VI SA/Wa 943/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-06-26
NSAtransportoweŚredniawsa
drogi publiczneopłata elektronicznakara pieniężnae-TOLLkodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o drogach publicznychdostawca kart flotowychodpowiedzialnośćpostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak opłaty elektronicznej, wskazując na błędy proceduralne organu w wyjaśnieniu statusu umowy z dostawcą kart flotowych.

Skarżący W. B. wniósł skargę na decyzję GITD nakładającą karę pieniężną za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i procesowych, w tym brak wyjaśnienia, czy naruszenie nastąpiło z jego winy, czy też z powodu okoliczności, których nie mógł przewidzieć, np. awarii systemu lub problemów z umową z dostawcą kart flotowych. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił kluczowej kwestii dotyczącej obowiązywania umowy z dostawcą kart flotowych w chwili naruszenia, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Wskazywał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które mogło być wynikiem awarii systemu lub innych okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Zarzucał organom administracji nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w tym niewyjaśnienie kwestii związanych z systemem e-TOLL i umową z dostawcą kart flotowych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W ocenie Sądu, GITD dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowym błędem organu było niewyjaśnienie, czy w chwili naruszenia obowiązywała umowa między skarżącym a dostawcą kart flotowych, która cedowałaby odpowiedzialność na dostawcę zgodnie z art. 13iba ustawy o drogach publicznych. Sąd podkreślił, że brak takiego wyjaśnienia uniemożliwił prawidłową ocenę sytuacji prawnej skarżącego i zastosowanie odpowiednich przepisów. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie kluczowej kwestii dotyczącej obowiązywania umowy z dostawcą kart flotowych w chwili naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił, czy skarżący działał w reżimie prawnym wynikającym z umowy z dostawcą kart flotowych (art. 13iba u.d.p.), czy też nie. Brak tego ustalenia uniemożliwił prawidłową ocenę odpowiedzialności skarżącego za nieuiszczenie opłaty elektronicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 187 § f § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 13 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13k § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13k § ust. 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 131 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13n § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13ia § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13ia § ust. 5 pkt 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13ib § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13iba

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13ibb

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.t.d. art. 50 § pkt 1 lit. j

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 51 § ust. 6 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny art. § 8 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny art. § 9

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organ, w szczególności niewyjaśnienie kluczowej kwestii dotyczącej obowiązywania umowy z dostawcą kart flotowych w chwili naruszenia. Brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie wyjaśnił bowiem kluczowej dla sprawy kwestii, dotyczącej ustalenia obowiązywania w chwili naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, umowy pomiędzy skarżącym a [...] (dalej jako "B.") na mocy której to umowy spółka ta realizowała wobec Skarżącego obowiązki dostawcy kart flotowych... GITD wydając zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2022 roku, dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy...

Skład orzekający

Tomasz Sałek

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Lemiesz

sędzia

Marek Maliński

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za nieuiszczenie opłat elektronicznych w systemie e-TOLL, zwłaszcza w kontekście umów z dostawcami kart flotowych oraz naruszeń przepisów postępowania administracyjnego przez organy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z systemem e-TOLL i umowami z dostawcami kart flotowych. Kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego w każdej indywidualnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat elektronicznych za przejazdy drogami i błędów proceduralnych organów administracji, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców z branży transportowej.

Błąd proceduralny organu uchyla karę za brak opłaty e-TOLL – co musisz wiedzieć?

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 943/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Marek Maliński
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 320
art. 13iba, art. 13ibb, art. 13k ust. 4, art. 13ia ust. 1, ust. 5 pkt 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Marek Maliński Protokolant ref. stażysta Agnieszka Stegenka-Jakubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2022 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. B. kwotę 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W. B. (dalej też jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") z dnia [...] stycznia 2025 r., numer [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 320, ze zm., zwanej dalej "u.d.p."), załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1574), a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, ze zm., zwanej dalej "u.t.d."). Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2022 roku o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości jednego tysiąca pięciuset złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku numer 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Organ podkreślił, że w dniu [...] maja 2022 roku, o godzinie 08:41 System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) zarejestrował przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M., co zostało zapisane pod numerem ewidencyjnym [...]. W wyniku dokonanej kontroli ustalono, że ww. pojazd samochodowy został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej (SPOE KAS). Z aktywnym kontem użytkownika nie powiązano urządzenia umożliwiającego pobór opłaty. Dodatkowo nie stwierdzono uiszczenia opłaty z wykorzystaniem usługi EETS. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna.
Z kolei Skarżący w swej skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2025 r., zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania:
- art. 13n ust. 1 u.d.p., polegające na jego niezastosowaniu i w konsekwencji wydaniu decyzji o nałożeniu na Skarżącego administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć;
- art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 k ust. 1 pkt 2 oraz art. 131 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu, że doszło do naruszenia obowiązku wprowadzenia do rejestru danych uiszczających opłatę elektroniczną zgodnych ze stanem faktycznym, co doprowadziło do wydania sześciu decyzji a w konsekwencji do nałożenia na skarżącego niewspółmiernej kary za powstałe naruszenie,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania:
- art. 7 w zw. z art. 77, art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, w szczególności niewyjaśnienie przez Organ ewentualnych awarii występujących w systemie e- TOLL, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegający na zaniechaniu ustaleń w przedmiocie braku wpływu skarżącego na rzekomo dokonane naruszenia, a także wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć,
- art. 6 i 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,
- art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie szeregu dowodów o które wnioskowała strona m.in.: wyjaśnień z Elektronicznego Systemu Poboru Opłat, pominięcie dowodu z pisma resortu finansów z dnia 30 września 2021 roku, niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 187 f § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, podczas gdy waga naruszenia była znikoma.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej w całości decyzji, jak też uchylenie decyzji ją poprzedzającej a także zasądzenie od GITD na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych powyżej granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie GITD wydając zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2022 roku, dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu przywołanego powyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Organ nie wyjaśnił bowiem kluczowej dla sprawy kwestii, dotyczącej ustalenia obowiązywania w chwili naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, umowy pomiędzy skarżącym a [...] (dalej jako "B.") na mocy której to umowy spółka ta realizowała wobec Skarżącego obowiązki dostawcy kart flotowych, o których mowa w art. 13iba u.d.p.
Jak stanowi wspomniany przepis art. 13iba:
"1. Przedsiębiorca, zwany dalej "dostawcą kart flotowych", w imieniu właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu, może:
1) uiścić opłatę elektroniczną;
2) dokonać rejestracji lub aktualizacji danych zawartych w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1;
3) uzupełnić lub aktualizować rejestr, o którym mowa w art. 13ia ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 13ib ust. 1 lub 2.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu, uiszczający opłatę elektroniczną, pobieraną przez Szefa KAS, w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40a ust. 5, nie wnosi zabezpieczenia, o którym mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 4. Dostawca kart flotowych odpowiada za nieuiszczenie opłaty elektronicznej przez właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu, w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem.
3. W przypadku nieterminowego uiszczenia opłaty elektronicznej przez dostawcę kart flotowych pobiera się odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dostawca kart flotowych jest zobowiązany do niezwłocznego dostarczenia na żądanie Szefa KAS dowodów potwierdzających zawarcie umowy z właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu w tym zakresie.
5. Wykonywanie usług, o których mowa w ust. 1, wymaga zawarcia umowy z Szefem KAS.
6. Szef KAS zawiera umowę z dostawcą kart flotowych, o ile ten dostawca:
1) przeszedł z wynikiem pozytywnym testy integracyjne swojego systemu teleinformatycznego z Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;
2) wniesie zabezpieczenie.
7. Umowa, o której mowa w ust. 6, określa w szczególności:
1) czas jej trwania;
2) częstotliwość, tryb i sposób składania sprawozdań z realizacji usług, o których mowa w ust. 1;
3) sposób wykonywania usług, o których mowa w ust. 1;
4) okres rozliczeniowy;
5) tryb i sposób dokonywania rozliczeń, w tym tryb i sposób rozliczania prowizji;
6) formę i wysokość kwoty zabezpieczenia;
7) warunki zmiany oraz rozwiązania tej umowy.
8. Za wykonywanie usług, o których mowa w ust. 1, dostawca kart flotowych pobiera prowizję. Prowizja nie może przekroczyć 1,5% wartości wniesionych opłat.
9. Dostawca kart flotowych przekazuje w czasie rzeczywistym, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego zintegrowanego z Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, Szefowi KAS informację o zakończeniu świadczenia usług, o których mowa w ust. 1, na rzecz właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu.
10. W przypadku, o którym mowa w ust. 9, przed rozpoczęciem przejazdu właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uzupełnia w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1, dane wskazane w art. 13ia ust. 5 pkt 4.
11. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wysokość prowizji, o której mowa w ust. 8, mając na względzie przewidywane koszty ponoszone przez dostawców kart flotowych.
Jednocześnie w myśl art. 13ibb u.d.p.:
"1. Dostawca kart flotowych jest obowiązany ustanowić zabezpieczenie należności z tytułu opłaty elektronicznej.
2. Zabezpieczenie ustanawia się tak, aby umożliwiało Szefowi KAS bezwarunkowe, natychmiastowe, pełne i nieodwołalne ściągnięcie należnej opłaty wraz z odsetkami.
3. Zabezpieczenie może być ustanawiane w jednej lub w kilku następujących formach:
1) pieniężnej, wpłaconej przelewem na rachunek bankowy wskazany przez Szefa KAS;
2) gwarancji bankowej;
3) gwarancji ubezpieczeniowej;
4) poręczenia udzielonego przez podmiot, którego zdolność do spłaty zobowiązań w roku kalendarzowym, w którym przypada data udzielenia poręczenia, została oceniona na poziomie:
a) co najmniej BBB + albo Baa 1 przyznawanym przez agencje ratingowe określone w przepisach wydanych na podstawie art. 2c ust. 3 ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2023 r. poz. 926 i 1114) albo
b) odpowiadającym co najmniej poziomowi BBB + albo Baa 1 przyznawanym przez agencje ratingowe o międzynarodowej renomie.
4. Zabezpieczenie jest ustanawiane na okres nie krótszy niż rok, w wysokości określonej w umowie, o której mowa w art. 13iba ust. 5".
Z przywołanych przepisów jasno wynika zatem mechanizm realizowania przez dostawcę kart flotowych, w imieniu właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu, obowiązków związanych zarówno z uiszczaniem opłaty elektronicznej, jak i rejestracją lub aktualizacją danych zawartych w rejestrze, a także skutków nieterminowego jej uiszczenia przez dostawcę kart flotowych w postaci pobrania odsetek w ustalonej wysokości.
I w realiach niniejszej sprawy skarżący konsekwentnie podkreślał okoliczność, że celem właściwego wywiązania się z obowiązków związanych z wprowadzeniem nowego systemu uiszczania opłat elektronicznych, skarżący rozszerzył posiadaną umowę z BP ([...]) o usługi geolokalizacji e-TOLL, aby móc korzystać z konta z odroczoną płatnością. Wskazał, iż na początku października 2021 r. otrzymał i zamontował w ww. pojeździe urządzenie, a aktywacja serwisu nastąpiła w dniu 11 października 2021 r. Strona podkreśliła, iż w dniu kontrolowanego przejazdu posiadała włączone i aktywne urządzenie do poboru opłat. Skarżący podkreślał, że nie otrzymał żadnej informacji o nieaktywnym lub niesprawnym urządzeniu. Co istotne, również z załączonego przez Skarżącego wydruku wiadomości e-mail otrzymanej od dostawy kart flotowych jasno wynika, że urządzenie znajdujące się w kontrolowanym pojeździe posiada aktywację od dnia 11 października 2021 r. i system nie odnotował żadnej dezaktywacji od tego momentu. Co istotne, powyższej okoliczności GITD nie neguje w zaskarżonej decyzji, podkreślając jedynie, że: "w przedmiotowej sprawie ustalono, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż użytkownik w dniu 22 listopada 2021 r. o godzinie 10:25 dokonał deaktywacji urządzenia numer [...] przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], natomiast aktywacja urządzenia numer [...] przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nastąpiła w dniu 1 czerwca 2022 r. o godzinie 13:48 tj. po zarejestrowanym naruszeniu. Ponadto zgodnie z załączonym wykazem transakcji w okresie od 28 października 2021 r. do 2 czerwca 2022 r. nie odnotowano transakcji poboru opłaty dla ww. pojazdu." Organ podkreślił również, że "do dezaktywacji urządzenia OBU mogło dojść wskutek użycia lokalizatora w postaci smartfona z przypisaną aplikacją mobilną nr [...] zaznacza, że jeśli kierowca rozpocznie przejazd dla danego pojazdu w aplikacji mobilnej e-TOLL, to w IKK nastąpi automatyczna dezaktywacja wcześniej aktywnego urządzenia OBE ZSL. Po zakończeniu przejazdu w aplikacji mobilnej e-TOLL urządzenie ZSL nadal pozostanie nieaktywne".
Jednakże w realiach niniejszej sprawy kluczowym było wyjaśnienie przez GITD, w jakim istotnie reżimie prawnym funkcjonował w chwili naruszenia Skarżący, tj. czy z uwagi na posiadaną umowę z dostawcą kart flotowych, winien znaleźć zastosowanie przepis art. 13iba ust. 3 u.d.p., czy też umowa ta w dniu sankcjonowanego naruszenia już nie obowiązywała, co oznacza z kolei, że Skarżący zobligowany był przed dokonaniem przejazdu pojazdem o numerze rejestracyjnym PO5NV48, aktywować odpowiednią aplikację na telefonie w trybie pre-paid a zaniechanie tego obowiązku winno skutkować sankcją, o której mowa w art. 13k ust. 4 u.d.p. Tymczasem GITD, podkreślając w zaskarżonej decyzji, że aktywacja jednego urządzenia w pojeździe powoduje dezaktywację drugiego, natomiast dezaktywacja jednego urządzenia nie powoduje automatycznie aktywowania tego poprzedniego, opisał jedynie skutki faktyczne zaistniałej koincydencji działań po stronie skarżącego i dostawcy kart flotowych, nie wskazując jednakże, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, odpowiedniej podstawy prawnej w tym zakresie. Jest to tym bardziej istotne, że z samych wydruków z systemu e-TOLL (CRM Service), wynika, że równocześnie w stosunku do Skarżącego aktywne było "Konto rozliczeniowe" w postaci "konto e-Toll" jak i "BA postpaid". Tymczasem kwestia związana ze zmianą typu konta w systemie poboru opłaty elektronicznej (SPOE KAS) z konta z odroczoną płatnością na konto przedpłacone uregulowana została natomiast w przepisach Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny (Dz.U. z 2022, nr 2656), gdzie w § 8 ust. 6 wskazano, że zakończenie wnoszenia opłaty elektronicznej w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem następuje:
1) z upływem terminu wskazanego w monicie o nieterminowej płatności;
2) z dniem stwierdzenia przez pobierającego opłatę, że wysokość należności z tytułu opłaty elektronicznej lub naliczonych odsetek osiągnęła 99% wysokości wniesionego zabezpieczenia;
3) w terminie 30 dni roboczych od złożenia przez korzystającego z dróg publicznych wniosku o zakończenie wnoszenia opłaty elektronicznej w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem;
4) z upływem terminu, o którym mowa w § 9, w przypadku gdy pobierającemu opłatę nie zostało przedstawione przez korzystającego z dróg zabezpieczenie należności z tytułu opłaty elektronicznej.
Co więcej, jak już wyżej podkreślono, w myśl art. 13iba ust. 9 u.d.p., dostawca kart flotowych przekazuje w czasie rzeczywistym, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego zintegrowanego z Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, Szefowi KAS informację o zakończeniu świadczenia usług, o których mowa w ust. 1, na rzecz właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu. W przypadku, o którym mowa w ust. 9, przed rozpoczęciem przejazdu właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uzupełnia w rejestrze, o którym mowa w art. 13ia ust. 1, dane wskazane w art. 13ia ust. 5 pkt 4 (ust. 10). We wspomnianym przepisie art. 13ia ust. 5 pkt 4 u.d.p. jest z kolei mowa o konieczności podania przez właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu, dokonującego rejestracji, trybu wnoszenia opłaty elektronicznej oraz formy zabezpieczenia, jeżeli jest wymagana. Jak zatem widać procedura zmiany formy płatności z konta post-paid na konto przedpłacone, uregulowana została w stosownych przepisach zarówno u.d.p., jak i Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r. W konsekwencji GITD winien był jednoznacznie ustalić, czy skarżącego z BP wiązała w chwili dokonania naruszenia obowiązująca umowa, cedująca na tą ostatnią firmę obowiązki wynikające z art. 13iba u.d.p., czy też nie, co dopiero otwierałoby drogę do możliwości nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, przy czym ustalenia powyższe winny zostać poddane subsumpcji pod odpowiednie przepisy prawa materialnego. Samo bowiem ujęte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie o automatycznym dezaktywowaniu urządzenia służącego do poboru opłat w ramach systemu post-paid, przy aktywacji płatności za pomocą aplikacji mobilnej, bez odniesienia się do kwestii ważności samej umowy zawartej z dostawcą kart flotowych w takiej sytuacji, wymogów powyższych nie spełnia.
Wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są zobligowane do rozstrzygania sprawy z poszanowaniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) jak i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W myśl zasady praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ odpowiedzialny jest za wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności. W myśl zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. rzeczą organu jest podjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a ustalając istotne dla sprawy okoliczności, organ powinien brać pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zasady te powinny być respektowane przez organ przy rozpoznaniu sprawy.
Zdaniem Sądu organ dokonał ustaleń i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania, a to wobec niewyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności jaką jest ustalenie, czy skarżący winien był, za pośrednictwem dostawcy kart flotowych, uiścić opłatę za skontrolowany przejazd za pomocą konta z odroczoną płatnością w związku z obowiązującą obydwa te podmioty umową, czy też ze względu na jej nieobowiązywanie w dacie naruszenia, uiszczenie stosownej opłaty powinno nastąpić za pomocą aplikacji mobilnej. Zatem, z uwagi na niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w niezbędnym zakresie przedwczesna byłaby, w ocenie Sądu, ocena, czy skarżący podlega odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku oraz dokona niezbędnych ustaleń w wyżej wskazanym zakresie, a następnie wyda decyzję administracyjną adekwatną do poczynionych ustaleń, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającej, wymogi art. 107 § 3 k.p.a., w tym także oceni dowody przedstawione przez skarżącego.
W konsekwencji, wobec stwierdzonych uchybień w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2022 roku (punkt 1 wyroku).
O kosztach postępowania (punkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych, stanowiącą równowartość wpisu sądowego od skargi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę