jest utrata mocy obowiązującej przepisu, a nie samo wydanie wyroku przez TK. • Luka prawna powstała po wyroku SK 140/20 wymaga interwencji ustawodawcy.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 140/20) powinien stanowić podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury. • Niesprawiedliwość wynikająca z niekonstytucyjnego przepisu powinna być naprawiona poprzez wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nową okolicznością przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej nie jest wydanie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, ale utrata mocy obowiązującej przepisu na podstawie wydanego orzeczenia • do czasu wprowadzenia przez ustawodawcę przepisów doprecyzowujących wdrożenie w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. (sygn. akt P 20/16) brakowało jednolitej podstawy prawnej wzruszalności decyzji rentowych
Skład orzekający
Karolina Chudzinska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na wznowienie postępowań administracyjnych i sądowych, zwłaszcza w kontekście świadczeń emerytalnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wyrok TK nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw i wymaga interwencji ustawodawcy. Konkretne zastosowanie do spraw emerytalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawa obywateli, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia.
“Kiedy wyrok Trybunału Konstytucyjnego naprawdę zmienia Twoje prawa? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.