VI U 1581/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zobowiązał ZUS do wypłaty wstrzymanej emerytury za okres od października 2011 do listopada 2012, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów z Konstytucją działa wstecz.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpatrzył odwołanie E.S. od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Organ rentowy powoływał się na przepisy, które utraciły moc prawną po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ale twierdził, że wyrok ten nie działa wstecz. Sąd Okręgowy nie zgodził się z tą interpretacją, uznając, że wyroki TK o niezgodności przepisów z Konstytucją działają ex tunc, czyli od momentu wprowadzenia zakwestionowanych przepisów.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał sprawę z odwołania E.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. dotyczącej wypłaty wstrzymanej emerytury. Zaskarżona decyzja ZUS z dnia 18 marca 2013 r. odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia 28 września 2011 r., która zawieszała prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Podstawą prawną zawieszenia były przepisy art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach. Organ rentowy argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/2012), który stwierdził niezgodność tych przepisów z Konstytucją, wszedł w życie dopiero 22 listopada 2012 r. i nie obejmuje okresu poprzedzającego tę datę. Sąd Okręgowy nie podzielił tego stanowiska. Powołując się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, sąd stwierdził, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu z Konstytucją mają skutek ex tunc, czyli od momentu wprowadzenia zakwestionowanego przepisu. Ponieważ E.S. nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, wyrok TK dotyczył jej sytuacji. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do wypłaty wstrzymanej emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Żądanie zapłaty odsetek od wstrzymanych świadczeń zostało przekazane do rozpoznania ZUS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją działa wstecz (ex tunc) od momentu wprowadzenia zakwestionowanego przepisu, nawet jeśli formalnie wszedł w życie później.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, tracą moc prawną od momentu ich wprowadzenia. Dlatego też organ rentowy nie może opierać swoich rozstrzygnięć na przepisach wyłączonych z mocy wyroku TK z porządku prawnego, a świadczenia należne za okres sprzed ogłoszenia wyroku powinny zostać wypłacone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
E. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
K.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
K.p.c. art. 477 § 10 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
Dz. U. z 2010r. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707 art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
K.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów z Konstytucją mają skutek wsteczny (ex tunc). Przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięć po ich ogłoszeniu. Ubezpieczona nabyła prawo do emerytury w okresie, gdy nie obowiązywał warunek rozwiązania stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie po okresie, za który żądano wypłaty emerytury, i nie działa wstecz.
Godne uwagi sformułowania
przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13.11.2012r. za niezgodne z ustawą zasadniczą mogą stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia o indywidualnych sprawach obywateli także po ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw. Art. 28 ustawy z 16.12.2010r. oraz art. 103a ustawy emerytalnej utraciły bowiem moc - jako normy nie spełniające standardów konstytucyjnych - ex tunc, a więc od momentu wprowadzenia ich do porządku prawnego
Skład orzekający
Janusz Madej
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach świadczeń, zwłaszcza dotyczących emerytur nabytych przed zmianami przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na prawa nabyte obywateli, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia.
“ZUS musi wypłacić wstrzymaną emeryturę – wyrok Trybunału Konstytucyjnego działa wstecz!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 1581/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania E. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 18 marca 2013 r., znak: (...) w sprawie E. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wypłatę wstrzymanej emerytury I zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. do wypłaty ubezpieczonej E. S. wstrzymanej emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku, II żądanie zapłaty odsetek od wstrzymanych świadczeń emerytalnych za okres wskazany w punkcie I wyroku przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. . Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt VI U 1581/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. - po rozpoznaniu wniosku E. S. z dnia 7 grudnia 2012r. - na podstawie art. 151§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r. poz. 267 ) odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 28 września 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawieszała - na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2010r. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707 ) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. ) - prawo do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, iż decyzją z dnia 7 stycznia 2013r. podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od dnia 22 listopada 2012r. W związku z ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw z 2012r. poz. 1285 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. ( sygn. akt K 2/2012), począwszy od dnia 22 listopada 2012r. utraciły moc prawną art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r.o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw oraz art. 103a ustawy emerytalnej, w zakresie w jakim znajdowały zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku prac. Organ rentowy podnosił, iż Trybunał Konstytucyjny nie wskazał ani w wyroku, ani w jego uzasadnieniu, innej daty utraty mocy prawnej wyżej wskazanych przepisów. Tym samym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. nie ma zastosowania do przypadającego przed 22 listopada 2012r. okresem zawieszenia emerytury na podstawie art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w związku z art. 103a ustawy emerytalnej. Wobec powyższego brak było - zdaniem organu rentowego - podstaw do wypłaty ubezpieczonej wyrównania emerytury zawieszonej w okresie od 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona E. S. , domagając się jej zmiany w części w jakiej decyzja ta zawieszała prawo do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. i zobowiązanie organu rentowego do wypłaty emerytury za powyższy okres wraz z ustawowymi odsetkami od każdej zaległej miesięcznej raty do dnia 21 listopada 2012r. Ubezpieczona uzasadniała swoje żądania nieprawidłowym stanowiskiem organu rentowego , zgodnie z którym fakt opublikowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. w dniu 22 listopada 2012r. uniemożliwia zwrot zawieszonego świadczenia przed tą datą. Zgodnie z poglądem przeważającym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wyroki Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją są skuteczne od dnia wejścia w życie zakwestionowanego przepisu. Odnosząc się do twierdzeń organu rentowego, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ubezpieczona podnosiła, iż z uwagi wiążące stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego, że dany przepis pozostaje w sprzeczności z aktem prawnym wyższego rzędu, to nie powinien być już uwzględniony przez organy stosujące prawo, przy rozpatrywaniu spraw, co do roszczeń przypadających za okres sprzed ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 18 marca 2013r., w części w jakiej decyzja ta zawieszała prawo ubezpieczonej E. S. do emerytury za okres od dnia 1 października 2011. do dnia 21 listopada 2012r. Podstawę prawną tej ostatniej decyzji stanowił przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707 ) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. ( sygn. akt K 2/12 ) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż powyższe przepisy są niezgodne z zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył tej grupy osób ubezpieczonych, która nabyła prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., a więc w okresie w którym ryzyko emerytalne nie obejmowało warunku rozwiązania stosunku pracy łączącego osobę ubezpieczoną z pracodawcą w momencie złożenia wniosku o emeryturę. Tę grupę ubezpieczonych wskazał wyraźnie Trybunał Konstytucyjny w pisemnych motywach swego wyroku. Dla tych ubezpieczonych ponowne wprowadzenie od 1 stycznia 2011r. warunku rozwiązania stosunku pracy jako warunku emerytalnego mogło stanowić zaskoczenia. Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska organu rentowego, przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13.11.2012r. za niezgodne z ustawą zasadniczą mogą stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia o indywidualnych sprawach obywateli także po ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw. Art. 28 ustawy z 16.12.2010r. oraz art. 103a ustawy emerytalnej utraciły bowiem moc - jako normy nie spełniające standardów konstytucyjnych - ex tunc, a więc od momentu wprowadzenia ich do porządku prawnego, co słusznie podnosiła ubezpieczona w swoim odwołaniu. Zarówno zatem Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, jak i organ rentowy nie mogą opierać swoich rozstrzygnięć na przepisach wyłączonych z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z porządku prawnego. Ubezpieczona E. S. nabyła prawo do emerytury od dnia 16 marca 2009r. ( decyzja ZUS z 13.01.2009r. - k. 28 akt emerytalnych ), a zatem w okresie, w którym ryzyko emerytalne nie obejmowało warunku rozwiązania stosunku pracy. Należy więc ona do tej grupy ubezpieczonych, wobec których wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. znajduje zastosowania. Powyższe motywy uzasadniały zatem zmianę zaskarżonej decyzji na podstawie art. 477 I4 §2 K.p.c. w związku z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, poprzez zobowiązanie organu rentowego do wypłaty ubezpieczonej wstrzymanej emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. W punkcie II wyroku na podstawie art. 477 10 §2 K.p.c. Sąd Okręgowy przekazał organowi rentowemu do rozpoznania żądanie ubezpieczonej wypłaty odsetek ustawowych od świadczeń emerytalnych należnych jej za powyższy okres. Tego rodzaju rozstrzygnięcie uzasadnione było tym, iż do dnia wyrokowania nie została przez organ rentowy wydana merytoryczna decyzja orzekająca o żądaniu odsetek od wstrzymanej emerytury. Na oryginale właściwy podpis.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI