VI SAB/Wa 85/24

VI SAB/Wa 85/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula. /sprawozdawca/
Grzegorz Nowecki
Urszula Wilk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3, § 1a w zw. z art. 161 § 1 pkt 3, art. 200, art. 119 w zw. z art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na bezczynności Ministra Cyfryzacji w przedmiocie wydania zaświadczenia 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Organu do wydania zaświadczenia; 2. stwierdza, że Organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Ministra Cyfryzacji na rzecz skarżącego M. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. D. (Skarżący) pismem z 23 sierpnia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Cyfryzacji w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Ministra Cyfryzacji do wydania zaświadczenia w terminie 14 dni od daty doręczenia akt Organowi;
2) orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie Organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) w wysokości 500 zł;
4) przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym;
5) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że za pośrednictwem ePUAP dnia 26 lipca 2024 r. złożył podanie o wydanie zaświadczenia kiedy (data i godzina) oraz przez jaki organ wprowadzono do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców informację o utracie dowodu rejestracyjnego jego pojazdu o nr. rej [...] - seria i nr (utraconego/zagubionego dowodu rejestracyjnego) [...]. Wyjaśnił, że zaświadczenie jest mu potrzebne do przedłożenia w postępowaniu administracyjnym. W związku z brakiem reakcji Ministra Cyfryzacji, dnia 7 sierpnia 2024 r. złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie. Organ również nie zareagował w żaden sposób na to pismo. Dlatego postanowił złożyć skargę na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia. Minister Cyfryzacji zgodnie z art. 80a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest administratorem danych i informacji zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdu. Jeśli Organ uznał, że nie jest właściwy w sprawie wydania zaświadczenia, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. winien niezwłocznie przekazać podanie do odpowiedniego organu, czego również nie uczynił. Organ zignorował jego podanie o wydanie zaświadczenia oraz złożone ponaglenie. Nie podjął żadnych działań oraz przyjął postawę milczącą - ignorującą wnioskodawcę. Z tego względu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest w pełni zasadna. W tym uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (niczym nie usprawiedliwiona) i tym samym należy wymierzyć Organowi grzywnę.
W odpowiedzi na skargę Minister Cyfryzacji wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Organu do rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia, stwierdzenie, że przewlekle prowadzenie przez Ministra Cyfryzacji sprawy z wniosku o wydanie zaświadczenia nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa i niewymierzanie Ministrowi Cyfryzacji grzywny. W uzasadnieniu stwierdził, że w dniu 19 września 2024 r. wydał Skarżącemu zaświadczenie o treści zgodnej z jego wnioskiem z 26 lipca 2024 r. Powyższe uzasadnia umorzenie postępowania w części dotyczącej wniosku o wyznaczenie Ministrowi Cyfryzacji terminu do załatwienia sprawy administracyjnej. Ponadto niedochowanie terminu do załatwienia sprawy administracyjnej wynikało ze zmian organizacyjnych mających miejsce w Departamencie Transformacji Cyfrowej Ministerstwa Cyfryzacji oraz znacznego obciążenia tej komórki organizacyjnej innymi sprawami, co (wobec niedostatecznej obsady kadrowej) miało negatywny wpływ na terminowość ich załatwiania. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że bezczynność Ministra Cyfryzacji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kwestii wniosku Skarżącego o nałożenie grzywny na Ministra Cyfryzacji wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że środki prawne z art 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W realiach tej sprawy już sam fakt złożenia skargi doprowadził do załatwienia sprawy administracyjnej przez Ministra Cyfryzacji. Nałożenie grzywny na Organ nie jest zatem konieczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z kolej stosownie do treści art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w załatwieniu sprawy. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skargi co do zobowiązania Organu do wydania wnioskowanego zaświadczenia należy powołać uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08. W sytuacji bowiem, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność postępowania organ wyda decyzję administracyjną, czy też w inny sposób załatwi sprawę, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie w dniu 19 września 2024 r., zastosowanie znajdzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. dotyczący umorzenia postępowania. Powyższe uzasadnia rozstrzygnięcie podjęte w pkt 1 sentencji wyroku.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Organ pozostawał w bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku), gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Organ nie podjął żadnych czynności procesowych co do rozpoznania wniosku Skarżącego z 26 lipca 2024 r., również mimo wniesionego w dniu 7 sierpnia 2024 r. ponaglenia. Stwierdził to sam Organ w piśmie z 19 września 2024 r., stanowiącym odpowiedź na ponaglenie. Miało to jednak miejsce już po wniesieniu skargi do Sądu.
Oceniając natomiast postępowanie Organu od czasu złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia (26 lipca 2024 r.) do czasu wniesienia skargi z dnia 23 sierpnia 2024 r. w kontekście przesłanek wynikających z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Za takim stanowiskiem przemawia stosunkowo krótki czas zwłoki w wydaniu żądanego zaświadczenia. Należy też zwrócić uwagę na wyjaśnienie złożone przez Organ w piśmie z 19 września 2024 r., stanowiącym odpowiedź na ponaglenie oraz, co podkreślił także Organ w odpowiedzi na skargę, że niedochowanie terminu do załatwienia sprawy administracyjnej wynikało ze zmian organizacyjnych mających miejsce w Departamencie Transformacji Cyfrowej Ministerstwa Cyfryzacji oraz znacznego obciążenia tej komórki organizacyjnej innymi sprawami, co (wobec niedostatecznej obsady kadrowej) miało negatywny wpływ na terminowość ich załatwiania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – nie miało miejsca. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez Organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy.
Z podanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku. W pkt 4 sentencji wyroku Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia Organowi grzywny, mając na uwadze, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tych okolicznościach Sąd nie stwierdził również podstaw do przyznania od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 5 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Ministra Cyfryzacji na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł, stanowiącą uiszczony wpis sądowy od skargi.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.