VI SA/Wa 977/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, uznając ją za nieuzasadnioną.
Skarżący wniósł sprzeciw od decyzji Komendanta Głównego Policji, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a., argumentując, że organ odwoławczy powinien był rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Sąd administracyjny uznał sprzeciw za zasadny, stwierdzając, że decyzja kasacyjna była nieuzasadniona, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do jej wydania i nie wskazał konkretnych okoliczności do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Przedmiotem sprawy był sprzeciw H. S. od decyzji Komendanta Głównego Policji, która uchyliła decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji odmawiającą wydania pozwolenia na broń palną myśliwską i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a., argumentując, że organ odwoławczy powinien był rozstrzygnąć sprawę co do istoty, a nie przekazywać jej do ponownego rozpoznania. Sąd administracyjny uznał sprzeciw za zasadny. Stwierdził, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego była nieuzasadniona, ponieważ nie wykazano spełnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty, jeśli zgromadzony materiał dowodowy na to pozwala, a decyzja kasacyjna powinna mieć charakter wyjątkowy. Wskazał, że Komendant Główny Policji nie wykazał, dlaczego konieczna jest aktualizacja materiału dowodowego ani nie wskazał konkretnych okoliczności do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie, w szczególności nie wskaże konkretnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego była nieuzasadniona, ponieważ organ nie wykazał, że zostały spełnione przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Brak było wskazania konkretnych okoliczności do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, a sama potrzeba aktualizacji materiału dowodowego nie stanowiła wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
u.b.a. art. 17 § ust. 4
Ustawa o broni i amunicji
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64c § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.b.a. art. 15 § ust. 1 pkt 2-4
Ustawa o broni i amunicji
u.b.a. art. 15h § ust. 1 pkt 3
Ustawa o broni i amunicji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy nie wskazał konkretnych okoliczności do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Decyzja kasacyjna narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, jeśli nie jest uzasadniona.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja kasacyjna powinna mieć charakter wyjątkowy. Organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty, jeśli zgromadzony materiał dowodowy na to pozwala. Sama okoliczność aktualizacji materiału dowodowego nie wypełnia przesłanek do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia.
Skład orzekający
Maciej Borychowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji publicznej, zwłaszcza w kontekście decyzji kasacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym, jakim jest zasadność wydawania decyzji kasacyjnych przez organy odwoławcze. Pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują stosowanie przepisów k.p.a. przez organy.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję? Sąd wyjaśnia zasady stosowania art. 138 § 2 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 977/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Maciej Borychowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6312 Odmowa wydania pozwolenia na broń Hasła tematyczne Broń i materiały wybuchowe Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2516 art.17 ust.4, art.15 ust.1 pkt 2-4, art.15h ust.1 pkt 3 Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art.64 c par. 1 i 2, art.64e, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Maciej Borychowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2024 r. sprawy ze sprzeciwu H. S. od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji odmawiającej wydania pozwolenia na broń palną myśliwską i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego H. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej "WSA") w Warszawie jest decyzja Komendanta Głównego Policji (dalej "Organ", "Komendant") z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...], na podstawie której, po rozpoznaniu odwołania H. S. (dalej "Skarżący", "Strona") od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (dalej "Komendant Wojewódzki", "organ I instancji") z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich, Organ uchylił w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (dalej "Zaskarżona decyzja"). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2516 z późn. zm.). Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w dniu [...] października 2021 r. wniosek o wydanie pozwolenia na posiadanie pięciu egzemplarzy broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego. Do wniosku załączył zaświadczenie nr [...] z dnia [...] października 2021 r. o przynależności do Polskiego Związku Łowieckiego, zaświadczenie nr [...] potwierdzające posiadanie podstawowych uprawnień do wykonywania polowania oraz orzeczenia z dnia [...] października 2021 r.: lekarskie nr [...] i psychologiczne nr [...], potwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. W toku postępowania administracyjnego, organ I instancji uzyskał z Komisariatu Policji V w Z. opinię o ww., a także opinię z Komisariatu Policji w T., w której wskazano, iż wnioskodawca pozostaje w konflikcie z sąsiadem. Na podstawie informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości organ I instancji ustalił, że Strona nie jest osobą skazaną za popełnienie przestępstwa. Komendant Wojewódzki Policji w K., biorąc pod uwagę informacje na temat konfliktu Strony z sąsiadem, na podstawie art. 15 h ustawy o broni i amunicji wniósł do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. odwołanie od przedłożonego przez Stronę pozytywnego orzeczenia lekarskiego celem jednoznacznego ustalenia jego zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. Skarżący nie stawił się na badania lekarskie w trybie odwoławczym w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K.. W dniu [...] marca 2022 r. Komendant Wojewódzki wydał decyzję o odmowie wydania Stronie pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego, wskazując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Skarżący złożył odwołanie. Komendant po analizie materiałów postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2022 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Stwierdził, że złożone przez Komendanta Wojewódzkiego odwołanie od przedstawionego przez Stronę orzeczenia lekarskiego z dnia [...] października 2021 r., nr [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego skutecznego wniesienia, określonego w art. 15h ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Wskazał ponadto, że ujawnione w toku postępowania administracyjnego wątpliwości co do zdolności wnioskodawcy do dysponowania bronią, pomimo upływu terminu do złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego można wyeliminować poprzez wezwanie go w oparciu o przepis art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji do przedstawienia nowego orzeczenia. Od decyzji Komendanta został złożył sprzeciw do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia [...] października 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1885/22 oddalił go. Od przedmiotowego wyroku pełnomocnik Strony wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA"). NSA orzeczeniem z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 265/23 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie oraz decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji nie ma zastosowania do osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na broń palną. Literalna treść tego przepisu prowadzi bowiem do wniosku, że odnosi się on do "osoby posiadającej pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną". Sąd podkreślił również, iż wniesienie odwołania od orzeczenia lekarskiego po terminie określonym w art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji jest niedopuszczalne. Ponownie rozpatrując sprawę, przy uwzględnieniu stanowiska NSA zawartego w wyroku z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 265/23 Komendant decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2022 r i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji Komendant przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. W dalszej kolejności wskazał, że Skarżący wnioskując o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego przedłożył wymagane orzeczenia z dnia [...] października 2021 r.: lekarskie nr [...] i psychologiczne nr [...], potwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Końcowo Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie zachodzi konieczność zaktualizowania materiału dowodowego, w tym uzyskania opinii o Stronie z miejsca zamieszkania, potwierdzenia jej członkostwa w Polskim Związku Łowieckim, a także uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości. W ocenie Organu, w związku możliwością naruszenia zasady dwuinstancyjności wskazanej w art. 15 k.p.a., Komendant na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. celem przeprowadzenia przez ten organ pełnego i wszechstronnego postępowania administracyjnego, w efekcie którego organ ten podejmie adekwatne do ustaleń rozstrzygnięcie, oparte o przepisy art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodził się Skarżący, wnosząc do WSA w Warszawie sprzeciw od decyzji Komendanta z dnia 23 lutego 2024 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania - mające wpływ na wynik sprawy - a to art. 6 k.p.a. poprzez pozbawione podstawy prawnej uznanie, iż zachodzi konieczność "zaktualizowania materiału dowodowego, w tym uzyskania opinii o stronie z miejsca zamieszkania, potwierdzenia jej członkostwa w Polskim Związku Łowieckim, a także uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości", podczas gdy brak jest normy prawnej uzasadniającej taką aktualizację, a zwłaszcza uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania w takim celu, 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. poprzez pozbawione podstawy prawnej uznanie, iż zachodzi konieczność "zaktualizowania materiału dowodowego, w tym uzyskania opinii o stronie z miejsca zamieszkania, potwierdzenia jej członkostwa w Polskim Związku Łowieckim, a także uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości" w sytuacji, w której wymienione przez organ II instancji dokumenty zostały już dotychczas bez wyjątku w toku postępowania pozyskane i tylko wprost wadliwe procedowanie w sprawie przez organy obu instancji nie doprowadziło dotychczas do wydania postulowanego przez skarżącego pozwolenia zgodnie z jego pierwotnym wnioskiem w najwcześniejszym możliwym terminie, a przez to - nie doprowadziło do załatwienia sprawy w prawem przewidzianym terminie, czym naruszono zasady działania na podstawie przepisów prawa oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; 3) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w sytuacji, w której: a) zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na orzeczenie co do istoty sprawy przez organ II instancji i brak podstaw do uznania, iż skorzystanie przez organ II instancji z tego uprawnienia stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, b) NSA w uzasadnieniu wyroku z 14 marca 2023 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 265/23 wprost stwierdził, iż organ II instancji "powinien ocenić wniosek skarżącego z uwzględnieniem zebranych w sprawie materiałów i dokonanej w niniejszej sprawie wykładni art. 15 ust. 5 ustawy o broni" dając tym samym jednoznaczny wyraz temu, iż organ II instancji orzekać miał co do istoty sprawy w oparciu o dotychczas już zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - nie zaś pozyskiwać materiał nowy bądź aktualizować istniejący, 4) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania merytorycznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w ogóle, a to wbrew wskazaniom opisanym w uzasadnieniu wyroku NSA z 14 marca 2023 roku wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 265/23, co łącznie doprowadziło do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podczas gdy organ II instancji winien był uchylić w całości zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie Zaskarżonej decyzji i zasadzenie na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu rozwinął zarzuty oraz wnioski skargi. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie sprzeciwu, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., strona może wnieść sprzeciw. W myśl z art. 64c § 1 i 2 P.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu określa art. 64e P.p.s.a., zgodnie z którym rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi natomiast, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że decyzja kasacyjna będzie uzasadniona, gdy organ odwoławczy nie dysponuje wystarczającymi ustaleniami faktycznymi, które pozwoliłyby mu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Wydanie decyzji kasacyjna jest zatem uzasadnione w tych przypadkach, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15 oraz wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1279/17; w Łodzi z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 654/17) Rozważając zatem celowość zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., zawsze należy mieć na uwadze, że obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim rozstrzygnąć sprawę co do istoty, co zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest, wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania, zgodnie z zasadą dewolutywności, przenosi na organ drugiej instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. W sytuacji gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności – jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno, gdy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 § 2 i 3 k.p.a. Z mocy art. 136 § 4 k.p.a. – przepisów § 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1781/17, rozstrzygając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym decyzja kasacyjna ma charakter procesowy, gdyż podstawą jej podjęcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. Taki sposób rozstrzygnięcia determinuje również sposób przeprowadzenia kontroli jej legalności dokonywanej przez sąd. Skoro decyzja kasacyjna jest w istocie rozstrzygnięciem procesowym, gdyż nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, to możliwości rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego podlegają w tych sytuacjach istotnemu ograniczeniu, gdyż sąd dokonuje kontroli legalności tego rodzaju rozstrzygnięcia w świetle ustawowych przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta nie może natomiast, co do zasady, obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. W związku z powyższym rozstrzygnięcia Sądu wymagało, czy powoływane przez Organ okoliczności rzeczywiście uzasadniały w realiach niniejszej sprawy zwrot sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przypomnieć należy, że zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a., uchylenie decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia wymaga stwierdzenia, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że Komendant wydając kasacyjne orzeczenie nie wykazał, że zostały spełnione przesłanki do takiego rozstrzygnięcia. Sąd wskazuje, że Skarżący składając w dniu 26 października 2021 r. wniosek o wydanie pozwolenia na posiadanie pięciu egzemplarzy broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego załączył zaświadczenie o przynależności do Polskiego Związku Łowieckiego, zaświadczenie nr [...] potwierdzające posiadanie podstawowych uprawnień do wykonywania polowania oraz orzeczenia z dnia [...] października 2021 r.: lekarskie nr [...] i psychologiczne nr [...], potwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. W toku prowadzonego postępowania Organ zgromadził również informację z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą Skarżącego oraz opinię z miejsca zamieszkania. W związku z powyższym w poczet materiału dowodowego zostały włączone istotne dowody do rozpoznania sprawy. Sąd dostrzega, na co uwagę zwrócił w skardze również Skarżący, iż czas procedowania w sprawie wniosku Strony jest długi, przy czym jak się wydaje nie jest on wynikiem uchybień, które można przypisać Skarżącemu. W związku z tym, za co najmniej wątpliwe jest wskazanie przez Komendanta, iż za uchyleniem decyzji przemawia konieczność zaktualizowania materiału dowodowego, który nota bene znajduje się w aktach sprawy i Skarżący ma świadomość jego istnienia. Oceniając powyższe w świetle art. 138 § 2 k.p.a. Sąd wskazuje, również że Komendant przekazując sprawę do ponownego rozpoznania nie wskazał jakie okoliczności Komendant Wojewódzki ma wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem Sądu, za takie okoliczności nie mogą być uznane wskazania, iż organ I instancji po aktualizacji materiału dowodowego winien przeprowadzić pełne i wszechstronne postępowania administracyjnego, w efekcie którego organ ten podejmie adekwatne do ustaleń rozstrzygnięcie, oparte o przepisy art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem Sądu taka "wytyczna" w istocie sprowadza się do "uchylenia się" przez Komendanta od merytorycznego rozpatrzenia odwołania Strony, które w okolicznościach niniejszej sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego Organ powinien uczynić. Sąd wskazuje również, iż Komendant wydając Zaskarżoną decyzje nie wykazał, iż nie było podstaw do zastosowania art. 136 § 1 k.p.a. Sąd nie podziela również motywu zastosowania przez Organ art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na potencjalną możliwość naruszenia art. 15 k.p.a. (zasady dwuinstancyjności postępowania). Podkreślenia bowiem wymaga, że ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann; glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, opubl. w: PiP 1989, z. 8, s. 147). Nie spełnia tego wymogu tylko kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 592; por. także wyrok NSA z 22 marca 1996 r., w sprawie SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 19 lipca 2001 r., w sprawie V SA 3872/00). Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (p. uchwała SN z 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, opubl. w: OSNAPiUU 1995, Nr 7, poz. 82). W tym też kontekście należy patrzeć na decyzję kasacyjną, jako na wyjątek od nakazu merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zawartego w modelu odwoławczym postępowania administracyjnego i wyrażonego w szczególności w przepisach art. 136 i 138 § 1 k.p.a. W świetle powyższych uwag wydanie decyzji kasacyjnej w niniejszej sprawie, było, w ocenie Sądu, niezasadne i tym samym naruszało art. 138 § 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Komendant uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania, w tym, winien będzie, przede wszystkim rozstrzygnąć, czy, po pierwsze, zebrany na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego materiał dowodowy, pozwala na ustalenie stanu faktycznego umożliwiającego podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego w oparciu o przepisy ustawy o broni i amunicji odnoszące się do wniosku Strony. Jeżeli Organ uznałby materiał dowodowy za kompletny, to winien był ustalić na jego podstawie stan faktyczny i merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Jeżeli natomiast dostrzegłby braki dowodowe, uniemożliwiające ustalenie stanu faktycznego, to zobowiązany był ocenić ich charakter. Komendant winien przy tym pamiętać, że w pierwszej kolejności mógłby skorzystać z instytucji uzupełniającego postępowania dowodowego, na zasadach ujętych w art. 136 k.p.a. Dopiero, jeżeli zakres niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy postępowania dowodowego w istocie uniemożliwiałby skorzystanie z tej drogi, Komendant mógłby wydać decyzję kasacyjną. Jednocześnie, co raz jeszcze należy podkreślić, sama okoliczność aktualizacji materiału dowodowego w zakresie wskazanym w Zaskarżonej decyzji nie wypełnia przesłanek do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia. Mając powyższe na uwadze, Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w całości, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od sprzeciwu oraz zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI