VI SAB/Wa 65/19

VI SAB/Wa 65/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
608  Energetyka i atomistyka
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2020 r. sprawy ze skargi E. H. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie odmowy zawarcia przez przedsiębiorstwo energetyczne umowy o przyłączenie do sieci budynku mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
K. H. złożył do P. S.A. (dalej "operator systemu dystrybucyjnego" lub "przedsiębiorstwo energetyczne") wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci do nowo wybudowanego domu jednorodzinnego i zawarcie umowy o przyłączenie.
W związku z brakiem odpowiedzi ze strony operatora systemu dystrybucyjnego, siostra K. H., E. H. (dalej "skarżąca") złożyła wniosek do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej "Prezes URE" lub "organ") o wszczęcie postępowania w sprawie odmowy wydania warunków przyłączenia do sieci i zawarcia umowy.
Prezes URE ustalił, że w sprawie nie doszło do odmowy wydania warunków przyłączenia, wobec czego pismo skarżącej zostało uznane za skargę na działalność przedsiębiorstwa energetycznego. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r., znak [...], organ poinformował skarżącą o prawnych aspektach przyłączenia do sieci w szczególności o przesłance określonej w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 755 z późn. zm.), dalej "u.p.e.", tj. posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, budynku lub lokalu, istotnej z perspektywy obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie w trybie określonym w art. 7 ust. 1 u.p.e.
Skarżąca pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. wniosła skargę na pracownika organu z uwagi na "(...) świadome wprowadzanie (...) w błąd co do istniejącego prawa". Organ pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], odpowiedział na skargę.
Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżąca wezwała Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa. W związku wątpliwościami co do intencji skarżącej, organ wezwał ją do sprecyzowania pisma, informując o możliwości zgłoszenia żądania m.in. wszczęcia postępowania w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci. W odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżąca oświadczyła, że zgłasza żądanie dopuszczenia na prawach strony do postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek brata skarżącej, a już na pewno w charakterze zainteresowanego.
Organ pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. zawiadomił skarżącą, że nie została uznana za stronę postępowania w sprawie spornej wszczętej na wniosek jej brata, jak również nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu w charakterze zainteresowanego. W ocenie organu skarżąca nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu przedmiotowego sporu.
Skarżąca wezwała Prezesa URE pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. do usunięcia naruszenia prawa i zażądała wydania postanowienia w sprawie pism z dnia [...] października 2018 r. oraz z dnia [...] czerwca 2019 r. W odpowiedzi organ wskazał, że nie stwierdza bezczynności lub przewlekłości, jak również nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie żądania skarżącej.
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa URE. W skardze zarzuciła Prezesowi URE naruszenie:
- art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 8 ust. 1 u.p.e. poprzez brak wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu na zgłoszony wniosek o pomoc,
- art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 u.p.e. poprzez brak wykorzystania środków prawnych na informację o braku wydania odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci brata skarżącej,
- art. 6 i art. 7 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez brak uznania pozostałych właścicieli nieruchomości za strony lub zainteresowanych w toczącym się postępowaniu administracyjnym, skoro zapisy w umowie o przyłączenie i dokumenty własności dotyczą ich praw i obowiązków jako właścicieli,
- art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez stronniczość wobec operatora systemu dystrybucyjnego, stosując omijanie i brak wykorzystywania swoich praw i obowiązków wynikających z art. 3, art. 16, art. 23 ust. 2 pkt 2, pkt 3a, pkt 5, pkt 15, pkt 20 lit. c oraz art. 28 ust. 1 u.p.e.,
- art. 7 k.p.a. poprzez świadome działanie na niekorzyść właścicieli nieruchomości,
- art. 7 k.p.a. poprzez brak gwarancji pewności prawa z art. 2 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak legitymacji skarżącej we wniesieniu skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Prezes URE wniósł także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, a mianowicie pisma skarżącej z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz pisma Prezesa URE z dnia [...] stycznia 2019 r., na okoliczność wniesienia przez skarżącą skargi w rozumieniu art. 227 k.p.a., a także pisma brata skarżącej z dnia [...] marca 2019 r., na okoliczność wniesienia do Prezesa URE wniosku o rozstrzygnięcia sprawy spornej wymienionej w art. 8 ust. 1 u.p.e.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w rozpoznawanej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność i przewlekłość organu w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku czy też woli strony. Zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny rozpoznawanej sprawy nie budził wątpliwości Sądu, zatem nie było podstaw do skierowania tej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu jawnym.
Odnosząc się natomiast do kwestii zagadnienia bezczynności organu administracji publicznej, to stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Terminy załatwienia sprawy określa art. 35 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Natomiast o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, o czym stanowi art. 36 § 1 k.p.a.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu administracji publicznej, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012, s. 92).
Następnie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.e., przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci lub przyłączenia w pierwszej kolejności instalacji odnawialnego źródła energii, jest obowiązane niezwłocznie pisemnie powiadomić o odmowie Prezesa URE i zainteresowany podmiot, podając przyczyny odmowy. Podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci, któremu przedsiębiorstwo energetyczne odmówiło zawarcia umowy, może zwrócić się do Prezesa URE z wnioskiem o rozstrzygnięcie powstałego sporu w drodze decyzji administracyjnej, stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.e.
W rozpoznawanej sprawie, wniosek o wydanie warunków przyłączenia budynku mieszkalnego oraz o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci złożył brat skarżącej – K. H.. Operator systemu dystrybucyjnego nie odmówił wydania warunków przyłączenia do sieci ani zawarcia umowy, ponieważ złożony wniosek jest jeszcze na etapie procedowania. Tym samym, nie została spełniona przesłanka z art. 8 ust. 1 u.p.e., aby Prezes URE mógł podjąć odpowiednie działania w tym zakresie, a co za tym idzie nie ma podstaw do stwierdzenia, że nie załatwił sprawy w terminie i dopuścił się bezczynności. Ponadto, podkreślenia wymaga fakt, że pismom składanym przez skarżącą, Prezes URE zawsze nadawał odpowiedni bieg oraz udzielał na nie konkretnych odpowiedzi z pouczeniem skarżącej o obowiązujących przepisach prawa, a także możliwości wniesienia wniosku o rozstrzygnięcie sprawy spornej. W odpowiedzi skarżąca najpierw wniosła skargę na pracownika organu, a następnie żądała dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu, wszczętym na wniosek jej brata, w charakterze strony albo zainteresowanego. Na każde pismo skarżąca otrzymała odpowiedź ze strony organu.
Sąd podziela opinię Prezesa URE, że stanowisko skarżącej jest sprzeczne, ponieważ po wezwaniu jej do sprecyzowania swoich intencji, zażądała dopuszczenia jej do postępowania wszczętego na wniosek jej brata, po czym zarzuca organowi bezczynność w sprawie rozstrzygnięcia sprawy spornej, którego rozpatrzenia skarżąca nie żądała. Biorąc pod uwagę, że bezczynność organu administracji publicznej odnosi się do niezałatwienia sprawy administracyjnej, rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej albo załatwianej milcząco, w terminie określonym przepisami prawa, a intencją skarżącej nie było wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej, nie może teraz stawiać organowi zarzutu pozostawania w bezczynności.
Odnosząc się zatem do zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, Prezes URE nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) i zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Organ nie naruszył również przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 8 ust. 1 u.p.e., ponieważ jak zostało już wskazane, przedsiębiorstwo energetyczne nie odmówiło zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, co za tym idzie nie powstał spór, o którym mowa w tym przepisie, by Prezes URE mógł rozstrzygnąć go w drodze decyzji administracyjnej. Co więcej, nawet intencją skarżącej nie było wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy spornej. Tym samym, Prezes URE nie naruszył zakresu nałożonych na niego ustawą zadań, przewidzianych w art. 23 ust. 2 u.p.e.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.