VI SA/Wa 163/07

VI SA/Wa 163/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ
Rada Adwokacka
Treść wyniku
Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2006 r. bez numeru w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną uchwałę i utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2006 r. (bez numeru) Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej po rozpoznaniu odwołania skarżącego M. M. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r., odmawiającą wpisu skarżącego na listę adwokatów tej Izby.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
M. M. pismem z dnia 26 lipca 2004 r. wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z wnioskiem o wpisanie na listę adwokatów tej Izby, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), cytowana dalej jako p.a. Do wniosku skarżący załączył wymagane dokumenty, w tym m.in. dowody potwierdzające wykonywanie zawodu radcy prawnego; druk zapytania o karalność potwierdzający, iż wnioskodawca nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego; a także oświadczenia, o których mowa w art. 4b p.a. oraz trzy rekomendacje adwokatów, dotyczące osoby wnioskującego.
W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż w Sądzie Rejonowym w S. w [...] Wydziale [...] było prowadzone przeciwko M. M. postępowanie o sygn. akt [...], o to, że w dniu [...] listopada 2003 r. kierując samochodem osobowym przekroczył dozwoloną prędkość o 46 km/h, za co na podstawie art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń, wymierzono mu karę 400 złotych grzywny oraz zasądzono 40 złotych opłat i 100 złotych kosztów postępowania.
W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku uchwałą z dnia [...] maja 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka w B., działając na podstawie art. 65 pkt 1 p.a. odmówiła M. M. wpisu na listę adwokatów. Organ uznał, iż wnioskujący nie daje należytej rękojmi wykonywania zawodu adwokata, bowiem w toku postępowania nie wykazał się podstawową wiedzą z zakresu prawa karnego i procedury karnej, a także ustawy o ustroju adwokatury i zasad wykonywania zawodu adwokata. Ponadto Okręgowa Rada Adwokacka wskazała, iż wnioskodawca zataił informację o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym i z tej przyczyny uznała, iż M. M. nie może być wpisany na listę adwokatów, albowiem fakt ten dodatkowo rodził uzasadnione wątpliwości, czy wnioskujący daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Organ wskazał, iż fakt zatajenia przed władzą samorządową adwokatury toczącego się postępowania karnego uznać należało za negatywną przesłankę do wpisu.
Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. M. M. wniósł odwołanie od ww. uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w B., zarzucając jej, iż fakt stwierdzenia mankamentów i niedociągnięć w zakresie niezbędnej znajomości przepisów oraz rzekomego zatajenia przed władzą samorządową adwokatury toczącego się postępowania karnego, nie mogą stanowić przesłanek świadczących o nienależytej rękojmi wykonywania zawodu adwokata, albowiem nie znajdują one swego uzasadnienia zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym sprawy. M. M. powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 pkt 1 p.a. ocenia się według cech charakteru i dotychczasowego zachowania kandydata, mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielenia pomocy prawnej. Te aspekty wyłącznej oceny zostały, w ocenie strony całkowicie przez Okręgową Radę Adwokacką pominięte przy badaniu przesłanek, stanowiących podstawę wpisu na listę adwokatów.
W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie odmowy wpisu M. M. na listę adwokatów. W uzasadnieniu uchwały Prezydium stwierdziło, iż strona trafnie podniosła, że sprawdzanie wiedzy prawniczej nie leżało w kompetencji Okręgowej Rady Adwokackiej i wytknięcie niedociągnięć z zakresie niezbędnej znajomości przepisów prawa karnego, nie mogło stanowić podstawy dla podjęcia uchwały, odmawiającej jej wpisu na listę adwokatów. Natomiast wystarczającą podstawę w ocenie organu II instancji, dla zastosowania art. 65 pkt 1 p.a. stanowiło stwierdzenie, że wnioskodawca zataił przed organami samorządu adwokackiego fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego. Zdaniem Prezydium nieistotne jest przy tym, że postępowanie to dotyczyło wykroczenia drogowego, a więc czynu o stosunkowo niewielkim stopniu szkodliwości społecznej. W ocenie organu odwoławczego obowiązkiem strony wnioskującej o wpis było lojalne poinformowanie Okręgowej Rady Adwokackiej o wszystkich okolicznościach, mogących mieć wpływ na ocenę postępowania strony, w aspekcie art. 65 pkt 1 p.a. Ponadto Prezydium stwierdził, że uzasadnione wątpliwości, co do rękojmi należytego wykonywania zawodu budziła nieznajomość przepisów korporacyjnych, w szczególności regulacji podstawowej dla profesji adwokata, a więc instytucji tajemnicy zawodowej. Według organu nieznajomość treści przepisu art. 6 ust. 3 p.a. stawiała pod znakiem zapytania możliwość prawidłowego wykonywania zawodu adwokata przez wnioskującego, a tym samym świadczyła o braku rękojmi z art. 65 pkt 1 p.a.
Pismem z dnia 19 września 2005 r. M. M. wniósł do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od ww. uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, w którym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W wyniku rozpatrzenia ww. zarzutów Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 p.a. wydał dnia [...] października 2005 r. decyzję nr [...], w której nie uwzględnił powyższego odwołania M. M. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości stwierdził, że bezspornym jest, iż M. M. ma tzw. obligatoryjne uprawnienia do wpisu na listę adwokatów, gdyż w 1997 r., po ukończeniu aplikacji radcowskiej, został wpisany na listę radców prawnych i przez ponad 3 lata wykonywał zawód w kancelarii radcowskiej. Niemniej, w ocenie Ministra odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem z analizy okoliczności niniejszej sprawy wynikało, że M. M. swoim dotychczasowym postępowaniem nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Minister uznał, że organy samorządu adwokackiego zasadnie stwierdziły, iż zachowanie wnioskującego o wpis dyskwalifikuje go, jako kandydata na adwokata w sferze etyczno-moralnej, podważa jego odpowiedzialność, wiarygodność i uczciwość oraz nieskazitelność charakteru. Zdaniem organu popełnienie wykroczenia, polegającego na przekroczeniu prędkości o 46 km/h trudno było uznać za zachowanie odpowiedzialne i rozważne oraz świadczące o nieskazitelności charakteru. Nadto nie poinformowanie o tym fakcie Okręgowej Rady Adwokackiej w B. stanowiło o niepozytywnej postawie M. M. wobec władz adwokatury. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości ww. wykroczenie, z uwagi na orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące wykładni pojęcia rękojmi należytego wykonywania zawodu, wpływa na ocenę przesłanek z art. 65 pkt 1 p.a. i wnioskujący miał tego świadomość, ponieważ sam przywoływał takie wyroku w swoim odwołaniu. W konsekwencji Minister przyjął, iż dokonanej w sprawie oceny organów samorządu adwokackiego nie można uznać za dowolną, bądź nie popartą faktami, czy też wykraczającą poza granice swobodnej oceny dowodów. Ponadto Minister Sprawiedliwości podniósł, iż zasadnie wskazano w odwołaniu, że organ I instancji nie był uprawniony do badania wiedzy kandydata w zakresie przepisów dotyczących funkcjonowania adwokatury. Niemniej, zdaniem Ministra zarzut postawiony stronie w związku z toczącym się postępowaniem o wykroczenie, stanowił wystarczającą podstawę do przyjęcia przez Okręgową Radę Adwokacką w B., iż M. M. i nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata.
W dniu 8 listopada 2005 r. M. M. działając za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję tego organu z dnia [...] października 2005 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił, że jego podstawą było niezasadne uznanie, że przesłanką odmowy wpisu na listę adwokatów może być rzekome zatajenie przed organami samorządu adwokackiego faktu prowadzenia przeciwko wnioskującemu o wpis postępowania w sprawie wykroczenia drogowego, a więc o czyn o stosunkowo niewielkim stopniu społecznej szkodliwości. Skarżący, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, iż nie można powoływać się, jako na przesłankę odmowy wpisu na listę adwokatów na domniemany fakt niezłożenia oświadczenia, do którego nie zobowiązywano wnioskującego w toku postępowania. Skarżący wskazał również, iż brak było podstaw prawnych do ustalania przez organy samorządu adwokackiemu jego wiedzy w zakresie regulacji ustawowych, w tym przepisów korporacyjnych.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W wyniku rozpoznania powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił zarzuty w niej zawarte i wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt VISA/Wa 2381/05 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzające ją uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w B..
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oceniając w niniejszej sprawie podstawę do wpisu skarżącego na listę adwokatów organy winny mieć na względzie przede wszystkim to, iż przez nieskazitelność charakteru w myśl art. 65 pkt 1 p.a. należy rozumieć takie cechy charakteru, jak szlachetność, prawość, uczciwość. Są to zatem cechy wartościujące konkretną osobę nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno-moralnej. W tej sytuacji należało wziąć pod uwagę, iż o posiadaniu tego rodzaju przymiotów mogą świadczyć opinie i okresy dotychczasowego zatrudnienia, czas aplikacji, jak i wymagane rekomendacje adwokatów. Ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie kandydata zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu.
Sąd zauważył przy tym, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 maja 2002 r. (sygn. akt SK 20/00, OTK-A 2002/3/29) stwierdził, iż art. 65 pkt 1 p.a. jest normą zawierającą kryteria ocenne, co nie oznacza dowolności rozstrzygnięcia organów samorządu adwokackiego. Margines swobody w zakresie oceny stanu faktycznego i konkluzji wynikających z tej oceny, pozostawiony organom samorządu adwokackiego, nie oznacza w żadnym razie – jak stwierdził Trybunał - dowolności w ocenie stanu faktycznego. Im bardziej bowiem niedookreślone są przesłanki podjęcia decyzji, tym bardziej szczegółowe, pełne i przekonujące winno być uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia określonego pojęcia.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszym przypadku organy samorządu adwokackiego, a następnie Minister Sprawiedliwości nie dokonały pełnej oceny przesłanek wskazanych w art. 65 pkt 1 p.a. albowiem odnosząc się do osoby skarżącego w kontekście jego dotychczasowego postępowania skupiły się wyłącznie na kwestii rzekomego zatajenia faktu popełnionego wykroczenia komunikacyjnego, Nie przeanalizowały ww. przesłanek ustawowych zarówno w sferze dotychczasowej praktyki zawodowej, jak i prywatnej strony, i to w dłuższym okresie czasu. Organy rozstrzygając w niniejszej sprawie nie odniosły się także w ogóle do kwestii dotychczasowej praktyki skarżącego, jako radcy prawnego, a przede wszystkim do zgromadzonych w aktach sprawy rekomendacji trzech adwokatów, którzy w sposób bardzo pozytywny odnieśli się m.in. do walorów osobowościowych i cech charakterologicznych skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w uzasadnieniu ww. wyroku, że sam fakt skazania skarżącego za popełnione wykroczenie, bez szczegółowej i wnikliwej oceny całego dotychczasowego zachowania kandydata, nie było wystarczające dla wysunięcia prawidłowych wniosków, co do spełniania przez niego warunku rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata.
Wobec powyższego Sąd uznał, iż Minister Sprawiedliwości, niezależnie od uchybienia normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dopuścił się w toku postępowania administracyjnego także naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a.
W wyniku powtórnego rozpoznania wymienionego na wstępie wniosku M. M. o wpis na listę adwokatów, Okręgowa Rada Adwokacka w B. [...] sierpnia 2006 r. ponownie odmówiła dokonania wnioskowanego wpisu, powołując się przy tym na fakt zmiany stanu prawnego w sprawie. Jak wskazał organ I instancji 19 kwietnia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny (K6/06) orzekł, iż art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 66 ust. 1a pkt 2-4 p.a. są niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Okręgowej Rady Adwokackiej powyższe stworzyło nowy stan prawny, i tym samym spowodowało, że wniosek M. M. z dnia 26 lipca 2004 r. nie mógł zostać uwzględniony, bowiem przestał obowiązywać przepis, będący podstawą przedmiotowego wniosku.
Od tego rozstrzygnięcia M. M. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi błędne przyjęcie stanu prawnego w sprawie. Odwołujący się wskazał, że wniosek o wpis został przez niego złożony w dniu 26 lipca 2004 r. a pierwsza uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w B. w niniejszej sprawie zapadła [...] maja 2005 r. Wobec tego, w jego ocenie oba powyższe fakty miały miejsce przed wydaniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., co powoduje brak przesłanek do przyjęcia stanu prawnego, jaki ustalił organ I instancji. Dlatego też w ocenie M. M. ponowne rozpoznawanie niniejszej sprawy winno nastąpić zgodnie ze stanem prawnym, obowiązującym na datę podjęcia uchwały z dnia [...] maja 2005 r., do czego zobowiązał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyroku z dnia 7 marca 2006 r. Nadto odwołujący się podniósł, że jego wniosek oparty został na art. 66 ust. 1 pkt 4 p.a., a nie na art. 66 ust. 1a pkt 4, który uznano za niezgodny z ustawą zasadniczą.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej [...] października 2006 r. po rozpoznaniu powyższych zarzutów utrzymało w mocy uchwałę z dnia [...] sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu jej przyznało, ze zarzuty odwołania są zasadne tylko, co do wadliwego wskazania przez organ I instancji podstawy prawnej wniosku. W pozostałej zaś części organ II instancji zarzutów odwołania nie podzielił.
Prezydium podniosło, że od chwili złożenia przedmiotowego wniosku zmianie uległy przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i w konsekwencji tego mimo, że wniosek datowany jest na 2004 r., to winien być rozpoznany w świetle aktualnie obowiązującego stanu prawnego, gdyż niedopuszczalne byłoby stosowanie przepisów bądź uchylonych (art. 66 ust. 1 pkt 4 p.a.), bądź uznanych za niezgodne z ustawą zasadniczą (art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a.). Jednocześnie organ II instancji wskazał na brak doprecyzowania kryteriów przesądzających o uznaniu praktyki prawniczej kandydata ubiegającego się o wpis. Kolegium podniosło także, że Ministra Sprawiedliwości w obecnym stanie prawnym sprzeciwia się wpisom na listę adwokatów osób, które uzyskały ten wpis po 4 maja 2006 r., w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a.
M. M. za pośrednictwem Prezydium złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. uchwałę z dnia [...] października 2006 r. i wniósł o jej uchylenie oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawarta odwołaniu skarżący podniósł, że już sam fakt podjęcia przez Okręgową Radę Adwokacką w B. uchwały z dnia [...] sierpnia 2006 r., opartej na błędnej podstawie prawnej, stanowił o konieczności jej uchylenia i stwierdzenia nieważności.
W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tych aktów lub czynności, nie zaś według kryteriów słusznościowych czy celowościowych.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. M. skargi Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem uchwały organów samorządu adwokackiego obu instancji uchybiają przepisom prawa w stopniu istotnym na tyle, że miało to wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt K 6/06, Dz. U. Nr 75 poz. 529). Zgodnie z pkt 5 tegoż wyroku art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.
Wobec takiej treści rozstrzygnięcia i jego odmiennej interpretacji przez strony niniejszego postępowania w pierwszej kolejności należało określić, w jakim zakresie nastąpiła utrata mocy obowiązywania art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a.
Przedmiotem regulacji zawartej w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) jest orzeczenie Trybunału. Wskazany przepis wymienia elementy, które powinno zawierać orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Najistotniejszy element orzeczenia został w art. 71 ust. 1 pkt 6 ustawy o Trybunale K9onstytucyjnym określony jako "rozstrzygnięcie Trybunału". Mówiąc najogólniej, chodzi tu o wypowiedź o tym, czy przepis stanowiący przedmiot kontroli jest zgodny z przepisem stanowiącym wzorzec kontroli.
Art. 69 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym mówi, że "orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego albo do jego poszczególnych przepisów". Wydanie orzeczenia rozstrzygającego jednolicie o całym akcie normatywnym jest uzasadnione wtedy, gdy zarzuty dotyczą naruszenia kompetencji do wydania aktu normatywnego lub niedochowania wymaganego przepisami prawa trybu jego wydania. W praktyce przedmiotem orzeczenia są zawsze poszczególne przepisy. Przedmiotem orzeczenia, może być nie tylko cały przepis, ale i jego fragment obejmujący jedno lub kilka słów. Dopuszczalność wydania orzeczenia dotyczącego tylko części przepisu uwarunkowana jest tym, że pozostała część danego przepisu wyraża normę nadającą się do zastosowania.
W niektórych wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny wyrokach oznaczenie przepisu będącego przedmiotem kontroli jest uzupełnione formułą rozpoczynającą się zwrotem "w zakresie, w jakim ...", po którym następuje opis niektórych sytuacji, w których przepis ten znajduje zastosowanie, wyznaczony za pomocą kryteriów podmiotowych, przedmiotowych lub czasowych. W takim przypadku przedmiotem kontroli jest ta z wyrażonych w danym przepisie norm, która odnosi się do oznaczonego zakresu sytuacji. Zatem wyrok taki (zwany wyrokiem "zakresowym") odnosi się w istocie do części aktu normatywnego, z tym że część ta nie została wyodrębniona w tekście przepisu poddanego kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok zakresowy uznaje poddany kontroli przepis za niezgodny z Konstytucją tylko w pewnym, określonym w wyroku, zakresie, a w ten sposób nie zmieniając tekstu przepisu, zmienia wyrażoną w nim treść normatywną. Skutkiem takiego wyroku jest częściowa utrata mocy obowiązującej przepisu, polegająca na wyłączeniu możliwości jego stosowania w zakresie oznaczonym w wyroku. Dlatego po wydaniu takiego wyroku celowe jest dokonanie nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Działanie ustawodawcy nie jest w tym wypadku konieczne, ale pożądane ze względu na wartość, jaką przedstawia jednoznaczność i określoność przepisów prawnych (vide Andrzej Mączyński, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego /w:/ Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Trybunał Konstytucyjny Wydawnictwa, Warszawa 2006, str. 79).
Biorąc powyższe pod uwagę pkt 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. należy zaliczyć do tzw. wyroków zakresowych. A zatem – wbrew stanowisku wyrażonemu w niniejszej sprawie – z dniem publikacji tegoż orzeczenia art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. nie utracił mocy obowiązywania w całości, lecz jedynie w zakresie ściśle określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. jest niekonstytucyjny jedynie w zakresie, w jakim stwarza możliwości dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osoby, która po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Może on zatem stanowić podstawę wpisu na listę adwokatów tych osób, które nie odbyły aplikacji adwokackiej i nie złożyły egzaminu adwokackiego, lecz zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski czy notarialny. Zgodnie natomiast z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego przed dokonaniem takiego wpisu należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego orzeczenia w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. o wpis na listę adwokatów, samorząd adwokacki winien badać czy kandydat ubiegający się o taki wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata.
W tym miejscu wskazać należy, że już w orzeczeniu z 18 sierpnia 1994 r. (sygn. akt II SA 860/93) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ocenia się według cech charakteru i dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. W uzasadnieniu wyroku odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż na rękojmię wpływają dwa elementy: po pierwsze cechy charakteru, po drugie dotychczasowe zachowane osoby pragnącej zostać adwokatem. Przez nieskazitelność charakteru rozumie się zwykle szlachetność, prawość, uczciwość. Druga przesłanka powinna być analizowana w ścisłym powiązaniu z art. 1 p.a. określającego cele adwokatury, jako udzielenie pomocy prawnej. Chodzi więc o to, czy dana osoba poradzi sobie w zawodzie adwokata. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego rozstrzygnięcia wskazał, że powyższe kwestie winny zostać rozstrzygnięte przez ustawodawcę, który powinien dokonać nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w B., co wynika z uzasadnienia jej uchwały, w ogóle nie poddała ocenie kwalifikacji zawodowych skarżącego i wymogu posiadania przez niego praktyki zawodowej, tj. nie zbadała czy wnioskujący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, ale w oparciu o ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego przyjęła, że skarżący nie może zostać wpisany na listę adwokatów.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej także odmawiając wpisu skarżącego na listę adwokatów, uznało, że nie ma ku temu podstaw, albowiem przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. utracił w całości moc obowiązującą, na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organy samorządu adwokackiego obu instancji zaniechając dokonania ustaleń faktycznych sprawy i pomijając ocenę istnienia bądź nie istnienia po stronie skarżącego rękojmi dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.. Organy nie oceniły bowiem dowodów znajdujących się w aktach sprawy (opinii i rekomendacji) oraz nie odniosły się do nich. Ponadto Prezydium, jako organ odwoławczy nie sprawdziło czy ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez organ I instancji są prawidłowe i czy w oparciu o nie można było przyjąć, że skarżący nie może zostać wpisany na listę.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji orzeczenia.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a.