VI SA/Wa 960/14

VI SA/Wa 960/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Grzegorz Nowecki /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 862/15 - Wyrok NSA z 2016-10-26
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2014 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania P. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: P. (dalej: "skarżący" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 d, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. dalej także: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., dalej także: "u.d.p.").
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu [...] czerwca 2013 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości L. został zatrzymany do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował D. H. Kierowca wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz skarżącego. Pojazdem wykonywany był krajowy przewóz drogowy materiału sypkiego - piasku z kopalni w miejscowości D. na budowę drogi [...] w okolice miejscowości G. Powyższe dane ustalono na podstawie protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz okazanego do kontroli dokumentu - kwitu wagowego nr [...]. Wykonano kserokopie okazanych do kontroli dokumentów.
Z uwagi na uzasadnione podejrzenie, iż masa przewożonego ładunku powoduje przekroczenie normy w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisków na osie przewidziane dla zatrzymanego pojazdu w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. Nr 951) pojazd poddano ważeniu na stanowisku ważenia pojazdów znajdującym się przy ul. A. w L. - nr drogi [...]. Dla ww. stanowiska ważenia pojazdów został sporządzony protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów z którego jednoznacznie wynika, iż pomierzony spadek podłużny na ww. punkcie kontrolnym wynosi 0,14 %, przy dopuszczalnym spadku na poziomie 1%, a pomierzony spadek poprzeczny wynosi 0,02 % przy dopuszczalnym spadku na poziomie 2%.
Do pomiaru wykorzystano wagi nieautomatyczne do ważenia pojazdów znak fabryczny SAW 10C o numerach fabrycznych [...], [...] posiadające świadectwa legalizacji ponownej przeprowadzonej przez Dyrektora Obwodowego Urzędu Miar w P. wydane w dniu [...] sierpnia 2011 r., ważne do [...] lipca 2013r. W trakcie realizacji czynności pomiaru odległości pomiędzy osiami powyższego pojazdu ustalono następujące zakresy odległości: między pierwszą a drugą osią V (powyżej 1,8m), między drugą a trzecią osią V (powyżej 1,8 m), między trzecią a czwartą osią IV (od 1,4m do 1,8m). Pomiaru dokonano przymiarem wstęgowym numer fabryczny [...], dla którego Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w K. wystawił Świadectwo Legalizacji Ponownej z terminem ważności legalizacji dla ww. przymiaru do dnia [...] grudnia 2016 r. Przy użyciu ww. przymiaru wstęgowego dokonano pomiaru długości oraz szerokości kontrolowanego pojazdu. W wyniku pomiaru stwierdzono, iż długość kontrolowanego pojazdu wynosi 9,02 metra, natomiast szerokość 2,50 metra. Podczas kontroli dokonano również pomiaru wysokości kontrolowanego pojazdu przy pomocy przymiaru teleskopowego o nr seryjnym [...]. W wyniku wykonanego pomiaru stwierdzono, iż wysokość kontrolowanego pojazdu wynosi 3,27 metra. Kierowca D. H. uczestniczył w procedurze ważenia, został pouczony o przysługujących mu prawach oraz zapoznał się z wynikami pomiaru. Jednocześnie kierowcy przedstawiono do wglądu świadectwa legalizacji wag, przyrządów pomiarowych i protokół pomiaru pochyłości terenu.
W wyniku wykonanych czynności ważenia stwierdzono, że łączna pomierzona masa w tonach wyniosła dla kontrolowanego pojazdu 42,30 tony przy normie wynoszącej 32 tony. W związku z powyższym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego o wartość 10,30 tony. W kontrolowanym przypadku przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wyniosło 32,18 % w stosunku do normy wynoszącej 32 tony. W wyniku wykonanych czynności ważenia stwierdzono, iż łączny pomierzony nacisk dla podwójnej osi napędowej w kontrolowanym przypadku wynosił 26,40 tony (po odjęciu 2% wartości wskazanej przez wagę zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg) przy dopuszczalnym nacisku podwójnej osi napędowej wynoszącej 19 ton pod warunkiem, że oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
W związku z powyższym stwierdzono przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej o wartość 7,40 tony. W kontrolowanym przypadku przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej wyniosło 38,94 % w stosunku do normy wynoszącej 19 ton. Do zatrzymania pojazdu do kontroli doszło na drodze wojewódzkiej nr [...] na której dopuszczony jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi wynoszącej maksymalnie 8 ton. Organ uznał, że w kontrolowanym przypadku doszło do rażącego przekroczenia normy w zakresie zarówno nacisku na podwójną oś napędową pojazdu, jak również normy w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego. Przekroczenie nacisku osi w kontrolowanym przypadku wyniosło 7,40 ton, tj. 38,94% powyżej normy określonej na poziomie 19 ton. Natomiast przekroczenie DMC pojazdu wyniosło 10,30 tony, tj. 32,18 % w stosunku do normy 32 tony. Jednocześnie ustalono w trakcie czynności pomiarowych, że pozostałe parametry w zakresie wysokości, szerokości oraz długości pojazdu mieszczą się w normach przyjętych w obowiązujących przepisach dla kontrolowanego pojazdu. W związku ze stwierdzonym stanem faktycznym organ kontrolny uznał, że w takim przypadku przewoźnik na wykonywany w dniu [...] czerwca 2013 r. przejazd powinien posiadać zezwolenie kategorii VII, określone w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy P.r.d. Kierowca zeznał do protokołu przesłuchania świadka, iż nie posiada wymaganego zezwolenia.
Po wykonaniu ważenia i mierzenia pojazdu sporządzono protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., gdzie wskazano wartości stwierdzone podczas ważenia masy całkowitej pojazdu, nacisków poszczególnych osi oraz wartości stwierdzonych podczas wykonanych pomiarów w zakresie odległości pomiędzy osiami, długości, szerokości oraz wysokości pojazdu.
W związku z stwierdzonymi naruszeniami w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz nacisku na podwójną oś napędową pojazdu strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego pismem z dnia [...] lipca 2013 r.
Powołując się na powyższe ustalenia faktyczne [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł
Strona odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła mające istotny wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 Kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej. Strona wskazała ponadto na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 1 - 3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu, iż dopuściła się przewozu po drodze wojewódzkiej pojazdem nienormatywnym wobec braku prawidłowo zebranych dowodów potwierdzających tą okoliczność, w szczególności wydanie decyzji w oparciu o wyniki pomiarów urządzenia, które nie było przeznaczone do wykonywania takich pomiarów, co skutkowało nieuzasadnionym nałożeniem na stronę kary pieniężnej. Strona zauważyła, że wagi użyte podczas kontroli drogowej nie służą do wyznaczania masy całkowitej (opinia NIK). Wskazała na wilgotność powietrza i jego temperaturę które mogły mieć wpływ na wyniki uzyskanych pomiarów.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu uznał, że organ ten prawidłowo zakwalifikował ujawnione podczas kontroli naruszenie, jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają świadectwa legalizacji wag użytych podczas kontroli drogowej. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z przewidzianymi terminami ważności do dnia [...] lipca 2013 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. , w którym organ I instancji wskazał ilość stwierdzonych naruszeń oraz opisał szczegółowo stan faktyczny sprawy.
Powyższy protokół został przedstawiony kierowcy kontrolowanego pojazdu i podpisany bez uwag mimo takiej możliwości. Podpisując protokół kierowca oświadczył jednocześnie, iż przed rozpoczęciem czynności kontrolnych został poinformowany m. in. o zasadach kontroli nacisków osi pojazdu i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych, o odczycie wskazań przyrządów pomiarów, które dokonano w jego obecności oraz że okazano mu świadectwa legalizacji ponownej oraz protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów, przy czym miał również możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwem legalizacji. Organ odwoławczy ponadto zauważył, że wskazane w instrukcji użytych do pomiaru wag ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja ta nie dopuszcza innego sposobu dokonywania pomiarów. W przypadku, gdy równoczesne ważenie nie jest możliwe, należy pod koła położyć tzw. ślepe podkładki (nr 2.4. instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do nr 2.4. instrukcji). Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosują organy Inspekcji podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu. Pojazd jest ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił uwagę, że stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych, a wagi posiadają aktualne legalizacje. Pomiar w celu ustalenia ww. parametrów następuje w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego ocenił, że stanowisko NIK (nawiązujące do opinii Głównego Urzędu Miar) zawiera jedynie stwierdzenie, że wynik ważenia pojazdu jako masa całkowita, może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny. Stanowisko to nie zawiera jednak szczegółowego uzasadnienia tego poglądu. Tym samym nie pozwala na dokonanie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odniósł się także do argumentacji strony, która przykładała dużą wagę do pomiaru temperatury i wilgotności powietrza, które jej zdaniem mogły mieć wpływ na wyniki ważenia. Pomiar ten jest podawany jedynie w celach informacyjnych dla pokazania, iż urządzenia pomiarowe nie pracowały w skrajnych warunkach pogodowych. Z instrukcji obsługi wag typu SAW 10C/II wynika, iż mogą one pracować w temperaturach od -10 do +40 stopni C. Rozbieżność kilku, czy też kilkunastu stopni temperatury nie ma wpływu na wyniki pomiaru, jeśli temperatura mieściła się we wskazanym przedziale. Zgodnie zaś z protokołem kontroli temperatura otoczenia wynosiła 20°C. Jedynym wiarygodnym i rzeczywistym pomiarem temperatury pozostają wskazania zawarte w protokole kontroli. Kierowca nie zgłaszał też żadnych uwag ani zastrzeżeń do czynności dokonanych w trakcie kontroli. Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał także, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także dopełnił obowiązku wynikającego z art. 7 oraz 77 k.p.a., tj. zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych nałożył zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. mające istotny wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i poczynienie błędnych ustaleń w zakresie wyników ważenia pojazdu;
- art 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, poprzez pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego stanowiska Najwyższej Izby Kontroli oraz Głównego Urzędu Miar stwierdzających, że ważenie osi wielokrotnych jedną parą wag SAW nie pozwala na przyjęcie, że są zachowane dozwolone maksymalne błędy pomiarowe;
- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta powinna zostać uchylona a postępowanie w przedmiocie nałożenia kary powinno zostać umorzone;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego art 140 aa ust. 1-3,art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na ustaleniu, iż strona dopuściła się przewozu po drodze wojewódzkiej pojazdem nienormatywnym wobec braku prawidłowo zebranych dowodów potwierdzających tą okoliczność, w szczególności wydanie decyzji w oparciu wyniki pomiarów urządzenia, która nie było przeznaczone do wykonywania takich pomiarów, co skutkowało nieuzasadnionym nałożeniu na stronę i naliczeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na jego rzecz o kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie zebrał w sprawie całego materiału dowodowego. Wobec tego organ nie miał podstawy do wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność strony i nakładającej na nią karę pieniężną.
Podniósł, iż zgodnie z protokołem kontroli z dnia [...] czerwca 2013 r., kontrolę nacisku na osi napędowej wykonano przy użyciu wagi nieautomatycznej do ważenia pojazdów o oznaczeniu fabrycznym SAW10C. Urządzenie to wykorzystano jednak niezgodnie z jego przeznaczeniem określonym w świadectwie homologacji UE nr D98-09-08, dopuszczającej wagi SAW 10 C na rynek Unii Europejskiej. Ze wskazanego świadectwa homologacji wynika, że waga ta przeznaczona jest wyłącznie do pomiaru nacisku kół oraz nacisku na osie wielokrotne. Nie jest natomiast przeznaczona do pomiaru masy całkowitej pojazdu.
Podkreślił, że na powyższą okoliczność zwróciła również uwagę Najwyższa Izba Kontroli. Z wyjaśnienia pokontrolnego NIK wynika, że każda oferowana waga musi zapewniać możliwość pomiaru masy całkowitej pojazdu, podczas ww. waga temu opisowi nie odpowiada, bowiem ze świadectwa homologacji, wydanego dnia 12 czerwca 2008 r. przez Federalny Instytut Fizyczno-Techniczny w Berlinie (Niemcy) wynikało, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów. Wagi SAW 10C nie powinny być stosowane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu, a wynik takiego ważenia (poprzez sumowanie nacisków na osie) może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny, wymagający sprawdzenia na innych urządzeniach. Ze świadectwa homologacji typu WE, dopuszczającego wagi SAW 10C na rynek europejski wynika, że urządzenia te przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi. W świadectwie nie podano, że za pomocą tych urządzeń można wyznaczać masę całkowitą, pojazdów, które obecnie w większości przypadków posiadają cztery lub więcej osi. Tym samym rzetelność pomiarów dokonywanych przy użyciu wag SAW 10C może być kwestionowana.
Strona wskazała, że na powyższe naruszenia zwróciła uwagę organowi pismem z dnia [...] lipca 2013. Organ II instancji nie odniósł się do tych zarzutów, stwierdzając jedynie, że stanowisko NIK nie zawiera dogłębnej analizy prawnej. W ocenie strony jednak stanowisko NIK, jak i Głównego Urzędu Miar, opiera się na instrukcji i przeznaczeniu wag użytych do pomiaru masy pojazdu i potwierdza nieprzydatności tychże wag do dokonywania takich pomiarów. Skarżący wyjaśnił, że waga SAW nie jest przeznaczona do pomiaru nacisków osi wielokrotnej składającej się z więcej niż 3 osi składowych. To samo wynika z homologacji UE nr D98-09-08 tejże wagi. Również świadectwo legalizacji nie może zmienić przeznaczenia wagi. Jest to bowiem okoliczność faktyczna dotycząca właściwości użytego przez organ urządzenia. Okoliczność ta jest całkowicie niezależna od okoliczności, że wystąpienia pokontrolne NIK nie są źródłami powszechnie obowiązującego prawa. Organ nie mógł stwierdzić przekroczenia masy pojazdu z wykorzystaniem nienadających się do tego urządzeń. Skarżący na poparcie swego stanowiska wskazał na wyrok WSA w Warszawie z 7 listopada 2013r. sygn.akt VI SA/Wa 237/13.
Skarżący zauważył, że zasady użytkowania ww. urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane na podstawie obowiązujących norm zarówno w świadectwach homologacji, jak i w certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Z dokumentów tych wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi i nie posiada homologacji upoważniającej do dokonywania pomiarów masy całkowitej pojazdów, a do tego właśnie wykorzystała je ITD. Pomiar nacisku na osie przedmiotowego pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag, w ocenie strony skarżącej nie jest wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym. W tym przypadku instrukcja wag użytych do pomiaru nie przewiduje możliwość określania masy całkowitej poprzez sumowanie jednostkowych pomiarów każdego z kół. Skarżący dodał, że dopuszczalne odchyły od uzyskanych wyników pomiaru w wysokości 2% organ wyprowadza z zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Tymczasem zarządzenia są jedynie aktami wewnętrznymi i nie mogą być podstawą dla wydanych decyzji. Nie mogą tym bardziej zmieniać przeznaczenia i właściwości wag. Wobec powyższego skarżący uznał, że brak jest w rozpatrywanej sprawie dowodów wskazujących na przekroczenie przez skarżącego obowiązujących przepisów.
Skarżący dodał, że w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. wskazywał również, iż warunki atmosferyczne, w szczególności wilgotność powietrza, może mieć wpływ na powiększenie ciężaru przewożonego ładunku, od momentu jego załadowania do chwili ważenia. Organ nie odniósł się do podnoszonych wątpliwości dotyczących wpływu wilgotności powietrza w czasie transportu na wagę towaru. Organ wskazał jedynie, iż pomiar został dokonany w miejscu osłoniętym od opadów (co wskazywałoby na to, że opady miały tego dnia miejsce, a więc mogły mieć wpływ na zwiększenie się wagi towaru w trakcie jego transportu, jak to wskazywała strona), oraz że pomiar odbył się w temperaturze nie wykraczającej poza zakres -20 C do + 40 C. W tym zakresie organ nie odniósł się do istoty zastrzeżeń strony. Pominął także wnioski wynikające z wystąpienia Najwyższej Izby Kontroli, jak i opinii Głównego Urzędu Miar. W swojej argumentacji organ podważył zaufanie do tychże instytucji, nie przedstawiając w tym zakresie jakichkolwiek merytorycznych argumentów i obstawał przy swoim stanowisku ignorując merytoryczne opinie tychże instytucji. Tym samym organ prowadził postępowanie w sposób, który nie mógł budzić zaufania do władzy publicznej.
Skarżący podkreślił ponadto, że to na organie administracji spoczywa obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w sprawie. Brak więc prawidłowych działań organu w tym kierunku stanowi naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi stwierdzonych podczas kontroli drogowej w dniu [...] czerwca 2013 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w m. L.
Istotę sporu stanowi prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, w wyniku którego ustalona została masa całkowita pojazdu oraz naciski na poszczególne osie kontrolowanego pojazdu, przy czym jest niesporne, że do pomiaru wskazanych parametrów użyto dwóch wag SAW 10 C, posiadających aktualną legalizację i ustawionych w miejscu specjalnie przystosowanym do ustawienia jednej pary wag, którego spadki zostały zmierzone przez geodetę uprawnionego, co wynika ze zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy dokumentacji.
Strona skarżąca zakwestionowała natomiast ustalenie nacisku na osie pojazdu, o ilości osi większej niż 3 oraz pomiar masy całkowitej takiego pojazdu na stanowisku ważenia składającym się z dwóch wag SAW 10 C. Powołując się na Instrukcję obsługi wag oraz ich świadectwo homologacji uznała, że wskazanych wątpliwości organ nie wyjaśnił, zatem naruszył art. 7 i 77 oraz 107 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej Sąd zauważa, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się Świadectwo Homologacji UE nr D98-09-08, z którego wynika, że wagi SAW 10C przeznaczone są do pomiarów obciążenia kół i osi pojazdów dokonywanych w ramach nadzoru ruchu drogowego. W aktach tych znajduje się także pochodząca od producenta, Instrukcja obsługi wag SAW, z której wynika, że wagi te służą do pomiaru obciążenia kół, a po połączeniu dwóch wag, do pomiaru obciążenia osi. Producent przewiduje ważenie pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy 4 lub 6 wag w jednej procedurze ważenia lub też przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym. Producent przewiduje także ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech par wag. Instrukcja zawiera rysunki oraz ilustracje wyjaśniające sposób ustawienia wag, z których jednak nie wynika wprost, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag, producent przewiduje możliwość ważenia pojazdów mających 4 lub więcej osi celem ustalenia nacisku poszczególnych osi oraz masy całkowitej ważonego pojazdu.
Kwestii tych nie rozstrzygają świadectwa legalizacji (zgodności) wag, gdyż istota problemu nie dotyczy ich wadliwości lecz dopuszczalności użycia w zespole dwóch wag w celu dokonania precyzyjnych pomiarów nacisków na poszczególne osie oraz ustalenia masy całkowitej pojazdu.
W ocenie organu odwoławczego, w pkt 2.4 Instrukcji obsługi wag SAW dopuszczono sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi, co potwierdza treść pkt 2.5 tej Instrukcji - tabela obrazująca konfiguracje wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym pojazdów z osiami wielokrotnymi. Zdaniem organu, z zestawienia tego wynika, że producent wag przewidział także ważenie zespołów pojazdów z osiami wielokrotnymi przy użyciu jednej pary wag z wykorzystaniem podkładek wyrównawczych (płyt pomocniczych równoważących różnicę wysokości) lub odpowiednich wgłębień w nawierzchni miejsca ważenia. Jednocześnie nie wyklucza to możliwości ustalenia masy całkowitej ważonego pojazdu, poprzez zsumowanie wyników ww. pomiarów cząstkowych.
Wskazać należy, iż w kwestii tej wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11, w którym stwierdził, że wagi te mogły służyć do pomiaru nacisku poszczególnych osi, jak również do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.
Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Przede wszystkim podkreślić należy, że czynność ważenia pojazdu jest czynnością stricte techniczną, zmierzającą do wykazania czy kontrolowany pojazd spełnia określone normy, o których mowa w przepisach P.r.d. W badanej sprawie wyniki pomiarów wskazały na znaczące naruszenie dopuszczalnych norm obowiązujących w transporcie drogowym, odpowiadające uzyskaniu zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII, którego skarżący nie posiadał. Przy tak dużym przekroczeniu dmc pojazdu - o 10,3 t oraz nacisku podwójnej osi napędowej - o 7,4 t, precyzja dokonywanych pomiarów (z wykorzystaniem jednej pary wag SAW 10 C lub konfiguracji kilku takich wag) nie miałaby istotnego znaczenia dla wyniku postępowania w przedmiocie nałożenia kary za dokonane naruszenie. Nie ma zatem faktycznych podstaw do kwestionowania wyników dokonanego ważenia oraz ich przyjęcia za podstawę nałożenia kary finansowej na przewoźnika (skarżącego).
Sąd ponadto nie stwierdził, aby Instrukcja wag SAW lub inne zgromadzone dowody w sprawie mogły podważyć sposób dokonania pomiarów nacisku na osie oraz masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. W szczególności analiza treści tej Instrukcji prowadzi do wniosku, iż producent ww. wag dopuszcza dokonywanie pomiarów pojazdów z czterema osiami metodą jednoczesnego ważenia całego pojazdu z wykorzystaniem odpowiedniego zestawu wag (jednorazowa procedura ważenia) albo alternatywnie metodą odrębnego ważenia poszczególnych kół mostów dwu lub trzyosiowych (sumaryczna procedura ważenia). Druga z ww. metod jest dopuszczalna także w przypadku użycia tylko jednej pary wag SAW, gdyż w Instrukcji obsługi tych wag (pkt 2.5 ) wskazuje się na takie zastosowanie pojedynczego zestawu wag dla wszystkich typów pojazdów.
Na marginesie sprawy wskazać także trzeba, iż przedmiotowa Instrukcja (w Rozdziale 6. - Technologia), jak również załączone świadectwo homologacji dotyczą wszystkich typów wag nieautomatycznych SAW o tej samej dokładności pomiaru, na co wskazuje występujące w tych dokumentach oznaczenie: "SAW xx C/II" lub "SAW... C/II" odnoszące się do całego katalogu tych wag, a nie tylko jednego ich rodzaju.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił także stanowiska skarżącego, co do dochowania przez przewoźnika należytej staranności i braku wpływu na stwierdzone naruszenie. Argumenty skarżącego, mające wykazać powyższe przesłanki, zawierają się w zasadzie w stwierdzeniu, że powodem powstałego naruszenia były warunki atmosferyczne (opady) powodujące zwiększenie ciężaru przewożonego ładunku którym był materiał sypki (piasek).
W ocenie Sądu organ administracji odniósł się do okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika i wyjaśnił, jak należy rozumieć dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia. Argumenty organu w tym zakresie nie można uznać za chybione lub nieprawidłowo wskazane. Należy bowiem mieć na względzie fakt, że to przewoźnik podejmuje się transportu, a tym samym może transport ten rozpocząć po upewnieniu się, czy przewożony ładunek nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów. Przewoźnik odpowiada, jak za swoje własne czynności i zaniedbania, za czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których usług odwołuje się w celu wykonania przewozu, kiedy ci pracownicy lub te osoby działają w wykonaniu swych funkcji. Odpowiedzialność ta jest ponadto niezależna od odpowiedzialności innych podmiotów wykonujących zadania w zakresie transportu drogowego.
Podkreślić ponadto należy, że znajdujący się w aktach sprawy kwit wagowy nr [...] jednoznacznie wskazuje, że przed rozpoczęciem przewozu ładunek został zważony, co pośrednio dowodzi świadomości przewoźnika dokonywania przewozu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia.
W konsekwencji poczynionych ustaleń Sąd nie podzielił zarzutów i twierdzeń strony skarżącej o naruszeniu w zaskarżonej decyzji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 138 k.p.a., a także wskazanego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.