VIII SA/Wa 551/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT, stwierdzając wszczęcie postępowania po upływie ustawowego terminu.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika za podanie niezgodnych danych w zgłoszeniu SENT dotyczących numeru dokumentu przewozowego. Skarżąca spółka podnosiła m.in. zarzut naruszenia art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na upływ terminu do wszczęcia postępowania od zakończenia kontroli. Sąd administracyjny uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że postępowanie zostało wszczęte po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli, co czyniło je niedopuszczalnym.
Przedmiotem sprawy była skarga spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za podanie w zgłoszeniu SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących numeru dokumentu przewozowego. Kontrola wykazała, że w zgłoszeniu figurował numer dokumentu, którego kierowca nie okazał, przedstawiając dokument bez numeru. Organ odwoławczy uznał, że doszło do naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h ustawy SENT i nałożył karę pieniężną. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że postępowanie zostało wszczęte po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do tego zarzutu. Sąd uznał, że kontrola przewozu towarów prowadzona przez funkcjonariuszy celno-skarbowych jest formą kontroli celno-skarbowej, do której odpowiednio stosuje się art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej. Ponieważ kontrola zakończyła się we wrześniu 2019 r., postępowanie administracyjne powinno zostać wszczęte najpóźniej w marcu 2020 r. Tymczasem postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącej dopiero w październiku 2020 r. Wobec niedopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzył postępowanie, uznając pozostałe zarzuty skargi za bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania administracyjnego po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli, zgodnie z art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kontrola przewozu towarów jest formą kontroli celno-skarbowej, do której odpowiednio stosuje się art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej. Termin 6 miesięcy od zakończenia kontroli do wszczęcia postępowania jest bezwzględną przeszkodą procesową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
o.p. art. 165b § § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie, która była przedmiotem kontroli, może być wszczęte w ciągu 6 miesięcy od jej zakończenia.
Pomocnicze
ustawa SENT art. 5 § ust. 4 pkt 1 lit. h
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Przewoźnik jest obowiązany uzupełnić zgłoszenie o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
ustawa SENT art. 24 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
W przypadku zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, nakłada się karę pieniężną.
ustawa SENT art. 26 § ust. 5
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych w zakresie nieuregulowanym przez ustawę SENT.
ustawa SENT art. 13 § ust. 3 i ust. 1 pkt 1-2
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Czynności kontroli przewozu towarów powierzono funkcjonariuszom służby celno-skarbowej.
ustawa o KAS art. 54 § ust. 2 pkt 13
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Zakresem kontroli celno-skarbowej objęto wykonywanie innych obowiązków wynikających z przepisów odrębnych, których kontrola należy do KAS.
ustawa o KAS art. 94 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Do kontroli celno-skarbowej stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 1 § § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie postępowania po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1, 2 i 5, w zw. z art. 8 ust. 1 oraz w zw. z art. 5 ust. 4 Ustawy SENT przez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary. Naruszenie art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 Ustawy SENT przez niezastosowanie przepisu o odstąpieniu od nałożenia kary. Naruszenie art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie, brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszenie art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej przez brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej przez przeprowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa. Naruszenie art. 10 i art. 11 Prawa przedsiębiorców przez wykładnię przepisów na niekorzyść skarżącego. Naruszenie zasady proporcjonalności (art. 5 TUE) i niewspółmierność kary. Naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Pominięcie ratio legis ustawy SENT.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było niedopuszczalne, bowiem przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania upłynął wyznaczony przez ustawodawcę termin na dokonanie tej czynności. Kontrolę przewozu towarów, prowadzoną przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej, utożsamiać należy z kontrolą celno-skarbową, o której mowa w przepisach rozdziału 1 Działu V ustawy o KAS. Upływ tego terminu należy traktować jako bezwzględną przeszkodę do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a w przypadku jego uruchomienia – obligującą do umorzenia procesu.
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący
Renata Nawrot
członek
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wszczęcia postępowania administracyjnego po kontroli w sprawach dotyczących ustawy SENT oraz stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do postępowań prowadzonych przez Krajową Administrację Skarbową."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z terminami wszczęcia postępowania. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście ustawy SENT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być kwestie proceduralne, takie jak terminy, nawet w sprawach merytorycznie dotyczących poważnych naruszeń. Pokazuje to znaczenie znajomości prawa procesowego dla przedsiębiorców.
“Błąd proceduralny droższy niż naruszenie przepisów? Sąd uchyla karę pieniężną z powodu przekroczenia terminu.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 551/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 111/22 - Wyrok NSA z 2022-03-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), , Protokolant sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w m. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego o nr [...] z dnia [...] lutego 2021r.; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w m. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga wniesiona przez P. sp. [...] z/s w K. [...] gm. P.. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. [...] z dnia [...] kwietnia 2021r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno - Skarbowego w W. nr [...] z dnia [...].02.202Ir. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł w związku z podaniem w zgłoszeniu SENT[...] danych dotyczących numeru dokumentu przewozowego niezgodnie ze stanem faktycznym.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach:
W dniu [...] września 2019r. w miejscowości D., funkcjonariusze M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. przeprowadzili kontrolę pojazdu o nr rej. [...]. Podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem była firma P. Sp. [...], K. [...],[...]P..
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia [...] (wystawionego na przewóz [...] litrów oleju napędowego, kod CN [...]) oraz dokumentów towarzyszących transportowi kontrolujący stwierdzili niezgodność w zakresie numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewozowi - w zgłoszeniu wpisano numer [...], natomiast kierowca okazał do kontroli dokument przewozowy bez numeru. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...] z dnia [...].09.2019r. Z adnotacji na protokole wynika, że kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny (karta nr 9).
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].09.2020r, (karta nr 16-17) Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Postanowienie doręczono Stronie w dniu [...].10.2020r. (karta nr 17a akt administracyjnych).
Pismem z dnia [...].10.2020r. (karta nr 18-20) Strona wniosła o odstąpienie od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny oraz wskazała na naruszenie przez organ przepisu art. 165 b § 1 Ordynacji podatkowej - wszczęcie postępowania po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli, co w ocenie Strony stanowi podstawę do umorzenia postępowania.
Pismem nr [...] z dnia [...].11.2020r. (karta nr 21-22)
organ I instancji wezwał Stronę w terminie 7 dni do wyjaśnienia czy jej zdaniem zachodzą okoliczności (z zastrzeżeniem o którym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy SENT) wskazujące na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie stwierdzone w trakcie przedmiotowej kontroli oraz przekazanie stosownych dowodów.
Organ wezwał również Stronę do przedłożenia faktury zakupu przedmiotowego towaru, wskazania czy towar był przewożony ze składu podatkowego oraz czy należne podatki zostały zapłacone.
Pismem z dnia [...],11.2020r. (karta nr 32) Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. wezwał firmę Przedsiębiorstwo Usługowo -Transportowe D. G. R. do przedłożenia faktury potwierdzającej zakup oleju napędowego w ilości [...] litrów objętego zgłoszeniem [...] od firmy P. Sp. [...] oraz dokumentu potwierdzającego przyjęcie ww. towaru.
Wymagane dokumenty przedłożono organowi w dniu [...].02.2020r. (karta nr 36-43).
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. wydał decyzję nr [...] z dnia [...].02.2021r. w przedmiocie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł w związku z podaniem w zgłoszeniu [...] danych dotyczących numeru dokumentu przewozowego niezgodnie ze stanem faktycznym.
Skarżąca P. sp. [...] złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.
Wskazaną na wstępie decyzją z dn. [...] kwietnia 2021r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przede wszystkim wskazał, że zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 859) - zwana dalej "ustawą SENT".
W myśl art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:
a) dane przewoźnika obejmujące :
- imię i nazwisko albo nazwę,
- adres zamieszkania albo siedziby,
b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest
zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,
c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,
d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,
e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,
f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017r. poz. 2200 oraz z 2018r. poz. 12, 79,
138, 650 i 1039), o ile są wymagane,
g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium
kraju,
h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
i) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia [...] (wystawionego na przewóz [...] litrów oleju napędowego, kod CN [...]) oraz dokumentów towarzyszących transportowi kontrolujący stwierdzili niezgodność w zakresie numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewozowi - w zgłoszeniu wpisano numer [...], natomiast kierowca okazał do kontroli dokument przewozowy bez numeru. Kierowca okazał do kontroli dokument przewozowy bez numeru, podczas gdy w zgłoszeniu SENT figuruje numer [...]. Powyższe potwierdza protokół z kontroli nr [...] z dnia [...].09.2019r. Sama Strona nie kwestionuje powyższego, wyjaśniając jednocześnie, że wystawiony dokument przewozowy nie zawierał numeru, w związku z tym w zgłoszeniu wpisano jako numer dokumentu przewozowego numer zamówienia. Powyższe stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Sama Strona nie kwestionuje powyższego, wyjaśniając jednocześnie, że wystawiony
dokument przewozowy nie zawierał numeru, w związku z tym w zgłoszeniu wpisano jako numer dokumentu przewozowego numer zamówienia.
Następnie organ odwoławczy podniósł, że ustawa SENT nie zawiera definicji dokumentu towarzyszącego przewożonemu towarowi, stąd też dokument ten może mieć dowolną formę. Istotnym z punktu widzenia przestrzegania przepisów ustawy SENT jest jednak to, aby dokument przewozowy towarzyszył przewozowi, zawierał stosowne informacje i aby dokument ten był wpisany do zgłoszenia SENT. Tylko bowiem na tej podstawie może nastąpić identyfikacja towaru z określonym zgłoszeniem i zgodne z celem ustawy monitorowanie przewozu.
W rozpatrywanej sprawie w wyniku kontroli okazało się, że przewoźnik nie przedstawił dokumentu przewozowego o numerze [...], który został zadeklarowany w zgłoszeniu SENT jako dokument towarzyszący przewozowi i który kierujący pojazdem był zobligowany okazać na żądanie kontrolujących, w celu weryfikacji zgodności danych zawartych w zgłoszeniu [...]. Tymczasem kierujący pojazdem okazał dokument przewozowy nie posiadający numeru, a więc niezgodny z dokumentem wskazanym w zgłoszeniu.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dot. naruszenia przez organ art. 165&1 ustawy ordynacja podatkowa, organ odwoławczy podniósł, że nieprawidłowości w rozpoznawanej sprawie zostały ujawnione w trybie kontroli przewozu towaru (art. 13 ustawy SENT) w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej na podstawie ustawy SENT, a nie w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celnoskarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. W związku z tym przepis art. 165 b § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa kontrola nie była kontrolą przestrzegania przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie, nie podlega ona restrykcjom wynikającym z art 165b § 1 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo należy zauważyć, iż ustawa SENT jako lex specialis nie wprowadza ograniczeń czasowych do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, tylko określa termin jego przedawnienia. Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, kara pieniężna nie może być nałożona, jeżeli od dnia niedopełnienia obowiązku upłynęło 5 lat, W związku z tym w przedmiotowej sprawie termin ten upłynie z dniem 12 września 2024 roku.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT. W związku z tym, iż ww. przesłanki określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT nie zostały spełnione, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem P. sp. [...] ( dalej jako "skarżąca") wniosła skargę na powyższą decyzję pismem z dn. [...] maja 2021r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1/ art. 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1, 2 i 5, w zw. z art. 8 ust. 1 oraz w zw. z
art. 5 ust. 4 Ustawy z dnia 09.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowym (Dz.U.2020.859 t.j. SENT) przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą spółkę kary, mimo iż nie było ku temu podstaw, gdyż skarżąca spółka umieściła wszystkie dane wymagane przepisami prawa w zgłoszeniu SENT;
2) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 Ustawy z dnia 09.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowym (Dz.U.2020.859 t.j SENT) przez jego niezastosowanie, a który to przepis mógł i powinien organ zastosować z urzędu, gdyż ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jak i nie pozwalała stwierdzić, że skarżącą nie dopełniła
obowiązków wynikających z w/w ustawy, a zachodził interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary;
3) art. 165b §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji Podatkowej (Dz.U.2019.900 t.j.) przez niezastosowanie i wszczęcie postępowania pomimo tego, że od daty zakończenia kontroli upłynął okres dłuższy niż 6 miesięcy;
4) art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji Podatkowej (Dz.U.2020.1325 t.j.) przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie,
5) art. 120 i art. 122 Ordynacji Podatkowej przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż skarżąca po stwierdzeniu przedmiotowej sytuacji niezwłocznie zaktualizowała dane;
6) art. 121 Ordynacji Podatkowej przez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa;
7) art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 06.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2019.1292 t.j.) przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy tak by nałożyć na niego możliwie wysoką karę;
8/ art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć Ustawa z dnia 09.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowym (Dz.U.2018.2332 t.j.) i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę;
9) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej;
10) pominięcie ratio legis przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Analizując pod tym kątem skargę, w okolicznościach stanu faktycznego tej konkretnej sprawy, Sąd uznał że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 165b § 1 o.p. poprzez wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia w tej sprawie postępowania.
W ocenie Sądu, wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było niedopuszczalne, bowiem przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania upłynął wyznaczony przez ustawodawcę termin na dokonanie tej czynności.
Do takiego wniosku prowadzi bowiem analiza przepisów ustawy o SENT oraz Ordynacji podatkowej ("o.p.") i ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r., poz.768, ze zm., dalej: "ustawa o KAS").
Do takiego wniosku prowadzi bowiem analiza przepisów ustawy o SENT oraz Ordynacji podatkowej ("o.p.") i ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r., poz.768, ze zm., dalej: "ustawa o KAS").
Wskazać należy, że zgodnie z art. 54 ust. 2 pkt 13 ustawy o KAS, zakresem kontroli celno-skarbowej objęto m.in. wykonywanie innych obowiązków wynikających z przepisów odrębnych, których kontrola przestrzegania należy do zadań Krajowej Administracji Skarbowej. Do tych ostatnich z kolei zaliczono, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16b ustawy o KAS, wykonywanie zadań wynikających z ustawy o SENT. Na podstawie art. 13 ust. 3 i ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy o SENT czynności uregulowanej kontroli przewozu towarów powierzono funkcjonariuszom służby celno-skarbowej.
Kontrolę przewozu towarów, prowadzoną przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej, utożsamiać należy z kontrolą celno-skarbową, o której mowa w przepisach rozdziału 1 Działu V ustawy o KAS. Jest to bowiem w istocie jedna z form kontroli celno-skarbowej. Można zatem uznać, że pomiędzy zakresami nazw "kontrola celno-skarbowa" a "kontrola przewozu towarów", unormowanej przez przepisy ustawy o SENT zachodzi logiczny stosunek nadrzędności (zob. N. Łubnicki, Zarys logiki (semantyka i logika formalna), Lublin 1964, s. 28 i n.).
Każda bowiem kontrola przewozu towarów jest kontrolą celno-skarbową, lecz nie odwrotnie. W konsekwencji, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach do tej kontroli stosować należy odpowiednio art. 165b o.p., zgodnie z dyspozycją przepisu art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS. Trafność tej konkluzji potwierdza zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy o SENT odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przepisy tego aktu znajdować mają odpowiednie zastosowanie do kar pieniężnych w zakresie nieuregulowanym przez przepisy ustawy o SENT.
Wskazać należy, że w art. 165b § 1 o.p. ustanowiono termin końcowy, do którego upływu dopuszczalne jest wszczęcie postępowania w sprawie, która była przedmiotem kontroli, na 6 miesięcy od zakończenia kontroli.
Przepis odnosi się do kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, to jednak formuła stosowania odpowiedniego, którą spójnie posłużył się ustawodawca w art. 94 ust. 1 in fine ustawy o KAS i art. 26 ust. 5 ustawy o SENT obliguje do stosowania art. 165b § 1 o.p. także do kontroli celno-skarbowej towarów. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia żadnego z pozostałych mechanizmów stosowania tego przepisu, a mieszczących się w klauzuli stosowania odpowiedniego. Zastrzeżenie "odpowiedniości" zakłada bowiem trzy warianty stosowania danej regulacji - wprost albo z modyfikacjami, bądź brak zastosowania. O tym, czy i w jakim zakresie przepis daje się zastosować rozstrzyga charakter przedmiotu regulacji (zob. J. Nowacki, "Odpowiednie" stosowanie przepisów prawa, PiP 1964, nr 3, s. 370–371).
W odniesieniu do kontroli celno-skarbowej prowadzonej pod względem przestrzegania przepisów ustawy o SENT, art. 165b § 1 o.p. doznawać musi modyfikacji, wynikających z faktu, że mamy do czynienia z inną niż kontrola podatkowa kontrolą i inną niż podatkowa sprawą rozstrzyganą następnie przez właściwe organy. Natomiast ustanowiony w analizowanym przepisie termin należy uznać za w pełni wiążący, gdyż jego odpowiedniemu stosowaniu nie sprzeciwia się charakter sprawy ani metoda regulacji. Zauważyć należy, że w odróżnieniu od kontroli podatkowej, w tym przypadku nie dochodzi do jej przekształcenia w postępowanie, a wszczęcie postępowania administracyjnego następuje zawsze w drodze odrębnego postanowienia. W myśl art. 84 ust. 1 pkt 4 ustawy o KAS w związku z art. 62 ust. 5 pkt 1a ustawy o KAS kontrolę wieńczy sporządzenie protokołu, który stanowić może podstawę wszczęcia takiego postępowania.
Zdaniem Sądu, przyjąć zatem należy, że ustawodawca zdecydował ograniczyć termin, w którym uruchomione może być postępowanie administracyjne w sprawie stanowiącej rezultat kontroli funkcjonariuszy KAS w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o SENT. Upływ tego terminu należy traktować jako bezwzględną przeszkodę do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a w przypadku jego uruchomienia – obligującą do umorzenia procesu (zob. M. Cieślak, [w:] S. Waltoś (red.) Marian Cieślak. Dzieła wybrane, t. II, Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, Kraków 2011, t. 2, s. 353; T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014, s. 176, A. Marciniak (w:) W. Broniewicz, I. Kunicki, A. Marciniak, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 2016, s. 232 – 235, Z. Resich/J. Lapierre (w:) J. Lapierre, J. Jodłowski, Z. Resich, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2016, s. 70 - 74).
Jedynie na marginesie sprawy zauważyć trzeba, że taka konstrukcja prawna wpisuje się w tendencję unormowań odnoszących się do kontroli przedsiębiorcy poprzedzających postępowania w sprawach ustalenia odpowiedzialności z tytułu naruszeń wykrytych w toku takiej kontroli przez organ. Przykładem może być regulacja zawarta w art. 13n ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068, ze zm.). Przyjęta przez ustawodawcę koncepcja ograniczenia terminu wszczęcia postępowania administracyjnego nie budzi w tym przypadku zastrzeżeń, bowiem spełnia postulat pewności prawa.
Zdaniem Sądu, skoro kontrola w rozpoznawanej sprawie miała miejsce i zakończyła się w dniu [...] września 2019 r., to najpóźniej w dniu [...] marca 2020 r. można było wszcząć postępowanie administracyjne w tej sprawie. Dodać należy, że o skuteczności wszczęcia przesądza w tym przypadku doręczenie postanowienia o wszczęciu, nie zaś tylko jego sporządzenie, czy choćby nawet wyekspediowanie. O ile przepis prawa nie stanowi wyraźnie inaczej, to uzewnętrznienie i zakomunikowanie czynności organu stronie jest warunkiem niezbędnym do stwierdzenia, że wywołała w stosunku do tej strony skutki prawne, zwłaszcza wówczas gdy te ostatnie wiążą się z ukształtowaniem materialnych praw lub obowiązków jednostki. Podobne stanowisko zawiera z uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt II GPS 4/08, ONSAiWSA 2009/1/1 oraz uchwała całej Izby Finansowej NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II FPS 7/09, ONSAiWSA 2010/3/38, zob. też J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s.108 - 140.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej zostało wszczęte z urzędu postanowieniem Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] września 2020 r., czyli po upływie 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli drogowej. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu [...] października 2020 r., w sytuacji, gdy okoliczność ta stała na przeszkodzie wszczęciu, a w konsekwencji zakończeniu postępowania w formie decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.
Z uwagi na fakt, że wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, ze wskazanych wyżej przyczyn było niedopuszczalne, poza rozważaniami Sądu pozostały zarzuty skargi, kierowane co do istoty sprawy, jako bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z § 3 oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie 897 złotych, na które składa się wpis w tej wysokości ustalony na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2003 r., Nr 221, poz. 2193) oraz kwota 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej będącej radcą prawnym stosownie do &14 ust.1 pkt.1 lit."c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( DZ U 2018r. poz. 265 t.j.) i kwota 17 zł tytułem wniesionej opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa przez pełnomocnika strony skarżącej.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI