VI U 181/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie pracownika od decyzji ZUS nakazującej zwrot zasiłku chorobowego, uznając umowę o pracę za fikcyjną i zawartą jedynie w celu uzyskania świadczeń.
Sąd Rejonowy oddalił odwołanie K. O. od decyzji ZUS nakazującej zwrot zasiłku chorobowego w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami. Powodem była ustalona przez sądy niższych instancji fikcyjność umowy o pracę, zawartej przez K. O. ze spółką (...) Sp. z o.o. wyłącznie w celu uzyskania świadczeń chorobowych, a nie faktycznego wykonywania pracy. Orzeczenia sądów niższych instancji, które potwierdziły brak podlegania ubezpieczeniom społecznym, wiążą sąd w niniejszej sprawie.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie oddalił odwołanie K. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 14 lutego 2010 roku do 30 kwietnia 2010 roku w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami. K. O. domagał się uznania swojej pracy w firmie (...) Sp. z o.o. za rzeczywistą. Jednakże, zgodnie z ustaleniami sądów niższych instancji (Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego), umowa o pracę zawarta między K. O. a (...) Sp. z o.o. była pozorna. Strony nie miały zamiaru wykonywania tej umowy, a jej wyłącznym celem było uzyskanie przez K. O. świadczeń z ubezpieczeń społecznych w związku z jego chorobą i trudną sytuacją finansową spółki. Prawomocne orzeczenia sądów niższych instancji, stwierdzające brak podlegania ubezpieczeniom społecznym i fikcyjność umowy, wiążą sąd w niniejszej sprawie na mocy art. 365 § 1 KPC. Sąd podkreślił również ścisły, bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów prawa ubezpieczeń społecznych, wykluczający wykładnię z uwzględnieniem zasad słuszności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego, jeśli umowa o pracę była pozorna i zawarta wyłącznie w celu uzyskania świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na prawomocnych orzeczeniach sądów niższych instancji, które ustaliły, że umowa o pracę była fikcyjna, a jej celem było jedynie uzyskanie świadczeń chorobowych. Podkreślono ścisły charakter przepisów prawa ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. O. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. | organ_państwowy | organ rentowy |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (5)
Główne
u.s.u.s. art. 84
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami. Za świadczenia nienależnie pobrane uważa się m.in. te wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub świadomego wprowadzania w błąd.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
Pomocnicze
u.ś.p.u.ch.m. art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Świadczenia pieniężne przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa.
u.ś.p.u.ch.m. art. 6 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
u.ś.p.u.ch.m. art. 66 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Świadczenie pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę była pozorna i zawarta wyłącznie w celu uzyskania świadczeń chorobowych. Prawomocne orzeczenia sądów niższych instancji stwierdzające fikcyjność umowy i brak podlegania ubezpieczeniom społecznym wiążą sąd. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i wymagają ścisłego stosowania.
Odrzucone argumenty
Praca w firmie (...) Sp. z o.o. była rzeczywista i podlegała ubezpieczeniu chorobowemu.
Godne uwagi sformułowania
Odwołujący zawarł umowę o pracę dla pozoru. Wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Jest ono bowiem prawem ścisłym, stąd zarówno warunki nabycia prawa do świadczeń, jak też wysokość tychże świadczeń i zasady ich wypłaty są sformalizowane.
Skład orzekający
Przemysław Chrzanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcyjnych umów o pracę w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych oraz zasada związania prawomocnymi orzeczeniami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa była ewidentnie pozorna i służyła wyłącznie uzyskaniu świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do fikcyjnych umów o pracę w celu wyłudzenia świadczeń socjalnych, co jest ważnym zagadnieniem dla pracodawców i pracowników.
“Czy fikcyjna umowa o pracę może zapewnić zasiłek chorobowy? Sąd mówi stanowcze 'nie'.”
Dane finansowe
WPS: 2185,62 PLN
zwrot zasiłku chorobowego: 2185,62 PLN
odsetki: 120,3 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 181/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2016 roku. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: PrzewodniczącySSR Przemysław Chrzanowski Protokolant stażysta Patrycja Wielgus po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy K. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. z udziałem zainteresowanego (...) Sp. z o.o. o zasiłek chorobowy w związku z odwołaniem K. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. z dnia (...) roku, znak: (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VI U 181/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) roku, znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. zobowiązał K. O. do zwrotu zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 14 lutego 2010 roku do 30 kwietnia 2010 roku w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami w kwocie 120,30 zł. (decyzja z dnia 4 października 2010 roku – k. 10 akt rentowych) K. O. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, gdyż podtrzymał swoją wersję, że jego praca w firmie (...) Sp. z o.o. nie była pozorna lecz rzeczywista. (odwołanie – k. 1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie ubezpieczenia chorobowego, a z uwagi na niepodleganie ubezpieczeniu chorobowemu, sporny zasiłek nie przysługuje K. O. . (odpowiedź na odwołanie – k. 2) Zainteresowanym w sprawie jest (...) Sp. z o.o. Zainteresowany został zawiadomiony o niniejszej sprawie, terminie rozprawy i zostały mu doręczone odpisy pism procesowych oraz sądowych (k. 117-118, k. 124, k. 126 oraz k. 129). (...) Sp. z o.o. nie zajął stanowiska w sprawie, pomimo że Sąd zakreślił zainteresowanemu 14 dniowy termin na zajęcie aktualnego stanowiska w niniejszej sprawie – pod rygorem ujemnych skutków procesowych (k. 117). (protokół rozprawy z 25 kwietnia 2016r. – k. 130) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 23 września 2010 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. wydał decyzję skierowaną do (...) Sp. z o.o. i K. O. , w której stwierdził, że K. O. od dnia 13 grudnia 2009 roku nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie (...) Sp. z o.o. (dowód: decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. – k. 6 akt rentowych) W dniu 15 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie K. O. od ww. decyzji z dnia 23 września 2010 roku. (dowód: k. 151 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Odwołujący i prezes (...) Sp. z o.o. nie mieli zamiaru zawierać umowy w celu wykonywania pracy przez K. O. . (dowód: ostatni akapit z k. 164 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Odwołujący chciał wywołać inny skutek niż wykonywanie pracy, prezes (...) Sp. z o.o. chciał mu pomóc w osiągnięciu świadczeń wobec jego choroby. (dowód: ostatnia linia z k. 165 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że organ rentowy może uznać, że umowa o pracę była fikcyjna, gdy pracownik w krótkim czasie od jej zawarcia idzie na zwolnienie. (dowód: podkreślenie z k. 166 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) W dniu 8 października 2015 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację K. O. od ww. wyroku z dnia 15 lutego 2013 roku. (dowód: wyrok w sprawie III AUa 1929/13 – k. 257 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Odwołujący zawarł umowę o pracę dla pozoru. (dowód: pierwsza linia z k. 268 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Zawarta umowa o pracę nie była realizowana, w tygodniu, kiedy odwołujący rzekomo pracował, przebywał w większości na komisjach lekarskich. Nieprzystąpienie do wykonywania umowy, ciężka choroba odwołującego i trudna sytuacja finansowa (...) Sp. z o.o. to okoliczności świadczące o tym, że strony umowy o pracę nie miały zamiaru wykonywania tej umowy. (dowód: strona 10 uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie – k. 268 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. (dowód: przedostatni akapit z k. 268 załączonych akt o sygn. VII U 1465/10) Przedmiotową decyzją z dnia (...) roku, znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. zobowiązał K. O. do zwrotu zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okres od 14 lutego 2010 roku do 30 kwietnia 2010 roku w kwocie 2.185,62 zł wraz z odsetkami w kwocie 120,30 zł. (decyzja z dnia 4 października 2010 roku – k. 10 akt rentowych) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz w aktach organu rentowego, a także na podstawie załączonych akt o sygn. VII U 1465/10. Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z niżej wymienionymi przepisami ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – w wersji obowiązującej na dzień wydania spornej decyzji (t.j. Dz.U. z 2010 roku, Nr 77, poz. 512): Art. 1 ust. 1: Świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa. Art. 6 ust. 1: Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Art. 66 ust. 2: Jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego, wypłacone kwoty podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych – w wersji obowiązującej na dzień wydania spornej decyzji (t.j. Dz.U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585): 1. Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. 2. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1)świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2)świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. W dniu 15 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie od decyzji stwierdzającej, że K. O. od dnia 13 grudnia 2009 roku nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie (...) Sp. z o.o. Odwołujący i prezes (...) Sp. z o.o. nie mieli zamiaru zawierać umowy w celu wykonywania pracy przez K. O. . Odwołujący chciał wywołać inny skutek niż wykonywanie pracy, a prezes (...) Sp. z o.o. chciał mu pomóc w osiągnięciu świadczeń wobec jego choroby. W dniu 8 października 2015 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację K. O. od ww. wyroku z dnia 15 lutego 2013 roku. Odwołujący zawarł umowę o pracę dla pozoru. Zawarta umowa o pracę nie była realizowana, w tygodniu, kiedy odwołujący rzekomo pracował, przebywał w większości na komisjach lekarskich. Nieprzystąpienie do wykonywania umowy, ciężka choroba odwołującego i trudna sytuacja finansowa (...) Sp. z o.o. to okoliczności świadczące o tym, że strony umowy o pracę nie miały zamiaru wykonywania tej umowy. Wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na powyższe przepisy oraz treść prawomocnych orzeczeń, w ocenie Sądu skoro wyłącznym celem umowy zawartej z odwołującym było uzyskanie przez odwołującego świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, to organ rentowy wydał prawidłową decyzję z dnia 4 października 2010 roku. Dodatkowo należy podkreślić, że przy interpretacji w/w przepisów ustaw należy uwzględnić charakter prawa ubezpieczenia społecznego. Jest ono bowiem prawem ścisłym, stąd zarówno warunki nabycia prawa do świadczeń, jak też wysokość tychże świadczeń i zasady ich wypłaty są sformalizowane. Takie cechy w/w przepisów, jak: a) bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawnych zawartych w przepisach prawa ubezpieczenia społecznego, b) wyłączenie możliwości ich wykładani z uwzględnieniem reguł słuszności, czy zasad współżycia społecznego, c) ukształtowanie treści stosunków ubezpieczeń społecznych ex lege , d) niedopuszczalność zawierania co do nich ugód powodują konieczność ich ścisłego, a więc, co do zasady - w zgodzie z dosłownym brzmieniem - stosowania (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 14 grudnia 2005 roku, III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). W świetle powyższego, orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI