VI U 1640/15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2016-04-05
SAOSubezpieczenia społeczneemeryturyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSwaloryzacjaświadectwo pracyprawo do świadczeńdecyzja ZUSubezpieczenie społeczne

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonemu emeryturę w wysokości zgodnej z pierwszą decyzją organu rentowego, stwierdzając jednocześnie odpowiedzialność ZUS za nieprawidłowe ustalenie wysokości świadczenia.

Ubezpieczony S.N. odwołał się od decyzji ZUS z czerwca 2015 r., która przyznała mu emeryturę w niższej wysokości (2172,25 zł) niż pierwotnie wyliczona w decyzji z maja 2015 r. (2374,52 zł). Spór dotyczył sposobu waloryzacji składek i kapitału początkowego. Sąd Okręgowy uznał, że pierwsza decyzja ZUS z maja 2015 r. była ostateczna i nie było podstaw do jej zmiany przez organ rentowy. Zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając emeryturę w pierwotnej, wyższej wysokości, oraz stwierdził odpowiedzialność ZUS za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego S.N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 24 czerwca 2015 r., która ustaliła wysokość emerytury na kwotę 2172,25 zł. Ubezpieczony domagał się przyznania świadczenia w kwocie 2374,52 zł, wyliczonej w wcześniejszej decyzji ZUS z dnia 5 maja 2015 r. Spór wynikał z faktu, że ZUS, wydając decyzję z czerwca 2015 r. po przedłożeniu przez ubezpieczonego świadectwa pracy potwierdzającego zakończenie zatrudnienia, ponownie obliczył wysokość emerytury, stosując inne zasady waloryzacji. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uznał, że decyzja z dnia 5 maja 2015 r., przyznająca zaliczkę na poczet emerytury i zawieszająca jej wypłatę z powodu kontynuacji zatrudnienia, była decyzją pierwszorazową i stała się ostateczna. Sąd stwierdził, że organ rentowy nie był uprawniony do ponownego obliczania wysokości świadczenia jak przy wniosku pierwszorazowym. Wniosek ubezpieczonego z 1 czerwca 2015 r. należało traktować jako wniosek o wznowienie wypłaty świadczenia. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając S.N. prawo do wypłaty emerytury w wysokości określonej w decyzji z 5 maja 2015 r. Ponadto, Sąd stwierdził odpowiedzialność ZUS za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając działanie organu rentowego za wadliwe i niezgodne z przepisami ustawy emerytalnej dotyczącymi waloryzacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie był uprawniony do ponownego obliczania wysokości świadczenia jak przy wniosku pierwszorazowym. Wniosek o wypłatę emerytury należało traktować jako wniosek o wznowienie wypłaty świadczenia, a wysokość świadczenia powinna być zgodna z pierwszą, ostateczną decyzją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pierwsza decyzja ZUS przyznająca emeryturę była ostateczna i nie było podstaw do jej zmiany przez organ rentowy. Wniosek o wypłatę po rozwiązaniu stosunku pracy był wnioskiem o wznowienie wypłaty, a nie o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Niewłaściwe zastosowanie zasad waloryzacji przez ZUS skutkowało obniżeniem należnej kwoty emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

S. N.

Strony

NazwaTypRola
S. N.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 134 § 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 135 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 25

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 25a § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 25a § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa emerytalna art. 118 § 1a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pierwsza decyzja ZUS przyznająca emeryturę była ostateczna i nie podlegała zmianie z urzędu. Wniosek o wypłatę emerytury po rozwiązaniu stosunku pracy jest wnioskiem o wznowienie wypłaty, a nie o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Niewłaściwe zastosowanie zasad waloryzacji przez ZUS skutkowało obniżeniem należnej kwoty emerytury.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS o konieczności ponownego obliczenia wysokości emerytury przy wznowieniu wypłaty.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja pierwszorazowa w przedmiocie przyznania ubezpieczonemu emerytury (...) była decyzją z dnia 5 maja 2015r, która stała się ostateczna i nie było podstaw do jej zmiany z urzędu przez organ rentowy. wniosek ubezpieczonego z dnia 1 czerwca 2015 r. o wypłatę emerytury uznać należy za wniosek o wznowienie wypłaty świadczenia złożony w trybie art. 135 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. organ rentowy rozważając wniosek ubezpieczonego z dnia 1 czerwca 2015 r. o wznowieniu wypłaty emerytury, przyznanej już uprzednio decyzją z dnia 5 maja 2015 r., nie był uprawniony do obliczenia wysokości świadczenia jak przy rozpoznaniu wniosku pierwszorazowego.

Skład orzekający

Janusz Madej

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad ponownego ustalania wysokości emerytury po jej zawieszeniu i wznowieniu wypłaty, a także znaczenie ostateczności decyzji ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z waloryzacją składek i kapitału początkowego w momencie przyznania emerytury i jej późniejszego wznowienia wypłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników i ubezpieczonych zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy ważnej kwestii prawidłowego ustalania wysokości emerytury i ostateczności decyzji ZUS.

Czy ZUS może obniżyć Twoją emeryturę po jej przyznaniu? Sąd Okręgowy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 2374,52 PLN

emerytura: 2374,52 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 1640/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania S. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 24 czerwca 2015 r., znak: (...) w sprawie: S. N. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wysokość emerytury I zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu S. N. prawo do wypłaty emerytury na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej w wysokości określonej w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 5 maja 2015 r. znak (...) ; II stwierdza odpowiedzialność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt VI U 1640/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24.06.2015 r., znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. , po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonego S. N. z dnia 01.06.2015 r., ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od 01.06.2015 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. W punkcie II tej decyzji organ rentowy wskazał sposób obliczenia emerytury oraz jej wysokość na kwotę 2172,25 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony S. N. , domagając się jej zmiany poprzez wypłatę świadczenia emerytalnego w kwocie wyliczonej w decyzji ZUS z dnia (...) r. w wysokości 2374,52 zł. Odwołujący podniósł, iż nie zgadza się z decyzją organu rentowego z dnia 24.06.2015 r., w której ZUS przyznał mu emeryturę w wysokości niższej – 2172,25 zł, albowiem ubezpieczony dostarczył w dniu 01.06.2015 r. świadectwo pracy z ostatniego zakładu pracy z dnia 29.05.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w odpowiedzi na odwołanie ubezpieczonego wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że decyzją z dnia (...) r. o przyznaniu zaliczki na poczet emerytury, ustalono ubezpieczonemu prawo do świadczenia od (...) r., którego wypłata została zawieszona w związku z kontynuacją zatrudnienia. Do obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zaewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przyznano emeryturę. Organ rentowy pokreślił, iż z uwagi na fakt, że ubezpieczony od (...) r. nabył prawo do emerytury, tj. w II kwartale danego roku, ma zwaloryzowane składki za cały poprzedni rok, a to dzięki mechanizmowi waloryzacji kwartalnej, ponieważ w tym przypadku ostatniej waloryzacji kwartalnej dokonuje się za czwarty kwartał poprzedniego roku, a więc cały rok poprzedzający przejście na emeryturę jest objęty waloryzacją. Organ rentowy dodatkowo wyjaśnił, iż po przedłożeniu przez odwołującego świadectwa pracy w dniu 01.06.2015 r. potwierdzającego zatrudnienie S. N. od 13.06.2011 r. do 29.05.2015 r., decyzją z dnia 24.06.2015 r. ponownie ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od 01.06.2015 r., tj. od miesiąca w którym został złożony wniosek. Obniżenie kapitału początkowego i składek na ubezpieczenie emerytalne jest spowodowane przyjęciem do obliczenia emerytury – zgodnie z obowiązującymi przepisami – w decyzji z dnia (...) r. kwartalnej waloryzacji kapitału początkowego, a przy podjęciu wypłaty od dnia 01.06.2015 r. w decyzji z dnia 24.06.2015 r. waloryzacji rocznej kapitału początkowego. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje: Decyzją z dnia 05.05.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego S. N. z dnia 20.04.2015 r. przyznał zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od (...) r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego przez odwołującego oraz obliczył jej wysokość na kwotę 2374 zł 52 gr. Organ rentowy podniósł w treści decyzji, iż wypłata emerytury podlega zawieszeniu, gdyż ubezpieczony kontynuuje zatrudnienie. ZUS wskazał, iż w celu podjęcia wypłaty emerytury S. N. winien przedłożyć świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające rozwiązanie stosunku pracy z każdym pracodawcą na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. W dniu 01.06.2015 r. ubezpieczony S. N. złożył w ZUS Oddziale w B. wniosek o wypłatę emerytury, dołączając świadectwo pracy z dnia 29.05.2015 r., potwierdzające zakończenie zatrudnienia u pracodawcy z dniem 29.05.2015 r., na rzecz którego wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy decyzją z dnia 24.06.2015 r. o ustaleniu wysokości i podjęciu wypłaty emerytury ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego na kwotę 2172 zł 25 gr i podjął wypłatę tego świadczenia od 1 czerwca 2015 r., to jest od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. (okoliczności bezsporne, wynikające z treści dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych oraz w aktach rentowych) Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył różnicy w wysokości emerytury ubezpieczonego S. N. . Organ rentowy w decyzji z dnia 5 maja 2015 r. obliczył wysokość tego świadczenia na kwotę 2374 zł 52 gr, a decyzją z dnia 24 czerwca 2015 r. – zaskarżoną w niniejszej sprawie przez ubezpieczonego – obliczył wysokość emerytury na kwotę 2172 zł 25 gr. Wskazać należy, iż ustalone w sprawie okoliczności faktyczne wskazują jednoznacznie, iż decyzją pierwszorazową w przedmiocie przyznania ubezpieczonemu emerytury na podstawie art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015r. poz.748) była decyzja z dnia 5 maja 2015r, która stała się ostateczna i nie było podstaw do jej zmiany z urzędu przez organ rentowy. Decyzja ta zawieszała też wypłatę przyznanej emerytury z powodu kontynuowania przez ubezpieczonego zatrudnienia. Zawieszenie wypłaty świadczenia znajdowało przy tym podstawę normatywną w treści art.103a ustawy emerytalnej, zgodnie z którym prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Nadto w myśl treści art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego prawa. Wobec powyższego - zdaniem Sądu - wniosek ubezpieczonego z dnia 1 czerwca 2015 r. o wypłatę emerytury uznać należy za wniosek o wznowienie wypłaty świadczenia złożony w trybie art. 135 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z treści art. 135 ust. 1 wynika, że w razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu. Należy skonstatować, iż organ rentowy rozważając wniosek ubezpieczonego z dnia 1 czerwca 2015 r. o wznowieniu wypłaty emerytury, przyznanej już uprzednio decyzją z dnia 5 maja 2015 r., nie był uprawniony do obliczenia wysokości świadczenia jak przy rozpoznaniu wniosku pierwszorazowego z dnia 20 kwietnia 2015r. Decyzja pierwszorazowa z 5 maja 2015 r. powinna uwzględniać pełną wysokość świadczenia, gdyż nie było żadnych podstaw, aby ustalać zaliczkę na poczet emerytury. Zatem świadczenie to powinno podlegać waloryzacji kwartalnej, zgodnie z decyzją z dnia 5 maja 2015 r. albowiem prawo do emerytury przyznane nią zostało ubezpieczonemu od (...) r., tj od osiągnięcia przez ubezpieczonego wieku emerytalnego. Zgodnie z brzmieniem art. 25a ust. 1 ustawy emerytalnej, przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenia emerytalne zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu 31 stycznia roku, za który przeprowadzono ostatnią waloryzację, o której mowa w art. 25, jest waloryzowana kwartalnie. W myśl art. 25a ust. 2 przywołanej ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury: 1) w pierwszym kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się na trzeci kwartał roku poprzedniego, 2) w drugim kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się na czwarty kwartał poprzedniego roku, 3) w trzecim kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za pierwszy kwartał danego roku, 4) w czwartym kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za drugi kwartał danego roku. Ponadto należy zauważyć, iż zasadą jest waloryzacja roczna składek i kapitału początkowego na koncie, przypadająca na każdy dzień 1 czerwca danego roku, zaś w przypadku przechodzenia na emeryturę w pozostałych miesiącach, w których pozostanie tylko przy ostatniej waloryzacji rocznej skutkowałoby nieobjęciem waloryzacją określonych okresów (podzielonych na kwartały). W konsekwencji tacy ubezpieczeni znaleźliby się w mniej korzystnej sytuacji od osób przechodzących na emeryturę bezpośrednio po waloryzacji w czerwcu. Ustawodawca aby temu zaradzić wprowadził waloryzację kwartalną, która nie eliminuje wcześniej dokonanej waloryzacji rocznej. Sąd ustalając stan faktyczny oraz dokonując rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, oparł się na stanowisku zaprezentowanym w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 listopada 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt III AUa 391/14. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie treści art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z art. 25 i 25a ustawy emerytalnej, zmienił zaskarżoną decyzję ZUS w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu S. N. prawo do wypłaty emerytury na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej w wysokości określonej w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 5 maja 2015 r. znak (...) . Wobec wadliwego i niezgodnego z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego działania organu rentowego, który w zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, ponownie ustalał wysokość już raz przyznanej ubezpieczonemu i obliczonej co do wysokości emerytury, Sąd Okręgowy na podstawie art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej stwierdził odpowiedzialność tego organu za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI