VI U 13/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania W. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w P., która pozbawiła go prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego za szereg okresów niezdolności do pracy, a także zobowiązała do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w łącznej kwocie ponad 101 tys. zł. ZUS uzasadniał swoją decyzję tym, że w okresach pobierania świadczeń ubezpieczony wykonywał pracę zarobkową, co potwierdzały m.in. wystawiane faktury VAT, zakupy paliwa do koparki, serwisowanie maszyny oraz sprzedaż samochodu. Ubezpieczony wniósł odwołanie, argumentując, że osobiście nie wykonywał pracy, a jedynie zlecał jej wykonanie podwykonawcom, aby utrzymać klientów. Podniósł również zarzut przedawnienia roszczenia ZUS. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że ubezpieczony, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, w okresach niezdolności do pracy wystawiał faktury VAT dotyczące prac wykonanych przez podwykonawców, zlecał serwisowanie i naprawę swojej koparko-ładowarki oraz dokonywał zakupu paliwa do niej. Sąd uznał, że takie działania, w tym wystawianie faktur i organizowanie zastępstwa, stanowią kontynuowanie działalności gospodarczej i tym samym wykonywanie pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy zasiłkowej, co skutkuje utratą prawa do świadczeń. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nawet sporadyczna aktywność zawodowa lub formalnoprawne prowadzenie działalności może być uznane za pracę zarobkową. Ponadto, sąd stwierdził, że roszczenie ZUS o zwrot nienależnie pobranych świadczeń nie uległo przedawnieniu, ponieważ decyzja ZUS została wydana w terminie 5 lat od ostatniego dnia okresu, za który świadczenie było pobierane, zgodnie z art. 84 ust. 7a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, sąd orzekł o oddaleniu odwołania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej podczas niezdolności do pracy, a także kwestia przedawnienia roszczeń ZUS.
Orzeczenie opiera się na ustalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w podobnych sprawach. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, takich jak wystawianie faktur VAT, zlecanie napraw maszyn czy zakup paliwa, przez osobę przebywającą na zwolnieniu lekarskim, stanowi pracę zarobkową skutkującą utratą prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie czynności, zwłaszcza jeśli świadczą o kontynuowaniu działalności gospodarczej i zapewnianiu sobie dochodu, stanowią pracę zarobkową w rozumieniu przepisów ustawy zasiłkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wystawianie faktur za prace wykonane przez podwykonawców, zlecanie napraw i zakupu paliwa do maszyn, nawet jeśli ubezpieczony osobiście nie obsługiwał sprzętu, świadczy o kontynuowaniu działalności gospodarczej i zapewnianiu sobie dochodu. Odwołał się do orzecznictwa SN, zgodnie z którym nawet sporadyczna aktywność zawodowa lub formalnoprawne prowadzenie działalności może być uznane za pracę zarobkową.
Czy roszczenie ZUS o zwrot nienależnie pobranych świadczeń ubezpieczeniowych uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ decyzja ZUS została wydana w terminie 5 lat od ostatniego dnia okresu, za który świadczenie było pobierane, zgodnie z art. 84 ust. 7a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że najwcześniejsze świadczenie uznane za nienależne zostało wypłacone w okresie od lutego 2015 roku. 5-letni termin na wydanie decyzji przez ZUS upływał z dniem 28 lutego 2020 roku. Decyzja ZUS z dnia 23 października 2019 roku została wydana przed upływem tego terminu, co wyklucza przedawnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Z. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
ustawa systemowa art. 84 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
ustawa systemowa art. 84 § 7a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Decyzja o ustaleniu nienależnie pobranego świadczenia nie może być wydana później niż w terminie 5 lat od ostatniego dnia okresu, za który pobrano nienależne świadczenie.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 22
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepis art. 17.
ustawa systemowa art. 84 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa sytuacje, w których świadczenie jest uznawane za nienależnie pobrane.
ustawa systemowa art. 84 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa terminy przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranych świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystawianie faktur VAT w okresach niezdolności do pracy, nawet jeśli dotyczyły prac wykonanych przez podwykonawców, stanowi kontynuowanie działalności gospodarczej. • Zlecanie napraw maszyn, zakupy paliwa do nich oraz organizowanie zastępstwa przez podwykonawców świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej. • Roszczenie ZUS o zwrot nienależnie pobranych świadczeń nie uległo przedawnieniu ze względu na wydanie decyzji w ustawowym terminie 5 lat.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony osobiście nie wykonywał pracy na koparce w okresach niezdolności do pracy. • Zlecanie prac podwykonawcom miało na celu jedynie utrzymanie klientów, a nie osobiste świadczenie pracy. • Roszczenie ZUS o zwrot świadczeń za okres od 1 lutego 2015 roku do 1 grudnia 2016 roku uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
sporadyczna, wymuszona okolicznościami aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego • Nie stanowi pracy zarobkowej, uzyskiwanie w trakcie korzystania ze zwolnienia lekarskiego dochodów, nie połączonych z osobistym świadczeniem pracy, np. podpisywanie w tym czasie dokumentów finansowych sporządzonych przez inną osobę oraz formalnoprawne tylko prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, jeśli osoba ją prowadząca jest równocześnie pracodawcą i wyłącznie w zakresie jej obowiązków leży nadzór nad działalnością firmy • ubezpieczony, który w okresie orzeczonej niezdolności do pracy podpisuje faktury VAT, wykonuje pracę zarobkową i traci prawo do zasiłku chorobowego • każda praca zarobkowa wykonywana w okresie zwolnienia lekarskiego powoduje utratę prawa do świadczeń. Za taką pracę uważa się każdą pracę w potocznym znaczeniu tego słowa, w tym wykonywanie różnych czynności w ramach stosunków zobowiązaniowych prawnych, ale także poza takimi stosunkami, w tym kontynuowanie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie czy stosunek korporacyjny. • ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, świadomie wprowadza organ rentowy w błąd co do istnienia podstawy wypłaty zasiłku chorobowego
Skład orzekający
Małgorzata Kryńska-Mozolewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej podczas niezdolności do pracy, a także kwestia przedawnienia roszczeń ZUS."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na ustalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w podobnych sprawach. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów o ubezpieczeniach społecznych w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby niezdolne do pracy, co jest częstym zagadnieniem dla przedsiębiorców.
“Czy prowadząc firmę na zwolnieniu lekarskim, ryzykujesz utratę świadczeń i zwrot pieniędzy do ZUS?”
Dane finansowe
WPS: 101 731,49 PLN
zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego: 101 731,49 PLN
Sektor
budowlane
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.