VI SAB/Wa 24/05

VI SAB/Wa 24/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący/
Olga Żurawska-Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
I OSK 592/06 - Wyrok NSA z 2007-03-09
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy zobowiązuje Ministra Transportu i Budownictwa do rozpoznania wniosku M. J. o wydanie [...] zezwoleń zagranicznych na przewóz rzeczy z dnia [...] lutego 2005 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego wyroku wraz z aktami administracyjnymi
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2005r. M. J. zwrócił się do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego o przydzielenie puli zezwoleń [...] w roku 2005r., wskazując, że z uwagi na zmianę zapotrzebowań klientów zamierza w tym roku wykonać około 20 przewozów do R.
Wnosił o przydzielenie limitu zezwoleń w formie decyzji administracyjnej wydanej w terminie wskazanym w art. 35 kpa, jak również wskazał na problemy z jakimi spotyka się na granicy przy wjeździe do R.
Z akt przesłanych przez Ministra Infrastruktury wynika, iż powyższy wniosek został rozpatrzony negatywnie przez Komisję ds. współpracy z Biurem Obsługi Transportu Międzynarodowego i M. J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą T. z siedzibą w T. nie przydzielono żadnego zezwolenia.
Dnia [...] kwietnia 2005r. M. J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie wydania decyzji w zakresie przydziału zezwoleń na międzynarodowy transport drogowy, wskazując iż pomimo złożenia wniosku organ nie wydał decyzji, co uniemożliwia skarżącemu odebranie zezwoleń, a w konsekwencji wykonywanie przewozów międzynarodowych.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosząc o oddalenie skargi jako niezasadnej, wskazał, iż z treści art. 30 ustawy o transporcie drogowym nie wynika, że sprawa wydawania zezwoleń zagranicznych jest załatwiana w formie decyzji administracyjnej. Czynność ta ma charakter materialno-techniczny.
Udzielanie zezwolenia zagranicznego polega nie na wydaniu decyzji administracyjnej przez organ krajowy, lecz na "prostym" przekazaniu tego zezwolenia przedsiębiorcy krajowemu przez ten urząd. Upoważnionym do wydawania, jak również do omowy wydawania zezwoleń jest Dyrektor Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego.
Odmowa wydania zezwolenia zagranicznego następuje m. in. w razie braku możliwości zapewnienia wystarczającej liczby zezwoleń. BOTM informuje przedsiębiorców o wyniku podziału zezwoleń publikując listę wniosków o naliczenie dodatkowych limitów zezwoleń na dany miesiąc wraz z rozstrzygnięciami na stronie internetowej.
Następnie organ podał, że wniosek firmy T. o naliczenie dodatkowego limitu zezwoleń [...] został rozpatrzony negatywnie i nie przydzielono żadnego zezwolenia.
Nastąpiło to z uwagi na niespełnienie warunków do wydania zezwolenia dla danych pojazdów, a dla pojazdu, który spełniał warunki uzyskania zezwolenia, o nie przyznaniu zezwoleń przesądziła niewystarczająca liczba zezwoleń [...].
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2005r. nadesłanym do Sądu skarżący M. J. wskazał, iż wniósł on o wydanie przydziału w formie decyzji administracyjnej, albowiem kryteria jej wydania są oczywiste i wskazane w kodeksie postępowania administracyjnego, a sama decyzja podlega zarówno uzasadnieniu jak i zaskarżeniu. W ocenie skarżącego proces podziału posiadanej puli zezwoleń pomiędzy poszczególne przedsiębiorstwa winien być jawny, o obiektywnych i oczywistych kryteriach oraz winno się umożliwić zgodne z prawem zaskarżenie czynności i decyzji organu w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka miedzy innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podkreślenie zasługuje, iż wniesienie skargi na bezczynność jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (tak również: J. P. Tarno /w:/ "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 28; patrz również /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 1999r., sygn. akt I SAB 60/99 OSP 2000, nr 6, poz. 87).
Zgodnie z przepisem art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.)
W ocenie Sądu skarga M. J. zasługuje na uwzględnienie, albowiem wniosek skarżącego o przydzielenie zezwoleń [...] nie został rozpoznany w formie przewidzianej prawem.
Zgodnie z przyjętymi poglądami za czynności materialno-techniczne należy uznać działania organów administracji, które będąc czynnościami faktycznymi, oparte są na wyraźnej podstawie prawnej i wywołują konkretne skutki prawne. Cechą charakterystyczną czynności materialno-technicznych jest wywoływanie określonych skutków prawnych drogą działań faktycznych. Czynności materialno-techniczne kształtują nowe stosunki prawne przez fakty, a nie przez tworzenie norm porządku prawnego (tak: np. /w:/ "Prawo administracyjne" pod red. M. Wierzbowskiego, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1999, s. 322-323).
Art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a dopuszcza skargę do sądu administracyjnego na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa.
W ocenie Sądu wydanie zezwoleń zagranicznych ma charakter czynności materialno-technicznej. Konsekwencją tego jest uznanie, iż organ administracji publicznej dokonując odmowy wydania zezwolenia zagranicznego, a więc odmowy dokonania czynności materialno-technicznej zobowiązany jest zastosować jako prawną formę swego działania w tym zakresie – formę decyzji administracyjnej.
Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, odmowa dokonania czynności materialno-technicznej winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygniecie w sprawie administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona mająca w tym interes prawny. Taka forma załatwienia, umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony (tak np.: NSA /w:/ uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 1983r., sygn. akt II SA 2083/82, ONSA z 1983r., nr 1, poz. 14). Według poglądów wyrażonych w nauce prawa administracyjnego, jeżeli przepis prawny nie określa formy konkretyzacji sytuacji prawnej obywatela, organ administracji publicznej powinien dokonać jej w formie decyzji administracyjnej (vide: J. Jędrośka, B. Adamiak /w:/ Glosa do wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 1981r. sygn. akt SA 761/81 – OSP: KA nr 5/82).
Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury pozostaje w bezczynności, albowiem skoro nie nastąpiło wydanie skarżącemu, wnioskowanych przez niego zezwoleń zagranicznych, to organ miał obowiązek dokonać odmowy ich wydania w formie prawem przewidzianej.
Dodatkowo należy wskazać, że wniesienie skargi na bezczynność organu administracji publicznej nie jest ograniczona żadnym terminem, zaś w przypadku bezczynności ministra wniesienie przedmiotowej skargi nie jest uwarunkowane uprzednim złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (tak również /w:/ wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2000r. I SAB 52/00)
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.