VI SAB/Wa 39/08

VI SAB/Wa 39/08 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6229 Inne o symbolu podstawowym 622
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 & 1 pkt.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. w przedmiocie bezczynności Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie skargi na działalność zakładu ubezpieczeń postanowił : odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 kwietnia 2007 r. K. K., skarżący w niniejszej sprawie, złożył do Komisji Nadzoru Finansowego - zwanej dalej "organem nadzoru" i KNF, skargę na działalność zakładu ubezpieczeń – T.
S.A., zwane dalej zakładem ubezpieczeń, w której powołując się na art. 209 ust.1 pkt 1 oraz art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o działalności ubezpieczeniowej", wniósł o wydanie przez organ, zalecenia zakładowi ubezpieczeń w sprawie zapewnienia uprawnionym dostępu do akt ich dotyczących, a w szczególności niezwłocznego udostępnienia mu akt oraz nałożenia na zakład ubezpieczeń kar.
Na podstawie art. 207 ust. 1 uodu organ nadzoru pismem z dnia 23 maja 2007 r. (znak: [...]) zwrócił się do T. S.A. o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w piśmie Skarżącego.
Pismem z dnia 22 maja 2007 r. Skarżący podniósł dodatkowe zarzuty wobec działalności zakładu ubezpieczeń oraz podtrzymał ww. wnioski zawarte w piśmie z dnia 4 kwietnia 2007 r.
Organ nadzoru pismem z dnia 6 czerwca 2007 r. zwrócił się do ww. zakładu ubezpieczeń o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w ww. piśmie skarżącego z dnia 22 maja 2007 roku.
Pismem z dnia 14 czerwca 2007 r. zakład ubezpieczeń ustosunkował się do zarzutów skarżącego oraz poinformował o sposobie zakończenia zaistniałego sporu, a pismem z dnia 10 lipca 2007 r. ustosunkował się do zarzutów zawartych w piśmie skarżącego z dnia 22 maja 2007 r.
Na podstawie wyjaśnień oraz informacji złożonych przez zakład ubezpieczeń organ nadzoru pismem z dnia 11 września 2007 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na złożoną przez niego skargę.
Pismem z dnia 19 września 2007 r. strona skarżąca podtrzymała ww. wnioski zawarte w piśmie z dnia 4 kwietnia 2007 r. oraz wniosła o wydanie w tym zakresie "stosownego orzeczenia", stwierdzając, iż w jej ocenie w sprawie mają zastosowanie przepisy kpa,
które obligują organ do wydania orzeczenia, a pismo Komisji z dnia 11 września 2007 r. niespełnia przesłanek do uznania go za decyzję bądź postanowienie.
W odpowiedzi na powyższe pismo, organ nadzoru pismem z dnia 28 września 2007 r., poinformował skarżącego, iż postępowania wyjaśniające wszczynane przez organ
nadzoru na podstawie skarg osób ubezpieczających/ubezpieczonych nie mają charakteru postępowań administracyjnych, w związku z czym do rzeczonych postępowań nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zaś odpowiedzi udzielane przez organ nadzoru skarżącym mają charakter informacyjny i nie są decyzjami administracyjnymi bądź postanowieniami wydawanymi prze KNF.
Pismem z dnia 23 października 2007 r. strona skarżąca wniosła do Prezesa Rady Ministrów zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wnosząc m.in. o wyznaczenie Komisji Nadzoru Finansowego konkretnego terminu na załatwienie sprawy w przedmiocie wszczęcia postępowania w trybie nadzoru oraz zastosowania środków nadzorczych.
W dniu 25 lutego 2008 r. skarżący za pośrednictwem KNF złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu nadzoru. W uzasadnieniu wskazał, iż pismem z dnia 4 kwietnia 2007 r. wnioskował o wszczęcie postępowania administracyjnego i zastosowanie środków nadzorczych jakie przysługują KNF na podstawie ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Zarzucił organowi, iż pomimo upływu ośmiu miesięcy od złożenia jego skargi nie wydał w sprawie decyzji.
Przy piśmie z dnia 26 marca 2008 r. Komisja Nadzoru przesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą skargę wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga podlega odrzuceniu.
Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej, lecz tylko w zakresie określonym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.) Zakres kontroli sądowej sprecyzowany został w art. 3 i 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na:
decyzje administracyjne;
postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 i 4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).
W sprawie niniejszej skarga dotyczy bezczynności organu – Komisji Nadzoru Finansowego, w zakresie wszczęcia postępowania administracyjnego i zastosowania środków nadzorczych, w stosunku do zakładu ubezpieczeń na podstawie cytowanej wyżej ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Sąd administracyjny jest jednak, jak wyżej wskazano właściwy do orzekania w
sprawach skarg na bezczynność organu, ale tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 1 pkt 1-4, 4a p.p.s.a. Z powołanego przepisu wynika, iż właściwość sądu administracyjnego w powyższym zakresie dotyczy niepodejmowania przez organy nakazanych prawem aktów
lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przedmiotem sądowej kontroli jest brak określonego aktu lub czynności organu, w sytuacji, kiedy organ miał obowiązek podjąć działanie w takiej właśnie formie i w określonym przez prawo terminie. Taki stan rzeczy w sprawie nie zachodzi.
Skarżący domaga się bowiem w istocie wydania przez Komisję Nadzoru Finansowego, po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego, decyzji w trybie art. 212 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, tzn. zastosowania przewidzianych tym przepisem,
przysługujących organowi środków nadzorczych w stosunku do zakładu ubezpieczeniowego. W ocenie skarżącego złożona przez niego skarga na działalność zakładu ubezpieczeniowego skutkować powinna wszczęciem przez organ nadzoru - KNF stosownego postępowania administracyjnego, które zakończyć się winno, w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów prawa, wydaniem decyzji administracyjnej o ukaraniu zakładu. Tym samym organ nie wydając powyższej decyzji pozostaje w ocenie skarżącego w bezczynności.
Zdaniem Sądu stanowisko powyższe nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym.
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej określa m.in. zasady sprawowania nadzoru ubezpieczeniowego (art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z art. 202 ustawy organ nadzoru (KNF) sprawuje nadzór nad zakładami ubezpieczeń wykonującymi działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do zadań organu nadzoru należy w szczególności ochrona interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów
ubezpieczenia, przez zapobieganie sytuacji, w której zakład ubezpieczeń nie będzie w stanie wypłacać tym osobom należnego świadczenia. Artykuł 207 stanowi, iż organ nadzoru może żądać od zakładu ubezpieczeń informacji i wyjaśnień dotyczących działalności zakładu ubezpieczeń i jego gospodarki finansowej, w zakresie niezbędnym dla
wykonywania zadań z zakresu nadzoru. Zgodnie zaś z artykułem 209 ustawy organ
nadzoru może wydawać zalecenia w stosunku do zakładu ubezpieczeń w celu min.: zapewnienia zgodności działalności zakładu ubezpieczeń z przepisami prawa, statutu lub planem działalności czy też zapobieżenia naruszaniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia. W przypadku zaś gdy zakład ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie zaleceń, o których mowa powyżej, organ nadzoru może, w drodze decyzji, zobowiązać zakład ubezpieczeń do wykonania tych zaleceń. Artykuł 212 powołanej ustawy określa, że jeżeli zakład
ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie decyzji, o której mowa w art. 209, lub wykonuje działalność z naruszeniem przepisów prawa, statutu, zawartych umów ubezpieczenia lub planu działalności lub nie udziela informacji lub wyjaśnień, organ nadzoru może, w drodze decyzji zastosować jeden z przewidzianych w tym artykule środków dyscyplinujących.
Tak sformułowane zapisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej jednoznacznie określają tryb realizowanej przez KNF jako organ nadzoru, kontroli nad instytucjami
ubezpieczeniowymi. Czynności kontrolne w tym przypadku mają charakter nadzorczy, zaś podstawą ich przeprowadzenia są stosowne zapisy ustawowe. Celem kontroli jest zbadanie legalności oraz prawidłowości działania jednostki kontrolowanej, w tym przypadku zakładu ubezpieczeń, zaś jej wyniki mogą być podstawą do wszczęcia działań zmierzających do zapewnienia właściwego, zgodnego z zapisami ustawowymi, funkcjonowania zakładu ubezpieczeń. Działania takie Komisja Nadzoru Finansowego realizuje z urzędu, zaś przyczyną ich podjęcia jest ustawowy obowiązek sprawowania nadzoru, a nie wniosek osoby zainteresowanej w skontrolowaniu działań zakładu ubezpieczeń.
W takiej sytuacji ewentualne pisma i skargi wnoszone przez ubezpieczonych dotyczące nieprawidłowości w działalności zakładów ubezpieczeniowych mogą być przez organ nadzoru traktowane jedynie jako źródło informacji. KNF po przeanalizowaniu zawartych w nim danych może, jeżeli uzna informacje za wiarygodne, wszcząć postępowanie administracyjne w stosunku do zakładu ubezpieczeń. Wszczęcie jednak postępowania administracyjnego zawsze będzie traktowane jako autonomiczna decyzja organu nadzoru, zaś samo postępowanie i zapadłe w jego trakcie rozstrzygnięcia będą konsekwencją realizowania ustawowo nałożonych na organ obowiązków.
Reasumując stwierdzić należy, iż skarga ubezpieczonego na działalność zakładu ubezpieczeń nie rodzi po stronie Komisji Nadzoru Finansowego obowiązku wszczęcia postępowania administracyjnego oraz w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości,
wydania stosownej decyzji o ukaraniu zakładu ubezpieczeń, w trybie art. 212 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Organ poddając ocenie argumentację zawartą w piśmie, podejmuje czynności wyjaśniające w stosunku do zakładu ubezpieczeń, które nie muszą się jednak zakończyć wszczęciem postępowania administracyjnego i wydaniem decyzji w oparciu o powołaną powyżej ustawę.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż w związku ze złożeniem przez skarżącego skargi na działalność zakładu ubezpieczeń, po stronie organu nie istniał obowiązek prawny podjęcia postępowania administracyjnego i wydania aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4, 4a p.p.s.a.
Przedmiotowa skarga nie jest zatem skargą na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i jako taka nie jest objęta właściwością rzeczową sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do powołanego przepisu orzekł, jak w postanowieniu.