VI U 107/16

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2016-04-28
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emerytura rolniczaKRUSZUSokresy ubezpieczeniazbieg prawprawo do świadczeństaż ubezpieczeniowy

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie J. K. od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej prawa do emerytury rolniczej, uznając, że okresy ubezpieczenia zostały już uwzględnione przy przyznawaniu emerytury z ZUS.

J. K. odwołał się od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej mu prawa do emerytury rolniczej, twierdząc, że spełnia warunki do jej przyznania z uwzględnieniem 28 lat pracy na roli. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że J. K. nabył już prawo do emerytury z ZUS, a okresy ubezpieczenia rolniczego zostały już częściowo uwzględnione przez ZUS przy ustalaniu minimalnego stażu potrzebnego do przyznania emerytury z powszechnego systemu. Zgodnie z przepisami, te same okresy ubezpieczenia nie mogą być dwukrotnie zaliczone do stażu przy ustalaniu prawa do dwóch różnych świadczeń emerytalnych.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpatrzył sprawę J. K. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) dotyczącą prawa do emerytury rolniczej. J. K. (1) odwołał się od decyzji Prezesa KRUS z dnia 15 grudnia 2015 roku, która odmówiła mu prawa do emerytury rolniczej. Organ rentowy uzasadnił odmowę tym, że ubezpieczony, mimo osiągnięcia wymaganego wieku, nie posiada wymaganego okresu ubezpieczenia, ponieważ udokumentowane okresy ubezpieczenia rolnego zostały już uwzględnione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) przy wypłacaniu mu świadczenia emerytalnego. J. K. (1) argumentował, że spełnia warunki do przyznania emerytury rolniczej z uwzględnieniem 28 lat pracy na roli, wskazując jednocześnie, że decyzją z 21 maja 2015 roku (...) Oddział w S. przyznał mu prawo do emerytury z ZUS, uwzględniając okresy pracy rolniczej. Sąd ustalił, że J. K. (1) podlegał powszechnemu ubezpieczeniu społecznemu w ZUS przez 17 lat, 11 miesięcy i 29 dni, a ubezpieczeniu społecznemu rolników nieprzerwanie od 1 stycznia 1987 roku do 21 maja 2015 roku. Decyzją ZUS z 21 maja 2015 roku przyznano mu prawo do emerytury od 1 marca 2015 roku, uwzględniając 17 lat, 11 miesięcy i 29 dni okresów składkowych oraz 28 lat i 2 miesiące okresów uzupełniających (rolnych). ZUS doliczył okresy rolnicze do wymaganego minimalnego stażu 25 lat. Następnie J. K. (1) złożył wniosek do KRUS o emeryturę rolniczą. KRUS, biorąc pod uwagę wyjaśnienia ZUS, uznał, że do stażu ubezpieczeniowego w KRUS można zaliczyć jedynie okres od 1 kwietnia do 21 maja 2015 roku (1 miesiąc i 21 dni), ponieważ pozostałe okresy ubezpieczenia rolniczego zostały już wykorzystane przez ZUS do ustalenia prawa do emerytury z powszechnego systemu. Sąd zważył, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, do emerytury rolniczej wymagane jest 25 lat ubezpieczenia. Zgodnie z art. 20 ust. 2 tej ustawy, okresy ubezpieczenia nie mogą być zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury na podstawie odrębnych przepisów, jeśli zostały już uwzględnione. Ponadto, art. 33 ust. 2 ustawy stanowi, że w razie zbiegu prawa do świadczeń z różnych ubezpieczeń, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane świadczenie. Sąd uznał, że skoro J. K. (1) nabył prawo do emerytury z ZUS, uwzględniając w tym celu również okresy ubezpieczenia rolniczego, nie może domagać się przyznania emerytury rolniczej z uwzględnieniem tych samych, już „zużytych” okresów. W związku z tym, że łączny okres ubezpieczenia J. K. (1) był krótszy niż 50 lat (wymagane do uzyskania dwóch niezależnych świadczeń), zaskarżona decyzja KRUS była prawidłowa. Sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477^14 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, te same okresy ubezpieczenia nie mogą być dwukrotnie zaliczone do stażu wymaganego do przyznania prawa do dwóch różnych świadczeń emerytalnych.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a także zasady dotyczące zbiegu praw do świadczeń, wykluczają możliwość ponownego zaliczenia tych samych okresów ubezpieczenia do ustalania prawa do kolejnego świadczenia, jeśli zostały już one wykorzystane do nabycia pierwszego świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
J. K. (1)osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.s.s.r. art. 19 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Emerytura rolnicza przysługuje po spełnieniu warunków wieku i co najmniej 25 lat ubezpieczenia.

u.s.s.r. art. 19 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa warunki przyznania emerytury rolniczej dla osób, które zaprzestały działalności rolniczej (wiek 55/60 lat, 30 lat ubezpieczenia).

u.s.s.r. art. 20 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wymienia okresy zaliczane do ubezpieczenia wymaganego do emerytury rolniczej (okresy ubezpieczenia w latach 1983-1990, praca w gospodarstwie przed 1983 r., okresy z innych przepisów emerytalnych).

u.s.s.r. art. 20 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wyklucza zaliczenie okresów, jeżeli zostały już zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów.

u.s.s.r. art. 33 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

W przypadku zbiegu prawa do emerytury lub renty z różnych ubezpieczeń, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane świadczenie.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania przez sąd.

Pomocnicze

u.s.s.r. art. 19 § 1b pkt 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w określonym przedziale czasowym.

u.e.i.r. art. 27 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymóg co najmniej 25 lat ubezpieczenia do nabycia prawa do emerytury z FUS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okresy ubezpieczenia rolniczego zostały już uwzględnione przez ZUS przy przyznawaniu emerytury z powszechnego systemu. Zasada jednokrotnego zaliczania okresów ubezpieczenia do ustalania prawa do świadczeń. Zasada wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu praw do świadczeń z różnych systemów ubezpieczeń.

Odrzucone argumenty

Spełnienie warunków do przyznania emerytury rolniczej z uwzględnieniem 28 lat pracy na roli, mimo wcześniejszego przyznania emerytury z ZUS.

Godne uwagi sformułowania

okresy, które już niejako „zużył”, uzyskując prawo do pierwszego ze świadczeń niemożliwym było przyznanie ubezpieczonemu prawa do kolejnego świadczenia emerytalnego musiałby bowiem legitymować się dwoma niezależnymi od siebie długimi okresami ubezpieczenia w ZUS i w KRUS

Skład orzekający

Monika Miller-Młyńska

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu praw do świadczeń emerytalnych z różnych systemów ubezpieczeń (ZUS i KRUS) oraz zasady jednokrotnego zaliczania okresów ubezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu ubezpieczeń rolniczego i powszechnego, z uwzględnieniem wcześniejszego nabycia prawa do emerytury z ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących emerytur i zbiegu praw, co jest istotne dla wielu osób pracujących w różnych systemach ubezpieczeń. Pokazuje praktyczne konsekwencje interpretacji przepisów.

Czy można dostać dwie emerytury? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 107/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodnicząca: SSO Monika Miller-Młyńska Protokolant: Sekr. Sąd. Ewa Żarkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. w S. sprawy J. K. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prawo do emerytury rolniczej na skutek odwołania J. K. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 15 grudnia 2015 roku znak: (...) /15 oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z 15 grudnia 2015 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił J. K. (1) prawa do emerytury rolniczej. W uzasadnieniu wskazano, że ubezpieczony spełnił tylko jedną przesłankę wymaganą do przyznania mu prawa do emerytury, gdyż wprawdzie ukończył wymagany przepisami wiek 65 lat i 3 miesięcy, to jednak nie posiada wymaganego okresu ubezpieczenia. W tym zakresie wskazano, że udokumentowane okresy ubezpieczenia rolnego zostały już uwzględnione przez ZUS, wypłacający ubezpieczonemu świadczenie emerytalne. J. K. (1) odwołał się od powyższej decyzji, domagając się przyznania mu świadczenia z uwzględnieniem 28 lat pracy na roli. Przyznał przy tym, że w dniu 21 maja 2015r. (...) Oddział w S. wydał decyzję o przyznaniu mu prawa do emerytury z uwzględnieniem także okresów pracy rolniczej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko, w obszerniejszy niż dotychczas sposób je uzasadniając. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. K. (1) urodził się (...) . Niesporne. Ubezpieczeniu społecznemu rolników podlegał nieprzerwanie w okresie od 1 stycznia 1987r. do 21 maja 2015 roku. Niesporne. J. K. (1) w latach 1968-1986 podlegał natomiast powszechnemu ubezpieczeniu społecznemu w ZUS przez łączny okres 17 lat, 11 miesięcy i 29 dni. Niesporne, a nadto dowody: dokumenty w aktach ZUS O/ S. dot. J. K. . W dniu 2 marca 2015r. J. K. (1) złożył w ZUS wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Do wniosku dołączył zarówno dowody podlegania powszechnemu ubezpieczeniu społecznemu, jak i zaświadczenie z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu rolniczemu w okresie od 1 stycznia 1987r. do nadal. Wniosek J. K. (1) został rozpoznany pozytywnie decyzją (...) Oddziału w S. z dnia 21 maja 2015r., którą przyznano ubezpieczonemu prawo do emerytury, poczynając od 1 marca 2015r. W treści decyzji wskazano, iż organ rentowy uwzględnił 17 lat, 11 miesięcy i 29 dni okresów składkowych (tj. okresów ubezpieczenia w ZUS) oraz 28 lat i 2 miesiące okresów uzupełniających – rola (tj. okresów ubezpieczenia w KRUS). Faktycznie jednak okresy podlegania ubezpieczeniu rolników ZUS wykorzystał w wymiarze koniecznym do uzyskania przez J. K. minimalnego okresu wymaganego do uzyskania prawa do emerytury, tj. okresu 25 lat. W związku z powyższym przy wyliczaniu wysokości świadczenia obliczoną emeryturę podwyższono do kwoty najniższej emerytury. Dowody: - dokumenty w aktach ZUS O/ S. dot. J. K. ; - wyjaśnienia ZUS O/ S. z 26.04.2016r. – k. 27 akt sprawy. J. K. (1) nie odwołał się od powyższej decyzji i rozpoczął pobieranie emerytury z ZUS. Niesporne. W październiku 2015 roku J. K. (1) złożył w KRUS wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury rolniczej. Do wniosku dołączył kopie wszystkich świadectw pracy, które wcześniej złożył w ZUS. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy wziął pod uwagę nadesłane przez ZUS O/ S. wyjaśnienia, wskazujące na to, iż przy przyznawaniu J. K. prawa do emerytury wzięto pod uwagę wszystkie przebyte przez niego okresy ubezpieczenia, w tym okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1987r. do 31 marca 2015r. W związku z powyższym, ustalając długość stażu ubezpieczeniowego J. K. (1) na potrzeby orzekania o jego prawie do emerytury rolniczej, KRUS uznał, że zaliczeniu podlega tylko okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 kwietnia do 21 maja 2015r., tj. okres 1 miesiąca i 21 dni. Niesporne, a nadto dowody – dokumenty w aktach KRUS dot. J. K. . Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. W myśl przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 704), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki: 1)osiągnął wiek emerytalny; przy czym stosownie do treści ust. 1b pkt 4 tego przepisu wiek emerytalny mężczyzny urodzonego w okresie od 1 lipca 1948r. do 30 września 1948r. wynosi 65 lat i 3 miesiące; 2)podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem art. 20. W ustępie 2 art. 19 wskazano natomiast, że emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1)osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną; 2)podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat; 3)zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy: 1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990; 2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.; 3) od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (w art. 6 pkt 6 ustawy wyjaśniono, że pod pojęciem „przepisy emerytalne” należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. do emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). W ustępie drugim art. 20 zaznaczono jednakże, iż okresów, o których mowa w ust. 1, nie zalicza się do okresów ubezpieczenia, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów. Ponadto, w myśl przepisu art. 33 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 . Ustęp 3 został w styczniu 2009 roku w całości uchylony, natomiast w ustępie 4 ustawa stanowi, iż odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia z prawem do: 1) renty inwalidy wojennego i wojskowego, którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową; 2) renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1206); 3) renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy albo wskutek choroby zawodowej; 4) świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej. Z powyższych przepisów wynika zdaniem sądu jasno, że – skoro J. K. (1) nabył już na mocy prawomocnej decyzji ZUS prawo do emerytury z powszechnego ubezpieczenia (emerytury „zusowskiej”), obecnie nie może domagać się przyznania mu prawa do emerytury z uwzględnieniem tych samych okresów, które już niejako „zużył”, uzyskując prawo do pierwszego ze świadczeń. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy był więc obecnie fakt podlegania przez niego ubezpieczeniu społecznemu w ZUS w latach 1968-1986. Z kolei jeśli chodzi o okres podlegania przez J. K. ubezpieczeniu społecznemu rolników, to mógł on obecnie zostać wzięty pod uwagę tylko w tym zakresie, w którym nie został wykorzystany przez ZUS przy przyznawaniu mu prawa do świadczenia. W tym miejscu trzeba podkreślić, iż warunkiem nabycia przez J. K. (1) prawa do „pełnej” emerytury z ZUS (tj. takiej emerytury, która podlega podwyższeniu do kwoty ustalonej emerytury minimalnej) było udowodnienie przez niego, że podlegał ubezpieczeniom społecznym przez okres co najmniej 25 lat ( art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ; tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 748 z późn. zm.). Jeśli więc J. K. (1) podlegał ubezpieczeniu w ZUS tylko przez okres 17 lat, 11 miesięcy i 29 dni, oznacza to, że do owego minimalnego okresu 25 lat brakowało mu jeszcze siedmiu lat i jednego dnia. Skoro więc ZUS przyznał ubezpieczonemu emeryturę minimalną, oznacza to, że musiał do własnych okresów ubezpieczenia doliczyć także okres 7 lat i 1 dnia podlegania przez J. K. ubezpieczeniu społecznemu rolników. Jeśli zaś J. K. (1) podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres od 1 stycznia 1987r. do 21 maja 2015r., tj. przez łączny okres 28 lat, 4 miesięcy i 21 dni, to po odjęciu od tego okresu „zużytego” przez ZUS okresu 7 lat i 1 dnia pozostało mu „do wykorzystania” w KRUS wyłącznie 21 lat, 4 miesiące i 20 dni, a więc znacznie mniej niż minimalny okres 25 lat wymagany przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do nabycia prawa do emerytury rolniczej. Powyższe oznacza, że niemożliwym było przyznanie ubezpieczonemu prawa do kolejnego świadczenia emerytalnego. Aby mógł je nabyć, musiałby bowiem legitymować się dwoma niezależnymi od siebie długimi okresami ubezpieczenia w ZUS i w KRUS (co najmniej 25 lat w celu uzyskania emerytury z ZUS i kolejne 25 lat w celu uzyskania emerytury z KRUS). Skoro zaś, co wykazano wyżej, łączny okres jego ubezpieczenia jest krótszy niż 50 lat, zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową. Mając wszystko powyższe na uwadze, sąd, działając na podstawie przepisu art. 477 14 § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI