VI U 159/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy przyznał ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego, uznając, że nie świadczył pracy w okresie objętym zwolnieniem lekarskim, mimo odmiennych ustaleń ZUS.
Ubezpieczony D. O. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy, twierdząc, że nie świadczył pracy. ZUS odmówił zasiłku, opierając się na piśmie pracodawcy, że ubezpieczony pracował. Sąd Rejonowy, przesłuchując świadków i analizując dokumenty, ustalił, że ubezpieczony faktycznie nie świadczył pracy, a jego przełożony przejął jego obowiązki. W związku z tym sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał zasiłek chorobowy.
Sprawa dotyczyła odwołania D. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W., która odmówiła mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 27 grudnia 2012 r. do 9 stycznia 2013 r. oraz od 21 stycznia 2013 r. do 1 lutego 2013 r. Ubezpieczony, zatrudniony na umowę o pracę i prowadzący działalność gospodarczą, twierdził, że w spornym okresie był niezdolny do pracy i nie świadczył jej, a jego obowiązki przejął przełożony. ZUS odmówił wypłaty zasiłku, opierając się na piśmie spółki, z którego wynikało, że ubezpieczony świadczył pracę. Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe, przesłuchując ubezpieczonego, świadka C. M. (przełożonego) oraz A. M. (specjalistkę ds. płac). Sąd uznał zeznania D. O. i C. M. za wiarygodne, potwierdzające nieświadczenie pracy przez ubezpieczonego w spornym okresie. Zeznania A. M. zostały ocenione jako pośrednio potwierdzające tę wersję, gdyż wynikały z braku dokumentów usprawiedliwiających nieobecność, a nie z pewności co do obecności w pracy. Sąd stwierdził, że ubezpieczony przekazał zwolnienia lekarskie swojemu przełożonemu, który przejął jego obowiązki. W związku z tym, że nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy), sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał D. O. prawo do zasiłku chorobowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczony nie traci prawa do zasiłku chorobowego, jeśli udowodni, że nie świadczył pracy w okresie niezdolności, nawet jeśli pracodawca nie dysponował dokumentami potwierdzającymi jego nieobecność.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne świadczenie pracy, a nie tylko brak dokumentów usprawiedliwiających nieobecność. Ubezpieczony wykazał, że jego przełożony przejął jego obowiązki, a zwolnienia lekarskie zostały przekazane. Twierdzenia pracodawcy o świadczeniu pracy, oparte na braku dokumentacji, nie były wystarczające do odmowy zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
D. O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. O. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (3)
Główne
u.ś.p.u.s.c.i.m. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Pomocnicze
u.ś.p.u.s.c.i.m. art. 66
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczony nie świadczył pracy w okresie objętym zwolnieniem lekarskim. Przełożony ubezpieczonego przejął jego obowiązki w spornym okresie. Zwolnienia lekarskie zostały przekazane przełożonemu. Oświadczenie pracodawcy o świadczeniu pracy było oparte na braku dokumentacji, a nie na pewności. Nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony świadczył pracę w okresie objętym zwolnieniem lekarskim (argument ZUS oparty na piśmie pracodawcy).
Godne uwagi sformułowania
To, czy faktycznie dotarły one do (...) S.A. było poza przedmiotem ustaleń Sądu, gdyż najistotniejsze było to, czy D. O. – pomimo niezdolności do pracy – wykonywał pracę zarobkową. Oświadczenie świadka zawarte w w/w piśmie nie było więc stwierdzeniem faktu pewnego, opartego na podstawie własnych obserwacji czy dokumentów potwierdzających obecność ubezpieczonego w pracy, ale tylko na podstawie tego, że nie było zwolnienia lekarskiego. W ocenie Sądu niewątpliwym jest, że o rzeczywistym świadczeniu pracy przez ubezpieczonego należy wnioskować raczej na podstawie twierdzeń osoby bezpośrednio z nim pracującej, niż w oparciu o treść oświadczenia wydanego przez osobę, która pracowała w innym miejscu niż oddział (...) S.A. tym bardziej, że ta osoba wnioskowała o pracy ubezpieczonego na podstawie dokumentacji, która nie była kompletna i prowadziła do mylnych wniosków.
Skład orzekający
Agnieszka Stachurska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do zasiłku chorobowego w przypadku wątpliwości co do świadczenia pracy przez ubezpieczonego, gdy pracodawca nie dysponuje pełną dokumentacją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji potwierdzającej nieobecność w pracy, przy jednoczesnym istnieniu dowodów na przejęcie obowiązków przez przełożonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego świadczenia pracy, a nie poleganie na domniemaniach wynikających z braku dokumentów. Jest to ciekawy przykład interpretacji przepisów dotyczących zasiłków chorobowych.
“Czy brak dokumentów usprawiedliwiających nieobecność w pracy oznacza, że pracownik pracował? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 159/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2013r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Stachurska Protokolant: Mateusz Staniszewski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013r. w Warszawie na rozprawie sprawy D. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania D. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 29 kwietnia 2013r., znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje D. O. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 27 grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. oraz od 21 stycznia 2013r. do 1 lutego 2013r. UZASADNIENIE D. O. w dniu 4 czerwca 2013r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 27 kwietnia 2013r., znak (...) , odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 27 grudnia 2012 roku do 9 stycznia 2013 roku oraz od 21 stycznia 2013 roku do 01 lutego 2013 roku. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że w okresie, za który organ rentowy odmówił wypłaty zasiłku chorobowego, nie wykonywał pracy na rzecz (...) S.A. w Ł. , gdzie jest zatrudniony od 1 lipca 2009r. Tę okoliczność może potwierdzić C. M. - dyrektor placówki mieszczącej się w W. przy ulicy (...) . Dyrektorowi zostały okazane oryginały zwolnień lekarskich, a następnie ich kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem C. M. przesłał do Centrali spółki, do osoby odpowiedzialnej za kadry. Z tego względu decyzja ZUS-u odmawiająca wypłaty zasiłku chorobowego nie jest zrozumiała i krzywdząca dla ubezpieczonego, który jest rzetelnym płatnikiem składek. (odwołanie z dnia 29 kwietnia 2013r. – k. 1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wnosił o oddalenie odwołania. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wskazał, że D. O. prowadzi działalność gospodarczą, a jednocześnie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w (...) S.A. od 1 lipca 2009r. W okresie od 27 grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. oraz od 21 stycznia 2013r. do 1 lutego 2013r. był niezdolny do pracy, lecz – jak wynika z pisma w/w spółki z dnia 15 kwietnia 2013r. – w tym czasie świadczył pracę. To oznacza brak uprawnień do zasiłku chorobowego i dlatego organ rentowy decyzją z dnia 29 kwietnia 2013r. odmówił jego wypłaty. Podstawę wydania takiej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 oraz art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 2010r., Nr 77, poz. 512 ze zm.) (odpowiedź na odwołanie z dnia 25 czerwca 2013r. – k. 2 – 3) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: D. O. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, a dodatkowo jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w (...) S.A. w Ł. na 1/20 etatu oraz w (...) S.A. w W. również na 1/20 etatu. (zeznania D. O. – k. 45 verte, zaświadczenie płatnika składek – k. 13 akt rentowych, pismo (...) z dnia 12 kwietnia 2013r. – k. 6 akt rentowych, pismo (...) S.A. z dnia 13 marca 2013r. – k. 3 akt rentowych) W okresie od 27 grudnia 2012r. do 4 stycznia 2013r., od 5 stycznia 2013r. do 9 stycznia 2013r. i od 21 stycznia 2013r. do 1 lutego 2013r. był niezdolny do pracy i nie świadczył pracy zarówno na rzecz (...) S.A. w Ł. , jak i na rzecz (...) S.A. w W. . W tym czasie wszystkie zdania ubezpieczonego, jakie wykonywał w placówce (...) S.A. mieszczącej się w W. przy ulicy (...) , przejął jego przełożony - dyrektor placówki C. M. . C. M. ubezpieczony przekazał również oryginały zwolnień lekarskich, których kopie dyrektor przesłał do Centrali spółki. (...) S.A. w W. nie otrzymało zaś zwolnień lekarskich D. O. . (zeznania D. O. – k. 45 verte, zeznania świadka C. M. – k. 32 – 33, zeznania świadka A. M. – k. 45, pismo (...) S.A. z dnia 12 kwietnia 2013r. – k. 6 akt rentowych) Organ rentowy, do którego ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego, otrzymał od (...) S.A. w Ł. pismo z dnia 15 kwietnia 2013r. sporządzone przez A. M. – specjalistę ds. płac. A. M. , która sprawami kadrowymi w w/w spółce zaczęła zajmować się w marcu 2013r, poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że D. O. świadczył pracę w okresie od 27 grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. i od 21 stycznia 2013r. do 1 lutego 2013r., ponieważ nie dysponowała dokumentami, które wskazywałyby na jego nieobecność w tym okresie i usprawiedliwiały ją. (zeznania świadka A. M. – k. 45, pismo (...) S.A. w Ł. z dnia 15 kwietnia 2013r. – k. 5 akt rentowych, pismo ZUS z dnia 8 kwietnia 2013r. – k. 2 akt rentowych) (dowód – pismo z k. 17, pismo z k. 22 oraz pismo z k. 5 akt organu rentowego, zeznania odwołującego z k. 45 verte, zeznania świadka C. M. – k. 32 – 33) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. decyzją z dnia 29 kwietnia 2013r. odmówił D. O. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 27grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. oraz od 21 stycznia 2013r. do 1 lutego 2013r. powołując się na wynikający z dokumentacji fakt świadczenia pracy w w/w okresie. (decyzja ZUS z 29 kwietnia 2013r. – k. 1 akt rentowych) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków i ubezpieczonego oraz w oparciu o znajdujące się w aktach organu rentowego dowody z dokumentów. Sąd dał wiarę zeznaniom C. M. i A. M. , jak również zeznaniom D. O. , ponieważ wzajemnie się uzupełniały. Świadek C. M. wprost potwierdził wersję prezentowaną przez ubezpieczonego, z której wynika, że ubezpieczony w spornym okresie nie świadczył pracy i przekazał swojemu przełożonemu zwolnienia lekarskie. To zaś, czy faktycznie dotarły one do (...) S.A. było poza przedmiotem ustaleń Sądu, gdyż najistotniejsze było to, czy D. O. – pomimo niezdolności do pracy – wykonywał pracę zarobkową. Wiarygodne zeznania A. M. w sposób pośredni potwierdziły to, co zeznali D. O. i C. M. . Choć A. M. nie pracowała tam, gdzie ubezpieczony i nie była w stanie wskazać, czy w okresie od 27 grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. oraz od 21 stycznia 2013r. do 1 lutego 2013r., D. O. był obecny w pracy, to jednak wyjaśniła, iż treść pisma z dnia 15 kwietnia 2013r. sformułowała na podstawie tego, że nie dysponowała zaświadczeniem lekarskim D. O. ani innym dokumentem potwierdzającym jego nieobecność w pracy. Oświadczenie świadka zawarte w w/w piśmie nie było więc stwierdzeniem faktu pewnego, opartego na podstawie własnych obserwacji czy dokumentów potwierdzających obecność ubezpieczonego w pracy, ale tylko na podstawie tego, że nie było zwolnienia lekarskiego. Tymczasem fakt, czy takie zwolnienie wpłynęło do spółki, nie jest przesądzający. Istotne jest to, czy ubezpieczony w spornym okresie wykonywał pracę zarobkową czy też nie. Jednak świadek A. M. nie mogła mieć o tym żadnej wiedzy, dlatego to, co zeznała Sąd ocenił jako w pełni zasługujące na wiarę. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Odwołanie D. O. od decyzji z dnia 29 kwietnia 2013r. zasługiwało na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja organu rentowego wydana w niniejszej sprawie została oparta na poczynionych przez organ rentowy ustaleniach dotyczących świadczenia pracy przez ubezpieczonego w okresie niezdolności do pracy. Podstawę prawną jej wydania stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 roku, Nr 77, poz. 512, ze zm.), który stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia”. W doktrynie przyjmuje się, że powołany przepis wskazuje dwie przesłanki powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego, które są od siebie niezależne i mają samoistny charakter. Jedna z nich to wykonywanie pracy w okresie objętym wystawionym zwolnieniem lekarskim, a druga to wykorzystywanie owego zwolnienia niezgodnie z jego celem (A. Rzetecka – Gil, Komentarz do art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa , Oficyna 2009). W przedmiotowej sprawie według organu rentowego zaszła pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek, gdyż D. O. świadczył pracę zarobkową w okresach, na które zostały wystawione zwolnienia lekarskie. Ustalenie w tym przedmiocie organ rentowy oparł na oświadczeniu nadesłanym przez spółkę (...) S.A. , w której ubezpieczony jest zatrudniony na 1/20 etatu. W treści owego oświadczenia zostało wskazane, że w spornym okresie D. O. świadczył pracę. W toku postępowania dowodowego, które zostało przeprowadzone w szerszym zakresie niż zrobił to organ rentowy, Sąd ustalił, iż to, co w imieniu (...) S.A. wskazała A. M. , nie zostało oparte na jakichkolwiek dowodach obecności w pracy D. O. , lecz wynikało tylko z tego, że brak było dokumentów potwierdzających usprawiedliwioną nieobecność w pracy. Na podstawie tego zostało wywiedzione, że skoro nie ma wiadomości, że ubezpieczony nie był w pracy, to znaczy, że pracował w tym dniu. Tymczasem jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, w spółce (...) nie była prowadzona lista obecności, która mogłaby pomóc w weryfikacji takich twierdzeń. Dokumentem, który potwierdziłby, że ubezpieczonego nie było w pracy w spornym okresie jest zwolnienie lekarskie. Zwolnienie takie nie znalazło się jednak w dokumentacji spółki, nie było to jednak spowodowane działaniem zawinionym przez adresata decyzji organu rentowego. Ubezpieczony przekazał bowiem swemu bezpośredniemu przełożonemu – dyrektorowi warszawskiej placówki (...) S.A. – wystawione zwolnienia lekarskie. Powiadomił więc pracodawcę, że w danym okresie nie jest zdolny do świadczenia pracy, a dyrektor placówki, w której ubezpieczony pracował, wprost oświadczył, iż w spornym okresie D. O. nie było w pracy, gdyż przebywał na zwolnieniu lekarskim. W ocenie Sądu niewątpliwym jest, że o rzeczywistym świadczeniu pracy przez ubezpieczonego należy wnioskować raczej na podstawie twierdzeń osoby bezpośrednio z nim pracującej, niż w oparciu o treść oświadczenia wydanego przez osobę, która pracowała w innym miejscu niż oddział (...) S.A. tym bardziej, że ta osoba wnioskowała o pracy ubezpieczonego na podstawie dokumentacji, która nie była kompletna i prowadziła do mylnych wniosków. Reasumując, Sąd ustalił, iż ubezpieczony w spornym okresie, jaki obejmuje zaskarżona decyzja organu rentowego, nie świadczył pracy. Wobec tego nie można mówić o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Z tego względu na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. należało zmienić zaskarżoną decyzję i przyznać D. O. zasiłek chorobowy za okres od 27 grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. i od 21 stycznia 2013r. do 1 lutego 2013r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI