VI U 1541/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zobowiązał ZUS do wypłaty wstrzymanej emerytury za okres od października 2011 do czerwca 2012, uznając, że przepisy zawieszające świadczenie były niezgodne z Konstytucją.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpatrzył odwołanie A.F. od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. Sąd uznał, że przepisy, na podstawie których zawieszono świadczenie, utraciły moc wstecznie (ex tunc) na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ były niezgodne z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. W związku z tym Sąd nakazał ZUS wypłatę wstrzymanej emerytury za wskazany okres.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał odwołanie A. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B., która odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia 19 września 2011 r. zawieszającej prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. Podstawą prawną zawieszenia były przepisy art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/2012), który uznał te przepisy za niezgodne z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, nie ma zastosowania do okresu sprzed daty ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (22 listopada 2012 r.). Sąd Okręgowy nie podzielił tego stanowiska, uznając, że przepisy uznane za niekonstytucyjne tracą moc wstecznie (ex tunc) od momentu ich wprowadzenia. Ponieważ ubezpieczona A. F. nabyła prawo do emerytury 1 marca 2010 r., czyli przed 1 stycznia 2011 r. i w okresie, gdy nie obowiązywał warunek rozwiązania stosunku pracy, wyrok Trybunału Konstytucyjnego miał do niej zastosowanie. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do wypłaty wstrzymanej emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. Żądanie wypłaty odsetek od świadczeń zostało przekazane do rozpoznania organowi rentowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te utraciły moc wstecznie (ex tunc) od momentu ich wprowadzenia do porządku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc wsteczną (ex tunc), co oznacza, że przepisy uznane za niekonstytucyjne nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć, nawet jeśli dotyczą okresu sprzed ogłoszenia wyroku. Ubezpieczona nabyła prawo do emerytury przed wejściem w życie przepisów zawieszających świadczenie i przed datą, od której TK orzekł o ich niezgodności z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
A. F.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
Dz. U. z 2010r. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707 art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Utracił moc wstecznie (ex tunc).
Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W powiązaniu z art. 28 ustawy z 16.12.2010r. uznany za niezgodny z Konstytucją.
Pomocnicze
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa odmowy uchylenia decyzji przez organ rentowy.
K.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonej decyzji przez Sąd Okręgowy.
K.p.c. art. 477 § 10 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa przekazania żądania odsetek do rozpoznania organowi rentowemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy zawieszające emeryturę były niezgodne z Konstytucją i utraciły moc wstecznie (ex tunc). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do okresu sprzed jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Godne uwagi sformułowania
przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13.11.2012r. za niezgodne z ustawą zasadniczą mogą stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia o indywidualnych sprawach obywateli także po ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw. Art. 28 ustawy z 16.12.2010r. oraz art. 103a ustawy emerytalnej utraciły bowiem moc- jako normy nie spełniające standardów konstytucyjnych – ex tunc, a więc od momentu wprowadzenia ich do porządku prawnego
Skład orzekający
Janusz Madej
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja mocy wstecznej (ex tunc) wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach świadczeń emerytalnych i rentowych oraz stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli do świadczeń emerytalnych, co jest istotne dla wielu osób.
“ZUS musi wypłacić wstrzymaną emeryturę – kluczowy wyrok TK o mocy wstecznej!”
Dane finansowe
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI U 1541/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania A. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 8 kwietnia 2013 r. znak (...) w sprawie: A. F. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wypłatę wstrzymanej emerytury I zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. do wypłaty ubezpieczonej A. F. wstrzymanej emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku, II żądanie ubezpieczonej wypłaty odsetek od świadczeń emerytalnych za okres wskazany w punkcie I przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. . Sygn. akt VI U 1541/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 kwietnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. – po rozpoznaniu wniosku A. F. z dnia 19 grudnia 2013r. - na podstawie art. 151§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r. poz. 267 ) odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 19 września 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawieszała – na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2010r. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707 ) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. ) – prawo do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 30 czerwca 2012r. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, iż decyzją z dnia 2 sierpnia 2012r. podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od dnia 1 lipca 2012r. W związku z ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw z 2012r. poz. 1285 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. ( sygn. akt K 2/2012) począwszy od dnia 22 listopada 2012r. utraciły moc prawną art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy emerytalnej ,w zakresie w jakim znajdowały zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku prac. Organ rentowy podnosił, iż Trybunał Konstytucyjny nie wskazał ani w wyroku, ani w jego uzasadnieniu innej daty utraty mocy prawnej wyżej wskazanych przepisów. Tym samym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. nie ma zastosowania do przypadającego przed 22 listopada 2012r. okresem zawieszenia emerytury na podstawie art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w związku z art. 103a ustawy emerytalnej. Wobec powyższego brak było – zdaniem organu rentowego – podstaw do wypłaty ubezpieczonej wyrównania emerytury zawieszonej w okresie od 01.10.2011 r. do 30.06.2012 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona A. F. , domagając się jej zmiany, w części w jakiej decyzja ta zawieszała prawo do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 30 czerwca 2012r. i nakazanie organowi rentowemu wypłaty emerytury za powyższy okres wraz z ustawowymi odsetkami za cały okres zawieszenia wypłaty tego świadczenia. Ubezpieczona uzasadniała swoje żądania nieprawidłowym stanowiskiem organu rentowego , które stoi w sprzeczności z zasadą zaufania obywateli do obowiązującego systemu prawnego. Zdaniem odwołującej się skoro Trybunał Konstytucyjny uznał, że powołane przepisy prawa są niekonstytucyjne, to może oznaczać tylko tyle, że były one niekonstytucyjne już w czasie ich uchwalenia , a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. ma działanie ex tunc, wobec czego organ ten ma obowiązek wypłacić wstrzymane świadczenia za okres od 1.10.2011 do 30.06.2012r. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 19 września 2011r., którą zawieszono prawo ubezpieczonej A. F. do emerytury za okres od dnia 1 października 2011. do dnia 30 czerwca 2012r. Podstawę prawną tej ostatniej decyzji stanowiły przepisy art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707 ) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. ( sygn. akt K 2/12 ) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż powyższe przepisy są niezgodne z zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył tej grupy osób ubezpieczonych, która nabyła prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., a więc w okresie w którym ryzyko emerytalne nie obejmowało warunku rozwiązania stosunku pracy łączącego osobę ubezpieczoną z pracodawcą w momencie złożenia wniosku o emeryturę. Tę grupę ubezpieczonych wskazał wyraźnie Trybunał Konstytucyjny w pisemnych motywach swego wyroku. Dla tych ubezpieczonych ponowne wprowadzenie od 1 stycznia 2011r. warunku rozwiązania stosunku pracy jako warunku emerytalnego mogło stanowić zaskoczenia. Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska organu rentowego, przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13.11.2012r. za niezgodne z ustawą zasadniczą mogą stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia o indywidualnych sprawach obywateli także po ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw. Art. 28 ustawy z 16.12.2010r. oraz art. 103a ustawy emerytalnej utraciły bowiem moc- jako normy nie spełniające standardów konstytucyjnych – ex tunc, a więc od momentu wprowadzenia ich do porządku prawnego, co słusznie podnosiła ubezpieczona w swoim odwołaniu. Zarówno zatem Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, jak i organ rentowy nie mogą opierać swoich rozstrzygnięć na przepisach wyłączonych z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z porządku prawnego. Ubezpieczona A. F. nabyła prawo do emerytury od dnia 1 marca 2010r. ( decyzja ZUS z 9.03.2010r. – k. 52 akt emerytalnych ). A zatem w okresie, w którym ryzyko emerytalne nie obejmowało warunku rozwiązania stosunku pracy. Należy więc ona do tej grupy ubezpieczonych, wobec których wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. znajduje zastosowania. Powyższe motywy uzasadniały zatem zmianę zaskarżonej decyzji na podstawie art. 477 14 §2 K.p.c. w związku z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego poprzez zobowiązanie organu rentowego do wypłaty ubezpieczonej wstrzymanej emerytury za okres od 1 października 2011r. do 30 czerwca 2012r. W punkcie II wyroku na podstawie art. 477 10 §2 K.p.c. Sąd Okręgowy przekazał organowi rentowemu do rozpoznania żądanie ubezpieczonej wypłaty odsetek ustawowych od świadczeń emerytalnych należnych jej za powyższy okres. Tego rodzaju rozstrzygnięcie uzasadnione było tym, iż do dnia wyrokowania nie została przez organ rentowy wydana merytoryczna decyzja orzekająca o żądaniu odsetek od wstrzymanej emerytury. SSO Janusz Madej
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI