VI SAB/Wa 80/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
administracyjne postępowanietelekomunikacjabezczynność organuPrezes UKEumowa najmuinfrastruktura elektroenergetycznaterminyKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podsumowanie

WSA w Warszawie stwierdził bezczynność Prezesa UKE w sprawie zmiany umowy najmu infrastruktury telekomunikacyjnej, umarzając jednocześnie postępowanie z uwagi na wydanie decyzji po wniesieniu skargi.

Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezesa UKE w sprawie zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej. Postępowanie administracyjne trwało ponad rok, mimo wielokrotnego przedłużania terminów przez organ. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Postępowanie sądowe zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ Prezes UKE wydał decyzję po wniesieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezesa UKE) w sprawie zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej. Skarżąca, przedsiębiorca telekomunikacyjny, wniosła o wydanie decyzji określającej warunki dostępu do infrastruktury, wskazując na brak zapewnienia dostępu na warunkach określonych w wcześniejszej decyzji Prezesa UKE. Postępowanie administracyjne, wszczęte w czerwcu 2021 r., charakteryzowało się licznymi wezwaniami, wymianą stanowisk między stronami oraz trzykrotnym przedłużaniem terminu załatwienia sprawy przez Prezesa UKE. Mimo podejmowanych czynności, organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie 60 dni ani w kolejnych wyznaczonych terminach. Skarżąca złożyła ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność. Sąd uznał skargę za zasadną w zakresie stwierdzenia bezczynności, podkreślając, że organ nie dotrzymał terminów, w tym tych wyznaczonych przez siebie. Jednakże, oceniając charakter bezczynności, sąd uznał, że nie nosiła ona znamion rażącego naruszenia prawa, wskazując na skomplikowany charakter sprawy i podejmowane przez organ racjonalne działania zmierzające do jej merytorycznego zakończenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się wydanie przez Prezesa UKE decyzji w przedmiocie zmiany umowy najmu w trakcie postępowania sądowego. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe i zasądził od Prezesa UKE zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes UKE dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie 60 dni ani w kolejnych terminach wyznaczonych przez siebie w postanowieniach o przedłużeniu postępowania, mimo podejmowanych czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (15)

Główne

u.w.r.u.s.t. art. 22 § ust. 6

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.r.u.s.t. art. 22 § ust. 6a

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie 60 dni. Organ nie dotrzymał kolejnych terminów wyznaczonych przez siebie w postanowieniach o przedłużeniu postępowania.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie pozostaje w bezczynności, jeżeli - pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy, podejmuje czynności procesowe niezbędne, zmierzające do zakończenia postępowania oraz informuje stronę o opóźnieniu, przyczynach tego opóźnienia i wskazuje nowy termin załatwienia sprawy. Dla stwierdzenia bezczynności wystarczy ustalenie, że organ administracji nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z obowiązujących przepisów. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie oraz zostać odniesiona/powiązana z okolicznościami konkretnej sprawy.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

przewodniczący

Robert Żukowski

sprawozdawca

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu administracji, w szczególności w kontekście postępowań telekomunikacyjnych oraz oceny, czy przekroczenie terminów ma charakter rażący."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyfiki postępowania przed Prezesem UKE i może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych organów administracji, choć ogólne zasady dotyczące bezczynności są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem przewlekłości postępowań administracyjnych i mechanizmy kontroli sądowej nad bezczynnością organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Ponad rok czekania na decyzję: Sąd stwierdził bezczynność Prezesa UKE w sprawie telekomunikacyjnej.

Sektor

telekomunikacja

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SAB/Wa 80/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Telekomunikacja
Sygn. powiązane
II GSK 268/23 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 35 § 4, art. 36 § 1, art. 35 § 4, art. 36 § 1, art. 37, art. 12 § 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2010 nr 106 poz 675
art. 22 ust. 6, art. 22 ust. 6a,
Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 § 1a, art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 3 § 2 pkt 8,  art. 3 § 2 pkt 9, art. 53 § 2b, art. 3 § 2 pkt 9,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 14 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej do wydania decyzji w sprawie zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej; 2. stwierdza, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w sprawie zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na [...] kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
[...] (dalej: "Skarżąca", "Operator") 21 czerwca 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Prezes UKE") w prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o wydanie decyzji co do zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej.
Z przesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że;
Dnia 16 czerwca 2021 r. Skarżąca (jako przedsiębiorca telekomunikacyjny), zwróciła się do Prezesa UKE o wydanie decyzji określającej warunki dostępu do infrastruktury technicznej w zakresie słupów elektroenergetycznych [...] (jako operatora sieci zwany dalej także "Udostępniającym"). W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż Operator Sieci obowiązany jest zapewnić dostęp do infrastruktury technicznej przedsiębiorcom telekomunikacyjnym czego w przedmiotowej sprawie, mimo wydania przez Prezesa UKE [...] lutego 2021 r. decyzji regulującej warunki udostępniania infrastruktury technicznej i podjęcia negocjacji przez [...]., nie wykonano. Wnioskodawcy nie zapewniono dostępu do słupów na warunkach określonych w ww. decyzji Prezesa UKE.
Odpowiadając na wezwanie Prezesa UKE do sprecyzowanie stanowiska w sprawie z 29 czerwca 2021 r. Skarżąca w piśmie z 8 lipca 2021 r. sprecyzowała, iż przedmiotem Wniosku jest zmiana dotychczasowych umów w przedmiocie dostępu do słupów łączących Operatora i Udostępniającego i określenie warunków dostępu do słupów na przyszłość. Operator przedstawił również dotychczas zawarte umowy wraz z ich zmianami tj. umowę o współkorzystaniu z infrastruktury elektroenergetycznej z dnia 27 marca 2018 r. oraz umowę najmu infrastruktury elektroenergetycznej z 6 grudnia 2019 r.
Odpowiadając na kolejne wezwanie Prezesa UKE z 12 lipca 2021 r. Skarżąca w piśmie z 21 lipca 2021 r. potwierdziła, iż dostęp do słupów elektroenergetycznych jest obecnie regulowany wyłącznie przez dwie powołane wyżej umowy z 2018 i 2019 roku.
Pismem z 23 lipca 2021 r. Prezes UKE zawiadomił Skarżącą oraz [...] o wszczęciu w dniu 16 czerwca 2021 r. postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany obu ww. umów tj. umowy o współkorzystaniu oraz umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej oraz wezwał udostępniającego o zajęcie stanowiska wobec wniosku i postulowanych wobec Operatora zmian tych umów.
Pismem z 11 sierpnia 2021 r. Spółka [...] przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, określiła przebieg negocjacji z Operatorem, a także określiła wysokość opłat do słupów elektroenergetycznych odwołując się do odpowiedzi udzielonych przez Udostępniającego oraz przedłożył kopię projektu umowy ramowej, która w ocenie Udostępniającego odpowiada postanowieniom decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lutego 2021 r. oraz została przesłana do Operatora w dniu 2 lipca 2021 r.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r. Prezes UKE wezwał Operatora do odniesienia się do pisma Udostępniającego z dnia 11 sierpnia 2021 r.
Następnie Postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. Prezes UKE, przywołując dotychczas podjęte w sprawie działania oraz skomplikowany charakter sprawy zawiadomił Skarżąca oraz Udostępniającego, że przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony w terminie 150 dni od dnia wydania niniejszego postanowienia.
Pismem z dnia 3 września 2021 r. Operator w odpowiedzi na wezwanie Prezesa UKE z dnia 23 sierpnia 2021 r., wskazując, że trwa analiza projektu umowy zaproponowanego przez Udostępniającego, a także, że Operator nie wyklucza możliwości zawarcia umowy, co spowodowałoby bezprzedmiotowość niniejszego postępowania.
Odpowiadając na wezwanie Prezesa UKE z 15 września 2021 r. Skarżący Pismem z dnia 4 października 2021 r. wskazał, że nie wnosi o zawieszenie postępowania.
Pismem z 12 listopada 2021 r. Prezes UKE zawiadomił strony o dołączeniu do materiału dowodowego dokumentów zastrzeżonych klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa.
Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Prezes UKE wydał postanowienie, w którym
postanowił ograniczyć Operatorowi oraz Udostępniającemu prawo wglądu do materiału dowodowego w zakresie informacji objętych klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa.
Postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. Prezes UKE, przywołując dotychczas podjęte w sprawie działania oraz skomplikowany charakter sprawy zawiadomił Skarżąca oraz Udostępniającego, że przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony w terminie 90 dni od dnia wydania niniejszego postanowienia.
Pismem z dnia 4 marca 2022 r. Operator na podstawie art. 37 kpa, złożył ponaglenie wskazując na przewlekłość prowadzonego postępowania.
Pismem z dnia 11 marca 2022 r. Prezes UKE przesłał odpowiedź na ponaglenie wskazując, iż w jego ocenie nie ma podstaw do stwierdzenia w sprawie bezczynności organu.
Odpowiadające na wezwanie organu z 9 marca 2022 r. Operator w piśmie z 15 marca 2022 r. wskazał, że podstawą ujednolicenia warunków współpracy powinny być dotychczasowe decyzje i praktyka Prezesa UKE oraz wskazał, że podtrzymuje wniosek o zmianę Umowy najmu i Umowy o współkorzystaniu, doprecyzowując, że wolą Operatora było uzyskanie decyzji określającej warunki w sposób taki jak zostało to określone np. w Decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. Operator przekazał również wykaz słupów elektroenergetycznych będących własnością Udostępniającego.
Pismem z dnia 17 marca 2022 r. oraz 24 marca 2022 r. Prezes UKE zawiadomił strony postępowania o załączeniu dokumentów do materiału dowodowego ze względu na znaczenie dla sprawy.
Odpowiadając na wezwanie organu z 18 marca 2022 r. pismem z 6 kwietnia 2022 r. Udostępniający ([...]) udzielił odpowiedzi w której potwierdził wykorzystywanie przez Operatora części słupów elektroenergetycznych oraz stwierdził bezumowne wykorzystanie niektórych słupów elektroenergetycznych.
Pismem z dnia 24 marca 2022 r. Prezes UKE zawiadomił o załączeniu dokumentów do materiału dowodowego ze względu na znaczenie dla sprawy oraz o ograniczeniu przedmiotu postępowania w tej sprawie do zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej nr [...] zawartej pomiędzy Operatorem a Udostępniającym.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2022 r. Prezes UKE wezwał Operatora do odniesienia się do stanowiska Udostępniającego z dnia 6 kwietnia 2022 r.
Pismem z dnia 4 maja 2022 r. Prezes UKE przedłużył postępowanie o 90 dni m.in. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego, analizy stanowisk konsultacyjnych oraz zaopiniowania projektu decyzji przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki - dalej "Prezes URE".
Pismem z dnia 5 maja 2022 r. Prezes UKE zawiadomił strony o rozpoczęciu w dniu 5 maja 2022 r. postępowania konsultacyjnego dotyczącego projektu decyzji w sprawie.
Pismem z dnia 10 maja 2022 r. Operator udzielił odpowiedzi na wezwanie Prezesa UKE z dnia 26 kwietnia 2022 r. wskazując, że bezumowne wykorzystywanie słupów elektroenergetycznych wynika z niezakończenia procedury odbioru oraz brakiem porozumienia z Udostępniającym.
Pismem z dnia 2 czerwca 2022 r. Udostępniający przekazał stanowisko konsultacyjne w sprawie wskazując w nim m.in., że w odpowiedzi na wniosek Operatora pismem z dnia 31 marca 2021 r. wyraził wolę zawarcia umowy o dostępie do infrastruktury.
Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. Prezes UKE przekazał Prezesowi URE projekt decyzji zwracając się z prośbą o uzgodnienie projektu decyzji zgodnie z art. 22 ust. 6 ustawy o wspieraniu rozwoju oraz przedstawienie opinii w zakresie finansowych warunków współpracy, zgodnie z art. 22 ust. 6a ustawy o wspieraniu rozwój o czym zawiadomił strony.
Pismem z 21 czerwca 2022 r. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność, w której zarzuciła Prezesowi UKE naruszenie art. 35 § 4 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez nie wydanie decyzji w przewidzianym, ustawowym terminie 60 dni. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Prezes UKE dopuścił się bezczynności oraz o zobowiązanie go do wydania decyzji w określonym terminie. Równocześnie Skarżąca zażądała stwierdzenia, że przedmiotowa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że 16 czerwca 2021 r. Prezes UKE, na wniosek Skarżącej, wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki na jakich będzie współkorzystała z infrastruktury elektroenergetycznej. Postępowanie to – mimo wyznaczenia nowych terminów, nie zostało zakończone.
W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o oddalenie skargi w całości z uwagi na jej bezzasadność, bądź ewentualnie - wyłącznie z ostrożności i dla uniknięcia negatywnych skutków, o uznanie, że rzekoma bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz względnie o określenie terminu wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie w okresie nie krótszym niż trzy miesiące.
Prezes UKE w piśmie z 12 września 2022 r. oświadczył, że w dniu [...] sierpnia 2022 r. wydano żądaną przez Skarżącą decyzję w przedmiocie zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej. Dołączono przy tym do pisma podpisaną elektronicznie decyzję Prezesa UKE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością organów administracji publicznej m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub/i przewlekłe prowadzenie przez te organy postępowania w przypadkach innych niż określone w pkt 1-3. Zatem zaskarżenie bezczynności lub/i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej jest dopuszczalne nie tylko w sprawach enumeratywnie wymienionych w pkt 1-3 § 2 art. 3 p.p.s.a, ale także w innych sprawach pod warunkiem, że dotyczą one uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Warunkiem formalnym skuteczności/dopuszczalności złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest także uprzednie skorzystanie przez stronę z prawa złożenia w toku postępowania administracyjnego, w trybie art. 37 k.p.a., ponaglenia (art. 53 § 2b p.p.s.a.).
Skarżąca w ostatecznie doprecyzowanym stanowisku domagała się od Prezesa UKE wydania decyzji określającej warunki w przedmiocie zmiany umowy najmu infrastruktury elektroenergetycznej zawartej pomiędzy Operatorem a [...] Postępowanie w tego typu sprawach toczy się na podstawie przepisów Kodeks postępowania administracyjnego (art. 206 ust. 1 p.t.).
Mając powyższe na względnie Sąd stwierdza, że skarga jest dopuszczalna w świetle art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w zw. z art. 206 pkt 1 p.t. Dodatkowo, jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych, Skarżąca przed jej złożeniem (pismem z 4 marca 2022 r.), wystąpiła do Prezesa UKE w trybie art. 37 k.p.a. z ponagleniem, czym zadośćuczyniła woli ustawodawcy wyrażonej w art. 53 § 2b p.p.s.a., w którym literalnie nie sprecyzowano żadnego terminu na wystąpienie ze skargą.
Sąd zauważa, że przywołany w skardze jako podstawa prawna art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie w jakim mówi o decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), dotyczy wyłącznie bezczynności/przewlekłości postępowania, w którym winna zostać wydana decyzja podlegająca zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Nadto - mając na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. w sprawie II OPS 5/19 Sąd stwierdza, że nie ma przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem w chwili złożenia skargi – 21 czerwca 2022 r., Prezes UKE nie wydał decyzji kończącej niniejsze postępowanie.
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia - bezczynność Prezesa UKE, wyrok w tej sprawie został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to w oparciu o art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę merytorycznie Sąd zauważa, że pojęcie bezczynności jest nieostrym, kodeksowym określeniem odnoszącym się do stanu faktycznego zaistniałego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z treści przywołanej definicji normatywnej należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., czy też w terminie określonym w przepisach prawa regulujących daną materię. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny (decyzja) nie został podjęty/wydany, a w szczególności czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu/wydaniu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności mają jednak znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy owa zwłoka przybrała postać rażącego naruszenia prawa, czy też nie. W orzecznictwie przyjęto, że dla stwierdzenia bezczynności wystarczy ustalenie, że organ administracji nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z obowiązujących przepisów.
Jak wynika z art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od siebie. Organ nie pozostaje w bezczynności, jeżeli - pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy, podejmuje czynności procesowe niezbędne, zmierzające do zakończenia postępowania oraz informuje stronę o opóźnieniu, przyczynach tego opóźnienia i wskazuje nowy termin załatwienia sprawy.
W niniejszej sprawie terminem jaki obowiązywał Prezesa UKE - był termin 60 dni przewidziany w art. 22 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 777, 784 – dalej "w.r.u.s.t.").
Badając przebieg postępowania w niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że skarga na bezczynność Prezesa UKE, pomimo podejmowanych przez niego działań, jest zasadna.
Postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o zmianę umowy najmu infrastruktury telekomunikacyjnej w celu zapewnienia telekomunikacji jest postępowaniem, w którym Prezes UKE musi ustalić wiele faktów, m.in. ustalić zakres infrastruktury technicznej udostępnionej na podstawie umowy najmu czy motywy Operatora wskazane we wniosku, których wyjaśnienie jest niezbędne do przygotowania decyzji w przedmiotowej sprawie. Postępowanie w tego typu sprawach bez wątpienia wymaga ustalenia wielu kwestii techniczno-prawnych w oparciu nie tylko o dane pochodzące od strony wnioskującej o wydanie decyzji, ale także w oparciu o stanowiska innych stron/podmiotów udostępniających instalacje telekomunikacyjną. Postępowanie wyjaśniające w ramach takiego postępowania może być zatem szczególnie skomplikowane, czyniąc niemożliwym dochowanie ustawowego terminu na załatwienie sprawy. Zasadnie organ podnosił tutaj w odpowiedzi na skargę, iż należy mieć także na uwadze okoliczności odnoszące się do faktu wpływu do organu bardzo dużej ilości wniosków w podobnych sprawach (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt VI SAB/Wa 1/17). Z tego też względu już sam ustawodawca przewidział, że takie sprawy będą podlegać odrębnemu reżimowi czasowemu niż przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego. Prezes UKE na wydanie decyzji ma 60 dni od dnia złożenia wniosku jednakże w sprawach skomplikowanych ma możliwość w stosownym czasie wydłużenia tego terminu.
Z przedstawionych akt wynika, że Prezes UKE bezspornie wskazanego terminu 60 dni nie dotrzymał, jak również nie dotrzymał nowych kolejnych "wydłużanych" przez siebie terminów załatwienia sprawy. Tym samym organ dopuścił się w sprawie zarzucanej bezczynności.
Stosownie do akt sprawy Skarżąca wniosek złożyła 16 czerwca 2021 r. Prezes UKE 23 lipca 2021 r. zawiadomił o wszczęciu niniejszego postępowania, wzywając jednocześnie udostępniającego do podania w terminie 14 dni wyszczególnionych informacji. Udostępniający udzielił odpowiedzi pismem z 11 sierpnia 2021 r.
Kolejne czynności Prezes UKE podjął 23 sierpnia 2021 r., wzywając Skarżącą do zajęcia stanowiska w sprawie, co ta uczyniła pismem z 3 września 2021 r.
Prezes UKE w toku postępowania, w trybie art. 36 k.p.a., trzykrotnie (27 sierpnia 2021, 28 stycznia 2022 i 4 maja 2022 r.) wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, oznaczając je odpowiednio na 150 dni od wydania pierwszego postanowienia o przedłużeniu postępowania, 90 dni od dnia wydania drugiego postanowienia o przedłużeniu postępowania oraz 90 dni od dnia trzeciego postanowienia o przedłużeniu postępowania. Wskazywał jednocześnie, że wyznaczenie nowych terminów było niezbędne z uwagi na szczególnie skomplikowany charakter sprawy i konieczność dochowania przewidzianych prawem procedur.
Trzydziestodniowe postępowanie konsultacyjne zostało rozpoczęte zawiadomieniem Prezesa UKE z dnia 5 maja 2022 r.
Zatem - jak wynika z akt sprawy, od 11 sierpnia 2021 r. (data stanowiska Udostępniającego, do 10 czerwca 2022 r. (data zakończenia postępowania konsultacyjnego) Prezes UKE nie zakończył wszczętego postępowania wydaniem wnioskowanej decyzji. Jednocześnie w trakcie postępowania trzykrotnie wyznaczał nowe terminu załatwienia sprawy.
Zgodnie z przywołanym powyżej art. 22 w.r.u.s.t., skoro wniosek Skarżącej pochodził z 16 czerwca 2021 r., to Prezes UKE winien był sprawę rozpoznać do 16 sierpnia 2021 r. Jeżeli jednak w owym terminie sprawa nie mogła zostać zakończona wydaniem decyzji organ obowiązany był, w oparciu o art. 36 k.p.a., wydać stosowne postanowienie, poinformować strony o powodach i przyczynach opóźnienia, wyznaczając przy tym nowy termin. Postanowienia takie wprawdzie organ wydał - odpowiednio [...] sierpnia 2021 r., [...] stycznia 2022 r. i [...] maja 2022 r., jednakże uczynił to za każdym razem już po upływie terminów, w których sprawa winna była zostać zakończona. Pierwszym terminem był termin 60 dni wynikający z ustawy (tj. 16.08.2021 r.), kolejnym terminem był zaś okres wskazany w postanowieniu z [...] sierpnia 2021 r. tj. termin 150 dni liczony od dnia wydania postanowienia (tj. 24.01.2022 r.), kolejnym terminem była okres wskazany w postanowieniu z [...] stycznia 2022 r. tj. termin 90 dni liczony od dnia wydania postanowienia (tj. 28.04.2022 r.), kolejnym terminem była okres wskazany w postanowieniu z [...] maja 2022 r. tj. termin 90 dni liczony od dnia wydania postanowienia (tj. 02.08.2022 r.).
Analiza akt dowodzi, na co wskazał sam Prezes UKE w odpowiedzi na skargę, że istotnie w toku postępowania pozyskiwane dane były niepełne zarówno w odniesieniu do zakresu samego wniosku skarżącej, jak i potrzeby wymiany stanowisk stron. Podejmowane przez Prezesa UKE działania były zasadne i bez wątpienia zmierzały do podjęcie żądanej przez Skarżącą decyzji. Brak wiedzy co do zakresu żądania skarżącej i wynikająca stąd potrzeba sprecyzowania stanowiska skarżącej uniemożliwiały szybkie wydanie decyzji w sprawie. Jednakże kwestia nie dotrzymania wyznaczonego przepisami prawa terminu i przede wszystkim niedopilnowanie terminów wyznaczanych przez sam organ wskazuje na zasadność skargi co stwierdzenia bezczynności w prowadzeniu postępowania.
Z przebiegu postępowania wynika bowiem, że złożony 16 czerwca 2021 r. wniosek został rozpoznany finalnie 19 sierpnia 2022 r. Postępowanie w niniejszej sprawie trwało zatem ponad 12 miesięcy, przy założeniu ustawodawcy, że winno być zakończone w terminie 60 dni liczonym od dnia 16 czerwca 2021 r. Jakkolwiek Sąd podziela stanowisko Prezesa UKE, że postępowania w tego typu sprawach są skomplikowane, gdyż wymagają ustalenia wielu stanowisk i danych. Utrudnione mogą być/są tym bardziej, jeżeli informacje są niepełne, bądź udzielane opieszale. Nie mniej nie można pominąć, że w czasie tego postępowania organ wydał tylko trzy postanowienia w trybie art. 36 k.p.a. i terminy te nie zostały dotrzymane.
Nadto, co wymaga podkreślenia z uwagi na wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na skargę - odnoszące się do zwiększonej ilości spraw oraz liczebności departamentu rozpoznającego niniejszą sprawę, - obowiązek z art. 36 k.p.a. ciąży na organie niezależnie od tego czy zwłoka nastąpiła z przyczyn od niego zależnych, czy też niezależnych (zob. art. 36 § 1 i 2 k.p.a.; por. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, str. 321). W świetle wskazanych wyżej terminów nie ulega wątpliwości, iż organ nie dotrzymał określonych przez siebie nowych terminów załatwienia sprawy czy też nie dopilnował, ich terminowego (w świetle obiektywnych trudności w zakończeniu sprawy) przedłużenia w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Tymczasem z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że organ tej zasady nie zrealizował w praktyce. Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że Prezes UKE prowadząc niniejsze postępowanie dopuścił się bezczynności, bowiem nie wydał decyzji w ustawowym terminie 60 dni, a także w dodatkowych terminach zakreślonych przez siebie w postanowieniach przedłużających postępowanie administracyjne. W rozpoznawanej sprawie, jak już wskazano, postępowanie zostało wszczęte na wniosek Skarżącej z 16 czerwca 2021 r. Zatem, biorąc pod uwagę ustawowy termin 60 dni, powinno być zakończone co najwyżej do 16 sierpnia 2021 r. Przyjmując zaś kolejne terminy wyznaczone przez samego Prezesa UKE w postanowieniach o przedłużeniu postępowania, decyzja lub w miarę potrzeby kolejne postanowienie o przedłużeniu postępowania powinny być wydane odpowiednio: [...] sierpnia 2021 r. (postanowienie wydano 27.08.2021 r. – 11 dni bezczynności), [...] stycznia 2022 r. (postanowienie wydano 28.01.2022 r. – 4 dni bezczynności), [...] kwietnia 2022 r. (postanowienie wydano 04.05.2022 r. – 6 dni bezczynności), [...] sierpnia 2022 r. (decyzję wydano [...].08.2022 r. – 17 dni bezczynności).
Przechodząc natomiast do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter rażący, czy też nie (art. 149 § 1a p.p.s. a.) należy wyjaśnić, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, rażąco, uporczywe naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa, w tym zakresie przepisów określających terminy załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie oraz zostać odniesiona/powiązana z okolicznościami konkretnej sprawy. Do uznania jako rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie, dla uznania za rażące musi być znaczne i niezaprzeczalne, a także cechować się brakiem racjonalnego uzasadnienia dla opóźnienia (por. m.in. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W ocenie Sądu w badanym przypadku bezczynność Prezesa UKE nie nosi znamion kwalifikowanej - mającej cechy rażącego naruszenia prawa. Jakkolwiek organ nie załatwił sprawy w ustawowym, 60-dniowym terminie, to podejmowane przez niego czynności były racjonalne i zmierzały do wyjaśnienia konkretnych, związanych ze sprawą kwestii, wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że Prezes UKE podejmował realne i zasadne działania, co prawda z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a., jednakże zmierzały one do merytorycznego zakończenia sprawy. W tego rodzaju sprawach, przy ocenie tempa działań organu, nie można tracić z pola widzenia tego, że postępowanie w sprawie niniejszej co do zasady jest skomplikowane. Zgodnie z wolą ustawodawcy tego rodzaju sprawy, w pierwszym rzędzie, są rozstrzygane bez udziału Prezesa UKE, tj. w drodze umowy (art. 17 i art. 18 w.r.u.s.t.). Dopiero brak zawarcia takiej umowy/podjęcia negocjacji daje możliwość wystąpienia z wnioskiem do Prezesa UKE (art. 21 w.r.u.s.t.). To może rodzić przypuszczenie, że jeżeli sprawa trafiła do organu, to w istocie nie było woli stron do rozwiązania kwestii dostępu w sposób "polubowny". Tym samym postępowanie w przedmiotowej sprawie jest postępowaniem wymagającym od Prezesa UKE ustalenia stanowisk stron niekoniecznie widzących możliwości jednoznacznego załatwienia sprawy, co przełożyć się z kolei może na długość jego trwania.
Dodatkowo, co należy podkreślić przy ocenie stopnia zawinienia bezczynności Prezesa UKE, to fakt, że okolicznością obiektywną, stojącą na przeszkodzie zakończenia postępowania w terminie podstawowym, tj. 60 dni, była trudność w ustaleniu ostatecznego stanowiska skarżącej co do zakresu wniosku.
Wobec tego, że w toku postępowania sądowego, a przed wydaniem wyroku przez Sąd, Prezes UKE wydał akt administracyjny w postaci decyzji o zmianie umowy najmu infrastruktury telekomunikacyjnej co nastąpiło 19 sierpnia 2022 r., postępowanie sądowe zmierzające do zobowiązania organu do wydania aktu/decyzji stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., stwierdził, że Prezes UKE dopuścił się bezczynności, która nie nosiła znamion rażącego naruszenia prawa (pkt 2 i 3 sentencji). Wobec wydania przez Prezes UKE dnia 19 sierpnia 2022 r. decyzji kończonej postępowanie w sprawie, w której zarzucono mu bezczynność, Sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, jako bezprzedmiotowe (pkt 1 sentencji).
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), na które złożyły się wpis od skargi w wysokości 100 złotych oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem - w wysokości 480 złotych, a także kwota 17 złotych wniesiona tytułem opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo.