VI SA/Wa 952/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd drogą płatną bez uiszczenia opłaty, uznając, że deficyty regulacyjne z okresu zdarzenia uniemożliwiały przypisanie odpowiedzialności skarżącemu.
Skarżący został ukarany karą pieniężną za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej w 2015 roku bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której pojazd skarżącego był zarejestrowany na dwóch umowach (pre-paid i post-paid) z dwoma urządzeniami do poboru opłat. Sąd uznał, że obowiązujące w tamtym czasie przepisy były niepełne i nie pozwalały na przypisanie odpowiedzialności skarżącemu za wadliwe działanie systemu, co skutkowało uchyleniem decyzji o karze i umorzeniem postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1500 zł za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej w dniu 18 grudnia 2015 r. bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której pojazd skarżącego był zarejestrowany na dwóch umowach (pre-paid i post-paid) z dwoma urządzeniami do poboru opłat. Jedno z urządzeń (pre-paid) skomunikowało się z bramownicą, ale brak środków na koncie uniemożliwił pobranie opłaty. Drugie urządzenie (post-paid) nie skomunikowało się z bramownicą. Sąd, opierając się na wiążącym wyroku NSA, stwierdził, że obowiązujące w dacie zdarzenia przepisy były niepełne i nie przewidywały zakazu posiadania dwóch umów i urządzeń dla tego samego pojazdu. Negatywne skutki wadliwego działania systemu, wynikające z tych deficytów regulacyjnych, nie mogły obciążać skarżącego. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji opisanej w pytaniu nie można nałożyć kary pieniężnej, ponieważ negatywne skutki wadliwego działania systemu, wynikające z niedostatecznych regulacji prawnych obowiązujących w dacie zdarzenia, nie mogą obciążać użytkownika dróg.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku NSA, który stwierdził, że obowiązujące w 2015 roku przepisy były niepełne i nie przewidywały zakazu posiadania wielu umów i urządzeń dla jednego pojazdu. Wadliwość systemu wynikająca z tych deficytów nie może być przerzucana na użytkowników dróg, którzy nie naruszyli nakazów lub zakazów administracyjnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (49)
Główne
u.d.p. art. 13 § 1 pkt 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § 1 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 2 § pkt 33
Ustawa o drogach publicznych
Prd art. 2 § pkt 33
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
u.d.p. art. 13i § 3-4b
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § 6
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13hb § 1bb
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ia § 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ia § 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ia § 5 pkt 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ia § 10
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ib § 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ib § 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ib § 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ib § 4
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § 7 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § 3a
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § 3d
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § 8
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § 4b
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § 4
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § 4a
Ustawa o drogach publicznych
rozporządzenie MIiR art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
rozporządzenie MIiR art. 3 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
rozporządzenie MIiR art. 3 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
rozporządzenie MIiR art. 3 § 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
rozporządzenie MIiR art. 3 § 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
rozporządzenie MIiR art. 6 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
rozporządzenie MIiR art. 7 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
rozporządzenie MIiR art. 7 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych
K.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 16
u.d.p. art. 13 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.t.d. art. 50 § 1 lit. j
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 51 § 6 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej art. Załącznik nr 1
Ustawa z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązujące w dacie zdarzenia przepisy prawa były niepełne i nie pozwalały na przypisanie odpowiedzialności skarżącemu za wadliwe działanie systemu poboru opłat, wynikające z deficytów regulacyjnych. Negatywne skutki wadliwego działania systemu, spowodowane niedostatecznymi regulacjami, nie mogą być przerzucane na użytkowników dróg.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu opierająca się na stwierdzeniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, bez uwzględnienia kontekstu wadliwości systemu i deficytów prawnych.
Godne uwagi sformułowania
negatywne skutki deficytu regulacji normatywnej [...] nie mogą być przerzucane na korzystających z dróg publicznych poważne deficyty regulacji normatywnej w tym zakresie, istniejące aż do dnia 30 czerwca 2020 r., umożliwiały zawieranie [...] wielokrotnych umów dotyczących tego samego pojazdu
Skład orzekający
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
przewodniczący
Sławomir Kozik
sprawozdawca
Maciej Borychowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za naruszenia systemu poboru opłat drogowych w sytuacji wadliwości systemu i niepełnych regulacji prawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2015 roku. Późniejsze nowelizacje przepisów mogły zmienić stan prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak niejasne lub niepełne przepisy prawne mogą prowadzić do sytuacji, w której obywatele są potencjalnie karani za błędy systemu, za które nie ponoszą bezpośredniej winy. Podkreśla znaczenie stabilności i jasności prawa.
“Czy możesz zostać ukarany za błąd systemu? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy wina leży po stronie prawa, a nie obywatela.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 952/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-06-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/ Maciej Borychowski Sławomir Kozik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Maciej Borychowski Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2022 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 2 czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645, dalej: "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539, dalej: "rozporządzenie w sprawie opłat"), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez M. C. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję GITD nr [...] z 25 kwietnia 2022 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że 6 kwietnia 2016 r. w B. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód specjalny marki R. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]. GITD wskazał, że na podstawie danych uzyskanych z systemu elektronicznego poboru opłat stwierdzono, że korzystający z drogi publicznej wykonując przejazd ww. pojazdem 18 grudnia 2015 r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, co zostało zarejestrowane przez: - urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], pod numerem ewidencyjnym [...], godzina 11:43:04, nr urządzenia viabox [...], droga krajowa nr [...] granica m. J. - węzeł M.; - urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], pod numerem ewidencyjnym [...], godzina 12:12:30, nr urządzenia viabox [...], odcinek autostrady [...] węzeł B.- węzeł K.; - urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], pod numerem ewidencyjnym [...], godzina 17:15:39, nr urządzenia viabox [...], droga krajowa nr [...] granica m. K. – M. (połączenie z drogą ekspresową [...]). Wygenerowano zapisy ewidencyjne o treści: "Brak środków na koncie". GITD wskazał, że na podstawie dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, a właścicielem pojazdu w dniu powstania naruszenia była Strona. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole z kontroli mobilnej [...] z dnia 6 kwietnia 2016 r. Organ wskazał, że pismem z 11 kwietnia 2016 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 K.p.a. Zawiadomienie doręczono stronie 13 kwietnia 2016 r. GITD wyjaśnił następnie, że na podstawie odpowiedzi udzielonej w piśmie z 30 maja 2016 r. przez [...] Sp. z o.o., podmiotu odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat w dniu powstania naruszenia, ustalono, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w systemie 3 października 2015 r. o godzinie 00:15 na umowie typu post-pay. Jednakże operator wskazał, że system nie odnotował transakcji poboru opłat dla urządzenia viabox nr [...] (umowa typu post-pay) w okresie od 18 grudnia 2015 r. do 5 marca 2016 r. W dniu naruszenia pojazd o numerze rejestracyjnym [...] poruszał się z urządzeniem viabox przypisanym do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], który był w dniu naruszenia aktywny na umowie przepłaconej (pre-pay) nr [...]. Opłata za przejazd ww. pojazdu 18 grudnia 2015 r. nie została uiszczona. System zarejestrował naruszenie typu brak środków na koncie. Dostępne na koncie środki zostały wyczerpane 18 grudnia 2015 r. o godzinie 11:27. Użytkownik nie doładował umowy po stwierdzonym naruszeniu. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox, ani nie dokonywał jego wymiany. Ponadto operator poinformował, że nie odnotował nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat, a oprogramowanie i urządzenia rejestrujące naruszenia były zgodne z prawem i spełniały normy, którym podlegały. Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że korzystający z drogi publicznej 18 grudnia 2015 r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł decyzją z dnia 11 czerwca 2016 r. nr [...]. Organ wskazał, że pismem z 28 lipca 2016 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Ponownie rozpoznając sprawę organ na podstawie CEPiK ustalił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] oraz pojazd o numerze rejestracyjnym [...], to ten sam pojazd marki R. o dopuszczalnej masie całkowitej 18000 kg, posiadający numer identyfikacyjny [...]. GITD dodał, że na podstawie pisma [...] sp. z o.o. z 7 października 2016 r. nr ref. [...] wraz z załącznikami ustalił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w systemie z poprzednim numerem rejestracyjnym ([...]) 13 maja 2015 r. o godzinie 12:37:52 na umowie numer [...]. Użytkownikowi wydano urządzenie do poboru opłaty elektronicznej nr [...]. Umowa nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po przejeździe (umowa typu pre-pay). Konto użytkownika zostało zamknięte 17 maja 2016 r. Ww. pojazd został zarejestrowany w systemie z aktualnym numerem rejestracyjnym ([...]) 3 października 2015 r. o godzinie 00:15:33 na umowie numer [...]. Użytkownikowi wydano urządzenie do poboru opłaty elektronicznej nr [...]. Umowa przewidywała możliwość uiszczenia opłaty po przejeździe (umowa typu post-pay). Na tej podstawie organ ustalił, że począwszy od 3 października 2015 r. do 17 maja 2016 r. ww. pojazd był zarejestrowany na dwóch umowach typu pre-pay oraz post-pay. Dla ww. pojazdu zostały wydane dwa urządzenia do poboru opłaty elektronicznej. Do pisma załączono szczegółowe wykazy opłat należnych i pobranych zarejestrowanych na kontach umów nr [...] oraz nr [...]. Organ stwierdził, że z załączonych wykazów wynika jednoznacznie, że podczas naruszenia urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy skomunikowało się z urządzeniem pokładowym viabox nr [...] wydanym dla umowy typu pre-pay nr [...], czego odzwierciedleniem jest stwierdzone przez system naruszenie o treści brak środków na koncie. Opłata za przejazd nie została pobrana, bowiem na koncie umowy użytkownika nr [...] nie było dostępnych środków. Natomiast opłata za przejazd nie została pobrana za pośrednictwem urządzenia viabox nr [...] wydanego dla umowy typu post-pay nr [...], bowiem z tym urządzeniem bramownica się nie skomunikowała. Organ dodał, że powyższe potwierdzają załączone do pisma wykazy opłat, z których wynika jednoznacznie, że podczas przejazdów ww. pojazdu urządzenia kontrolne zainstalowane na bramownicach komunikowały się tylko z urządzeniem viabox nr [...]. GITD wskazał następnie, że [...] Sp. z o.o. w piśmie z 7 grudnia 2016 r. wskazała, że w okresie od grudnia 2015 r. do marca 2016 r. zostały wystawione i wysłane do Strony dwie faktury z 15 marca 2016 r. oraz z 31 marca 2016 r. dotyczące uiszczenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w trybie płatności odroczonej za okres marzec 2016 r. Przedmiotowe faktury zostały przez stronę opłacone w terminie wymagalności. Jednocześnie z przesłanych przez spółkę dokumentów (zob. Zestawienie poszczególnych transakcji za dostawy i świadczenia do dnia 15.03.2016 r. oraz do dnia 31.03.2016 r.) wynika, że dopiero od 9 marca 2016 r. zarejestrowano przejazdy ww. pojazdu w ramach, których wystawiona została faktura przez ww. spółkę. Tym samym za przejazdy w okresie stwierdzonych przez organ naruszeń faktury nie zostały wystawione. Opłaty elektroniczne należne za przejazdy ww. pojazdu do 9 marca 2016 r. nie zostały wniesione w trybie post-pay. Organ wskazał, że 11 maja 2017 r. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...] o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 1500 zł. Od powyższej decyzji Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. GITD wyjaśnił dalej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1480/17 uchylił zaskarżoną decyzję organu nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...]. Organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 marca 2021 r. sygn. akt II GSK 691/18 oddalił skargę kasacyjną organu. Mając na uwadze powyższe wyroki WSA i NSA organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie. Organ wyjaśnił, że wezwał [...] Sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień w sprawie poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu z 25 listopada 2021 r. [...] Sp. z o.o. w piśmie z 7 grudnia 2021 r. wyjaśniła, że po weryfikacji transakcji dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] rozliczonych w fakturach wystawionych przez [...] Sp. z o.o. w okresie uwzględniającym wymienione przez organ daty jedynie transakcja z 14 stycznia 2016 r. na kartę [...] dot. opłaty drogowej na drodze [...] T. dla ww. pojazdu została rozliczona na fakturze [...]. W związku z tym spółka potwierdziła, że nie zostały wystawione wezwania do zapłaty za przejazdy pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] po odcinkach dróg płatnych w Polsce we wskazanych przez organ dniach. [...] Sp. z o.o. na podstawie odpowiedniej umowy klienta z Viatoll pośredniczyła w rozliczeniu tylko tych transakcji dla ww. pojazdu, które zostały zarejestrowane przy użyciu Viabox (OBU) i zostały przekazane do rozliczenia przez operatora systemu Viatoll do [...] Sp. z o.o. Dodatkowo wyjaśniono, że w przypadku braku w pojeździe odpowiedniego, aktywnego urządzenia Viabox przystosowanego do uiszczania opłat w trybie post-pay przypisanego do danego pojazdu opłata elektroniczna nie zostałaby zarejestrowana. W przypadku braku zarejestrowania opłaty drogowej dla danego pojazdu Spółka nie otrzymałaby od operatora opłat drogowych do rozliczenia transakcji klienta dla danego pojazdu. W takim przypadku nie zostałoby wystawione przez [...] Sp. z o.o. również wezwanie do zapłaty. GITD wyjaśnił, że 25 kwietnia 2022 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 1500 zł. Pismem z 4 maja 2022 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wskazał, że mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyjaśnił, że w systemie elektronicznego poboru opłat Viatoll zasadą było, że dany pojazd był rejestrowany w systemie na jednej umowie i dla takiego pojazdu powinno zostać wydane jedno urządzenie pokładowe viabox. Organ podkreślił, że urządzenie viabox było przypisane zawsze dla konkretnego numeru rejestracyjnego pojazdu. Co istotne po wprowadzeniu do systemu numeru rejestracyjnego pojazdu pracownik punktu obsługi klientów systemu Viatoll miał możliwość sprawdzenia, czy dany pojazd nie został już wcześniej zarejestrowany w tym systemie. Jednakże sprawdzenie to następowało na podstawie wprowadzonego do systemu numeru rejestracyjnego pojazdu, a nie numeru VIN pojazdu. W przedmiotowej sprawie pojazd został zarejestrowany najpierw jako [...] (poprzedni numer rejestracyjny pojazdu) 13 maja 2015 r. o godzinie 12:37:52 na umowie numer [...]. Użytkownikowi wydano urządzenie do poboru opłaty elektronicznej nr [...]. Umowa nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po przejeździć (umowa typu pre-pay). To konto zostało zamknięte dopiero 17 maja 2016 r., a więc już po stwierdzonych przez organ naruszeniach. Jednocześnie przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w systemie jako [...] 3 października 2015 r. o godzinie 00:15:33 na umowie numer [...]. Użytkownikowi wydano urządzenie do poboru opłaty elektronicznej nr [...]. Umowa przewidywała możliwość uiszczenia opłaty po przejeździć (umowa typu post-pay). W związku z powyższym w systemie elektronicznego poboru opłat widniała informacja o zarejestrowanych dwóch pojazdach o nr rej. [...] oraz [...], chociaż w rzeczywistości był to ten sam pojazd. Organ po raz kolejny podkreślił, że to czy dany pojazd został już zarejestrowany w systemie Viatoll następowało na podstawie numeru rejestracyjnego pojazdu, a nie na podstawie numeru VIN. GITD następnie podniósł, że Strona konsekwentnie od początku prowadzenia postępowania administracyjnego wskazuje, iż w pojeździe w trakcie przejazdów znajdowały się dwa urządzenia viabox do poboru opłat elektronicznej, jedno w trybie pre-pay, drugie w trybie post-pay. Organ zaznaczył, że sam fakt posiadania przez Stronę dwóch umów w systemie oraz urządzeń viabox nie świadcz o tym, że Strona dopełniła wszystkich obowiązków ciążących na niej jako na użytkowniku systemu Viatoll. Powyższe oznacza przede wszystkim, że Strona nie stosowała się do zasad uiszczania opłaty elektronicznej w obowiązującym na dzień naruszenia systemie Viatoll. Opłata elektroniczna w tym systemie była uiszczana za pośrednictwem wydanego dla konkretnego pojazdu oraz prawidłowo zainstalowanego w pojeździe urządzenia viabox, a nie kilku urządzeń viabox. Dodatkowo pobranie tej opłaty następowało w momencie przejazdu, tj. w czasie rzeczywistym, a z uwagi na to, iż urządzenia nie posiadały wyświetlaczy, to posiadając kilka urządzeń viabox w pojeździe użytkownik systemu nie miał możliwości jednoznacznego stwierdzenia, z którego urządzenia viabox jest pobierana w danym momencie opłata elektroniczna za przejazd. Dlatego zdaniem organu instalując w pojeździe dwa urządzenia viabox do poboru tej opłaty Strona, po pierwsze naruszyła zasady uiszczania opłaty elektronicznej w tym systemie, po drugie świadomie naraziła się na konsekwencje spowodowane jej nieuiszczeniem. Organ podkreślił, że w celu prawidłowego uiszczania opłat elektronicznych za przejazdy po drogach płatnych Strona powinna zainstalować w pojeździe jedno, sprawnie działające urządzenie viabox. GITD dodał, że aby możliwe było uiszczenie opłaty elektronicznej za dany przejazd (nie ma tutaj znaczenia rodzaj zawartej umowy post-pay/pre-pay), to urządzenie viabox podczas przejazdu pojazdu musi skomunikować się z urządzeniem kontrolnym zainstalowanym na bramownicy. Tym samym na podstawie znajdujących się w aktach sprawy szczegółowych wykazów opłat należnych i pobranych zarejestrowanych na kontach umów nr [...] oraz nr [...] organ ustalił jednoznacznie, że podczas naruszenia urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy skomunikowało się z urządzeniem pokładowym viabox nr [...] wydanym dla umowy typu pre-pay nr [...], czego odzwierciedleniem jest stwierdzone przez system naruszenie o treści brak środków na koncie. Opłata za przejazd nie została pobrana, bowiem na koncie umowy użytkownika nr [...] nie było dostępnych środków. Opłata za przejazd nie została pobrana za pośrednictwem urządzenia viabox nr [...] wydanego dla umowy typu post-pay nr [...], bowiem z tym urządzeniem bramownica się nie skomunikowała. Organ wskazał, że powyższe potwierdzają załączone do pisma wykazy opłat, z których wynika jednoznacznie, że podczas przejazdów ww. pojazdu urządzenia kontrolne zainstalowane na bramownicach komunikowały się tylko z urządzeniem viabox nr [...]. GITD wskazał dalej, że NSA oraz WSA w Warszawie w wydanych w przedmiotowej sprawie wyrokach zobowiązały organ do ustalenia, czy doszło do wystawienia przez [...] Sp. z o.o. wobec Strony wezwania do zapłaty obejmującej sporny przejazd. Na podstawie pism przesłanych przez ww. spółkę organ ustalił, iż taka faktura nie została wystawiona. Spółka w piśmie z 7 grudnia 2021 r. potwierdziła, że nie zostały wystawione przez nią wezwania do zapłaty za przejazd pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] po odcinkach dróg płatnych w Polsce we wskazanych przez organ dniach naruszeń. Wyjaśniła również, że w przypadku braku zarejestrowania opłaty drogowej dla danego pojazdu spółka nie otrzymałaby od operatora opłat drogowych do rozliczenia transakcji klienta dla danego pojazdu. W takim przypadku nie zostałoby wystawione przez [...] Sp. z o.o. również wezwanie do zapłaty. GITD uznał, że wyjaśnienia spółki pokrywają się z ustaleniami dokonanymi przez organ. Organ stwierdził, że brak transakcji poboru opłaty elektronicznej dla urządzenia viabox nr [...] wydanego dla umowy w trybie post-pay jest równoznaczny z brakiem wystawienia przez spółkę faktury za taki przejazd. Odnosząc się do reklamacji dotyczącej urządzenia viabox nr [...], GITD zauważył, że zgłoszenie to dotyczyło urządzenia do poboru opłaty elektronicznej w trybie post-pay, z którym bramownice kontrolne się nie komunikowały w dniu naruszenia. Urządzenie zostało sprawdzone w punkcie obsługi klientów w M. 28 czerwca 2016 r. W wyniku sprawdzenia urządzenia stwierdzono, że bateria w urządzeniu została wyczerpana. GITD wskazał, że jeżeli bateria w urządzeniu była wyczerpana w momencie wykonywania przez Stronę przejazdów, to nie było możliwym uiszczenie opłaty elektronicznej za pośrednictwem tego urządzenia. Zdaniem organu, powyższe potwierdza również ustalony przez organ stan faktyczny w sprawie, bowiem wynika z niego, że w trakcie stwierdzonych naruszeń nie zarejestrowano żadnej transakcji uiszczenia opłaty elektronicznej z tego urządzenia. GITD podkreślił również, że kierujący pojazdem ma możliwość zorientowania się, że bateria w urządzeniu jest wyczerpana, ponieważ nie jest to proces nagły. Wyczerpywanie baterii zasilającej urządzenie viabox jest procesem etapowym, poprzedzonym zawieszeniem poszczególnych funkcji urządzenia w odpowiedniej kolejności (etap pierwszy - zaprzestanie emitowania przez viabox sygnałów świetlnych, etap drugi - brak emisji przez urządzenie viabox sygnałów dźwiękowych podczas przejazdów pod bramownicami). Jednakże organ podkreślił, że opłata elektroniczna za przejazdy była pobierana za pośrednictwem urządzenia viabox nr [...], dlatego fakt wyczerpania się baterii w urządzeniu viabox nr [...] nie ma bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem GITD natomiast, jeżeli Strona miała zamiar wnosić opłatę elektroniczną za pośrednictwem urządzenia viabox nr [...] to powinna sprawdzić funkcjonalność tego urządzenia przed przejazdami. Konkludując GITD stwierdził, że korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też zdaniem GITD, organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 1.500 zł, za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. nałożył słusznie i zgodnie z prawem. Pismem z 3 lipca 2023 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z 2 czerwca 2023 r. Skarżący powołał się na treść wyroków WSA w Warszawie z 4 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1344/17 i NSA z 25 marca 2021 r. sygn. akt II GSK 692/18, podnosząc, że wyroki te nie doczekały się poszanowania w sprawie Skarżącego. Skarżący podniósł, że stan faktyczny w dniu zdarzenia się nie zmienił w pojeździe znajdowały się dwa urządzenia jedno na przedpłatę drugie z odroczoną płatnością. Skarżący dodał, że urządzenie reklamował w następstwie powzięcia informacji o nieprawidłowości, a błędy w systemie Viatoll były wielokrotnie przedmiotem relacji w mediach. Skarżący stwierdził, że zrobił wszystko aby wywiązać się z obowiązków jako osoba korzystająca z odcinków płatnych i pomimo, że zostało to dwukrotnie potwierdzone przez sąd w tym NSA, organ nadal nakłada karę. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. Wyrokiem z 19 lutego 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 4574/23 WSA w Warszawie oddalił skargę Strony na powyższą decyzję, natomiast NSA wyrokiem z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II GSK 1927/24 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 1 500 zł, za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej pojazdem samochodowym bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej. Z niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w niniejszej sprawie wynika, że Skarżący 18 grudnia 2015 r. dokonał przejazdu samochodem specjalnym marki R. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...] płatnymi odcinkami: drogi krajowa nr [...] granica m. J. - węzeł M., autostrady [...] węzeł B. - węzeł K., drogi krajowej nr [...] granica m. K. – M. (połączenie z drogą ekspresową [...]). Pojazd Skarżącego w momencie spornego przejazdu był zarejestrowany na dwóch umowach typu pre-pay oraz post-pay i dla pojazdu zostały wydane dwa urządzenia do poboru opłaty elektronicznej. Pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w systemie z poprzednim numerem rejestracyjnym ([...]) 13 maja 2015 r. o godzinie 12:37:52 na umowie typu pre-pay numer [...]. Użytkownikowi wydano urządzenie do poboru opłaty elektronicznej nr [...]. Konto użytkownika na tej umowie zostało zamknięte 17 maja 2016 r. Sporny pojazd został również zarejestrowany w systemie z numerem rejestracyjnym [...], 3 października 2015 r. o godzinie 00:15:33 na umowie typu post-pay numer [...]. Użytkownikowi wydano urządzenie do poboru opłaty elektronicznej nr [...]. W dniu spornego przejazdu urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy skomunikowało się z urządzeniem pokładowym viabox nr [...] wydanym dla umowy typu pre-pay nr [...]. Opłata za przejazd nie została pobrana za pośrednictwem tego urządzenia pokładowego viabox, ponieważ na koncie umowy użytkownika nr [...] nie było dostępnych środków. System zarejestrował naruszenie typu brak środków na koncie. Dostępne na koncie środki zostały wyczerpane 18 grudnia 2015 r. o godzinie 11:27. Opłata za przejazd nie została również pobrana za pośrednictwem urządzenia viabox nr [...] wydanego dla umowy typu post-pay nr [...], bowiem z tym urządzeniem bramownica się nie skomunikowała. W wyniku braku skomunikowania się tego urządzenia viabox z bramownicą, nie doszło do zarejestrowania opłaty za sporny przejazd pojazdu Skarżącego 18 grudnia 2015 r. i w związku z czym spółka [...] Sp. z o.o. pośrednicząca w rozliczeniu spornego przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej, nie wystawiła wezwania do zapłaty za sporny przejazd pojazdu Skarżącego 18 grudnia 2015 r. Powyższe okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości w sprawie, nie zostały ona zakwestionowane zarówno przez WSA w Warszawie w wyroku z 19 lutego 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 4574/23, jak również przez NSA w wyrok z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II GSK 1927/24. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1.500 zł - w pozostałych przypadkach. Zgodnie natomiast z treścią art. 13i ust. 3-4b u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu spornego przejazdu, podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (ust.3). Urządzenia, o których mowa w ust. 3, powinny być interoperacyjne i zdolne do komunikowania się między systemami elektronicznego poboru opłat na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wszystkimi systemami używanymi na terytorium pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej (ust. 4). Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa w ust. 3, jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 (ust. 4a). Właściciel pojazdu samochodowego oraz jego posiadacz są obowiązani do używania urządzenia, o którym mowa w ust. 3, zgodnie z jego przeznaczeniem (ust. 4b). W świetle tych przepisów podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych, interoperacyjne i zdolne do komunikowania się między systemami elektronicznego poboru opłat na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej. Podmioty obowiązane do uiszczania opłat elektronicznych, były zobowiązane do instalowania w pojazdach te urządzenia, kierujący pojazdami samochodowymi wyposażonymi w te urządzenia byli zobowiązani do wprowadzenia do tych urządzeń prawidłowych danych o kategorii pojazdu, natomiast właściciele tych pojazdów oraz ich posiadacze zostali zobowiązani do używania ww. urządzeń zgodnie z ich przeznaczeniem. Szczegółowe obowiązki związane z wnoszeniem i rozliczaniem opłat elektronicznych zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406, dalej: "rozporządzenie MIiR") obowiązującego do 15 czerwca 2021 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia MIiR, przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik: 1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, zwaną dalej "umową"; 2) odbiera urządzenie od pobierającego opłatę elektroniczną; 3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1; 5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2. Jak wynika z ust. 2 Umowa jest zawierana w formie pisemnej. Zgodnie natomiast z ust. 3, Umowa zawiera w szczególności: 1) dane użytkownika, o których mowa w ust. 4; 2) dane pojazdu, dla którego urządzenie zostało wydane, obejmujące w szczególności numer rejestracyjny, dopuszczalną masę całkowitą oraz oznaczenie klasy EURO; 3) wskazanie trybu wnoszenia opłaty elektronicznej zgodnie z § 6 ust. 1; 4) określenie dostępnych sposobów wnoszenia opłaty elektronicznej; 5) wskazanie formy zabezpieczenia, w przypadku wyboru trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2; 6) określenie warunków udostępniania urządzenia przez pobierającego opłatę elektroniczną za kaucją. W świetle ust. 4, dane użytkownika obejmują: 1) firmę lub imię i nazwisko; 2) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym lub numer identyfikacyjny REGON albo odpowiednik zagranicznego rejestru handlowego; 3) numer dokumentu tożsamości, o ile użytkownikiem jest osoba fizyczna; 4) adres lub siedzibę. Z § 6 ust. 1 rozporządzenia MIiR wynika, że opłatę elektroniczną wnosi się w formie: 1) przedpłaty albo 2) płatności okresowej z zabezpieczeniem. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia MIiR, wniesienie opłaty elektronicznej w trybie, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Jak wynika natomiast z § 7 ust. 3 rozporządzenia MIiR, w przypadku gdy opłata elektroniczna uiszczana jest w trybie, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, przez wniesienie opłaty elektronicznej rozumie się: 1) wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w ust. 2 - gdy wpłata jest dokonywana w drodze przelewu; 2) wniesienie opłaty przez użytkownika - gdy wpłata jest dokonywana zgodnie z postanowieniami umowy określonymi na podstawie § 3 ust. 3 pkt 4, w sposób inny niż określony w pkt 1. Jak podkreślił NSA w wyroku z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II GSK 1927/24, w powyższym akcie wykonawczym nie zawarto jednak jakiejkolwiek regulacji, z której wynikałyby dalsze obowiązki publicznoprawne użytkownika drogi publicznej objętej systemem poboru opłat w zakresie aktualizowania danych dotyczących samego użytkownika, pojazdu, dla którego urządzenie zostało wydane (w tym obejmujących numer rejestracyjny), lub wskazania trybu wnoszenia opłaty elektronicznej zgodnie z § 6 ust. 1. Ustawą z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1087 ze zm.), wprowadzono nowy system teleinformatyczny poboru opłaty elektronicznej. Zgodnie z art. 13hb ust. 1bb u.d.p., opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego, zwanego dalej "Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS". Ustawą tą wprowadzającą zmiany od 1 lipca 2020 r., wprowadzono nowe obowiązki korzystających z dróg publicznych. Jak wskazał NSA w wyroku z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II GSK 1927/24, ustawą tą wprowadzono, mający istotne znaczenie w niniejszej sprawie, obowiązek rejestracyjny właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną. Zgodnie z art. 13ia ust. 1 u.d.p., w celu uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu jest obowiązany dokonać rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną. Rejestracji nie dokonuje się w przypadku uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem usługi EETS. Jak wynika z ust. 2, rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera dane: 1) właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu; 2) urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3a, w tym urządzenia mobilnego wraz z oprogramowaniem, o którym mowa w art. 13i ust. 3d; 3) pojazdów samochodowych, przyczep i naczep; 4) dotyczące trybu wnoszenia opłaty elektronicznej oraz wnoszonego zabezpieczenia; 5) korzystającego z drogi, który nie jest właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu. Jak wskazał NSA w wyroku z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II GSK 1927/24, istotne jest również to, że rejestr ten zawiera szczegółowe dane dotyczące pojazdu samochodowego, a w szczególności jego numer rejestracyjny, co wynika z art. 13ia ust. 5 pkt 3 u.d.p. Z art. 13ia ust. 10 u.d.p., wynika natomiast, że właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu jest obowiązany aktualizować dane zawarte w rejestrze, o którym mowa w ust. 1, niezwłocznie, nie później niż przed rozpoczęciem przejazdu po drogach, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6. Ponadto, zgodnie z art. 13ib ust. 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych jest obowiązany przed rozpoczęciem przejazdu po drogach, o których mowa w art. 13ha ust. 1, uzupełnić rejestr, o którym mowa w art. 13ia ust. 1, o: 1) kategorię pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 lub liczbę osi pojazdu - w przypadku różnicowania, o którym mowa w art. 13ha ust. 7 pkt 1; 2) numery rejestracyjne przyczepy lub naczepy stanowiących zespół pojazdów z pojazdem, o którym mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3; 3) numer referencyjny urządzenia wykorzystywanego w pojeździe, o którym mowa w art. 13іa ust. 8. Ponadto zgodnie z ust. 2, korzystający z dróg publicznych jest obowiązany niezwłocznie aktualizować dane, o których mowa w ust. 1. Zgodnie natomiast z ust. 3, korzystający z dróg publicznych jest obowiązany, po uzupełnieniu rejestru, o którym mowa w art. 13ia ust. 1, przekazać numer referencyjny, o którym mowa w art. 13ia ust. 8, kierującemu pojazdem samochodowym. Jak wynika z ust. 4, w przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego, o którym mowa w art. 13ia ust. 8, kierujący pojazdem samochodowym odmawia przejazdu. Jak wynika z art. 190 P.p.s.a, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wiążącym Sąd w niniejszej sprawie wyroku z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II GSK 1927/24, NSA wskazał, że: "Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, skarżący kasacyjnie wykonał wszystkie obowiązki, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia MIiR. Sporne pozostaje jednak zagadnienie skutków prawnych zawarcia przez skarżącego z pobierającym opłatę elektroniczną dwóch umów dotyczących korzystania z dróg krajowych przez ten sam pojazd (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MIiR), odbioru dwóch urządzeń wykorzystywanych na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, wydanych dla tego samego pojazdu (najpierw urządzenia działającego w trybie przedpłaty - tzw. tryb pre-pay, a następnie urządzenia działającego w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem - tzw. tryb post-pay), w związku ze zmianą jego numeru rejestracyjnego (§ 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MIiR), oraz zainstalowania w powyższym pojeździe dwóch urządzeń działających w tzw. trybie pre-pay i tzw. trybie post-pay (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MIiR)." NSA stwierdził również, że: "Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że miarodajna regulacja ustawowa dotycząca systemu elektronicznego poboru opłat w brzmieniu obowiązującym w dniu wykonania spornego przejazdu w sposób wysoce ograniczony (niepełny) normowała publicznoprawne obowiązki użytkownika dróg publicznych w zakresie przekazywania właściwym organom odpowiednich danych koniecznych do zapewnienia prawidłowego i skutecznego działania technicznego systemu elektronicznego poboru opłat w zakresie odpowiedniej komunikacji urządzenia zainstalowanego w pojeździe na potrzeby pobierania opłat elektronicznych (art. 13i ust. 3-4 UDP w brzmieniu obowiązującym w dniu przejazdu) z tym systemem." NSA rozstrzygnął, że z § 6 ust. 1 rozporządzenia MIiR wynika alternatywność rozłączna w zakresie trybu wnoszenia wymaganej opłaty elektronicznej (tryb przedpłaty albo tryb płatności okresowej z zabezpieczeniem), jednak nie można na podstawie tej regulacji wywodzić skierowanych do korzystającego z dróg publicznych zakazów zawierania z pobierającym opłatę elektroniczną kolejnych umów dotyczących tego samego pojazdu, odbioru lub wydawania kolejnych urządzeń wykorzystywanych na potrzeby pobierania opłat elektronicznych co do tego samego pojazdu lub instalowania wielu urządzeń tego samego lub różnego rodzaju w tym samym pojeździe. Podstawy do tego rodzaju wykładni nie stanowi art. 13i ust. 4b u.dp., w brzmieniu obowiązującym w dniu przejazdu, który nakładał na właściciela pojazdu samochodowego oraz jego posiadacza jedynie obowiązek używania urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, zgodnie z jego przeznaczeniem. A także ramowo określona treść umowy zawieranej przez korzystającego z dróg publicznych z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną (§ 3 ust. 3-5 rozporządzenia MIiR) nie stanowi podstawy do wywodzenia obowiązków w formie nakazów lub zakazów, których naruszenie mogłoby stać się podstawą do przypisania finalnej odpowiedzialności administracyjnoprawnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. NSA w swej ocenie prawnej wskazał, że możliwość pełnej i skutecznej realizacji obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd na drodze publicznej była uzależniona od realizacji uprzednich (instrumentalnie zależnych) obowiązków administracyjnoprawnych, które względem korzystającego z dróg publicznych określono w rozważanym zakresie w § 3 ust. 1 rozporządzenia MIiR. Nie można natomiast stwierdzić naruszenia tego rodzaju obowiązków uprzednich, jeżeli wykonujący zadania publiczne podmiot pobierający opłatę elektroniczną zawarł z korzystającym z drogi publicznej w zakresie tożsamego pojazdu kolejną umowę dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, a następnie na podstawie tej umowy wydał kolejne urządzenie na potrzeby pobierania tej opłaty, które zostało skutecznie zainstalowane w tym pojeździe. NSA podkreślił, że: "Oczywiście sytuacja wyglądałaby odmienne, gdyby ustawodawca przewidział w okresie zawierania spornych umów i wykonywania na ich podstawie przejazdów objętych obowiązkiem uiszczania opłat elektronicznych funkcjonowanie teleinformatycznego rejestru uiszczających opłatę elektroniczną, stanowiącego obecnie część Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (art. 13ia ust. 1-6 UDP). Niestety poważne deficyty regulacji normatywnej w tym zakresie, istniejące aż do dnia 30 czerwca 2020 r., umożliwiały zawieranie z podmiotami pobierającymi opłatę elektroniczną wielokrotnych umów dotyczących tego samego pojazdu w związku ze zmianą jego numeru rejestracyjnego, natomiast negatywne skutki tego stanu - m.in. w postaci wadliwości działania systemu poboru opłat w razie przyporządkowania do tego samego pojazdu wielu urządzeń na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, działających w różnych trybach (przedpłaty oraz płatności okresowej z zabezpieczeniem) i ich potencjalnego "konfliktu" - nie mogą być przerzucane na korzystających z dróg publicznych, którzy nie naruszyli w powyższym zakresie nakazów lub zakazów administracyjnoprawnych, gdyż same postanowienia umów zawieranych z podmiotami pobierającymi opłatę elektroniczną nie mogły być - wobec braku odpowiedniej regulacji ustawowej lub podustawowej, z której wynikałyby obowiązki administracyjnoprawne - podstawą do nałożenia na korzystających z dróg publicznych tego rodzaju obowiązków." Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie w dniu spornego przejazdu, Skarżący dysponował dwoma umowami na ten sam pojazd oraz dwoma urządzeniami na potrzeby pobierania opłaty elektronicznej zainstalowane w tym pojeździe, działające w różnych trybach (przedpłaty oraz płatności okresowej z zabezpieczeniem), z których urządzenie działające w trybie pre pay połączyło się z bramownicą natomiast urządzenie działające w trybie post pay nie łączyło się z bramownicą. Skarżący nie posiadał środków pieniężnych na koncie powiązanym z umową i urządzeniem działające w trybie pre pay, uiściłby natomiast należną opłatę elektroniczną w trybie post pay, gdyby urządzenie działające w tym trybie połączyło się z bramownicą. Nie ulega też wątpliwości, co przesądził NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku, że obowiązująca w dniu spornego przejazdu regulacja prawna dawała możliwość posiadania dwóch umów oraz dwóch urządzeń poboru opłaty elektronicznej na ten sam pojazd, pozostających ze sobą w konflikcie, natomiast wykluczyła taką sytuację regulacja prawna obowiązująca po nowelizacji przepisów o opłacie elektronicznej, zawartej w ustawie z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Jak natomiast stwierdził NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku, negatywne skutki deficytu regulacji prawnej m.in. w postaci wadliwości działania systemu poboru opłat w razie przyporządkowania do tego samego pojazdu wielu urządzeń na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, działających w różnych trybach (przedpłaty oraz płatności okresowej z zabezpieczeniem) i ich potencjalnego "konfliktu" - nie mogą być przerzucane na korzystających z dróg publicznych. W tej sytuacji należy stwierdzić, że GITD nakładając w niniejszej sprawie na Skarżącego karę pieniężną za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej pojazdem samochodowym bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej – nie uwzględniając faktu deficytu regulacji normatywnej w zakresie pełnej i skutecznej realizacji obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd na drodze publicznej, uzależnionej od realizacji uprzednich (instrumentalnie zależnych) obowiązków administracyjnoprawnych uregulowanych w przepisach wykonawczych, a które umożliwiały korzystającym z drogi publicznej w zakresie tożsamego pojazdu zawrzeć dwie umowy dotyczące korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, a następnie na ich podstawie wydanie dwóch urządzeń na potrzeby pobierania tej opłaty, a które to urządzenia działające w różnych trybach (przedpłaty oraz płatności okresowej z zabezpieczeniem), po ich skutecznym zainstalowaniu pojeździe, pozostając w "konflikcie", nie działały prawidłowo w związku z wadliwością działania systemu poboru opłat – naruszył art. 13 ust. 1 pkt 3 oraz art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Uznając brak podstawo do nałożenia w niniejszej sprawie na Skarżącego kary pieniężnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej pojazdem samochodowym bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, Sąd na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., umorzył postępowanie administracyjne w pkt 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a, zasądzając od GITD na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł, stanowiącą wpis sądowy od skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI