VI SAB/Wa 101/24

VI SAB/Wa 101/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jendrzejewska
Dorota Pawłowska /przewodniczący/
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 § 2 b, art. 149 § 2 oraz art. 200 i art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1935
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w W. na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie przekazania środków na realizację misji publicznej 1. stwierdza, że Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji dopuścił się bezczynności w zakresie przekazania w okresie od stycznia do września 2024 r. na rzecz [...] Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w W. środków na realizację misji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii Telewizji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do przekazania, w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na rzecz [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w W., nieprzekazanych środków na realizację misji publicznej za okres od stycznia do września 2024 r.; 4. wymierza Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji grzywnę w wysokości 50 000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych; 5. przyznaje od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz [...] Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w W. sumę pieniężną w wysokości 30 000 (trzydzieści tysięcy) złotych; 6. zasądza od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz [...] Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 14 października 2024 r. [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Spółka", "[...]", "Skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "organ", "Przewodniczący Rady") w przedmiocie zaliczkowego przekazywania w 2024 r. Skarżącej środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "u.r.t."), na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1722, dalej: "u.o.a."), wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 8 ust. 3 u.o.a. Skarżąca podniosła, że organ nie przekazał Skarżącej, do dnia złożenia skargi, zaliczek z wpływów abonamentowych za okres od stycznia do września 2024 r., w następujących kwotach i terminach, zgodnie z harmonogramem terminów przekazywania w 2024 r. wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT do [...] S.A. wraz z szacowanymi kwotami abonamentu (dalej: "Harmonogram"), przesłanym Skarżącej przy piśmie Przewodniczącego KRRiT z 23 października 2023 r. (znak: [...]): 1) 19 380 000 zł - 11 stycznia 2024 r.; 2) 19 380 000 zł - 22 stycznia 2024 r.; 3) 41 820 000 zł - 12 luty 2024 r.; 4) 41 820 000 zł - 21 luty 2024 r.; 5) 9 690 000 zł - 11 marca 2024 r.; 6) 9 690 000 zł - 21 marca 2024 r.; 7) 9 690 000 zł - 11 kwietnia 2024 r.; 8) 9 690 000 zł - 22 kwietnia 2024 r.; 9) 9 690 000 zł - 13 maja 2024 r.; 10) 9 690 000 zł - 22 maja 2024 r.; 11) 9 690 000 zł - 11 czerwca 2024 r.; 12) 9 690 000 zł - 21 czerwca 2024 r.; 13) 9 690 000 zł - 11 lipca 2024 r.; 14) 9 690 000 zł - 22 lipca 2024 r.; 15) 9 690 000 zł-12 sierpnia 2024 r.; 16) 9 690 000 zł - 21 sierpnia 2024 r.; 17) 9 690 000 zł - 11 września 2024 r.; 18) 9 690 000 zł - 23 września 2024 r. – co łącznie czyni kwotę 258 060 000,00 zł.
Skarżąca wskazała, że Krajowej Rada Radiofonii i Telewizji wydała również uchwałę Nr [...] z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w roku 2024 (dalej: "uchwała Nr [...]"), na podstawie której Przewodniczący KRRiT zmodyfikował kwoty i terminy wynikające z Harmonogramu, formułując zmodyfikowany harmonogram przekazywania wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT dla spółki [...] S.A. opatrzony datą 8 lutego 2024 r. (dalej: "Zmodyfikowany Harmonogram"), który został przekazany Skarżącej przy piśmie Przewodniczącego KRRiT z 8 lutego 2024 r.: 1) 80 580 000 zł - 12 lutego 2024 r.; 2) 23 562 000 zł - 15 marca 2024 r.; 3) 23 562 000 zł - 15 kwietnia 2024 r.; 4) 23 562 000 zł -15 maja 2024 r.; 5) 23 562 000 zł -14 czerwca 2024 r.; 6) 23 562 000 zł - 15 lipca 2024 r.; 7) 23 562 000 zł - 14 sierpnia 2024 r.; 8) 23 562 000 zł - 13 września 2024 r.; - co łącznie czyni kwotę 245 514 000,00 zł. Skarżąca z ostrożności procesowej zarzuciła bezczynność organu w przekazaniu Skarżącej powyższych zaliczek z .wpływów abonamentowych
Skarżąca zarzuciła naruszenie poprzez bezczynność organu:
1) art. 8 ust. 3 u.o.a. poprzez niewykonanie przez Przewodniczącego Rady, w 2024 r., określonego w tym przepisie obowiązku przekazywania zaliczkowo m.in. Skarżącej, środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t. na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w art. 8 ust. 2 u.o.a.,
2) art. 8 ust. 3 u.o.a. w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: "Konstytucja RP"), polegające na tym, że bezczynność Przewodniczącego Rady miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na oczywisty charakter naruszenia przepisów prawa, przede wszystkim art. 8 ust. 3 u.o.a. oraz wywoływane przez bezczynność skutki, których nie można zaakceptować z punktu widzenia wymagań praworządności,
3) art. 2 Konstytucji RP oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (dalej: "P.p."), poprzez rażąco sprzeczne z przepisami prawa oraz arbitralne, niezgodne z Harmonogramem ustalonym w 2023 r. oraz niespodziewane dla Skarżącej wstrzymanie wypłaty w 2024 r. środków, o których mowa w art. 8 ust. 3 u.o.a., które są Skarżącej należne i niezbędne do bieżącej realizacji misji publicznej, co stanowi naruszenie zasady ochrony zaufania do organów państwa.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności opisanej w pkt I lub II niniejszej skargi oraz o zobowiązanie organu do niezwłocznego, nie później niż w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, zaliczkowego przekazania na rachunek bankowy Skarżącej środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t.. które do dnia wykonania tego wyroku powinny zostać Skarżącej przekazane zgodnie z Harmonogramem albo według Zmodyfikowanego Harmonogramu,
2) jeżeli do dnia wydania wyroku uwzględniającego niniejszą skargę, ustanie stan bezczynności i Przewodniczący KRRiT zaliczkowo przekaże na rachunek bankowy Skarżącej środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., które do tego dnia powinny zostać Skarżącej przekazane zgodnie z Harmonogramem albo Zmodyfikowanym Harmonogramem - alternatywnie zamiast wniosków, o których mowa w pkt 1) powyżej, Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności opisanej w pkt I lub II niniejszej skargi,
3) orzeczenie o istnieniu, wynikającego z art. 8 ust. 3 u.o.a., obowiązku Przewodniczącego Rady do bezwarunkowego przekazywania bezpośrednio na rachunek bankowy Skarżącej, również po otwarciu likwidacji Skarżącej, środków, o których mowa w tym przepisie, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w art. 8 ust. 2 u.o.a.,
4) stwierdzenie, że bezczynność Przewodniczącego Rady miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
5) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."),
6) przyznanie, od Przewodniczącego Rady na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.,
7) przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie,
8) zasądzenie kosztów postępowania od Przewodniczącego Rady na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
Skarżąca wniosła także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wymienionych w skardze i załączonych do skargi.
W obszernym uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumentację popierającą zarzuty skargi.
Przewodniczący Rady w odpowiedzi na skargę z 18 listopada 2024 r., wniósł o: 1) odrzucenie skargi w całości, jako skargi de facto na uchwałę KRRiT nr [...] z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 18.10.2023 r. ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia 13.09.2023 r. oraz na uchwałę KRRiT nr [...] z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku, jak również jako pochodzącej od podmiotu nieuprawnionego, 2) na podstawie art. 30 § 1 P.p.s.a. – ustanowienie dla Skarżącej kuratora procesowego w osobie Przewodniczącego Rady Nadzorczej [...] S.A. - pana M. L, 3) na podstawie art. 208 P.p.s.a. – nałożenie na Skarżącą obowiązku zwrotu kosztów, w przypadku konstatacji niesumienności lub oczywistej niewłaściwości postępowania Skarżącej.
Organ podniósł w odpowiedzi na skargę, że ustawodawca w art. 26 u.r.t. przesądził, iż telewizję publiczną tworzy spółka "[....] – Spółka Akcyjna", zaś radiofonię publiczną tworzą [..] - Spółka Akcyjna" oraz "spółki radiofonii regionalnej". Zdaniem organu regulacja zawarta w ustawie o radiofonii i telewizji powinna być traktowana jako kompletna, a więc - w omawianym zakresie - nie ma miejsca dla zastosowania postanowień i wykładni kodeksu spółek handlowych. Na tle bowiem zasady niezależności publicznego radia i telewizji oraz wobec ich szczególnej misji społecznej, nie można ustawowych uprawnień Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako reprezentanta Skarbu Państwa interpretować w sposób rozszerzający. Skoro zatem ustawodawca - mocą swojej woli wyrażonej w ustawie - postanowił o utworzeniu konkretnych jednostek publicznej radiofonii i telewizji, to ich zniesienie możliwe jest także tylko w ten sam sposób. A więc wolą ustawodawcy - wyrażoną w ustawie. Inne rozumowanie tj. dopuszczające likwidację tych podmiotów jakąkolwiek formą woli władzy wykonawczej byłoby naruszeniem podstawowej konstytucyjnej zasady podziału władzy.
Organ wskazał również, że przepisy ustawy o radiofonii i telewizji upoważniły ministra właściwego ds. Skarbu Państwa jedynie do "zawiązania" spółek radiofonii i telewizji nie dając w tym zakresie żadnego uprawnienia do ich likwidacji. Prowadzi do jednoznacznie do sytuacji, w której likwidacja Spółki może nastąpić dopiero po uchwaleniu stosownej ustawy w tym zakresie.
Zdaniem Przewodniczącego Rady, w tych okolicznościach skarga nie pochodzi od podmiotu uprawnionego. Gdyby zaś uznać że, istnieje podmiot "[...] S.A. w likwidacji" oraz ma on zdolność do wystąpienia ze skargą, to pełnomocnictwo udzielone przez [...] S.A. do jej reprezentowania wygasło.
Organu podniósł również, że powstaje wątpliwość co do właściwości sądu administracyjnego do rozpatrzenia spraw związanych z przekazywaniem środków abonamentowych, gdyż cywilnoprawny charakter tych kwestii wskazuje na właściwość sadu powszechnego. Organ zwrócił uwagę, że czynności związane z przekazywaniem dotacji są czynnościami o charakterze księgowo-rachunkowym i jako takie nie stanowią czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Organ dodał, że wskazuje się, że w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych nie określono szczególnego trybu dochodzenia wypłaty dotacji na drodze postępowania administracyjnego. Techniczna wypłata ma jedynie charakter rachunkowo*księgowy i nie jest podejmowana w celu władczego ustalenia kwoty dotacji. Natomiast drogą dochodzenia roszczeń o zapłatę jest droga postępowania przed sądem powszechnym. (Postanowienie NSA z 19 maja 2023 r., I GZ 120/23).
Organ stwierdził, że Skarżąca nie skarży, wbrew jej twierdzeniu, bezczynności Przewodniczącego Rady, a wyłącznie sposób wykonania czynności albowiem skarżona (bez)czynność polega na wypłacie Skarżącej środków pieniężnych, za pośrednictwem depozytu sądowego, a Skarżąca domaga się wypłaty środków pieniężnych w wypłacanej wysokości. Zastrzeżenia składane są natomiast do sposobu wypłaty tychże środków - Skarżąca kwestionuje przekazanie środków pieniężnych za pośrednictwem depozytu sądowego.
Przede wszystkim jednak, zdaniem organu, Skarżąca skarży się na uchwałę KRRiT nr [...] z dnia 10 stycznia 2024 roku w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 18.10.2023 r. ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia 13.09.2023 r. oraz uchwałę KRRiT nr [...] z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku wskazując wyraźnie, na str. 5 skargi, że zdaniem Skarżącej organ podjął uchwałę nr [...] (która Przewodniczący Rady wykonuje) nie działając na podstawie i w granicach prawa.
Organ podniósł ponadto, że żaden przepis prawa nie wskazuje i nie ogranicza sposobu wypłaty środków pieniężnych. Przykładowo możliwe jest wezwanie do osobistego odbioru środków pieniężnych, albo wypłata za pośrednictwem przekazu pocztowego, przelewem bankowym, czekiem, względnie przekazanie za pośrednictwem depozytu notarialnego, czy w zaskarżanym przypadku - depozytu sądowego. W art. 6 ust. 3 u.o.a. wskazano wyłącznie, że to Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji otrzymuje środki z opłat abonamentowych na przeznaczony do tego celu rachunek bankowy prowadzony przez konkretny bank - Bank Gospodarstwa Krajowego, nie ograniczając jednak Rady i jej Przewodniczącego co do sposobu wypłaty środków.
Organ stwierdził również, że Skarżąca znajdując się w stanie likwidacji, nie jest już nakierowana na realizację misji publicznej (bo nie może), ale właśnie na zakończenie działalności, zatem dla organu nie jest zasadnym podnoszenie przez Skarżącą m.in. rzekomej utraty płynności finansowej. Art. 21 ust. 1a u.r.t. uzupełnia ogólną definicję misji publicznej sformułowaną w art. 21 ust. 1 u.r.t. Stanowi jej rozwinięcie poprzez wskazanie przykładowych zadań publicznej radiofonii i telewizji. Realizacja zadań, o których mowa w art. 21 ust. 1a u.r.t., prowadzić ma do urzeczywistnienia misji publicznej i są nimi m.in.: tworzenie i rozpowszechnianie programów, tworzenie i rozpowszechnianie programów wyspecjalizowanych, tworzenie i dostarczanie innych usług, upowszechnianie wiedzy o języku polskim, upowszechnianie edukacji medialnej. Art. 21 ust. 2 u.r.t. zawiera dyrektywy dotyczące treści programów i innych usług jednostek publicznej radiofonii i telewizji. Istotną jego cechą jest to, że określa on od strony pozytywnej, jakie treści powinny być oferowane przez publiczną radiofonię i telewizję w ramach świadczonych przez nie usług. Są to normy wyznaczające ogólny kierunek działalności usługowej nadawców publicznych. Wszystkie te działania są jednak ukierunkowane na realizację misji publicznej - likwidacja spółki nie zezwala na taką realizację. Celem działania [..] S.A "w likwidacji" przestała być bowiem realizacja misji publicznej określonej w 21 ust. 1 u.r.t., a jedynie zakończenie dotychczasowych interesów i rozliczenie się z wierzycielami. Nadto w sytuacji gdy art. 26 ust. 2 u.r.t. wprost przewiduje, że telewizję publiczną tworzy spółka "[...] - Spółka Akcyjna" oraz jej terenowe oddziały - Skarżąca nie spełniała nawet wymogów ustawy o radiofonii i telewizji w zakresie chociażby formy prawnej, w której jednostki publicznej radiofonii i telewizji winny prowadzić swą działalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdza, że skarga TVP na bezczynność Przewodniczącego KRRiT w przedmiocie czynności przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, jest zasadna.
Sąd wskazuje, że w sprawach analogicznych do rozpoznawanej sprawy zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2024 r., o sygn. akt VI SAB/Wa 66/24 i VI SAB 67/24. Sąd rozpoznający niniejszą skargę całkowicie zgadza się ze stanowiskiem oraz argumentacją wyrażoną w tych wyrokach.
Wyjaśnienia wymaga również, że zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie również w sprawach skarg na akty i czynności, wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 P.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.
Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Rozwiązanie powyższe koresponduje z dyspozycją art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., przyznającego stronie prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Samo ponaglenie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia, wnosi się do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 2 K.p.a.). W niniejszej sprawie, poddanej kontroli Sądu, Strona pismami z 24 stycznia 2024 r., z 5 lutego 2024 r. i 9 kwietnia 2024 r., wezwała Przewodniczącego KRRiT do zapłaty środków abonamentowych, których zapłata została zaplanowana w Harmonogramie, a których pomimo powyższych wezwań organ nie przekazał Skarżącemu. Skarga zatem podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Przewodniczącego KRRiT w zakresie realizacji ciążącego na nim, na mocy art. 8 ust. 3 u.o.a., obowiązku przekazania zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2. Zdaniem Sądu obowiązek ten mieści się w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4) P.p.s.a. Ratio legis bowiem uregulowania prawnego z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, jest związane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz z potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś (red.). Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 69 – 70). Tym samym mają oni zapewnioną ochronę na drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Mogą bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego takie akty i czynności organu administracji publicznej, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 146 P.p.s.a.). Działania administracji, do których odnosi się omawiany przepis zostały scharakteryzowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014/1/2), co pozwala przyjąć, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.:
a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a.;
b) są podejmowane w sprawach indywidualnych;
c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych;
d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07, z 3 września 2013 r. I OPS 2/13).
Nadto akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4) P.p.s.a. każdorazowo musi odnosić się do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który jednocześnie określa uprawnienia lub obowiązek (A. Kabat, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 23. i s. 25).
Sąd stwierdza, że w realiach niniejszej sprawy, zachodzą wszystkie przesłanki pozwalające zakwalifikować przekazanie przez Przewodniczącego KRRiT zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., na podstawie sposobu podziału wpływów, ustalonego uprzednio przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4) P.p.s.a. Obowiązek przekazania tych środków ma wprost źródło w przepisie prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 8 ust. 3 u.o.a., zgodnie z którym: "Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2.". Oczywistym jest tym samym, że przekazanie wspomnianych środków jednostce publicznej radiofonii i telewizji jest opartą na przepisie ustawowym czynnością przybierającą w tym konkretnym przypadku postać przelewu na stosowny rachunek bankowy tejże jednostki. Niewątpliwie Przewodniczący KRRiT, realizując ciążący na nim, na mocy art. 8 ust. 3 u.o.a. obowiązek, działa przy tym w sferze publicznoprawnej, skoro to za jego pośrednictwem państwo realizuje swoje zadania a samo działanie Przewodniczącego KRRiT (lub zaniechanie działania) cechuje władczość wobec konkretnej jednostki radiofonii i telewizji. Podkreślenia wymaga, że władcze działanie to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną; adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Jak celnie przy tym zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 20 września 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 456/06, te trzy elementy nie zawsze muszą wystąpić łącznie. Wystarczający jest element jednostronności działania, od którego jest uzależnione korzystanie z uprawnienia, aby zakwalifikować akt lub czynność do aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej.
W realiach zatem niniejszej sprawy, niewątpliwie leżące po stronie TVP uprawnienie do uzyskania zaliczkowo środków pochodzących z opłat abonamentowych, wprost wynika z przepisu prawa powszechnie obowiązującego a jego realizacja uzależniona jest od jednostronnego i władczego działania Przewodniczącego KRRiT. W konsekwencji czynność Przewodniczącego KRRiT polegająca na przekazaniu, na podstawie art. 8 ust. 3 u.o.a., środków z opłat abonamentowych na rzecz Skarżącej, jako jednostce radiofonii i telewizji, na realizację przez nią misji publicznej, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. A zatem, skoro na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie także w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to tym samym Spółka uprawniona była do wniesienia skargi na bezczynność Przewodniczącego KRRiT w postaci nieprzekazania jej środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, błędne jest stanowisko organu, że czynności związane z przekazywaniem dotacji są czynnościami o charakterze księgowo-rachunkowym i jako takie nie stanowią czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. jak również stanowisko, że Skarżąca skarży w istocie uchwałę KRRiT nr [...] z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 18.10.2023 r. ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia 13.09.2023 r. oraz na uchwałę KRRiT nr [...] z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 r.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w sprawie ze skargi Spółki na uchwałę KRRiT z 7 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w roku 2024, w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z 21 maja 2024 r. VI SA/Wa 1375/24, odrzucającego tę skargę, WSA w Warszawie stwierdził, że: "Z treści art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych wynika, że przekazanie przez Przewodniczącego KRRiT zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji nie wymaga wcześniejszej decyzji administracji przez ten organ, a jedynie ustalenie przez KRRiT sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych. (...) podział ten został już dokonany uchwałą na rok 2024 uchwałą KRRiT Nr [...] z 13 września 2023 r. Spółce przysługuje zatem – w przypadku nieotrzymywania środków na realizację misji publicznej – skarga na bezczynność Przewodniczącego KRRiT w przekazaniu zaliczkowym tych środków na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych." WSA w Warszawie uznał bowiem, że: "(...) wypłata środków na realizację misji publicznej – podobnie jak zwrot podatku – jest czynnością materialno-techniczną, na którą w przypadku jej niewykonania w zakreślonym w Harmonogramie z dnia 18 października 2023 r. terminie przekazywania w 2024 roku wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT do spółek publicznej radiofonii i telewizji stronie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z 19 września 2013 r. sygn. akt II FSK 2418/13, wyrok NSA z 23 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 1215/14, postanowienie NSA z 23 października 2014 r. sygn. akt II FSK 2708/14 i wyroki NSA z: 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 2282/15, 23 października 2019 r. sygn. II FSK 1580/19, 25 maja 2022 r. sygn. III FSK 282/22)."
W powyższym zatem, prawomocnym postanowieniu, WSA w Warszawie jednoznacznie przesądził, że w przypadku nieotrzymywania środków na realizację misji publicznej w zakreślonym w Harmonogramie z 18 października 2023 r. terminie przekazywania w 2024 roku wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT do spółek publicznej radiofonii i telewizji Spółce służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż skarga w niniejszej sprawie pochodzi od nieuprawnionego podmiotu w związku z otwarciem likwidacji TVP należy zauważyć, że z informacji z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że 8 kwietnia 2024 r. wpisano informację o otwarciu likwidacji Spółki. Zgodnie z art. 20 ust. 1h ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 685, dalej: "ustawa o KRS") wpis informacji o otwarciu likwidacji, zakończeniu likwidacji, ogłoszeniu upadłości, zakończeniu postępowania upadłościowego oraz o wykreśleniu przedsiębiorcy zagranicznego polega na ich automatycznym zamieszczeniu w Rejestrze po przekazaniu z właściwych rejestrów za pośrednictwem systemu integracji rejestrów. Na podstawie art. 694(2) K.p.c. w sprawach rejestrowych wyłącznie właściwy jest natomiast sąd rejonowy (sąd gospodarczy) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub wpisaną w rejestrze siedzibę podmiotu, którego sprawa dotyczy (sąd rejestrowy). Kwestia prawidłowość otwarcia likwidacji Spółki wykracza zatem poza kognicję sądów administracyjnych, gdyż jest to przedmiotem badania sądu powszechnego w postępowaniu w przedmiocie wpisu do Rejestru. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Dla Sądu istotne jest zatem to, że do Rejestru wpisano likwidację Spółki, a Sąd – podobnie jak i organ administracji, którym jest Przewodniczący KRRiT - obowiązuje domniemanie prawidłowości wpisu. Uwagi dotyczące otwarcia likwidacji Skarżącej zawarte przez organ w odpowiedzi na skargę Sąd uznał w związku z tym za bezzasadne.
Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 marca 2025 r. sygn. akt II GSK 2731/24 stwierdzając, że: "Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Jak podkreśla się w orzecznictwie, domniemanie ustanowione na gruncie przywołanego przepisu prawa jest domniemaniem prawnym w rozumieniu art. 234 k.p.c., wiąże zatem sąd w postępowaniu cywilnym – a także, jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, sąd administracyjny w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z tym, że może być obalone, ponieważ ustawa tego nie wyłącza. Domniemanie to dotyczy wpisów, obejmuje więc treść zamieszczoną w odpowiednim dziale rejestru, natomiast nie dotyczy danych znajdujących się w aktach rejestrowych, jeżeli nie zostały wpisane do rejestru. Ustawodawca przyjmuje więc, że – co do zasady – wszystkie dane wpisane do rejestru są zgodne z prawdziwym stanem rzeczy, czyli z obiektywną rzeczywistością. Odpis z rejestru jest zaś dokumentem – środkiem dowodowym określonego stanu, nie zawsze zgodnym ze stanem rzeczywistym (por. wyrok SN z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II CSK 328/11). W tym też kontekście trzeba również podkreślić, że jakkolwiek z regulacji ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie wynika, aby wprowadzały one domniemanie zgodności wpisów ze stanem prawnym, to jednak za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że swoistą gwarancję takiej zgodności przewiduje art. 23 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa, co prowadzi do wniosku, że na etapie rozpoznawczym poprzedzającym wpis sąd rejestrowy nie jest pozbawiony uprawnienia do weryfikowania zgodności danych zgłoszonych do rejestru z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 23 ust. 2). Jakkolwiek wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym mają na ogół charakter jedynie deklaratoryjny, co odnosi się w szczególności do wpisów dotyczących składu organów podmiotów wpisanych do tego rejestru, to jednak wbrew treści tychże wpisów nie można całkowicie dowolnie uznawać, że określona osoba nigdy nie została skutecznie powołana do pełnienia funkcji wynikającej z tych wpisów, co w rozpatrywanej sprawie należałoby odnieść do wpisu danych dotyczących likwidatora spółki, jako konsekwencji poprzedzającego ten wpis, wpisu o otwarciu likwidacji spółki. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić również, że wpis do rejestru jest dokonywany przez sąd rejestrowy postanowieniem (art. 6495 k.p.c.), zaś do postanowień o wpisie – zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. – stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wyroków, w tym art. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy i inne organy państwowe oraz organy administracji publicznej."
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd także stwierdza, że ponieważ wraz ze wszczęciem postępowania likwidacyjnego nie doszło do ustania prawnego bytu Spółki, a więc nie doszło też do wygaśnięcia pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu przez dotychczasowy zarząd TVP, jak również nie doszło do odwołania tego pełnomocnictwa przez wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego likwidatora Spółki, niezasadne jest stanowisko Przewodniczącego KRRiT, zgodnie z którym pełnomocnictwo udzielone przez TVP do jej reprezentowania wygasło, a także bezpodstawny jest wniosek organu o ustanowienie dla Skarżącej, na podstawie art. 30 § 1 P.p.s.a., kuratora procesowego w osobie Przewodniczącego Rady Nadzorczej [...] S.A. - pana M. L.. Także w tym zakresie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. już postanowieniu z 12 marca 2025 r. sygn. akt II GSK 2731/24, w którym NSA rozważał skuteczność pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu przez dotychczasowy zarząd TVP stwierdzając, że: "Nie ma również podstaw, aby zasadnie można było podważać samą skuteczność pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu do reprezentowania strony skarżącej w rozpatrywanej sprawie, co – zdaniem KRRiT – miałoby wynikać z tej okoliczności, że "[...] sprawa nie dotyczy "interesów [...] S.A.", a "interesów [...] S.A. w likwidacji", które nie są tożsame", a ponadto ze znaczenia konsekwencji mających – w ocenie organu – wynikać z orzeczenia w sprawie [...]. W opozycji do tego rodzaju argumentacji trzeba przede wszystkim stwierdzić, że wraz ze wszczęciem postępowania likwidacyjnego nie doszło do wygaśnięcia pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu przez dotychczasowy zarząd [...] S.A., co jest aż nadto oczywiste, gdy podkreślić, że nie ustał prawny byt spółki, ani też nie ogłoszono jej upadłości, czy też otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Co więcej, nie doszło również do odwołania tego pełnomocnictwa przez wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego (...) likwidatora spółki, do którego zadań należy prowadzenie spraw spółki oraz jej reprezentowanie."
W niniejszej sprawie bezsprzecznie Przewodniczący KRRiT nie przekazał Skarżącej środków z wpływów z opłat abonamentowych w 2024 roku w wysokości określonej w uchwale Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 września 2023 r nr 194/2023., podjętej na podstawie art. 8 ust. 2 u.o.a. w terminie wskazanym w Harmonogramie sporządzonym na podstawie powyższej uchwały. Należy wskazać, że na podstawie art. 21 ust. 1 u.r.t., publiczna radiofonia i telewizja realizuje misję publiczną, oferując, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowane programy i inne usługi w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujące się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 u.o.a., wpływy, o których mowa w art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 4 (wpływy z tytułu opłat abonamentowych oraz opłat z tytułu niewykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych), z wyłączeniem potrąceń przewidzianych w art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 8, są przeznaczane wyłącznie na realizację przez nadawców publicznej radiofonii i telewizji misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., w wysokości nieprzekraczającej wydatków ponoszonych w związku z realizacją tej misji. W świetle art. 8 ust. 2 u.o.a., Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ustala corocznie, po analizie planu programowo-finansowego, o którym mowa w art. 21c ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, oraz sprawozdania, o którym mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, za poprzedni rok kalendarzowy i analizie określonych w nich kosztów, nie później niż do dnia 30 września, sposób podziału wpływów, o których mowa w ust. 1, między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, w tym minimalny udział terenowych oddziałów spółki, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 3 u.o.a. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2.
Z przepisów powyższych wynika wprawdzie, że ustawodawca nie wskazał konkretnego dnia, do kiedy Przewodniczący KRRiT ma przekazać zaliczkowo środki z opłat abonentowych jednostkom publicznej radiofonii i telewizji, określił jednak, że odbywa się to na podstawie sposobu podziału wpływów ustalonego przez KRRiT nie później jednak niż do 30 września poprzedniego roku kalendarzowego. Podział ten został zaś dokonany na rok 2024 uchwałą KRRiT nr [...] z 13 września 2023 r., z której wynika, że KRRiT zdecydowało się podzielić środki z wpływów z opłat abonamentowych w roku 2024. Terminy wypłat określił zaś Harmonogram z 18 października 2023 r., który wpłynął do Skarżącej 23 października 2023 r.
W świetle brzmienia powyższych przepisów, Sąd stwierdza, że stanowisko Przewodniczącego KRRiT w zakresie późniejszej zmiany wynikającego z Harmonogramu terminu wypłaty środków pieniężnych pozostają bez prawnego znaczenia dla ustawowego obowiązku przekazania zaliczkowego przez organ środków z opłat abonamentowych jednostkom publicznej radiofonii i telewizji w terminach określonych w Harmonogramie z 18 października 2023 r. Dlatego też zdaniem Sądu, późniejsza zmiana terminów wypłaty środków uchwałami KRRiT z 10 stycznia 2024 r. i z 7 lutego 2024 r. nie miały podstawy prawnej wynikającej z ustawy i jako takie nie mogły wywoływać skutków prawnych. Art. 8 ust. 3 u.o.a. nie daje bowiem podstawy prawnej do wydawania uchwał w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w danym roku poza uchwałą podejmowaną do 30 września określającej sposób podziału wpływów, o których mowa w ust. 1, między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym.
Zgodnie z Harmonogramem w 2024 r. wpływy z opłat abonamentowych miały być przekazywane Spółce przez Przewodniczącego KRRiT w następujących kwotach i terminach: 1) 19 380 000 zł - 11 stycznia 2024 r.; 2) 19 380 000 zł - 22 stycznia 2024 r.; 3) 41 820 000 zł - 12 luty 2024 r.; 4) 41 820 000 zł - 21 luty 2024 r.; 5) 9 690 000 zł - 11 marca 2024 r.; 6) 9 690 000 zł - 21 marca 2024 r.; 7) 9 690 000 zł - 11 kwietnia 2024 r.; 8) 9 690 000 zł - 22 kwietnia 2024 r.; 9) 9 690 000 zł - 13 maja 2024 r.; 10) 9 690 000 zł - 22 maja 2024 r.; 11) 9 690 000 zł - 11 czerwca 2024 r.; 12) 9 690 000 zł - 21 czerwca 2024 r.; 13) 9 690 000 zł - 11 lipca 2024 r.; 14) 9 690 000 zł - 22 lipca 2024 r.; 15) 9 690 000 zł-12 sierpnia 2024 r.; 16) 9 690 000 zł - 21 sierpnia 2024 r.; 17) 9 690 000 zł - 11 września 2024 r.; 18) 9 690 000 zł - 23 września 2024 r. – łącznie 258 060 000,00 zł. W niniejszej sprawie do dnia wydania niniejszego wyroku nie zostały przelane z rachunku KRRiT na rachunek Skarżącej środki wynikające z Harmonogramu. Okoliczności te podnoszone przez Skarżącego w skardze nie budzą wątpliwości w sprawie, nie kwestionuje ich bowiem Przewodniczący KRRiT w odpowiedzi na skargę.
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2010, s. 70). Dlatego przedmiotem sądowej kontroli w sprawie ze skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (por. wyrok NSA z 11 października 2018 r. I OSK 1120/18). Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. m.in. wyrok NSA z 7 marca 2019 r. I OSK 891/18). Z tego względu brak czynności organu, tj. Przewodniczącego KRRiT, (przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej za rok 2024) mieści się również w pojęciu bezczynności pod warunkiem oczywiście, że organ był zobowiązany do dokonania ww. czynności, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, a co wprost wynika z art. 8 ust. 3 u.o.a.
Podkreślenia wymaga, że powyższego stanowiska nie podważają argumenty Przewodniczącego KRRiT, że sam art. 8 u.o.a. nie stanowi o terminach wypłat, liczbie transz, w jakich miałyby następować wypłaty, czy wysokości wypłat w ramach poszczególnych transz, co miałoby podważać zasadność zarzutów skargi. Oczywistym jest bowiem, że skoro w myśl przepisu art. 8 ust. 2 u.o.a., to KRRiT ustala corocznie, nie później niż do dnia 30 września, sposób podziału wpływów z opłat abonamentowych między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, to brak jest podstaw do uregulowania tejże kwestii jeszcze dodatkowo w ustawie, gdyż zapis taki miałby ewidentnie charakter superfluum ustawowego. Natomiast okoliczność, że Przewodniczący KRRiT jest zobligowany, na mocy przepisu art. 8 ust. 3 u.o.a., przekazać zaliczkowo środki z opłat abonentowych jednostkom publicznej radiofonii i telewizji, w oparciu o sposób podziału wpływów z opłat abonamentowych ustalony nie bezpośrednio w samej ustawie, ale na mocy uprzedniej uchwały KRRiT, wydanej w ramach realizowania przyznanej jej przez ustawodawcę kompetencji, w żadnej mierze nie może stanowić podstaw do podważania przez Przewodniczącego KRRiT, ciążącego na nim z mocy art. 8 ust. 3 u.o.a., obowiązku przekazania zaliczkowo środków z opłat abonentowych jednostkom publicznej radiofonii i telewizji, w terminach i kwotach, wynikających z odpowiedniej, przyjętej w oparciu o przepis art. 8 ust. 2 u.o.a., uchwały KRRiT. W świetle dyspozycji art. 8 ust. 3 u.o.a., obowiązek ten ma kategoryczny charakter, z uwagi na użycie w zacytowanym przepisie określenia: "przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji". Oznacza to, że przekazanie tych środków w żadnej mierze nie zostało pozostawione uznaniu Przewodniczącego KRRiT. W konsekwencji nie jest on uprawniony do oceny zasadności przekazania w formie zaliczkowej wspomnianych środków na realizację misji publicznej przez jednostki radiofonii i telewizji poprzez pryzmat jakichkolwiek pozaustawowych kryteriów. A więc w dacie, w której, zgodnie z przyjętą przez KRRiT, na podstawie art. 8 ust. 2 u.o.a. uchwałą, środki te mają konkretnej jednostce radiofonii i telewizji zostać przekazane, to z datą tą aktualizuje się po stronie Przewodniczącego KRRiT konieczność przekazania wspomnianych środków a po stronie danej jednostki radiofonii i telewizji prawo do żądania realizacji przez ten organ ciążącego na nim obowiązku.
Skoro w niniejszej sprawie Przewodniczący KRRiT nie przekazał Skarżącej środków w ustalonych w Harmonogramie – opracowanym na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z 13 września 2023 r. – terminach i wysokości, to dopuścił się tym samym bezczynności w tym zakresie. Oczywistej bezczynności Przewodniczącego KRRiT w zakresie realizacji obowiązku przekazania Skarżącej należnych jej środków, nie podważa również argumentacja organu, w myśl której w niniejszej sprawie osią sporu nie jest okoliczność samego braku przekazania Spółce wspomnianych środków a wyłącznie wybrany przez Przewodniczącego KRRiT sposób wypłaty tychże środków w drodze złożenia stosownego wniosku do właściwego sądu rejonowego o zezwolenie na złożenie ich do depozytu sądowego. Otóż w myśl art. 467 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061, dalej: "K.c.") poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego: 1) jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela; 2) jeżeli wierzyciel nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych ani przedstawiciela uprawnionego do przyjęcia świadczenia; 3) jeżeli powstał spór, kto jest wierzycielem; 4) jeżeli z powodu innych okoliczności dotyczących osoby wierzyciela świadczenie nie może być spełnione. Z kolei zgodnie z art. 636 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 1568, dalej: "K.p.c.") do depozytu sądowego składa się podlegające zabezpieczeniu pieniądze, papiery wartościowe, imienne książeczki oszczędnościowe lub inne dokumenty potwierdzające zawarcie umowy rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego albo rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej, a także kosztowności, w tym złote monety oraz kruszce szlachetne i wyroby z tych kruszców. Kosztowności mogą być również oddane na przechowanie dozorcy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że żaden przepis szczególny nie uprawnia Przewodniczącego KRRiT do przekazania do depozytu sądowego należnych jednostce radiofonii i telewizji środków, przeznaczonych na realizację przez nią misji publicznej. Nie może takiej podstawy prawnej dla działania organu stanowić także przepis art. 467 K.c. w związku z art. 636 § 5 K.p.c., gdyż przepisy te znajdują zastosowanie na gruncie stosunków regulowanych w samym K.c. i K.p.c. W myśl natomiast art. 1 K.c.: "Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi" a zgodnie z art. 1 K.p.c.: "Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne)". Tymczasem, jak już wyżej wskazano, ciążący na Przewodniczącym KRRiT, na mocy art. 8 ust. 3 u.o.a. obowiązek, ma charakter publicznoprawny a nie cywilnoprawny. Zatem składanie przez Przewodniczącego KRRiT w drodze cywilnoprawnej wniosków do sądu rejonowego o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego środków, które miał obowiązek, na mocy uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 września 2023 r nr [...] oraz Harmonogramu, przekazać Skarżącej, nie stanowi bynajmniej jednej z dopuszczanych form działania organu na podstawie art. 8 ust. 3 u.o.a., lecz świadome niewypełnienie statuowanego w powyższym przepisie nakazu skierowanego do Przewodniczącego KRRiT podjęcia określonej czynności. Zdaniem Sądu, abstrahując od jednoznacznie sformułowanego w art. 8 ust. 3 u.o.a., nałożonego na Przewodniczącego KRRiT obowiązku przekazania zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2, co w istocie wyklucza konieczność odwoływania się, przy dokonywaniu wykładni art. 8 ust. 3 u.o.a., do innych reguł niż językowa, to niewątpliwe również wykładnia celowościowa tego przepisu jasno prowadzi do konkluzji o pozostawaniu w realiach niniejszej sprawy przez organ w bezczynności. Niewątpliwie korelatem sformułowania: "Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki ..." jest otrzymanie tychże środków przez uprawnione do tego jednostki publicznej radiofonii i telewizji, co oznacza, że realnie mogą nimi dysponować, celem wywiązania się z nałożonego z kolei na nie, na podstawie art. 21 ust. 1 u.r.t., obowiązku realizowania misji publicznej, poprzez oferowanie, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowanych programów i innych usług w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujących się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Tym samym, nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że w niniejszej sprawie Przewodniczący KRRiT nie wykonał, w nałożonym na niego terminie, obowiązku przekazania Skarżącej należnych jej środków, w drodze odpowiedniego przelewu z rachunku KRRiT na rachunek bankowy Spółki, mających umożliwić Skarżącej realizowanie misji publicznej. Wbrew stanowisku organu uzasadnieniem dla niewykonania przez niego tegoż obowiązku nie może być powoływanie się na okoliczność, że Skarżąca znajduje się w stanie likwidacji, co miałoby oznaczać, zdaniem Przewodniczącego KRRiT, iż jej działalność nie jest już nakierowana na realizację misji publicznej. Otóż, po pierwsze, samo otwarcie likwidacji spółki akcyjnej nie powoduje, jak było to już wcześniej wskazane, żadnych skutków w zakresie jej bytu prawnego, poza kwestią przejęcia prowadzenia jej spraw i reprezentacji przez likwidatorów. Po drugie, Przewodniczący KRRiT nie może uzależnić zrealizowania, obciążającego go na mocy art. 8 ust. 3 u.o.a., obowiązku przekazania jednostce publicznej radiofonii i telewizji należnych jej środków, na realizację przez nią misji publicznej, od jakiejkolwiek swojej oceny w zakresie wywiązywania się przez jednostkę publicznej radiofonii i telewizji z nałożonego na nią na podstawie art. 21 ust. 1 u.r.t. obowiązku. Ustawa o radiofonii i telewizji wprowadziła bowiem w tym zakresie odpowiedni tryb. I tak zgodnie z art. 31b u.r.t., jednostki publicznej radiofonii i telewizji są obowiązane do sporządzenia i złożenia Krajowej Radzie oraz udostępnienia na swoich stronach internetowych, w terminie do dnia 30 kwietnia danego roku kalendarzowego, sprawozdania za poprzedni rok kalendarzowy z realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1, zawierającego: 1) informację o realizacji określonych w przepisach prawa oraz karcie powinności zadań wynikających z misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1; 2) informację o wysokości i sposobie wykorzystania środków pochodzących z poszczególnych źródeł, o których mowa w art. 31 ust. 1 i 2; 3) informację o sposobie realizacji zasad, o których mowa w art. 31a ust. 1; 4) informację o całkowitym koszcie realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1, ze wskazaniem kosztów realizacji poszczególnych zadań oraz informację o dochodzie z pozostałej działalności; 5) wyliczenie kosztu netto realizacji misji publicznej zgodnie w art. 31 ust. 6 oraz nadwyżek, o których mowa w art. 31 ust. 7 lub 8, jeżeli powstały; 6) propozycję przeznaczenia nadwyżki, o której mowa w art. 31 ust. 7, jeżeli powstała. Krajowa Rada na podstawie oceny sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, podejmuje do dnia 30 czerwca każdego roku kalendarzowego uchwałę o jego przyjęciu albo o odmowie jego przyjęcia. Uchwały są udostępniane na stronie internetowej Krajowej Rady (ust. 2). Podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 2, Krajowa Rada może określić zalecenia dotyczące sposobu realizacji przedsięwzięć określonych w karcie powinności oraz planie, o którym mowa w art. 21c ust. 1, w kolejnym roku kalendarzowym oraz może polecić podjęcie określonych działań naprawczych, wskazując termin na realizację zaleceń lub działań naprawczych (ust. 3). Jednostka publicznej radiofonii i telewizji, której dotyczą zalecenia lub działania naprawcze, o których mowa w ust. 3, jest obowiązana do zawarcia w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, za kolejny rok kalendarzowy informacji o sposobie ich wykonania (ust. 4).
Przewodniczący KRRiT nie miał zatem podstaw prawnych dla odstąpienia od wykonania statuowanego w art. 8 ust. 3 u.o.a. obowiązku, z uwagi na własną opinię odnośnie kwestii wywiązywania się przez Skarżącą, bądź też nie, z obowiązku realizowania przez nią misji publicznej również na podstawie uchwały nr [...] z dnia 10 stycznia 2024 roku w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 23 października 2023 r, ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [..] z dnia 13 września 2023 r. oraz uchwały nr [...] z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku, co zostało już wcześniej przez Sąd wyjaśnione. Żaden zatem przepis ustawy o opłatach abonamentowych, jak i ustawy o radiofonii i telewizji, nie statuuje po stronie KRRiT uprawnienia do modyfikacji sposobu podziału wpływów z abonamentu między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w danym roku kalendarzowym, ustalonego już uprzednio przez KRRiT, w oparciu o upoważnienie ustawowe ujęte w art. 8 ust. 2 u.o.a., w roku poprzedzającym (nie później niż do dnia 30 września). Podstawy takiej nie stanowi bynajmniej przywołany przez organ w odpowiedzi na skargę art. 9 ust. 1 u.r.t., zgodnie z którym to przepisem na podstawie ustaw i w celu ich wykonania Krajowa Rada wydaje rozporządzenia i uchwały. Oczywistym jest bowiem, że przepis ten nie może per se stanowić podstawy do wydania przez KRRiT rozstrzygnięcia w formie bądź rozporządzenia bądź uchwały, skoro są one podejmowane przez KRRiT zawsze: "na podstawie ustaw i w celu ich wykonania". Czyli muszą każdorazowo mieć podstawę materialnoprawną wynikającą z przepisu rangi ustawowej. Nie zmienia tego przywołanie przez organ (nota bene bez podania źródła) fragmentu z Komentarza do Ustawy o radiofonii i telewizji, autorstwa Elżbiety Czarny-Drożdżejko (LexisNexis 2014) o treści: "... przepis art. 9 ust. 1 u.r.t. wprowadza uprawnienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do udziału w procesie stanowienia prawa oraz jego stosowania. Uprawnienia przewidziane w art. 9 ust. 1 i ust. 3 u.r.t. korespondują z art. 213 ust. 2 (a tym samym z art. 2 i art. 7) Konstytucji RP". Fragment ten, zakreślając w pewnej perspektywie rolę KRRiT, w żaden sposób nie wskazuje jednakże na możliwość podejmowania przez tenże organ dowolnych rozstrzygnięć, wyłącznie w oparciu o dyspozycję art. 9 ust. 1 u.r.t. Wręcz przeciwnie, w dalszej części komentarza (której organ już nie powołuje), Elżbieta Czarny-Drożdżejko zaznacza, że: "Kompetencja oznaczonego działania organu władzy publicznej (np. wydawania, zmiany lub cofania decyzji administracyjnej, formułowania nakazów lub zakazów) musi wyraźnie wynikać z ustawy. Kompetencji takiej nie można domniemywać, jeżeli normy prawne nie przewidują jednoznacznie określonego uprawnienia organu państwowego do podejmowania oznaczonego działania. Pogląd ten stanowi logiczną konsekwencję obowiązywania fundamentalnej w państwie prawnym konstytucyjnej zasady legalizmu". Nie można tym samym zgodzić się z Przewodniczącym KRRiT, że skoro ustawa o opłatach abonamentowych pozostawiła w gestii Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji uprawnienie do corocznego ustalania sposobu podziału wpływów z opłat pomiędzy jednostki publicznej radiofonii i telewizji, to przesunięcie terminów wypłat wpływów z opłat abonamentowych jest de facto ustaleniem sposobu podziału tych wpływów w rozumieniu art. 8 ust. 1-3 u.o.a. Ustawa o opłatach abonamentowych jasno zakreśliła w art. 8 ust. 2 kompetencję KRRiT do ustalenia corocznie, nie później niż do dnia 30 września, sposobu podziału wpływów z abonamentu między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, nie przewidując przy tym żadnych dodatkowych uprawnień dla KRRiT w zakresie ewentualnej modyfikacji sposobu podziału tychże środków. Na marginesie zaznaczyć należy, że dopuszczalności takiego działania KRRiT, nie sposób dopatrzeć się także w oparciu o przesłanki wykładni celowościowej przepisu art. 8 u.o.a., skoro wprost przewiduje on, że ustalenie przez KRRiT sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych między jednostki publicznej radiofonii i telewizji, następuje z obligatoryjnym przeprowadzeniem analizy planu programowo-finansowego, o którym mowa w art. 21c ust. 1 u.r.t., oraz sprawozdania, o którym mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, za poprzedni rok kalendarzowy i analizy określonych w nich kosztów. Zatem przesunięcie przez KRRiT – na podstawie uchwały nr [...] z dnia 10 stycznia 2024 roku w sprawie przesunięcia terminów realizacji harmonogramu z dnia 23 października 2023 r, ustalonego na podstawie uchwały KRRiT nr [...] z dnia 13 września 2023 r. oraz uchwały nr [...] z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie wykorzystania wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej w 2024 roku – przekazania Skarżącej środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, zgodnie z terminami i kwotami określonymi w Harmonogramie, miało miejsce w istocie bez podstawy prawnej, co narusza wprost statuowany w art. 6 K.p.a. i mający walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa. W konsekwencji na zasadność stwierdzenia przez Sąd bezczynności Przewodniczącego KRRiT, w przedmiocie przekazania Skarżącej środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, nie rzutuje argumentacja Przewodniczącego KRRiT, odnosząca się do kwestii wykonania przez niego uchwał KRRiT z dnia 10 stycznia i z dnia 7 lutego 2024 r.
W świetle wszystkich powyższych wyjaśnień Sąd stwierdza, że skoro w niniejszej sprawie Przewodniczący KRRiT nie przekazał Skarżącej środków w ustalonych w Harmonogramie z 23 października 2023 r. terminach i wysokości – od stycznia do września 2024 r. w łącznie w wysokości 258 060 000,00 zł., – to dopuścił się tym samym bezczynności w tym zakresie. Dlatego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność organu, w przypadku jej stwierdzenia, zobligowany jest między innymi do oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w myśl art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Przewodniczącego KRRiT, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Postępowanie bowiem Przewodniczącego KRRiT w niniejszej sprawie miało na celu intencjonalne doprowadzenie do sytuacji, w której TVP nie otrzyma należnych jej środków, pochodzących z abonamentu i przeznaczonych na realizację misji publicznej, w wysokości określonej w uchwale Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 września 2023 r nr [...] w terminach i kwotach wynikających z przesłanego Skarżącej w ubiegłym roku Harmonogramu z 23 października 2023 r. Ewidentnie świadome i niczym nieusprawiedliwione odstąpienie przez organ od nałożonego na niego obowiązku, nie daje się w żadnej mierze pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywistym (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12), jak również, że dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy; to przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (p. wyrok WSA w Łodzi z 25 lipca 2014 r. II SAB/Łd 64/14). Rażące naruszenie prawa musi posiadać przy tym dodatkowe cechy w stosunku do "normalnego" naruszenia prawa i wyraźnie odróżniać się wśród innych naruszeń prawa, stanowiąc przypadek wyjątkowy na ich tle. Jest to więc stan w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację, w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W realiach niniejszej sprawy stwierdzona bezczynność organu w postaci celowego zaniechania wykonania przez Przewodniczącego KRRiT ciążącego na nim obowiązku przekazania Skarżącej należnych jej środków, ma taki właśnie kwalifikowany charakter.
Jednocześnie taki charakter działania organu, uzasadnia, w ocenie Sądu, wymierzenie mu, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., grzywny w wysokości 50 000 złotych (punkt 4 sentencji wyroku). Jak przewiduje art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco – represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji (bądź czynności) w sprawie, przy czym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować swoich prawnych obowiązków (wyrok WSA w Warszawie z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt III SAB/Wa 258/16). Sytuacja taka w ocenie Sądu zachodzi w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy, w tym chociażby treść zaproponowanego przez Przewodniczącego KRRiT na jej posiedzeniu w dniu 7 lutego 2024 roku stanowiska, w myśl którego wypłata środków pochodzących z wpływów z opłat abonamentowych wynika wyłącznie z praktyki i zwyczaju, a nie ma oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, co stoi wprost w sprzeczności z kategorycznymi nakazami sformułowanymi w art. 8 ust. 2 i 3 u.o.a., wskazują na dość czytelną w tej sprawie obawę, że organ nadal nie będzie respektować swoich prawnych obowiązków, co uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci grzywny. Sąd nie stwierdził jednocześnie żadnych przyczyn usprawiedliwiających stwierdzony stan bezczynności. W tej sytuacji, uwzględniając, że organ zaniechał wykonania swych obowiązków w sposób świadomy i zamierzony, wymierzona mu grzywna nie może mieć tylko i wyłącznie charakteru symbolicznego, uzasadniona jest bowiem obawa, że w sprawie organ w dalszym ciągu może nie stosować się do statuowanych w art. 8 ust. 3 u.o.a. obowiązków. Biorąc zatem pod uwagę całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że wymierzona organowi grzywna w wysokości 50 000 zł jest adekwatna do rozmiaru naruszenia, zrealizuje cel zastosowania tej sankcji i przymusi organ do zrealizowania jego prawnych obowiązków. W ocenie Sądu grzywna w wymierzonej wysokości spełni należycie funkcję represyjną, jak też będzie stanowiła wystarczający środek zapobiegający tego typu naruszeniom w przyszłości. Z tych wszystkich względów Sąd uznał za konieczne wymierzenie Przewodniczącemu KRRiT grzywny w kwocie znaczącej, choć nie w najwyższej wysokości, jak wnioskowała Strona, celem zdyscyplinowania do zaniechania dalszych naruszeń prawa. W interesie publicznym, z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa ważnym jest, aby organy władzy publicznej przestrzegały prawa. Organy administracji publicznej zgodnie z art. 6 K.p.a. mają bowiem obowiązek działać zgodnie z zasadą praworządności, czyli przestrzegać przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie działania organu w sposób ewidentny utrudniają i bezprawnie wymuszają podejmowanie czynności przez Skarżącą niezwiązanych z istotą realizacji misji publicznej, ale ukierunkowanych na uzyskanie środków na nią. To utrudnienie uzasadnia, w ocenie Sądu, przyznanie od Przewodniczącego KRRiT na rzecz [...]sumy pieniężnej w wysokości 30 000 złotych (punkt 5 sentencji wyroku). Art. 149 § 2 P.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na bezczynność, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Funkcją powyższego przepisu jest niewątpliwie zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, ponadto ma on kompensować, doznaną przez stronę postępowania krzywdę z powodu bezczynności organu. Przyznanie stronie sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W orzecznictwie podkreśla się także, że wybór środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (np. WSA w Poznaniu z 18 września 2019 r. IV SAB/Po 179/19, czy też wyroki NSA: z 30 listopada 2020, I OSK 1558/20, z 8 lutego 2017 r., I OSK 1314/16; z 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/16; z 11 lipca 2017 r., II OSK 879/17). Zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. sumy pieniężnej od organu - podobnie zresztą, jak i nałożenie na organ grzywny jest więc uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (p. wyroki NSA: z 15 lutego 2020, II OSK 1727/20, z 3 lutego 2017 r., II GSK 1695/16; z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17). O ile jednak grzywna pełni przede wszystkim funkcję represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą), o tyle w przypadku sumy pieniężnej, choć wskazane funkcje też zachowują pewne znaczenie, to na plan pierwszy wysuwa się funkcja kompensacyjna. Chodzi mianowicie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (straty, krzywdy, itp.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Uwzględniając powyższe, niewątpliwie, zdaniem Sądu, zasadnym jest przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 30 000 złotych, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., ze względu na skutki, jakie dla prowadzonej przez nią działalności wywołała bezczynność Przewodniczącego KRRiT w zakresie przekazania Skarżącej należnych jej środków na realizację misji publicznej, i to zarówno w wymiarze indywidulanym, związanym z niepewnością po stronie Spółki odnośnie zabezpieczenia finansowania prowadzonej działalności (w tym racjonalnego zaplanowania przychodów i wydatków), jak i w wymiarze społecznym, związanym z kolei z zagrożeniem realizacji przez Skarżącą misji publicznej, w tym oferowania odbiorcom programów w zakresie sportu, informacji, publicystyki, kultury, rozrywki oraz edukacji. W rezultacie Sąd uznał za zasadne zastosowanie w sprawie dodatkowej sankcji prawnej w postaci przyznania od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej.
Ponadto, mając na uwadze, że Przewodniczący KRRiT na dzień wydania wyroku przez Sąd, nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku przekazania Skarżącej środków w wyznaczonych terminach i w określonej w Harmonogramie wysokości, koniecznym stało się zobowiązanie organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do przekazania w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na rzecz Skarżącej nieprzekazanych środków na realizację misji publicznej za okres od stycznia do września 2024 r. (punkt 3 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł (punkt 6 sentencji wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz Skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które to koszty składają się wpis od skargi w wysokości 100 złotych, wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem Skarżącej w wysokości 480 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych.