VII U 2829/19

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w WarszawieWarszawa2019-10-28
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał KonstytucyjnyTKniezgodność z Konstytucjąterminprzedawnieniek.p.a.prawo emerytalneświadczenia

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury z powodu upływu 5-letniego terminu od doręczenia pierwotnej decyzji, mimo wyroku TK stwierdzającego niezgodność przepisu z Konstytucją.

Ubezpieczona M. F. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła uchylenia decyzji emerytalnej z 2014 r. i stwierdziła jej wydanie z naruszeniem prawa. Powodem odmowy był upływ 5 lat od doręczenia pierwotnej decyzji, co zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uniemożliwia jej uchylenie, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją. Sąd Okręgowy, podzielając argumentację ZUS, oddalił odwołanie, uznając, że upływ 5-letniego terminu jest bezwzględną przeszkodą do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Sprawa dotyczyła odwołania M. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 16 kwietnia 2019 r., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r. ustalającej wysokość świadczenia emerytalnego. ZUS uzasadnił odmowę upływem 5-letniego terminu od doręczenia pierwotnej decyzji, powołując się na art. 146 § 1 k.p.a., który stanowi, że uchylenie decyzji wydanej na podstawie aktu normatywnego uznanego później przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nastąpić, jeśli od doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. W takim przypadku organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Ubezpieczona M. F. wniosła odwołanie, argumentując, że nie mogła zrealizować swojego prawa do ponownego przeliczenia świadczenia z powodu długiego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. (sygn. P 20/16) orzekł o niezgodności art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją, w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w określonym roczniku, które nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy przed 1 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił odwołanie. Sąd uznał, że mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stanowił podstawę do wznowienia postępowania (zgodnie z art. 145a k.p.a.), zastosowanie art. 146 § 1 k.p.a. było prawidłowe. Sąd podkreślił, że upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji jest bezwzględną przeszkodą do jej uchylenia, nawet jeśli istnieją podstawy do wznowienia postępowania. W związku z tym organ rentowy nie mógł orzec co do istoty sprawy, a jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA, które potwierdzają, że upływ tego terminu pozbawia organ możliwości uchylenia lub zmiany decyzji, a nawet odmowy jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Sąd zaznaczył również, że trwają prace legislacyjne nad uregulowaniem kwestii przeliczania emerytur w podobnych przypadkach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie decyzji na podstawie wyroku TK stwierdzającego niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach k.p.a. (art. 146 § 1 i art. 151 § 2), które wprowadzają 5-letni termin ograniczający możliwość uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku wznowienia postępowania na skutek orzeczenia TK. Upływ tego terminu jest bezwzględną przeszkodą do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i uchylenia decyzji, nawet jeśli istnieją podstawy do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 146 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat.

k.p.a. art. 151 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku gdy nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie w przypadku braku podstaw do jego uwzględnienia.

ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w (...) r., które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46.

ustawa emerytalna art. 46

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji administracyjnej stanowi bezwzględną przeszkodę do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli podstawą wznowienia jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organ administracji publicznej, po upływie 5-letniego terminu, nie może orzec co do istoty sprawy w postępowaniu wznowionym, a jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien pozwolić na uchylenie decyzji emerytalnej i jej przeliczenie, pomimo upływu 5 lat od jej doręczenia, ze względu na długi czas trwania postępowania przed TK.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie decyzji [...] nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji upływ tego terminu jest bezwarunkowy, niezależny od okoliczności, które go spowodowały upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie

Skład orzekający

Małgorzata Jarząbek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących terminów uchylenia decyzji administracyjnych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady trwałości decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy od doręczenia decyzji upłynęło 5 lat, a podstawą wznowienia jest wyrok TK. Nie dotyczy sytuacji, gdy termin 5 lat nie upłynął.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami emerytalnymi i wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na ostateczne decyzje administracyjne, co jest istotne dla wielu obywateli.

Wyrok TK nie wystarczy? Sąd oddalił wniosek o przeliczenie emerytury mimo niezgodności przepisu z Konstytucją!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 2829/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2019 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2019 r. w Warszawie sprawy M. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o przeliczenie emerytury na skutek odwołania M. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 16 kwietnia 2019 r. znak: (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VII U 2829/19 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. , decyzją z dnia 16 kwietnia 2019 r., znak: (...) , odmówił M. F. uchylenia decyzji organu rentowego z dnia 14 stycznia 2014 r., znak: (...) , ustalającej wysokość świadczenia emerytalnego oraz stwierdził wydanie jej z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, że zgodnie z treścią art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z powodu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie, którego została wydana decyzja, nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. W takim przypadku, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności z powodu, których nie uchylił tej decyzji. Organ rentowy zaznaczył, że od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r. upłynęło 5 lat, a zatem nie jest możliwe jej uchylenie. Na tej podstawie, organ rentowy odmówił ubezpieczonej uchylenia decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r. i stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 16 kwietnia 2019 r., znak: (...) - nienumerowana karta akt organu rentowego). W dniu 20 maja 2019 r. ubezpieczona M. F. złożyła odwołanie od decyzji z dnia 16 kwietnia 2019 r., znak: (...) , domagając się jej zmiany i przyznania prawa do ponownego przeliczenia świadczenia emerytalnego. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z powyższą decyzją, powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. na mocy którego uznano art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach za niezgodny z Konstytucją . Podkreśliła, że z uwagi na długi czas trwania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, nie mogła zrealizować swojego prawa w zakresie ponownego przeliczenia świadczenia emerytalnego. W związku z powyższym, w dniu 4 kwietnia 2019 r. złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 14 stycznia 2014 r. (odwołanie z dnia 20 maja 2019 r. k. 3 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie z dnia 6 czerwca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Uzasadniając swe stanowisko, organ rentowy powołał argumentację analogiczną, jak w treści zaskarżonej decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jeszcze raz podkreślił, że zgodnie z treścią art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z powodu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie, którego została wydana decyzja, nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. W takim przypadku, zgodnie z art. 151 k.p.a. organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności z powodu, których nie uchylił tej decyzji. W związku z tym, że od dnia doręczenia decyzji z dnia 14 stycznia 2014r. upłynęło 5 lat, to nie było możliwe jej uchylenie (odpowiedź na odwołanie z dnia 6 czerwca 2019 r. k. 4 a.s.). Postanowieniem z dnia 28 października 2019 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie na podstawie przepisu art. 148 1 § 1 i 2 k.p.c. dopuścił dowód z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. dołączonych do akt niniejszej sprawy, a dotyczących M. F. (postanowienie z dnia 28 października 2019 r. k. 12 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. F. , urodzona w dniu (...) , ma przyznane prawo do wcześniejszej emerytury. W dniu 18 listopada 2013 r. ubezpieczona złożyła w ZUS (...) Oddział w W. wniosek o emeryturę w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Po rozpoznaniu w/w wniosku ZUS (...) Oddział w W. decyzją z dnia 14 stycznia 2014 r., znak: (...) przyznał odwołującej prawo do emerytury od dnia 12 grudnia 2013 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury, obliczonej zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej, wyniosła 1.265,05 zł, w związku z czym, organ rentowy wskazał, że nadal będzie wypłacane świadczenie dotychczasowe w postaci wcześniejszej emerytury, którego wysokość na dzień wydania ww. decyzji wynosiła 1.666,45 zł (wniosek o emeryturę z dnia 18 listopada 2013 r. k. 1-4, decyzja z dnia 14 stycznia 2014 r., znak: (...) – nienumerowana karta akt organu rentowego). W dniu 6 marca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. P 20/16, na podstawie którego orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , przepisu art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 39 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...) roku kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. W uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wprowadzony ustawą emerytalną nowy system świadczeń emerytalnych przewiduje jedynie przejściowe utrzymanie preferencyjnych rozwiązań, dotyczących możliwości nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Zasadniczo regulacja ta dotyczy tylko tych ubezpieczonych, którzy w dniu wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli, bez względu na płeć, wiek co najmniej 50 lat, a więc urodzili się nie później niż w dniu 31 grudnia 1948 r. Odstępstwo od tej zasady dotyczy osób, które urodziły się w latach 1949-1968. Jest ono obwarowane kolejnymi warunkami, w tym w szczególności uzależnione jest od spełnienia przesłanki nabycia prawa do emerytury do dnia 31 grudnia 2008 r. Możliwość nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy emerytalnej przez kobiety także nie dotyczy wszystkich kobiet urodzonych w latach 1949 -1968, lecz tylko tych, które urodziły się nie później niż do dnia 31 grudnia 1953 r. ze względu na wymóg nabycia prawa do emerytury do dnia 31 grudnia 2008 r. Zakwestionowane regulacje prawne dotyczą zatem jednolitej grupy kobiet, które zachowały prawo do uzyskania emerytury powszechnej po uprzednim pobieraniu emerytury wcześniejszej przysługującej po ukończeniu 55 lat. Do grupy tej należą kobiety urodzone w latach 1949-1953. Jednak po wejściu w życie z dniem 1 maja 2013 r. dodanego art. 25 ust. 1b tylko część z nich, a mianowicie kobiety urodzone w (...) r. zostały pozbawione możliwości zrealizowania prawa do powszechnej emerytury na dotychczasowych zasadach, bez pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych. W konsekwencji z jednolitej kategorii podmiotów podobnych wyodrębniona została grupa kobiet z rocznika 1953, która podobnie jak pozostałe kobiety należące do tej kategorii nabyła co prawda prawo zarówno do emerytury wcześniejszej, jak i powszechnej, lecz przy obliczaniu tego ostatniego świadczenia znajdą zastosowanie wobec nich odmienne, mniej korzystne zasady od tych, które obowiązywały przy obliczaniu emerytury powszechnej kobietom urodzonym w latach 1949-1952. Tymczasem świadczenia te mają cechę wspólną, relewantną ze względu na treść zaskarżonej regulacji, a mianowicie miały one umożliwić osobom w wieku starszym, ze stosunkowo długim stażem ubezpieczenia, zachowanie przywileju przejścia na wcześniejszą emeryturę i możliwość uzyskania kolejnej emerytury po osiągnięciu powszechnie obowiązującego wieku emerytalnego. Ich celem było więc łagodzenie skutków likwidacji uprawnień emerytalnych obniżających wiek emerytalny, co było jednym z głównych założeń reformy emerytalnej. Z tego też względu rozwiązania te miały charakter przejściowy i były adresowane do określonej kategorii podmiotów. W związku z powyższym, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zastosowanie art. 25 ust. 1b wobec kobiet urodzonych w (...) r., pobierających emeryturę na podstawie przepisów art. 46 ustawy emerytalnej, które nie mogły nabyć prawa do emerytury przysługującej z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego przed 1 stycznia 2013 r., kiedy wprowadzono nowe, mniej korzystne zasady w zakresie obliczania jej wysokości nieobowiązujące pozostałe roczniki kobiet należące do kategorii ubezpieczonych uprawnionych do ustalenia emerytury po emeryturze, narusza zasady równości w prawie do zabezpieczenia społecznego i jest przez to niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP . Powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem 21 marca 2019 r. W związku z w/w orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, M. F. złożyła w dniu 4 kwietnia 2019 r. w ZUS (...) Oddział w W. skargę o wznowienie postępowania (wniosek z dnia 4 kwietnia 2019 r. – nienumerowana karta organu rentowego). W odpowiedzi na powyższe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał w dniu 16 kwietnia 2019 r. decyzję znak: (...) na podstawie której odmówił uchylenia decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r., znak: (...) i stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, że zgodnie z treścią art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat, a w takim przypadku na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których decyzji nie uchylił. Organ rentowy zaznaczył, że od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r. upłynęło 5 lat, a zatem nie jest możliwe jej uchylenie. Jednocześnie postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2019 r. organ rentowy wznowił postępowanie w sprawie emerytury zakończone decyzją z dnia 14 stycznia 2014 r. (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 16 kwietnia 2019 r., znak: (...) postanowienie z dnia 16 kwietnia 2019 r. - nienumerowane karty akt organu rentowego). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny, na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy oraz aktach rentowych odwołującej. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie, w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie jest niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje art. 148 1 § 1 k.p.c. (Dz. U. z 2019r., poz. 1460), który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie były w sprawie sporne, a zatem nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodów. Spór dotyczy jedynie prawa. Ponadto strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, na wstępie należy przypomnieć, że spór w przedmiotowej sprawie powstał w związku z tym, że Trybunał Konstytucyjny w dniu 6 marca 2019 r. wydał wyrok w sprawie o sygn. P 20/16, w którym orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy kobiet urodzonych w (...) r., które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Konsekwencją każdego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, wynikającą z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP , jest to, że owe orzeczenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. 2018r., poz. 1270 ze zm.) , zwana dalej ustawą emerytalną, nie zawiera jednak odpowiedniej regulacji określającej wprost zasady i tryb postępowania w omawianym przypadku. Co szczególnie istotne, orzeczenie, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji , stanowi samodzielną i szczególną podstawę wznowienia postępowania wymienioną expressis verbis w przepisach regulujących postępowanie zarówno sądowe ( art. 401 1 k.p.c. i art. 540 § 2 k.p.k. ), jak i administracyjne ( art. 145a k.p.a. ). Stosownie do art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w niej stosuje się zaś przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego , chyba że ustawa stanowi inaczej. Za przepis, na podstawie którego może dojść do wzruszenia decyzji organu rentowego wydanej w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją , należy zatem uznać art. 145a k.p.a. , w myśl którego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). We wskazanej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W rozpatrywanym przypadku – wobec faktu, że w dniu 6 marca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. P 20/16 - organ rentowy, stosując powołany art. 145a k.p.a. w związku z art. 149 k.p.a. wznowił postępowanie, lecz nie uchylił decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r., wskazując jako podstawę takiego rozstrzygnięcia art. 146 § 1 k.p.a. Wymieniony przepis przewiduje, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b , jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W sprawie poddanej kontroli Sądu nie budzi wątpliwości, że od daty doręczenia decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r., której uchylenia domaga się odwołująca, upłynęło 5 lat. Wprawdzie w aktach organu rentowego brak jest potwierdzenia jej odbioru przez M. F. , jednak odwołująca nie kwestionowała, że taką decyzję otrzymała. Nie negowała również stwierdzenia, na jakim oparł się organ rentowy, co do upływu pięciu lat. W takiej sytuacji zastosowanie przez organ rentowy art. 151 § 2 k.p.a. było prawidłowe. Wskazany przepis stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 , organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W przedmiotowej sprawie Sąd, dokonując analizy stanowiska M. F. , nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji z 14 stycznia 2014 r. i ponowne wyliczenie emerytury. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, co oznacza, że organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia, ale także, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 k.p.a. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1999r., sygn. akt I SA 1956/98 ). Przepis ten zawiera dwie przesłanki negatywne ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. W przypadku upływu pięcioletniego terminu od daty doręczenia decyzji organ rentowy nie może orzec co do istoty sprawy. Zgodnie z poglądami orzecznictwa upływ tego terminu jest bezwarunkowy, niezależny od okoliczności, które go spowodowały. Termin taki nie może być przywrócony na podstawie art. 58 k.p.a. , a jego upływ pozbawia organ administracyjny prowadzący wznowione postępowanie możliwości orzeczenia, co do istoty i ewentualnego uchylenia lub zmiany decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 463/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 124/09 ). Przyjmuje się, że prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie (wyrok WSA w Poznaniu z 6.12.2012 r., (...) SA /Po 1014/12, LEX nr 1235410). Zgodnie z wyrokiem NSA z 30 kwietnia 2009 r. (II OSK 124/09, LEX nr 555045) , po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci wobec tego uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, lecz także do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie od decyzji z dnia 16 kwietnia 2019 r., znak: (...) o czym orzekł w sentencji wyroku. Na marginesie Sąd wskazuje, że problematyka stanowiąca przedmiot rozstrzygania przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 6 marca 2019 r. skutkowała podjęciem przez ustawodawcę inicjatywy w zakresie uregulowania sposobu przeliczania emerytury z uwzględnieniem braku w aktualnym stanie prawnym art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W dniu 15 maja 2019 r. wniesiono senacki projekt ustawy mający na celu przywrócenie większej podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonym, którzy pobrali wcześniejszą emeryturę bez obiektywnej wiedzy, że kwoty wcześniej pobranej emerytury pomniejszą emeryturę powszechną. Projekt ten z dniem 15 lipca 2019 r. przekazano do Sejmu w celu kontynuowania prac legislacyjnych, które ostatecznie nie zostały zakończone przed końcem VIII kadencji Sejmu, co też, zgodnie z obowiązującą w Parlamencie RP zasadą dyskontynuacji, skutkuje stwierdzeniem, że dalsze prace nad tym projektem nie będą kontynuowane. Sąd wskazuje przy tym, że na dzień 13 listopada 2019 r. Marszałkowi Senatu RP przedłożono tożsamy ze wspomnianym powyżej senacki projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( (...) nr 12), co pozwala zakładać, że kwestia ustalania emerytury powszechnych osób urodzonych w (...) roku poruszona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. będzie przedmiotem działań legislacyjnych ustawodawcy w ramach obecnej kadencji Parlamentu RP. Zarządzenie: (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI