VI SAB/Wa 67/24

VI SAB/Wa 67/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
658
Sygn. powiązane
II GSK 589/25 - Wyrok NSA z 2025-08-07
Skarżony organ
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic – Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] w L. [...] S. A. w likwidacji z siedzibą w L. na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej 1. stwierdza, że Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji dopuścił się bezczynności w zakresie przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej na rzecz [...] w L."[...] S. A. w likwidacji z siedzibą w L., 2. stwierdza, że bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, o której mowa w punkcie 1 sentencji wyroku, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązuje Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do przekazania w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na rzecz strony skarżącej [...]w L. "[...]S. A. w likwidacji z siedzibą w L., środków z wpływów abonamentowych w wysokości 4 794 000 (cztery miliony siedemset dziewięćdziesiąt cztery tysiące) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi: a. dla kwoty 513 000 (pięćset trzynaście tysięcy) złotych od dnia 11 stycznia 2024 r., b. dla kwoty 513 000 (pięćset trzynaście tysięcy) złotych od dnia 22 stycznia 2024 r., c. dla kwoty 1 114 500 (jeden milion sto czternaście tysięcy pięćset) złotych od dnia 12 lutego 2024 r., d. dla kwoty 1 114 500 (jeden milion sto czternaście tysięcy pięćset) złotych od dnia 21 lutego 2024 r., e. dla kwoty 256 500 (dwieście pięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset) złotych od dnia 11 marca 2024 r., f. dla kwoty 256 500 (dwieście pięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset) złotych od dnia 21 marca 2024 r., g. dla kwoty 256 500 (dwieście pięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset) złotych od dnia 11 kwietnia 2024 r., h. dla kwoty 256 500 (dwieście pięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset) złotych od dnia 22 kwietnia 2024 r., i. dla kwoty 256 500 (dwieście pięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset) złotych od dnia 13 maja 2024 r., j. dla kwoty 256 500 (dwieście pięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset) złotych od dnia 22 maja 2024 r., - każdorazowo do dnia zapłaty; 4. wymierza Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji grzywnę w wysokości 50 000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych; 5. przyznaje od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz strony skarżącej [...] w L. "[...] S. A. w likwidacji z siedzibą w L.sumę pieniężną w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 6. zasądza od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz strony skarżącej [...] w L. [...] S. A. w likwidacji z siedzibą w L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
[...] w L. "[...]" S. A. w likwidacji z siedzibą w L. (dalej też w skrócie jako "Skarżąca", "Strona", "Spółka" lub "[...]") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej też w skrócie jako: "Przewodniczący KRRiT" lub "Organ") w przedmiocie przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, zarzucając Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji naruszenie art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku, poz. 1689 ze zm., dalej też w skrócie jako "u.o.a."), wnosząc o:
- zobowiązanie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do dokonania czynności wypłaty środków na realizację misji publicznej zgodnie z podziałem tych środków przyjętym w uchwale Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej też w skrócie jako "KRRiT" lub "Krajowa Rada") z dnia [...] września 2023 r. nr [...], zgodnie z harmonogramem przekazanym Spółce w dniu 23 października 2023 r. przez Przewodniczącego KRRiT, w łącznej kwocie 4 794 000 (cztery miliony siedemset dziewięćdziesiąt cztery tysiące) wraz z odsetkami za opóźnienie do dnia zapłaty niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni:
a. dla kwoty 513 000 złotych od dnia 11 stycznia 2024 r.,
b. dla kwoty 513 000 złotych od dnia 22 stycznia 2024 r.,
c. dla kwoty 1 114 500 złotych od dnia 12 lutego 2024 r.,
d. dla kwoty 1 114 500 złotych od dnia 21 lutego 2024 r.,
e. dla kwoty 256 500 złotych od dnia 11 marca 2024 r.,
f. dla kwoty 256 500 złotych od dnia 21 marca 2024 r.,
g. dla kwoty 256 500 złotych od dnia 11 kwietnia 2024 r.,
h. dla kwoty 256 500 złotych od dnia 22 kwietnia 2024 r.,
i. dla kwoty 256 500złotych od dnia 13 maja 2024 r.,
j. dla kwoty 256 500 złotych od dnia 22 maja 2024 r.,
- stwierdzenie, że bezczynność Przewodniczącego KRRiT nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
- orzeczenie o wymierzeniu Organowi grzywny w wysokości maksymalnej tj. w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, tj. 64.457,1 zł;
- orzeczenie o przyznaniu od Organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 32 228,5 zł;
- zasądzenie od Przewodniczącego KRRiT na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi [...] L. podkreśliło, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w dniu [...] września 2023 r. podjęła uchwałę nr [...] . dotyczącą terminów przekazywania w 2024 r. wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT m.in. do [...] w L. "[...]" Spółka Akcyjna. Na podstawie powyższej uchwały KRRiT został sporządzony w dniu 23 października 2023 r. harmonogram wypłat zgodnie z którym transze miały zostać wypłacone:
- w dniu 11 stycznia 2024 r. w kwocie 513 000 zł,
- w dniu 22 stycznia 2024 r. w kwocie 513 000 zł,
- w dniu 12 lutego 2024 r. w kwocie 1 114 500 zł,
- w dniu 21 lutego 2024 r. w kwocie 1 114 500 zł,
- w dniu 11 marca 2024 r. w kwocie 256 500 zł,
- w dniu 21 marca 2024 r. w kwocie 256 500 zł,
- w dniu 11 kwietnia 2024 r. w kwocie 256 500 zł,
- w dniu 22 kwietnia 2024 r. w kwocie 256 500 zł,
- w dniu 13 maja 2024 r. w kwocie 256 500 zł,
- i w dniu 22 maja 2024 r. w kwocie 256 500 zł,
tj. łącznej wysokości 4 794 000 (cztery miliony siedemset dziewięćdziesiąt cztery tysiące) złotych.
Spółka zaznaczyła ponadto, że także w świetle późniejszej uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r., abstrahując od jej statusu prawnego, zwłoka w wypłacie zaliczek urastałaby do poziomu 4 013 850 złotych, jako suma poniższych transz, zaległych chronologicznie:
- z dnia 12 lutego 2024 r. w kwocie 2 140 500 zł,
- z dnia 15 marca 2024 r. w kwocie 624 450 zł,
- z dnia 15 kwietnia 2024 r. w kwocie 624 450 zł,
- z dnia 15 maja 2024 r. w kwocie 624 450 zł.
Skarżąca podniosła, że określenie środków oraz wysokość zaliczkowych płatności dla jednostek publicznej radiofonii i telewizji wynika wprost z art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 przywołanej ustawy, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ustala corocznie, po analizie planu programowo-finansowego, o którym mowa w art. 21c ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jednolity Dz. U. z 2022 roku, poz. 1722 ze zm., dalej też jako "u.r.t."), oraz sprawozdania, o którym mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, za poprzedni rok kalendarzowy i analizie określonych w nich kosztów, nie później niż do dnia 30 września, sposób podziału wpływów, o których mowa w ust. 1, między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, w tym minimalny udział terenowych oddziałów spółki, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.o.a., Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2.
Jak wynika z przywołanego przepisu, realizacja uchwały KRRiT podejmowanej w sprawie przekazywania wpływów z opłat abonamentowych poszczególnym jednostkom publicznej radiofonii i telewizji została powierzona Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. To na Przewodniczącym KRRiT ciąży określony w art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązek ustawowy przekazywania zaliczkowego środków pieniężnych na podstawie uchwały KRRiT nr [...] oraz ustalonego w dniu 23 października 2023 r. sposobu podziału wpływów.
Tymczasem, jak podniosła Skarżąca, w 2024 r. Przewodniczący KRRiT nie przekazał jej ani jednej wypłaty zaliczkowej zgodnie z przyjętym podziałem i harmonogramem. W miejsce realizacji powyższego obowiązku ustawowego, Przewodniczący KRRiT zainicjował natomiast szereg postępowań depozytowych w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Spółka zaznaczyła, że Przewodniczący KRRiT, przekazując środki abonamentowe do depozytu sądowego powołuje się m.in. na wątpliwości co do osoby wierzyciela wskazując, że pomimo uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia [...] grudnia 2023 roku Spółka nie została postawiona w stan likwidacji. Skarżąca podkreśliła, że w pierwszym postępowaniu dotyczącym zezwolenia na złożenia środków z abonamentu do depozytu sądowego (dotyczącym transzy lutowej z uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r.), sąd depozytowy orzekł o braku dopuszczalności cywilnoprawnej drogi sądowej w sprawie złożenia środków z opłat abonamentowych do depozytu. Kolejny wniosek dotyczący depozytu został złożony w Sądzie Rejonowym [...] w L. przez Przewodniczącego KRRiT w dniu 21 marca 2024 r. i również został odrzucony z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej oraz brak zdolności sądowej i procesowej wnioskodawcy. Spółka podniosła, że Sąd Rejonowy uznał redystrybucję środków z KRRiT za obowiązek ustawowy, którego realizacja ma charakter publicznoprawny. Także kolejny wniosek w przedmiocie zezwolenia na złożenie do depozytu sądowego został oddalony (postanowienie z dnia [...] maja 2024 r. sygn. akt [...]), z zaznaczeniem, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż w sprawie zachodzą okoliczności wskazane przez KRRiT oraz Przewodniczącego KRRiT, w szczególności wątpliwości co do osoby wierzyciela i istnienia organów uprawnionych do jego reprezentacji. W powyższym postanowieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2024 r. Sąd Rejonowy [...] w L. z siedzibą w S. wpisał w Krajowym Rejestrze Sądowym zmiany w zakresie firmy spółki będącej wierzycielem przez dodanie oznaczenia w likwidacji, zmiany w składzie organu uprawnionego do jej reprezentacji oraz fakt otwarcia likwidacji spółki.
Skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] grudnia 2023 r. podjęto uchwałę nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia (w skrócie jako "NWZ") Spółki [...] S.A. o rozwiązaniu Spółki [...] S.A. i otwarciu jej likwidacji oraz uchwałę nr [...] o ustanowieniu likwidatora w osobie P. K. Następnie dnia [...] lutego 2024 r. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w L. z siedzibą w S. wpisano w KRS w rejestrze przedsiębiorców informację o otwarciu likwidacji Spółki zgodnie z uchwałą nr [...] NWZ z dnia [...] grudnia 2023 r. Jednocześnie wykreślono Zarząd Spółki oraz prokurenta i wpisano likwidatora P. K. zgodnie z uchwałą nr 3 NWZ. W dniu 21 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy [...] Wydział Gospodarczy w L. (sygn. akt IX GA [...]) odrzucił apelację KRRiT od postanowienia Sądu Rejonowego [...] w L. z siedzibą w S. z dnia [...] lutego 2024 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] lutego 2024 r. Sąd Rejonowy [...] w L. z siedzibą w S. wpisał M. K. jako likwidatora Spółki. Spółka podkreśliła, że według jej wiedzy, na dzień złożenia skargi, uchwały NWZ z dnia [...] grudnia 2023 r. nie zostały zaskarżone przez uprawnione organy, nie złożono ani pozwu o uchylenie uchwał NWZ ani też o stwierdzenie ich nieważności. Również członkowie Rady Nadzorczej [...] S.A. w likwidacji nie wytoczyli przeciwko Spółce powództwa z żądaniem uchylenia ww. uchwały bądź stwierdzenia jej nieważności. W konsekwencji, jak ywodzi Skarżąca, wspomniana uchwała istnieje w obrocie prawnym i rodzi przewidziane w niej skutki. Jednocześnie wpis w rejestrze przedsiębiorców KRS o otwarciu likwidacji [...] S. A. ma na celu wyłącznie poinformowanie o zaistnieniu takiego zdarzenia prawnego, które nie nastąpiło na mocy wpisu w KRS, a już w dniu [...] grudnia 2023 r, tj. w dniu podjęcia uchwały o rozwiązaniu Spółki. Skutki tej decyzji wystąpiły już w momencie podjęcia uchwały a wpis do KRS jedynie potwierdził zaistnienie tego zdarzenia prawnego.
Odnosząc się z kolei do przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, Spółka podniosła, że w związku z brakiem przekazania jej jakiejkolwiek kwoty tytułem wypłat zaliczkowych przez Przewodniczącego KRRiT w roku 2024, skierowała do Przewodniczącego KRRiT ponaglenie do realizacji ustawowego obowiązku redystrybucji środków pochodzących z wpływów z opłat abonamentowych, domagając się wypłaty kwoty w wysokości, na dzień ponaglenia, 4 794 000 zł. Skarżąca wskazała następnie, że wobec braku realizacji wypłat zaliczkowych, wbrew obowiązkom Przewodniczącego KRRiT, wynikającym z ustawy oraz przyjętej uchwały KRRiT, wnosi skargę na bezczynność Organu. Skarżąca podkreśliła, że w świetle obowiązującej linii orzeczniczej, droga sądowoadministracyjna przysługuje także w sprawach administracyjnych niekończących się wydaniem decyzji administracyjnej, lecz i dokonaniem czynności materialno – technicznej, jaką jest wypłata środków pieniężnych, w tym przypadku należnych z mocy art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Jednocześnie, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a więc fakt, że działanie Przewodniczącego KRRiT nacechowane jest uporczywością, w tym idzie ono wbrew zapadającym w sprawach decyzjom niezależnych sądów (przekazywanie środków do depozytu sądowego, pomimo powtarzającej się odmowy sądów uwzględnienia wniosków Przewodniczącego KRRiT) i skutkuje ono zablokowaniem wypłat publicznych środków przysługujących na mocy ustawy w formie zaliczek z ustalonego uprzednio podziału środków, zdaniem Skarżącej, zobowiązanie Organu do dokonania czynności przekazania jej środków, jest jak najbardziej zasadne, zaś przywołane powyżej okoliczności pozwalają na przyjęcie przesłanek zakwalifikowania bezczynności Przewodniczącego KRRiT jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Skarżącej zarazem, mając na uwadze fakt, że istnieje uzasadniona obawa, iż bez dodatkowych sankcji Organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa, za zasadny należy także uznać wniosek o wymierzenie organowi grzywny oraz wniosek o przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący KRRiT wniósł o jej odrzucenie, jako skargi de facto na uchwałę KRRiT nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 18 października 2023 r., ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] września 2023 r. oraz na uchwałę KRRiT nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w sprawie w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku, jak również jako pochodzącej od podmiotu nieuprawnionego a także nałożenie na Skarżącą obowiązku zwrotu kosztów, w przypadku konstatacji niesumienności lub oczywistej niewłaściwości jej postępowania.
Zdaniem Przewodniczącego KRRiT, Skarżąca nie skarży w istocie jego bezczynności, lecz wyłącznie sposób wykonania czynności, gdyż Skarżąca kwestionuje przekazanie środków pieniężnych za pośrednictwem depozytu sądowego. Przede wszystkim jednak Skarżąca, w ocenie Organu, skarży się na uchwałę KRRiT z dnia [...] stycznia 2024 roku nr [...] w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 18.10.2023 r, ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] września 2023 r. oraz uchwałę KRRiT nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku wskazując wyraźnie, że, jej zdaniem, KRRiT podjęła uchwałę nr [...] (którą Przewodniczący KRRiT wykonuje) nie działając na podstawie i w granicach prawa. Tymczasem, Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji działa w wykonaniu uchwał, podjętych na podstawie sposobu podziału wpływów ustalonego przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji (art. 8 ust. 2 i ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych). Nadto żaden przepis prawa nie wskazuje i nie ogranicza sposobu wypłaty środków pieniężnych. Przykładowo możliwe jest wezwanie do osobistego odbioru środków pieniężnych, albo wypłata za pośrednictwem przekazu pocztowego, przelewem bankowym, czekiem, względnie przekazanie za pośrednictwem depozytu notarialnego, czy w zaskarżanym przypadku - depozytu sądowego. W art. 6 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych wskazano wyłącznie, że to Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji otrzymuje środki z opłat abonamentowych na przeznaczony do tego celu rachunek bankowy prowadzony przez konkretny bank - Bank Gospodarstwa Krajowego, nie ograniczając jednak Rady i jej Przewodniczącego co do sposobu wypłaty środków. Stosownie zaś do art. 8 ust 3 ustawy o opłatach abonamentowych Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów. Ne ma zatem, we wskazanym przepisie, zastrzeżenia co do sposobu przekazania środków. Zdaniem Organu, czynność materialno-techniczna - tu przekazania środków w wykonaniu uchwały - nie dotyczy w sposób ścisły uprawnienia jednostki. W konsekwencji niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego. Natomiast art. 8 ustawy o opłatach abonamentowych nie stanowi o terminach wypłat, liczbie transz, w jakich miałyby następować wypłaty, czy wysokości wypłat w ramach poszczególnych transz. Organ zwrócił uwagę, że z jednej strony Skarżąca chce zarzucić, iż KRRiT nie ma uprawnień do zmiany proponowanych przez siebie szacunkowych terminów przekazywania transzy z opłat abonamentowych, z drugiej strony, gdyby przyjąć argumentację Skarżącej, to KRRiT nie ma w ogóle podstawy do ustalania terminów przekazywania opłat abonamentowych, w związku z czym, żeby dokonać tego zgodnie z prawem, mając już ustalone pełne wpływy z opłat abonamentowych powinna przekazywać środki albo 31 grudnia 2024 r. za rok 2024, albo wręcz na początku roku 2025. Skarżąca, zdaniem Przewodniczącego KRRiT, myli się w tym zakresie, gdyż ustalenie terminów przekazywania środków z opłat abonamentowych jest czynnością wyłącznie materialno-techniczną.
Jednocześnie Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji podkreślił, iż punktem wyjścia do dalszych twierdzeń, jest zdefiniowanie w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji pojęcia "misji publicznej". W skrócie misja ta to: oferowanie, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowanych programów i innych usług w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujących się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Określona w art. 21 u.r.t. misja publiczna określa cele interesu publicznego w mediach, stanowi ich doprecyzowanie, dostosowane do konkretnych warunków społecznych. Poszczególne zadania z art. 21 ust. 1a u.r.t. stanowią uszczegółowienie misji publicznej radiofonii i telewizji zdefiniowanej w art. 21 ust. 1 u.r.t. Jednocześnie definicja misji publicznej, zawarta w art. 21 ust. 1 u.r.t., stanowi punkt odniesienia do realizacji zadań wymienionych w ust. 1a. Pojęcie misji publicznej jest przy tym ściśle związane z publicznymi środkami przekazu, które ustawowo zobowiązane zostały do jej realizacji. Oczywistym staje się więc wniosek, że obowiązek realizacji misji spoczywa jedynie na publicznej radiofonii i telewizji. Z kolei struktura publicznej radiofonii i telewizji określona została w art. 26 u.r.t. I w art. 26 ust. 2 u.r.t. ustawodawca określił w sposób bezwzględnie obowiązujący (niepodlegający możliwości modyfikacji w statucie spółki) firmę spółki akcyjnej, a także cele normatywne tej spółki. Firmą tą jest "[...] w L. - "[...]" S.A". Tymczasem celem działania [...] w L. - "[...]" S.A "w likwidacji" przestała być realizacja misji publicznej określonej w 21 ust. 1 u.r.t., a jedynie zakończenie dotychczasowych interesów i rozliczenie się z wierzycielami. Otwarcie likwidacji powoduje bowiem wszczęcie postępowania, które ma pewne specyficzne cechy. Okres między dniem otwarcia a dniem zamknięcia likwidacji spółki to okres likwidacji spółki. Likwidacja jest postępowaniem, w którym zmienione są zasady funkcjonowania spółki. Celem spółki jest bowiem zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań, spieniężenie majątku spółki i ewentualny podział między wspólników. Celem więc działania takiego podmiotu prawa nie jest już prowadzenie działalności w określonym przedmiocie, ale dokonanie "zwinięcia" przedsiębiorstwa i interesów spółki. W tej sytuacji KRRiT nie mogła więc pozostać obojętna na sprzeczne z interesem publicznym i misją publiczną (mające na celu obejście przepisów ustawy o radiofonii i telewizji) działania zmierzające do zlikwidowania mediów publicznych i skorzystała ze swoich uprawnień. Ustawa o opłatach abonamentowych niewątpliwie pozostawiła w gestii Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji kompetencje w zakresie przyznawania zniżek oraz zwolnień z opłat, a dodatkowo przyznała jej uprawnienie do corocznego ustalania sposobu podziału wpływów z opłat pomiędzy jednostki publicznej radiofonii i telewizji. Zdaniem Organu zatem przesunięcie terminów wypłat wpływów z opłat abonamentowych jest de facto ustaleniem sposobu podziału tych wpływów w rozumieniu art. 8 ust. 1 - 3 u.o.a. Organ podkreślił, że KRRiT nie może, czuwając nad realizacją tzw. misji publicznej, pozostać jedynie dystrybutorem środków finansowych - bezrefleksyjnym "bankomatem" i wypłacać wspomniane środki do podmiotu, który nie spełnia wymogów ustawowych. W ocenie Przewodniczącego KRRiT należało więc zmodyfikować korzystanie przez Skarżącą ze środków publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie również w sprawach skarg na akty i czynności, wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Z kolei zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Rozwiązanie powyższe koresponduje z dyspozycją art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przyznającego stronie prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Samo ponaglenie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia, wnosi się do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.).
W niniejszej sprawie, poddanej kontroli Sądu, stosowne pismo Strony z ponagleniem wniesione zostało do Organu w dniu 3 czerwca 2024 roku, a skarga do tutejszego Sądu wniesiona została w dniu 28 czerwca 2024 roku. Skarga zatem podlega rozpoznaniu a przystępując do oceny jej zasadności wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Podkreślić należy przy tym, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu, sąd ogranicza się wyłącznie do kontroli, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność działań organu załatwiających zgłoszone żądanie. Oznacza to, że sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność działania, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie istnieje obowiązek organu podjęcia działania i czy zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność. Sąd orzeka jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie rozstrzyga natomiast kwestii merytorycznych i nie określa w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym. Z kolei w myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W ocenie Sądu, skarga [...] w L. "[...]" S. A. w likwidacji z siedzibą w L. na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przy tym podkreślić, że skarga jest dopuszczalna. Skarga ta dotyczy bowiem bezczynności Przewodniczącego KRRiT w zakresie realizacji ciążącego na nim, na mocy art. 8 ust. 3 u.o.a., obowiązku przekazania zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2. Zdaniem Sądu obowiązek ten mieści się bowiem w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ratio legis uregulowania prawnego z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, jest związane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz z potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś (red.). Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 69 – 70). Tym samym mają oni zapewnioną ochronę na drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mogą bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego takie akty i czynności organu administracji publicznej, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 146 p.p.s.a.). Działania administracji, do których odnosi się omawiany przepis zostały scharakteryzowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014/1/2), co pozwala przyjąć, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.:
a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a.;
b) są podejmowane w sprawach indywidualnych;
c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych;
d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07, z 3 września 2013 r. I OPS 2/13).
Nadto akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. każdorazowo musi odnosić się do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który jednocześnie określa uprawnienia lub obowiązek (A. Kabat, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 23. i s. 25).
I, w realiach niniejszej sprawy, niewątpliwie zachodzą wszystkie przesłanki pozwalające zakwalifikować przekazanie przez Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, ustalonego uprzednio przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a.
Po pierwsze, sam ten obowiązek ma wprost źródło w przepisie prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym: "Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2.". Oczywistym jest tym samym, że przekazanie wspomnianych środków jednostce publicznej radiofonii i telewizji jest opartą na przepisie ustawowym czynnością przybierającą w tym konkretnym przypadku postać przelewu na stosowny rachunek bankowy tejże jednostki. Niewątpliwie Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, realizując ciążący na nim, na mocy art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązek, działa przy tym w sferze publicznoprawnej, skoro to za jego pośrednictwem państwo realizuje swoje zadania a samo działanie Przewodniczącego KRRiT (lub zaniechanie działania) cechuje władczość wobec konkretnej jednostki radiofonii i telewizji. Podkreślenia wymaga, że władcze działanie to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną; adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Jak celnie przy tym zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 456/06, te trzy elementy nie zawsze muszą wystąpić łącznie. Wystarczający jest element jednostronności działania, od którego jest uzależnione korzystanie z uprawnienia, aby zakwalifikować akt lub czynność do aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. I w realiach niniejszej sprawy, niewątpliwie leżące po stronie [...] w L. "[...]" S. A. w likwidacji z siedzibą w L., uprawnienie do uzyskania zaliczkowo środków pochodzących z opłat abonamentowych, wprost wynika z przepisu prawa powszechnie obowiązującego a jego realizacja uzależniona jest od jednostronnego i władczego działania Przewodniczącego KRRiT.
W konsekwencji czynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji polegająca na przekazaniu, na podstawie art. 8 ust. 3 u.o.a., środków z opłat abonamentowych na rzecz Skarżącej, jako jednostce radiofonii i telewizji, na realizację przez nią misji publicznej, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. A zatem, skoro na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie także w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to tym samym Spółka uprawniona była do wniesienia skargi na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w postaci nieprzekazania jej środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej. Nie sposób tym samym zgodzić się z Organem, że dokonywana przez niego czynność, polegająca na przekazaniu środków na rzecz Spółki w wykonaniu uchwały KRRiT, nie dotyczy jakiegokolwiek uprawnienia po stronie Skarżącej, co miałoby uzasadniać niedopuszczalność zaskarżenia bezczynności Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w tym zakresie.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o odrzucenie skargi [...].
Jednocześnie, w ocenie Sądu, bezsprzecznie Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie przekazał Skarżącej środków z wpływów z opłat abonamentowych w 2024 roku w wysokości określonej w uchwale Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] września 2023 r nr [...]., podjętej na podstawie art. 8 ust. 2 u.o.a., na poziomie 1,35% wpływów, tj. nie więcej niż 8 385 000 złotych, w terminach i kwotach wynikających z harmonogramu z dnia 23 października 2023 r. Ewidentnie mamy do zatem do czynienia z bezczynnością Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w tym zakresie. Konstatacji powyższej nie podważają przy tym argumenty Przewodniczącego KRRiT, że sam art. 8 ustawy o opłatach abonamentowych nie stanowi o terminach wypłat, liczbie transz, w jakich miałyby następować wypłaty, czy wysokości wypłat w ramach poszczególnych transz, co miałoby podważać zasadność zarzutów skargi [...]. Oczywistym jest bowiem, że skoro w myśl przepisu art. 8 ust. 2 u.o.a., to Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ustala corocznie, nie później niż do dnia 30 września, sposób podziału wpływów z opłat abonamentowych między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, to brak jest podstaw do uregulowania tejże kwestii jeszcze dodatkowo w ustawie, gdyż zapis taki miałby ewidentnie charakter supefluum ustawowego. Natomiast okoliczność, że Przewodniczący KRRiT jest zobligowany, na mocy przepisu art. 8 ust. 3 u.o.a., przekazać zaliczkowo środki z opłat abonentowych jednostkom publicznej radiofonii i telewizji, w oparciu o sposób podziału wpływów z opłat abonamentowych ustalony nie bezpośrednio w samej ustawie, ale na mocy uprzedniej uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, wydanej w ramach realizowania przyznanej jej przez ustawodawcę kompetencji, w żadnej mierze nie może stanowić podstaw do podważania przez Przewodniczącego KRRiT, ciążącego na nim z mocy art. 8 ust. 3 u.o.a., obowiązku przekazania zaliczkowo środków z opłat abonentowych jednostkom publicznej radiofonii i telewizji, w terminach i kwotach, wynikających z odpowiedniej, przyjętej w oparciu o przepis art. 8 ust. 2 u.o.a., uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Irrelewantnymi dla konieczności wywiązania się przez Organ z powyższego obowiązku są przy tym jego rozważania, co do potencjalnych możliwości ustalenia dopuszczalnych terminów przekazywania środków z opłat abonamentowych na rzecz uprawnionych jednostek, przykładowo na dzień 31 grudnia 2024 r. za rok 2024, albo wręcz na początku roku 2025, skoro wobec [...] zarówno terminy, w których Przewodniczący KRRiT miał obowiązek środki te Skarżącej przekazać, jak i każdorazowo ich wysokość, zostały już ustalone na mocy uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] września 2023 r nr [...] oraz w przyjętego celem jej realizacji harmonogramu z dnia 23 października 2023 r. Zgodnie bowiem ze wspomnianym harmonogramem przekazywania w 2024 roku wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT do [...] (w zakresie objętym skargą) winna zostać przekazana kwota 513 000 złotych do dnia 11 stycznia 2024 r., kwota 513 000 złotych do dnia 22 stycznia 2024 r., kwota 1 114 500 złotych do dnia 12 lutego 2024 roku, kwota 1 114 500 złotych od dnia 21 lutego 2024 r., kwota 256 500 złotych do dnia 11 marca 2024 r., kwota 256 500 złotych do dnia 21 marca 2024 r., kwota 256 500 złotych do dnia 11 kwietnia 2024 r., kwota 256 500 złotych do dnia 22 kwietnia 2024 r., kwota 256 500 złotych do dnia 13 maja 2024 r. i kwota 256 500 złotych do dnia 22 maja 2024 r.
Tymczasem, w świetle argumentacji zarówno Skarżącej, jak i Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, jasno wynika, że nie zrealizował on w ogóle ciążącego na nim obowiązku przekazania tychże środków w wyznaczonych terminach i w określonej w harmonogramie wysokości, pomimo, że w świetle dyspozycji art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ten ma kategoryczny charakter, z uwagi na użycie w zacytowanym przepisie określenia: "przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji". Oznacza to, że przekazanie tych środków w żadnej mierze nie zostało pozostawione uznaniu Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W konsekwencji nie jest on uprawniony do oceny zasadności przekazania w formie zaliczkowej wspomnianych środków na realizację misji publicznej przez jednostki radiofonii i telewizji poprzez pryzmat jakichkolwiek pozaustawowych kryteriów. A więc w dacie, w której, zgodnie z przyjętą przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych uchwałą, środki te mają konkretnej jednostce radiofonii i telewizji zostać przekazane, to z datą tą aktualizuje się po stronie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji konieczność przekazania wspomnianych środków a po stronie danej jednostki radiofonii i telewizji prawo do żądania realizacji przez ten organ ciążącego na nim obowiązku.
Skoro w niniejszej sprawie Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie przekazał Skarżącej środków w ustalonych w harmonogramie z dnia 23 października 2023 r. terminach i wysokości, to dopuścił się tym samym bezczynności w tym zakresie. Oczywistej bezczynności Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w zakresie realizacji obowiązku przekazania Skarżącej należnych jej środków, nie podważa przy tym argumentacja Organu, w myśl której w niniejszej sprawie osią sporu nie jest okoliczność samego braku przekazania Spółce wspomnianych środków a wyłącznie wybrany przez Przewodniczącego KRRiT sposób wypłaty tychże środków w drodze złożenia stosownego wniosku do właściwego sądu rejonowego o zezwolenie na złożenie ich do depozytu sądowego. Otóż w myśl art. 467 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1061, dalej tez w skrócie jako "k.c.") poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego:
1) jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela;
2) jeżeli wierzyciel nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych ani przedstawiciela uprawnionego do przyjęcia świadczenia;
3) jeżeli powstał spór, kto jest wierzycielem;
4) jeżeli z powodu innych okoliczności dotyczących osoby wierzyciela świadczenie nie może być spełnione.
Z kolei zgodnie z art. 636 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1568, dalej też jako "k.p.c.") do depozytu sądowego składa się podlegające zabezpieczeniu pieniądze, papiery wartościowe, imienne książeczki oszczędnościowe lub inne dokumenty potwierdzające zawarcie umowy rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego albo rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej, a także kosztowności, w tym złote monety oraz kruszce szlachetne i wyroby z tych kruszców. Kosztowności mogą być również oddane na przechowanie dozorcy.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że żaden przepis szczególny nie uprawnia Przewodniczącego KRRiT do przekazania do depozytu sądowego należnych jednostce radiofonii i telewizji środków, przeznaczonych na realizację przez nią misji publicznej. Nie może takiej podstawy prawnej dla działania Organu stanowić także przepis art. 467 k.c. w związku z art. 636 § 5 k.p.c., gdyż przepisy te znajdują zastosowanie na gruncie stosunków regulowanych w samym k.c. i k.p.c. W myśl natomiast art. 1 k.c.: "Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi" a zgodnie z art. 1 k.p.c.: "Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne)". Tymczasem, jak już wyżej wskazano, ciążący na Przewodniczącym KRRiT, na mocy art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązek, ma charakter publicznoprawny a nie cywilnoprawny. Zatem składanie przez Przewodniczącego KRRiT w drodze cywilnoprawnej wniosków do sądu rejonowego o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego środków, które miał obowiązek, na mocy uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] września 2023 r nr [...] oraz harmonogramu z dnia 23 października 2023 r., przekazać Skarżącej, nie stanowi bynajmniej jednej z dopuszczanych form działania Organu na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, lecz świadome niewypełnienie statuowanego w powyższym przepisie nakazu skierowanego do Przewodniczącego KRRiT podjęcia określonej czynności. Zdaniem Sądu, abstrahując od jednoznacznie sformułowanego w art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, nałożonego na Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji obowiązku przekazania zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2, co w istocie wyklucza konieczność odwoływania się, przy dokonywaniu wykładni art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, do innych reguł niż językowa, to niewątpliwe również wykładnia celowościowa tego przepisu jasno prowadzi do konkluzji o pozostawaniu w realiach niniejszej sprawy przez Organ w bezczynności. Otóż niewątpliwie korelatem sformułowania: "Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki ..." jest otrzymanie tychże środków przez uprawnione do tego jednostki publicznej radiofonii i telewizji, co oznacza, że realnie mogą nimi dysponować, celem wywiązania się z nałożonego z kolei na nie, na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji obowiązku realizowania misji publicznej, poprzez oferowanie, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowanych programów i innych usług w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujących się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Tym samym, nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że w niniejszej sprawie Przewodniczący KRRiT nie wykonał, w nałożonym na niego terminie, obowiązku przekazania Skarżącej należnych jej środków, w drodze odpowiedniego przelewu z rachunku KRRiT na rachunek bankowy [...], mających umożliwić Skarżącej realizowanie misji publicznej.
Wbrew stanowisku Organu uzasadnieniem dla niewykonania przez niego tegoż obowiązku nie może być powoływanie się na okoliczność, że Skarżąca znajduje się w stanie likwidacji, co miałoby oznaczać, zdaniem Przewodniczącego KRRiT, iż jej działalność nie jest już nakierowana na realizację misji publicznej. Otóż, po pierwsze, samo otwarcie likwidacji spółki akcyjnej nie powoduje żadnych skutków w zakresie jej bytu prawnego, poza kwestią przejęcia prowadzenia jej spraw i reprezentacji przez likwidatorów. Istotnym jest przy tym, że w niniejszej sprawie postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w L. z dnia [...] lutego 2024 roku wykreślono w Krajowym Rejestrze Sądowym w Dziale 1 Rubryce 1 firmę, pod którą Spółka działała w postaci: "[...] w L. "[...]" S. A." i wpisano w tym miejscu: "[...] w L. "[...]" S. A. w likwidacji". Wspomnianym postanowieniem Sądu Rejonowego wykreślono przy tym wpis w zakresie danych osób wchodzących w skład zarządu Skarżącej oraz jej prokurenta i wpisano dane likwidatora. Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 6942 k.p.c. w sprawach rejestrowych wyłącznie właściwy jest sąd rejonowy (sąd gospodarczy) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub wpisaną w rejestrze siedzibę podmiotu, którego sprawa dotyczy (sąd rejestrowy). Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest władnym do oceny kwestii prawidłowości otwarcia likwidacji Skarżącej a zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 685, dalej też w skrócie jako "ustawa o KRS") domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Zatem skoro do Krajowego Rejestru Sądowego wpisano likwidację Skarżącej, to także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązuje domniemanie prawidłowości tegoż wpisu.
Po drugie, Przewodniczący KRRiT nie może uzależnić zrealizowania, obciążającego go na mocy art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązku przekazania jednostce publicznej radiofonii i telewizji należnych jej środków, na realizację przez nią misji publicznej, od jakiejkolwiek swojej oceny w zakresie wywiązywania się przez jednostkę publicznej radiofonii i telewizji z nałożonego na nią na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji obowiązku. Ustawa o radiofonii i telewizji wprowadziła bowiem w tym zakresie odpowiedni tryb. I tak zgodnie z art. 31b ustawy o radiofonii i telewizji jednostki publicznej radiofonii i telewizji są obowiązane do sporządzenia i złożenia Krajowej Radzie oraz udostępnienia na swoich stronach internetowych, w terminie do dnia 30 kwietnia danego roku kalendarzowego, sprawozdania za poprzedni rok kalendarzowy z realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1, zawierającego:
1) informację o realizacji określonych w przepisach prawa oraz karcie powinności zadań wynikających z misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1;
2) informację o wysokości i sposobie wykorzystania środków pochodzących z poszczególnych źródeł, o których mowa w art. 31 ust. 1 i 2;
3) informację o sposobie realizacji zasad, o których mowa w art. 31a ust. 1;
4) informację o całkowitym koszcie realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1, ze wskazaniem kosztów realizacji poszczególnych zadań oraz informację o dochodzie z pozostałej działalności;
5) wyliczenie kosztu netto realizacji misji publicznej zgodnie w art. 31 ust. 6 oraz nadwyżek, o których mowa w art. 31 ust. 7 lub 8, jeżeli powstały;
6) propozycję przeznaczenia nadwyżki, o której mowa w art. 31 ust. 7, jeżeli powstała.
Krajowa Rada na podstawie oceny sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, podejmuje do dnia 30 czerwca każdego roku kalendarzowego uchwałę o jego przyjęciu albo o odmowie jego przyjęcia. Uchwały są udostępniane na stronie internetowej Krajowej Rady (ust. 2).
Podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 2, Krajowa Rada może określić zalecenia dotyczące sposobu realizacji przedsięwzięć określonych w karcie powinności oraz planie, o którym mowa w art. 21c ust. 1, w kolejnym roku kalendarzowym oraz może polecić podjęcie określonych działań naprawczych, wskazując termin na realizację zaleceń lub działań naprawczych (ust. 3).
Jednostka publicznej radiofonii i telewizji, której dotyczą zalecenia lub działania naprawcze, o których mowa w ust. 3, jest obowiązana do zawarcia w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, za kolejny rok kalendarzowy informacji o sposobie ich wykonania (ust. 4).
Przewodniczący KRRiT nie miał zatem podstaw prawnych dla odstąpienia od wykonania statuowanego w art. 8 ust. 3 u.o.a. obowiązku, z uwagi na własną opinię odnośnie kwestii wywiązywania się przez Skarżącą, bądź też nie, z obowiązku realizowania przez nią misji publicznej. Wbrew argumentacji przedstawionej przez Przewodniczącego KRRiT w odpowiedzi na skargę, irrelewantnym dla przypisania mu bezczynności w zakresie wykonania obowiązku przekazania [...] środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, jest także podjęcie przez KRRiT uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 roku w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 23 października 2023 r, ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] września 2023 r. oraz uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w sprawie w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku. Żaden bowiem przepis ustawy o opłatach abonamentowych, jak i ustawy o radiofonii i telewizji, nie statuuje po stronie Krajowej Rady uprawnienia do modyfikacji sposobu podziału wpływów z abonamentu między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w danym roku kalendarzowym, ustalonego już uprzednio przez KRRiT, w oparciu o upoważnienie ustawowe ujęte w art. 8 ust. 2 u.o.a., w roku poprzedzającym (nie później niż do dnia 30 września). Podstawy takiej nie stanowi bynajmniej przywołany przez Organ w odpowiedzi na skargę art. 9 ust. 1 u.r.t., zgodnie z którym to przepisem na podstawie ustaw i w celu ich wykonania Krajowa Rada wydaje rozporządzenia i uchwały. Oczywistym jest bowiem, że przepis ten nie może per se stanowić podstawy do wydania przez Krajową Radę rozstrzygnięcia w formie bądź rozporządzenia bądź uchwały, skoro są one podejmowane przez KRRiT zawsze: "na podstawie ustaw i w celu ich wykonania". Czyli muszą każdorazowo mieć podstawę materialnoprawną wynikającą z przepisu rangi ustawowej. Nie zmienia tego przywołanie przez Organ (nota bene bez podania źródła) fragmentu z Komentarza do Ustawy o radiofonii i telewizji, autorstwa Elżbiety Czarny-Drożdżejko (LexisNexis 2014) o treści: "... przepis art. 9 ust. 1 u.r.t. wprowadza uprawnienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do udziału w procesie stanowienia prawa oraz jego stosowania. Uprawnienia przewidziane w art. 9 ust. 1 i ust. 3 u.r.t. korespondują z art. 213 ust. 2 (a tym samym z art. 2 i art. 7) Konstytucji RP". Fragment ten, zakreślając w pewnej perspektywie rolę KRRiT, w żaden sposób nie wskazuje jednakże na możliwość podejmowania przez tenże organ dowolnych rozstrzygnięć, wyłącznie w oparciu o dyspozycję art. 9 ust. 1 u.r.t. Wręcz przeciwnie, w dalszej części komentarza (której Organ już nie powołuje), Elżbieta Czarny-Drożdżejko zaznacza, że: "Kompetencja oznaczonego działania organu władzy publicznej (np. wydawania, zmiany lub cofania decyzji administracyjnej, formułowania nakazów lub zakazów) musi wyraźnie wynikać z ustawy. Kompetencji takiej nie można domniemywać, jeżeli normy prawne nie przewidują jednoznacznie określonego uprawnienia organu państwowego do podejmowania oznaczonego działania. Pogląd ten stanowi logiczną konsekwencję obowiązywania fundamentalnej w państwie prawnym konstytucyjnej zasady legalizmu". Nie można tym samym zgodzić się z Przewodniczącym KRRiT, że skoro ustawa o opłatach abonamentowych pozostawiła w gestii Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji uprawnienie do corocznego ustalania sposobu podziału wpływów z opłat pomiędzy jednostki publicznej radiofonii i telewizji, to przesunięcie terminów wypłat wpływów z opłat abonamentowych jest de facto ustaleniem sposobu podziału tych wpływów w rozumieniu art. 8 ust. 1-3 u.o.a. Ustawa o opłatach abonamentowych jasno zakreśliła w art. 8 ust. 2 kompetencję KRRiT do ustalenia corocznie, nie później niż do dnia 30 września, sposobu podziału wpływów z abonamentu między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, nie przewidując przy tym żadnych dodatkowych uprawnień dla KRRiT w zakresie ewentualnej modyfikacji sposobu podziału tychże środków. Na marginesie zaznaczyć należy, że dopuszczalności takiego działania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, nie sposób dopatrzeć się także w oparciu o przesłanki wykładni celowościowej przepisu art. 8 u.o.a., skoro wprost przewiduje on, że ustalenie przez KRRiT sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych między jednostki publicznej radiofonii i telewizji, następuje z obligatoryjnym przeprowadzeniem analizy planu programowo-finansowego, o którym mowa w art. 21c ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, oraz sprawozdania, o którym mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, za poprzedni rok kalendarzowy i analizy określonych w nich kosztów. Zatem podjęcie przez KRRiT uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 roku w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 23 października 2023 r, ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] września 2023 r. oraz uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku, miało miejsce w istocie bez podstawy prawnej, co narusza wprost statuowany w art. 6 k.p.a. i mający walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa. W konsekwencji na zasadność stwierdzenia przez Sąd bezczynności Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w przedmiocie przekazania Skarżącej środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, nie rzutuje argumentacja Przewodniczącego KRRiT, odnosząca się do kwestii wykonania przez niego uchwał KRRiT z dnia [...] stycznia i z dnia [...] lutego 2024 r. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że zagadnienie współdziałania samej KRRiT i jej Przewodniczącego, zostało przy tym celnie scharakteryzowane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2022 roku sygn. akt VI SAB/Wa 201/21, który to pogląd Sąd w pełni podziela. W ocenie Sądu nie jest więc możliwe przyjęcie takiej interpretacji, zgodnie z którą, nie można przypisać Przewodniczącemu KRRiT bezczynności w niniejszej sprawie, z uwagi na wykonywanie przez niego uchwał KRRiT z dnia [...] stycznia i z dnia [...] lutego 2024 r., wydanych bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego, w sytuacji, w której Skarżąca nie może jednocześnie zaskarżyć tychże uchwał KRRiT do sądu administracyjnego, jako aktów prawa wewnętrznego Krajowej Rady. Prowadziłoby to bowiem do konsekwencji niemożliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym, gdyż oznaczałoby, że żaden organ nie odpowiada za zaniechanie realizacji przez Przewodniczącego KRRiT nałożonych na niego ustawowych obowiązków. Z jednej bowiem strony Przewodniczący KRRiT mógłby usprawiedliwiać się brakiem możliwości przekazania Skarżącej należnych jej środków z uwagi na treść uchwały KRRiT wydanej z naruszeniem prawa, która to uchwała z kolei wyłączona jest spod kontroli sądu administracyjnego. Z punktu widzenia zasad legalizmu czy też z punktu widzenia zaufania do państwa prawa byłoby to rozwiązanie proceduralne niemożliwe do zaakceptowania. Należy ponadto zaznaczyć, że w myśl art. 10 ust. 1 u.r.t. to właśnie Przewodniczący Krajowej Rady kieruje jej pracami, reprezentuje Krajową Radę oraz wykonuje zadania określone w ustawie. I w realiach niniejszej sprawy z zapisu protokołu posiedzenia KRRiT w dniu [...] stycznia 2024 roku wynika, że to Przewodniczący KRRiT, zajmując stanowisko w kwestii likwidacji spółek, uznał, iż: "istnieje konieczność podjęcia uchwały KRRiT w sprawie zakończenia dokonywania wypłat z wpływów abonamentowych ustalonych w ramach uchwały KRRiT z dnia [...] września 2023 roku nr [...]", przy czym finalnie, wskutek dalszych prac, Przewodniczący KRRiT poddał pod głosowanie wniosek o podjęcie uchwały w sprawie przesunięcia terminów realizowania harmonogramu przekazywania w 2024 roku wpływów z opłat abonamentowych ustalonego na podstawie uchwały KRRiT z dnia [...] września 2023 roku nr [...]. Z kolei na posiedzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w dniu [...] lutego 2024 roku Przewodniczący KRRiT poinformował, że: "w związku z licznymi opiniami podważającymi kompetencje i działania Krajowej Rady wyrażanymi po publikacji podjętej przez KRRiT uchwały przesuwającej termin wypłaty spółkom mediów publicznych środków abonamentowych przygotował projekt stanowiska, które przedstawił i poddał członkom KRRiT do rozważenia jego przyjęcia", o następującej treści: "W związku z wyrażanymi publicznie opiniami podważającymi kompetencje, legalizm działania czy wręcz kierującymi żądania finansowe wobec Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, na podstawie uchwały nr [...] przesuwającej termin wypłaty środków z wpływów z opłat abonamentowych, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wskazuje, że określanie terminów wypłaty środków pochodzących z wpływów z opłat abonamentowych ma charakter wyłącznie techniczny. Wypłata oparta jest na prognozach, które mogą, a nie muszą się zrealizować. Wynika ona wyłącznie z praktyki i zwyczaju, a nie ma oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Przepisy ustawy o radiofonii i telewizji nakładają na Krajową Radę Radiofonii i Telewizji obowiązek podjęcia uchwały co do sposobu (procentowego) podziału pomiędzy jednostki publicznej radiofonii i telewizji udziału we wpływach z opłat abonamentowych, nie wskazują zaś kiedy i w jakiej wysokości ma to nastąpić. W związku z powyższym, wszelkie wystąpienia z żądaniami nie mają podstawy prawnej, a dodatkowo pochodzą od osób nieuprawnionych".
Zatem jasnym jest, że postępowanie Przewodniczącego KRRiT w niniejszej sprawie miało na celu intencjonalne doprowadzenie do sytuacji, w której [...] nie otrzymało należnych mu środków, pochodzących z abonamentu i przeznaczonych na realizację misji publicznej, w wysokości określonej w uchwale Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] września 2023 r nr [...] w terminach i kwotach wynikających z przesłanego Skarżącej w ubiegłym roku harmonogramu z dnia 23 października 2023 r.
Stąd też, w ocenie Sądu, bezczynność Przewodniczącego KRRiT miała charakter rażący, gdyż ewidentnie świadome i niczym nieusprawiedliwione odstąpienie przez Organ od nałożonego na niego obowiązku, nie daje się w żadnej mierze pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność organu, w przypadku jej stwierdzenia, zobligowany jest między innymi do oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w myśl art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. I, dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Przewodniczącego KRRiT, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywistym (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12), jak również, że dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy; to przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (p. wyrok WSA w Łodzi z 25 lipca 2014 r. II SAB/Łd 64/14). Rażące naruszenie prawa musi posiadać przy tym dodatkowe cechy w stosunku do "normalnego" naruszenia prawa i wyraźnie odróżniać się wśród innych naruszeń prawa, stanowiąc przypadek wyjątkowy na ich tle. Jest to więc stan w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację, w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. I w realiach niniejszej sprawy stwierdzona bezczynność Organu w postaci celowego zaniechania wykonania przez Przewodniczącego KRRiT ciążącego na nim obowiązku przekazania Skarżącej należnych jej środków, ma taki właśnie kwalifikowany charakter. Jednocześnie taki charakter działania Organu, uzasadnia, w ocenie Sądu, wymierzenie mu, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny w wysokości w wysokości 50 000 złotych (punkt 4 sentencji wyroku). Jak przewiduje art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco – represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji (bądź czynności) w sprawie, przy czym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować swoich prawnych obowiązków (wyrok WSA w Warszawie z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt III SAB/Wa 258/16). Jak już wyżej podkreślono, sytuacja taka w ocenie Sądu zachodzi w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy, w tym chociażby treść zaproponowanego przez Przewodniczącego KRRiT na jej posiedzeniu w dniu 7 lutego 2024 roku stanowiska, w myśl którego wypłata środków pochodzących z wpływów z opłat abonamentowych wynika wyłącznie z praktyki i zwyczaju, a nie ma oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, co stoi wprost w sprzeczności z kategorycznymi nakazami sformułowanymi w art. 8 ust. 2 i 3 u.o.a., wskazują na dość czytelną w tej sprawie obawę, że Organ nadal nie będzie respektować swoich prawnych obowiązków, co uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci grzywny. Sąd nie stwierdził jednocześnie żadnych przyczyn usprawiedliwiających stwierdzony stan bezczynności. W tej sytuacji, uwzględniając, że Organ zaniechał wykonania swych obowiązków w sposób świadomy i zamierzony, wymierzona mu grzywna nie może mieć tylko i wyłącznie charakteru symbolicznego, uzasadniona jest bowiem obawa, że w sprawie Organ w dalszym ciągu może nie stosować się do statuowanych w art. 8 ust. 3 u.o.a. obowiązków. Biorąc zatem pod uwagę całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że wymierzona organowi grzywna w wysokości 50 000 zł jest adekwatna do rozmiaru naruszenia, zrealizuje cel zastosowania tej sankcji i przymusi Organ do zrealizowania jego prawnych obowiązków. W ocenie Sądu grzywna w wymierzonej wysokości spełni należycie funkcję represyjną, jak też będzie stanowiła wystarczający środek zapobiegający tego typu naruszeniom w przyszłości. Z tych wszystkich względów Sąd uznał za konieczne wymierzenie Przewodniczącemu KRRiT grzywny w kwocie znaczącej, choć nie w najwyższej wysokości, jak wnioskowała Strona, celem zdyscyplinowania do zaniechania dalszych naruszeń prawa. W interesie publicznym, z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa ważnym jest, aby organy władzy publicznej przestrzegały prawa. Organy administracji publicznej zgodnie z art. 6 k.p.a. mają bowiem obowiązek działać zgodnie z zasadą praworządności, czyli przestrzegać przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie działania Organu w sposób ewidentny utrudniają i bezprawnie wymuszają podejmowanie czynności przez Skarżącą niezwiązanych z istotą realizacji misji publicznej, ale ukierunkowanych na uzyskanie środków na nią. To utrudnienie zarazem uzasadnia, w ocenie Sądu, przyznanie od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz [...] sumy pieniężnej w wysokości 10 000 złotych (punkt 5 sentencji wyroku). Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na bezczynność, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Funkcją powyższego przepisu jest niewątpliwie zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, ponadto ma on kompensować, doznaną przez stronę postępowania krzywdę z powodu bezczynności organu. Przyznanie stronie sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W orzecznictwie podkreśla się także, że wybór środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (np. WSA w Poznaniu z 18 września 2019 r. IV SAB/Po 179/19, czy też wyroki NSA: z 30 listopada 2020, I OSK 1558/20, z 8 lutego 2017 r., I OSK 1314/16; z 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/16; z 11 lipca 2017 r., II OSK 879/17). Zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu - podobnie zresztą, jak i nałożenie na organ grzywny jest więc uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (p. wyroki NSA: z 15 lutego 2020, II OSK 1727/20, z 3 lutego 2017 r., II GSK 1695/16; z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17). O ile jednak grzywna pełni przede wszystkim funkcję represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą), o tyle w przypadku sumy pieniężnej, choć wskazane funkcje też zachowują pewne znaczenie, to na plan pierwszy wysuwa się funkcja kompensacyjna. Chodzi mianowicie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (straty, krzywdy, itp.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Uwzględniając powyższe, niewątpliwie, zdaniem Sądu, zasadnym jest przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10 000 złotych, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., ze względu na skutki, jakie dla prowadzonej przez nią działalności wywołała bezczynność Przewodniczącego KRRiT w zakresie przekazania Skarżącej należnych jej środków na realizację misji publicznej, i to zarówno w wymiarze indywidulanym, związanym z niepewnością po stronie [...] odnośnie zabezpieczenia finansowania prowadzonej działalności (w tym racjonalnego zaplanowania przychodów i wydatków), jak i w wymiarze społecznym, związanym z kolei z zagrożeniem realizacji przez Skarżącą misji publicznej, w tym oferowania odbiorcom programów w zakresie sportu, informacji, publicystyki, kultury, rozrywki oraz edukacji. W rezultacie Sąd uznał za zasadne zastosowanie w sprawie dodatkowej sankcji prawnej w postaci przyznania od Organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej.
Ponadto, mając na uwadze, że Przewodniczący KRRiT na dzień wydania wyroku przez Sąd, nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku przekazania Skarżącej środków w wyznaczonych terminach i w określonej w harmonogramie wysokości, koniecznym stało się zobowiązanie organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do przekazania w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na rzecz Skarżącej środków z wpływów abonamentowych w wysokości 4 794 000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi w sposób wskazany w puncie drugim sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł (punkt 6 sentencji wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz Skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które to koszty składają się wpis od skargi w wysokości 100 złotych, wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem Skarżącej w wysokości 480 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych.