VI U 181/10

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w WarszawieWarszawa2016-04-25
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniarejonowy
zasiłek chorobowyubezpieczenie społecznefikcyjna umowapozorna umowazwrot świadczeńZUSprawo pracyniezdolność do pracy

Sąd oddalił odwołanie pracownika od decyzji ZUS nakazującej zwrot zasiłku chorobowego, uznając umowę o pracę za fikcyjną i zawartą jedynie w celu uzyskania świadczeń.

Sąd Rejonowy oddalił odwołanie K. O. od decyzji ZUS nakazującej zwrot zasiłku chorobowego w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami. Powodem była ustalona przez sądy niższych instancji fikcyjność umowy o pracę, zawartej przez K. O. ze spółką (...) Sp. z o.o. wyłącznie w celu uzyskania świadczeń chorobowych, a nie faktycznego wykonywania pracy. Orzeczenia sądów niższych instancji, które potwierdziły brak podlegania ubezpieczeniom społecznym, wiążą sąd w niniejszej sprawie.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie oddalił odwołanie K. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 14 lutego 2010 roku do 30 kwietnia 2010 roku w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami. K. O. domagał się uznania swojej pracy w firmie (...) Sp. z o.o. za rzeczywistą. Jednakże, zgodnie z ustaleniami sądów niższych instancji (Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego), umowa o pracę zawarta między K. O. a (...) Sp. z o.o. była pozorna. Strony nie miały zamiaru wykonywania tej umowy, a jej wyłącznym celem było uzyskanie przez K. O. świadczeń z ubezpieczeń społecznych w związku z jego chorobą i trudną sytuacją finansową spółki. Prawomocne orzeczenia sądów niższych instancji, stwierdzające brak podlegania ubezpieczeniom społecznym i fikcyjność umowy, wiążą sąd w niniejszej sprawie na mocy art. 365 § 1 KPC. Sąd podkreślił również ścisły, bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów prawa ubezpieczeń społecznych, wykluczający wykładnię z uwzględnieniem zasad słuszności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego, jeśli umowa o pracę była pozorna i zawarta wyłącznie w celu uzyskania świadczeń.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na prawomocnych orzeczeniach sądów niższych instancji, które ustaliły, że umowa o pracę była fikcyjna, a jej celem było jedynie uzyskanie świadczeń chorobowych. Podkreślono ścisły charakter przepisów prawa ubezpieczeń społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
K. O.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W.organ_państwowyorgan rentowy
(...) Sp. z o.o.spółkazainteresowany

Przepisy (5)

Główne

u.s.u.s. art. 84

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami. Za świadczenia nienależnie pobrane uważa się m.in. te wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub świadomego wprowadzania w błąd.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Pomocnicze

u.ś.p.u.ch.m. art. 1 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Świadczenia pieniężne przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa.

u.ś.p.u.ch.m. art. 6 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

u.ś.p.u.ch.m. art. 66 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Świadczenie pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o pracę była pozorna i zawarta wyłącznie w celu uzyskania świadczeń chorobowych. Prawomocne orzeczenia sądów niższych instancji stwierdzające fikcyjność umowy i brak podlegania ubezpieczeniom społecznym wiążą sąd. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i wymagają ścisłego stosowania.

Odrzucone argumenty

Praca w firmie (...) Sp. z o.o. była rzeczywista i podlegała ubezpieczeniu chorobowemu.

Godne uwagi sformułowania

Odwołujący zawarł umowę o pracę dla pozoru. Wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Jest ono bowiem prawem ścisłym, stąd zarówno warunki nabycia prawa do świadczeń, jak też wysokość tychże świadczeń i zasady ich wypłaty są sformalizowane.

Skład orzekający

Przemysław Chrzanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcyjnych umów o pracę w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych oraz zasada związania prawomocnymi orzeczeniami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa była ewidentnie pozorna i służyła wyłącznie uzyskaniu świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do fikcyjnych umów o pracę w celu wyłudzenia świadczeń socjalnych, co jest ważnym zagadnieniem dla pracodawców i pracowników.

Czy fikcyjna umowa o pracę może zapewnić zasiłek chorobowy? Sąd mówi stanowcze 'nie'.

Dane finansowe

WPS: 2185,62 PLN

zwrot zasiłku chorobowego: 2185,62 PLN

odsetki: 120,3 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 181/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2016 roku. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: PrzewodniczącySSR Przemysław Chrzanowski Protokolant stażysta Patrycja Wielgus po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy K. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. z udziałem zainteresowanego (...) Sp. z o.o. o zasiłek chorobowy w związku z odwołaniem K. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. z dnia (...) roku, znak: (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VI U 181/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) roku, znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. zobowiązał K. O. do zwrotu zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 14 lutego 2010 roku do 30 kwietnia 2010 roku w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami w kwocie 120,30 zł. (decyzja z dnia 4 października 2010 roku – k. 10 akt rentowych) K. O. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, gdyż podtrzymał swoją wersję, że jego praca w firmie (...) Sp. z o.o. nie była pozorna lecz rzeczywista. (odwołanie – k. 1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie ubezpieczenia chorobowego, a z uwagi na niepodleganie ubezpieczeniu chorobowemu, sporny zasiłek nie przysługuje K. O. . (odpowiedź na odwołanie – k. 2) Zainteresowanym w sprawie jest (...) Sp. z o.o. Zainteresowany został zawiadomiony o niniejszej sprawie, terminie rozprawy i zostały mu doręczone odpisy pism procesowych oraz sądowych (k. 117-118, k. 124, k. 126 oraz k. 129). (...) Sp. z o.o. nie zajął stanowiska w sprawie, pomimo że Sąd zakreślił zainteresowanemu 14 dniowy termin na zajęcie aktualnego stanowiska w niniejszej sprawie – pod rygorem ujemnych skutków procesowych (k. 117). (protokół rozprawy z 25 kwietnia 2016r. – k. 130) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 23 września 2010 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. wydał decyzję skierowaną do (...) Sp. z o.o. i K. O. , w której stwierdził, że K. O. od dnia 13 grudnia 2009 roku nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie (...) Sp. z o.o. (dowód: decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. – k. 6 akt rentowych) W dniu 15 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie K. O. od ww. decyzji z dnia 23 września 2010 roku. (dowód: k. 151 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Odwołujący i prezes (...) Sp. z o.o. nie mieli zamiaru zawierać umowy w celu wykonywania pracy przez K. O. . (dowód: ostatni akapit z k. 164 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Odwołujący chciał wywołać inny skutek niż wykonywanie pracy, prezes (...) Sp. z o.o. chciał mu pomóc w osiągnięciu świadczeń wobec jego choroby. (dowód: ostatnia linia z k. 165 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że organ rentowy może uznać, że umowa o pracę była fikcyjna, gdy pracownik w krótkim czasie od jej zawarcia idzie na zwolnienie. (dowód: podkreślenie z k. 166 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) W dniu 8 października 2015 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację K. O. od ww. wyroku z dnia 15 lutego 2013 roku. (dowód: wyrok w sprawie III AUa 1929/13 – k. 257 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Odwołujący zawarł umowę o pracę dla pozoru. (dowód: pierwsza linia z k. 268 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Zawarta umowa o pracę nie była realizowana, w tygodniu, kiedy odwołujący rzekomo pracował, przebywał w większości na komisjach lekarskich. Nieprzystąpienie do wykonywania umowy, ciężka choroba odwołującego i trudna sytuacja finansowa (...) Sp. z o.o. to okoliczności świadczące o tym, że strony umowy o pracę nie miały zamiaru wykonywania tej umowy. (dowód: strona 10 uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie – k. 268 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. (dowód: przedostatni akapit z k. 268 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Przedmiotową decyzją z dnia (...) roku, znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. zobowiązał K. O. do zwrotu zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 14 lutego 2010 roku do 30 kwietnia 2010 roku w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami w kwocie 120,30 zł. (decyzja z dnia 4 października 2010 roku – k. 10 akt rentowych) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz w aktach organu rentowego, a także na podstawie załączonych akt o sygn. VII U 1465/10. Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z niżej wymienionymi przepisami ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – w wersji obowiązującej na dzień wydania spornej decyzji (t.j. Dz.U. z 2010 roku, Nr 77, poz. 512): Art. 1 ust. 1: Świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa. Art. 6 ust. 1: Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Art. 66 ust. 2: Jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego, wypłacone kwoty podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych – w wersji obowiązującej na dzień wydania spornej decyzji (t.j. Dz.U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585): 1. Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. 2. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1)świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2)świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. W dniu 15 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie od decyzji stwierdzającej, że K. O. od dnia 13 grudnia 2009 roku nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie (...) Sp. z o.o. Odwołujący i prezes (...) Sp. z o.o. nie mieli zamiaru zawierać umowy w celu wykonywania pracy przez K. O. . Odwołujący chciał wywołać inny skutek niż wykonywanie pracy, a prezes (...) Sp. z o.o. chciał mu pomóc w osiągnięciu świadczeń wobec jego choroby. W dniu 8 października 2015 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację K. O. od ww. wyroku z dnia 15 lutego 2013 roku. Odwołujący zawarł umowę o pracę dla pozoru. Zawarta umowa o pracę nie była realizowana, w tygodniu, kiedy odwołujący rzekomo pracował, przebywał w większości na komisjach lekarskich. Nieprzystąpienie do wykonywania umowy, ciężka choroba odwołującego i trudna sytuacja finansowa (...) Sp. z o.o. to okoliczności świadczące o tym, że strony umowy o pracę nie miały zamiaru wykonywania tej umowy. Wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na powyższe przepisy oraz treść prawomocnych orzeczeń, w ocenie Sądu skoro wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, to organ rentowy wydał prawidłową decyzję z dnia 4 października 2010 roku. Dodatkowo należy podkreślić, że przy interpretacji w/w przepisów ustaw należy uwzględnić charakter prawa ubezpieczenia społecznego. Jest ono bowiem prawem ścisłym, stąd zarówno warunki nabycia prawa do świadczeń, jak też wysokość tychże świadczeń i zasady ich wypłaty są sformalizowane. Takie cechy w/w przepisów, jak: a) bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawnych zawartych w przepisach prawa ubezpieczenia społecznego, b) wyłączenie możliwości ich wykładani z uwzględnieniem reguł słuszności, czy zasad współżycia społecznego, c) ukształtowanie treści stosunków ubezpieczeń społecznych ex lege , d) niedopuszczalność zawierania co do nich ugód powodują konieczność ich ścisłego, a więc, co do zasady - w zgodzie z dosłownym brzmieniem - stosowania (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 14 grudnia 2005 roku, III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). W świetle powyższego, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI