VI SAB/Wa 10/25

VI SAB/Wa 10/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-05-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula. /sprawozdawca/
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Urszula Wilk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
658
Sygn. powiązane
II GSK 2195/25 - Wyrok NSA z 2026-03-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi E. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] oddala skargę
Uzasadnienie
E. C. (Skarżąca) pismem z 20 grudnia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w S. w sprawie rozpoznania odwołania z dnia [...] stycznia 2017 r. od decyzji Starosty W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] ustalającą opłatę dodatkową za wydobywanie kopaliny z rażącym naruszeniem warunków określonych w koncesji udzielonej na wydobywanie kruszywa naturalnego z części zachodniej złoża "[...]" położonego w granicach działki nr [...] w miejscowości J., gmina W.
Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie:
1) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim ten przepis ustanawia zasadę legalizmu, zwaną również zasadą praworządności, poprzez działanie SKO w S. bez podstawy prawnej i poza granicami prawa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia szeregu kolejnych przepisów postępowania administracyjnego;
2) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) w zakresie, w jakim ten przepis stanowi o tym, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa;
3) art. 15 k.p.a., w zakresie w jakim ten przepis stanowi o dwuinstancyjności postępowania;
4) art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy do dnia dzisiejszego;
5) art. 128 k.p.a. w zakresie, w jakim ten przepis stanowi o tym, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, poprzez jego niezastosowanie;
6) art. 137 k.p.a. w zakresie, w jakim ten przepis stanowi, że Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny, poprzez jego niezastosowanie;
7) art. 138 k.p.a. w zakresie, w jakim ten przepis stanowi o rodzajach decyzji organu odwoławczego, poprzez jego niezastosowanie.
Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności w stopniu z rażącym naruszeniem prawa;
2) zobowiązanie Organu do rozpoznania odwołania niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku;
3) przyznanie od Organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), nie mniejszej niż 15 000 zł;
4) zasądzenie od Organu kosztów postępowania według norm przepisanych;
5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca stwierdziła, że pismem z 23 stycznia 2017 r. wniosła odwołanie od ww. decyzji nr [...] do Starosty W. w terminie wskazanym w art. 129 § 2 k.p.a. Następnie pismem z 8 marca 2017 r. udzieliła odpowiedzi, że intencją jej pisma z 23 stycznia była prośba o umorzenie całkowitej opłaty dodatkowej w wysokości 225.413,76 zł za naruszenie granic kopalni kruszywa naturalnego "[...]" w granicach działki nr 118 w miejscowości J., gm. W. Pismem tym nie wycofała zaś odwołania od decyzji Starosty W. Następnie na podstawie art. 170 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa SKO w S. w dniu 16 marca 2017 r. przekazało jej odwołanie Wójtowi Gminy W. oraz Prezesowi Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W. do rozpoznania w zakresie swojej kompetencji. Do dnia dzisiejszego SKO nie wydało zaś decyzji w trybie art. 138 k.p.a. Przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej spełniłoby funkcję kompensacyjną, mającą na celu wyrównanie krzywd, jakich doznała na skutek bezczynności i błędnego działania SKO. Jednocześnie poinformowała, że skargę na bezczynność poprzedziła złożeniem ponaglenia, zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że wobec jednoznacznego stanowiska Skarżącej zawartego w piśmie z 8 marca 2017 r. SKO w S. potraktowało pismo Skarżącej z 23 stycznia 2017 r. jako wniosek o umorzenie całkowitej opłaty dodatkowej w wysokości 225.413,76 za naruszenie granic kopalni kruszywa naturalnego "[...]’’ w granicach działki nr 118 w miejscowości J. gm. W., a nie jako odwołanie od decyzji. W tym stanie rzeczy Kolegium nie było uprawnione do prowadzenia postępowania odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Nie ma też znaczenia, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności mają jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Celem skargi na bezczynność jest bowiem zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany wydać akt lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Bezczynność występuje zatem wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też aktu czy czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W przypadku skargi na bezczynność, przedmiotem kontroli nie jest więc określony akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Rozpoznając tę sprawę Sąd stwierdził, że nie można skutecznie zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. pozostawania w bezczynności w rozpoznaniu "odwołania" Skarżącej z dnia 23 stycznia 2017 r. od decyzji Starosty W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o naliczeniu opłaty dodatkowej za wydobywanie kopaliny z rażącym naruszeniem warunków określonych w koncesji (tak na datę wniesienia skargi, jak i wyrokowania).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że SKO w Siedlcach zasadnie potraktowało pismo Skarżącej z dnia 23 stycznia 2017 r. jako wniosek o umorzenie całkowitej opłaty dodatkowej wymierzonej ww. decyzją Starosty W. z [...] stycznia 2017 r., a nie jako odwołanie od tej decyzji. Prawidłowo przy tym pismem z 16 marca 2017 r. nr [...], przekazało wniosek Skarżącej z 23 stycznia 2017 r. (uzupełniony pismem z 8 marca 2017 r.) o umorzenie opłaty dodatkowej organowi właściwemu, tj. Wójtowi Gminy W. w zakresie opłaty stanowiącej dochód Gminy W. oraz Prezesowi Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W. w zakresie opłaty stanowiącej dochód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W. Podstawę prawną działania SKO w S. stanowił art. 170 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201) w związku z art. 142 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1131 ze zm.).
Wobec powyższego Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. nie można postawić zarzutu bezczynności, to jest braku podjęcia czynności w sprawie lub braku zakończenia prowadzonego postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo też podjęcia stosownej czynności.
Sąd podkreśla przy tym, że Organ był w tej sprawie związany żądaniem Skarżącej aż nadto jasno sprecyzowanym w piśmie z 8 marca 2017 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie SKO w S. (vide k. 4-5 akt administracyjnych). Organ ten – wolą Skarżącej – nie prowadził więc postępowania odwoławczego, a jedynie przekazał wniosek Skarżącej o umorzenie opłaty dodatkowej Organowi właściwemu w sprawie. Potwierdza to również treść pierwotnie złożonego w sprawie pisma z 23 stycznia 2017 r., w którym Skarżąca nazywając to pismo odwołaniem wniosła "o umorzenie opłaty dodatkowej w wysokości 225.413,76 zł za naruszenie granic kopalni kruszywa naturalnego".
W postępowaniu zainicjonowanym wniesioną na obecnym etapie postępowania skargą na bezczynność Sąd doszedł więc do przekonania, że w zaistniałej opisanej wyżej sytuacji Organowi nie można przypisać stanu bezczynności.
Ze wskazanych powodów skarga na bezczynność została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.