VI SA/WA 934/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych odmawiające wpisu na listę aplikantów radcowskich, uznając, że organy nieprawidłowo oceniły wnioski skarżącej złożone po konkursach z lat 1999 i 2000.
Skarżąca A. G. domagała się wpisu na listę aplikantów radcowskich po konkursach z lat 1999 i 2000. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA z powodu niekonstytucyjności przepisu, organy samorządu radcowskiego ponownie odmówiły wpisu, argumentując m.in. nieprzystąpieniem do nowego konkursu. Sąd uchylił te uchwały, wskazując na brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego przez organy, które nie odniosły się do wyników konkursów ani zarzutów odwołania.
Sprawa dotyczyła odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich Pani A. G. po konkursach przeprowadzonych w latach 1999 i 2000. Po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2004 r. uchylił wcześniejsze uchwały odmawiające wpisu z powodu niekonstytucyjności przepisu, na podstawie którego zostały wydane, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Okręgowa Izba Radców Prawnych ponownie odmówiła wpisu, wskazując, że skarżąca nie uzyskała kwalifikującej liczby punktów lub że powinna przystąpić do nowego konkursu. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała te uchwały w mocy. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie unieważnia przeprowadzonych konkursów, a organy nieprawidłowo oceniły jej wnioski i nie odniosły się do jej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargi za uzasadnione. Sąd stwierdził, że organy samorządu radcowskiego, mimo związania oceną prawną sądu z poprzedniego wyroku, nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Organy pominęły wyniki konkursów z lat 1999 i 2000, nie oceniły ich dowodowo i nie odniosły się do zarzutów skarżącej. Sąd podkreślił, że uchwały powinny zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a organy miały obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wobec braku tych elementów, uchylono zaskarżone uchwały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo odmówiły wpisu, ponieważ nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego i prawnego, nie oceniły wyników konkursów i nie odniosły się do zarzutów skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy samorządu radcowskiego nie wykazały się należytą starannością w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, pomijając wyniki konkursów z lat 1999 i 2000 oraz nie odnosząc się do zarzutów skarżącej. Brak uzasadnienia faktycznego i prawnego uniemożliwił kontrolę sądową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.r.p. art. 33 § ust. 1 i 3
Ustawa o radcach prawnych
Dotyczy wpisu na listę aplikantów radcowskich po przeprowadzeniu konkursu.
u.r.p. art. 33 § ust. 2
Ustawa o radcach prawnych
Wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu konkursu.
Pomocnicze
u.r.p. art. 60 § pkt 8b
Ustawa o radcach prawnych
Przepis uznany za niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez Trybunał Konstytucyjny.
u.r.p. art. 31 § ust. 2 i 3
Ustawa o radcach prawnych
Dotyczy wymogów formalnych i merytorycznych przy wpisie na listę.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje rozstrzyganie odwołań przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 ppkt b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia uchwały w razie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organu oceną prawną i wskazaniami sądu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia uchwały.
u.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 146 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ograniczenia w orzekaniu o istnieniu uprawnienia przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy samorządu radcowskiego nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. Organy pominęły wyniki konkursów z lat 1999 i 2000. Organy nie odniosły się do zarzutów skarżącej w uzasadnieniu uchwał. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie unieważnia automatycznie przeprowadzonych konkursów.
Godne uwagi sformułowania
uchwała zapadła na podstawie przepisów wydanych na podstawie delegacji zawartej w art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych, który został uznany za niezgodny z Konstytucją naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania brak ustalonego stanu faktycznego, który stanowiłby podstawę rozstrzygnięcia egzamin konkursowy na aplikację radcowską [...] ich wyniki stanowią element stanu faktycznego brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do tego zarzutu odwołania jak i pozostałych oznacza brak jego merytorycznego rozpoznania
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sprawozdawca
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowań administracyjnych przez organy samorządów zawodowych, zwłaszcza w kontekście uchylenia przepisów prawa przez Trybunał Konstytucyjny oraz wymogów dotyczących uzasadniania uchwał i rozpatrywania odwołań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aplikacją radcowską i przepisami obowiązującymi w latach 1999-2006.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych i rzetelne uzasadnianie decyzji, nawet w kontekście zmian prawnych spowodowanych orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje też zmagania jednostki z systemem.
“Nawet po latach walki, sąd przyznał rację kandydatce na aplikanta radcowskiego, uchylając decyzje samorządu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 934/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Łąpieś-Rosińska Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/ Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy Skarżony organ Rada Radców Prawnych Treść wyniku Uchylono uchwałę I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skarg A. G. na uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie: 1. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich po konkursie przeprowadzonym w roku 1999.; 2. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich po konkursie przeprowadzonym w roku 2000. 1. uchyla zaskarżone uchwały oraz utrzymane nimi w mocy uchwały Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...]oraz nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu. Uzasadnienie Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałami z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] i [...] marca 2006 r. Nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych na podstawie art. 33 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 2 i 3 w związku z art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. nr 123 poz. 1059 ze zm.) oraz art. 138 § 1 k.p.a. utrzymała w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] września 2005 r. odpowiednio: Nr [...] oraz [...] odmawiające Pani A. G. wpisu na listę aplikantów radcowskich. Skargi wniesione przez Panią A. G. na powyższe uchwały zostały zarejestrowane w tutejszym Sądzie pod sygn VI SA/Wa 934/06 oraz 935/06. Na rozprawie w dniu 15 września 2006r. Sąd zarządził połączenie w/w spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111§ 2 p.p.s.a. oraz dalszego prowadzenia pod sygn VI SA/Wa 934/06 Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2004 r. w sprawie sygn. akt 6 II SA 3690/02 uchylił uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] i z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] oraz utrzymane nimi w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] odpowiednio: z dnia [...] czerwca 2000 r. i [...] kwietnia 2002r. odmawiające wpisania Pani A. G. na listę aplikantów radcowskich z uwagi na fakt, że uchwały organów obu instancji zapadły na podstawie przepisów wydanych na podstawie delegacji zawartej w art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, który to przepis został uznany na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. P 21/02 (Dz.U. z 2004r. Nr 34, poz.303) za niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu, że uchwały organów samorządu radcowskiego nie mogły się ostać z uwagi na art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanego dalej p.p.s.a., który zobowiązywał Sąd do uchylenia uchwały w razie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po ponownym rozpoznaniu wniosków strony - odmawiając wpisania skarżącej na listę aplikantów radcowskich - Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej jako OIRPr) wskazała w uzasadnieniu uchwał z dnia [...] września 2005r. Nr [...] i Nr [...], że Pani A. G. przystąpiła do postępowania konkursowego na aplikację radcowską w roku 1999 i 2000 a w trakcie obydwu postępowań uzyskała ilość punktów, która nie kwalifikowała do przyjęcia jej w poczet aplikantów. Organ I instancji podniósł ponadto, że Sąd w uzasadnieniu wyroku uchylającego wcześniejsze uchwały nie zawarł wytycznych, co do dalszego kierunku działania organów samorządu radcowskiego. W tym stanie rzeczy, zdaniem OIRPr, ponownej ocenie (przy uwzględnieniu aktualnego stanu sprawy) podlegała kwestia, czy wnioskodawczyni kwalifikuje się do wpisu na listę aplikantów. Ostatecznie Okręgowa Rada Radców Prawnych w [...] wywiodła, że wnioskodawczyni nie może wywodzić pozytywnego dla siebie skutku - w postaci wpisu na listę aplikantów radcowskich - z udziału w postępowaniu konkursowym przeprowadzonym na podstawie niekonstytucyjnego przepisu powołując się na art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych stanowiący, że wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu konkursu; Nadto, zdaniem organu, dla uzyskania statusu aplikanta powinna przystąpić do konkursu przeprowadzonego zgodnie z wymogami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. P 21/02 – czyli ustalonymi w znowelizowanej ustawie o radcach prawnych. W odwołaniu złożonym do Krajowej Rady Radców Prawnych Pani A. G. zarzucając naruszenie art. 33 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1, 3 – 5 ustawy o radcach prawnych, art. 2, 7, 31 ust. 3, 32 i 65 Konstytucji oraz art. 6, 7 , 8 i 12 k.p.a. wnosiła o chylenie uchwały OIRPr i zobowiązanie do wpisania jej listę aplikantów radcowskich po przeprowadzonym postępowaniu w 1999 r. oraz w 2000 r. Podniosła, że cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, że postępowanie konkursowe przeprowadzone przez OIRPr w [...] było nieważne, skoro TK w uzasadnieniu wskazał, że przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku konkursy zachowują swoją skuteczność. W tym stanie rzeczy, zdaniem odwołującej się, fakt wydania wyroku nie wpływa na status osób, które zostały wpisane przez organy samorządu radcowskiego na listę aplikantów radcowskich w w/w latach. Pani A. G. wskazała także, iż brak jest podstaw do różnicowania sytuacji prawnej osób wpisanych na listę aplikantów w 1999 r. i 2000 r. oraz osób nie wpisanych, którym Sąd – na skutek wszczęcia procedury odwoławczej uchylił uchwały o odmowie wpisu. Przystąpienie do konkursu w 2005 r. lub w latach następnych jest, zdaniem odwołującej się, nowym postępowaniem kwalifikacyjnym. Powołała się przy tym na pogląd wyrażony przez Rzecznika Praw Obywatelskich w piśmie z dnia 7 grudnia 2001 r. dołączonym do odwołania. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymując w mocy zaskarżoną uchwały nie odniosła się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do zarzutów odwołania. Powołała się na aktualny stan prawny wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zacytowała fragment uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 września 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 630/05, który nie uznał, że spełnienie warunku z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych ma wymiar wyłącznie formalny, co miałoby oznaczać, że warunek ten został spełniony przez sam fakt przystąpienia do konkursu. Celem egzaminu konkursowego nie jest samo uczestnictwo w nim kandydata na aplikanta radcowskiego, lecz dokonanie sprawdzenia wiadomości, bowiem konkurs nie ma charakteru kursu lub wykładu, lecz jest egzaminem dającym uprawnienie do dalszego szkolenia się. W obszernej skardze na omówione wyżej uchwały KRRPr skarżąca, co do zasady, ponowiła dotychczasową argumentację zarzucając naruszenie: 1/art. 33 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1, 3 – 5 i art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, 2/ art. 6, 7 , 8, 11, 12, 54 k.p.a. 3/art. 2, 7, 31 ust. 3, 32 i 65 Konstytucji, 4/oraz art. 6 Międzynarodowego Paktu Praw Społecznych i Kulturalnych Pani A. G. wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonych uchwał jak i utrzymanych nimi w mocy uchwał OIRPr oraz orzeczenie o istnieniu uprawnienia w postaci wpisu na listę aplikantów radcowskich. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej sprawa dotyczy wpisu na listę aplikantów radcowskich w postępowaniu konkursowym przeprowadzonym w 1999 r. oraz w 2000 r., natomiast z zaskarżonych uchwał wynika, że odmowa wpisu wynika z nieprzystąpienia przez nią do konkursu na aplikację radcowską przeprowadzonego na podstawie nowych konstytucyjnych przepisów. Ponownie zaakcentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lutego 2004 r., (który zapadł m.in. w wyniku zwrócenia się przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prawnym w związku ze skargą Pani A. G. dotyczącą odmowy wpisu na listę aplikantów w roku 2000) nie oznacza, że postępowanie konkursowe przeprowadzone w 1999 i 2000 roku było nieważne. Powołała się przy tym zarówno na treść uzasadnienia w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wywodził, że przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku konkursy na aplikację m.in. radcowską zachowują swoją skuteczność i osoby wpisane na listę aplikantów w 1999 r. i 2000 r. nie tracą tego statusu, jak i na pogląd zawarty w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 911/04. Ponadto wskazała, że z ustawy o radcach prawnych wynika, iż postępowanie konkursowe przeprowadzane w każdym roku stanowi odrębną sprawę administracyjną i każde kolejne postępowanie konkursowe kreuje nową sprawę administracyjną. Skarżąca powołała także na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2001 r. o sygn. II SA 2692/99 i z dnia 12 marca 2002 r. o sygn. II SAB/Ka 9/02, które zapadły w jej sprawie a także na cytowane w odwołaniu stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich wskazujące, że ponowne przystąpienie do konkursu na aplikację prowadziłoby w rezultacie do wyeliminowania postępowania odwoławczego oraz sądowej kontroli rozstrzygnięć organów samorządu radcowskiego. Jedynym skutkiem postępowania odwoławczego i skargowego byłoby uprawnienie do ponownego przystąpienia do konkursu do czego skarżąca ma prawo bez prowadzenia spraw odwoławczych i sądowych. Uwzględniając powyższe, w ocenie Pani A. G., podstawą odmowy wpisu nie może być zarówno nieprzystąpienie do konkursu na aplikację w roku 2002 i 2005 r. czy następnym, jak i uznanie, że skarżąca nie uzyskała wyniku pozytywnego w konkursach przeprowadzonych w latach 1999 i 2000, skoro konkursy te ukończyła z wynikiem pozytywnym, ponieważ uzyskała oceny, co najmniej ponad dobre. Istota sprawy sprowadzała się nie do wyniku konkursu - pozytywnego dla skarżącej, ale do oceny, czy prawidłowo - spośród osób, które zdały egzamin z wynikiem pozytywnym – zastosowano kryterium i wpisano na listę aplikantów - jedynie te osoby, które zmieściły się w ustanowionym przez samorząd radcowski - niezgodnie z prawem – limicie 30 miejsc. Zarzuciła, że stosując bez podstawy prawnej limit miejsc organ samorządu zastosował dodatkowe kryterium decydujące o uzyskaniu wpisu – nie przewidziane w ustawie, a powinien zbadać ustawowe przesłanki wpisu na listę aplikantów radcowskich, czym naruszył art. 33 ust. 1 i 2. Żądanie orzeczenia o istnieniu uprawnienia do wpisu oparte zostało na art.23 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W odpowiedzi na skargi Krajowa Rada Izby Radców Prawnych wniosła o ich oddalenie. Podtrzymując argumenty przedstawione w decyzji odwoławczej, nie zajęła stanowiska, co do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi są uzasadnione. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawach z wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich organy samorządu tej korporacji zawodowej pełnią rolę administracji publicznej a zatem kontroli sądowoadministracyjnej podlegały zaskarżone uchwały. Na wstępie podkreślić należy, iż w rozpatrywanej sprawie postępowania administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosków Pani A. G. o wpis na listę aplikantów radcowskich dotyczyły egzaminów konkursowych, jakim skarżąca poddała się w 1999 r. i 2000 r. które nie zostały zakończone z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzednio zapadłych uchwał: Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000 r. Nr [...]i z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] oraz utrzymanych nimi w mocy uchwał Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] odpowiednio: z dnia [...] czerwca 2000 r. i [...] kwietnia 2002 r. przez wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2004 r. (sygn. akt 6 II SA 3690/02) Badając legalność obecnie zaskarżonych uchwał Krajowej Rady Radców Prawnych dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] i [...] marca 2006 r. Nr [...] oraz utrzymanych nimi w mocy uchwał Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] września 2005 r. odpowiednio: Nr [...] oraz [...] zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jak i organy samorządu radcowskiego orzekające w tej sprawie – na mocy art. 153 p.p.s.a. związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w tej sprawie wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 4 sierpnia 2004r., które dotyczyły wyłącznie: - zdarzenia prawnego, jakim było wejście w życie w dniu 4 marca 2004 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. P 21/02 (Dz.U.04.34.303), który uznał art. 60 pkt 8 b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych za niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia; - stwierdzenia faktu, że zaskarżone przez stronę uchwały organów obu instancji zapadły na podstawie przepisów wydanych na podstawie delegacji zawartej w art. 60 pkt 8 b ustawy o radcach prawnych; - wskazania zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b p.p.s.a. stanowiącego m.in., o uwzględnieniu skargi przez Sąd poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia (a także uchwały) w całości albo w części, przy stwierdzeniu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że naruszenie prawa w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa nie jest ograniczone do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji, ale także w sytuacji, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w toku wydawania decyzji. (vide: wyrok 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. I OPS 4/05, ONSA i WSA 2006/2/39). Dotyczy to nie tylko niektórych podstaw wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a.), ale i sytuacji – jak w sprawie niniejszej - kiedy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna (uchwała), stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 a k.p.a. i art. 272 p.p.s.a.) i z tej przyczyny uchylenia takiej decyzji – jak to zrobił wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jest jednak oczywiste, że w wyniku uwzględnienia skargi sprawa powinna być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, z uwzględnieniem powołanego wyżej stanowiska Sądu i w oparciu o zasady postępowania administracyjnego wyrażone w szczególności w art. 7 , 77 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Zachowanie tych zasad pozwoliłoby organowi na uzasadnienie rozstrzygnięcia czy wnioskodawca kwalifikuje się do wpisu na listę aplikantów, a jeśli nie - to na podstawie jakiego stanu faktycznego, ustalonego w oparciu o jakie dowody i podstawę prawną. Zaskarżonym uchwałom brak jest ustalonego stanu faktycznego, który stanowiłby podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślić bowiem należy, że egzamin konkursowy na aplikację radcowską jakim w 1999 r. i 2000 r. poddała się wnioskodawczyni, ich wyniki stanowią element stanu faktycznego, który zostały przez organy obu instancji de facto pominięte. Nie ma także ich oceny prawnej. Organ I instancji, co prawda wskazał (niezwykle enigmatycznie) o uzyskaniu ilości punktów nie kwalifikujących wnioskodawczyni do przyjęcia w poczet aplikantów, ale ostatecznie ograniczył stan faktyczny mający znaczenie dla rozpoznania sprawy – wyłącznie do "udziału" wnioskodawczyni w postępowaniach konkursowych. Co istotne, taki stan przyjął także organ II instancji, ograniczając się w rozpoznaniu zarzutów odwołania do cytatu uzasadnienia sprawy o innym stanie faktycznym, potwierdził dokonane ustalenia co do "udziału" wnioskodawcy i poprzez ten cytat poszedł w ocenie dalej. Przyjął bowiem – wbrew materiałowi zawartemu w aktach administracyjnych – nie sprawdzenie wiadomości wnioskodawczyni w wyniku egzaminu. W rezultacie obie instancje wskazując na "udział" w konkursach i na fakt orzeczonej przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu na podstawie którego został on przeprowadzony – nie wywiodły ostatecznie prawnych skutków tego orzeczenia dla ponownej oceny wniosków skarżącej z 1999 r i 2000 r. – do czego organ był obowiązany na mocy art. 153 p.s.a. Podkreślić należy, że wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzednich uchwał wymagało od organu samorządu radcowskiego - dla oceny wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich - ponownego ustalenia stanu faktycznego i dopiero na jego podstawie dokonania oceny prawnej, przy czym związanie organu (jak i obecnie Sądu) wyrażoną oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w tej sprawie - nie wyłączyło obowiązku organu rozpatrzenia tego wniosku strony, w oparciu o podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Organ samorządu radcowskiego zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w myśl art. 77 § 1 k.p.a. i obie te zasady dotyczą także organu odwoławczego na mocy art. 140 k.p.a. Wydana uchwała powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a), przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Braku oceny faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia nie może także zastąpić sugestia organu, co do poddania się nowemu konkursowi zorganizowanemu na podstawie konstytucyjnych przepisów rozumiana przez stronę jako podstawa rozstrzygnięcia i stanowiąca zarzuty odwołania. Z kolei brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do tego zarzutu odwołania jak i pozostałych oznacza brak jego merytorycznego rozpoznania i de facto obrazę art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art.127 § 1 k.p.a. Zaznaczyć należy, że ani Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 sierpnia 2004r. , ani w obecnym postępowaniu nie dokona za organ ustalenia stanu faktycznego. Skoro organ I instancji mimo prawidłowego założenia, iż ponownej ocenie – w aktualnym stanie sprawy – podlegała kwestia, czy wnioskodawczyni kwalifikuje się do wpisu na listę aplikantów, ostatecznie jednoznacznie nie wyjaśnił, dlaczego się nie kwalifikuje, a organ odwoławczy nie rozpatrzył zarzutów odwołania, a powołując jedynie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który wszedł w życie 4 marca 2004 r. - nie wywiódł czy i jakie skutki międzyczasowe wywarł on na konkursy przeprowadzone w 1999r. i 2000r. i jego wynik uzyskany przez stronę, przy uwzględnieniu, iż wyrok ten zapadł na tle sprawy dotyczącej odmowy dokonania wpisu Pani A. G. na listę aplikantów radcowskich po konkursie przeprowadzonym w roku 2000, zaskarżone uchwały nie mogły się ostać z powodu naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na przyjętą podstawę materialną rozstrzygnięcia. Także organ odwoławczy w jednozdaniowym uzasadnieniu odnoszącym się do stwierdzonej niekonstytucyjności przepisu art. 60 pkt 8 b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych z art. 87 ust. 1 Konstytucji nie poczynił w istocie żadnych wywodów, co do prawnych konsekwencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego na rozpoznanie wniosków skarżącej. Nie wiadomo, czy przyjął rozciągnięcie wstecz efektów tego orzeczenia, czy założył skutek ex nunc (termin mocy obowiązującej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego określa art. 190 Konstytucji). Natomiast powołany w dalszej części uzasadnienia wyrok WSA z dnia 6 września 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 630/05 - wydaje się - nie przystawać do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wydaje się, bowiem w cytowanej sprawie Sąd rozprawia o samym fakcie przystąpienia do konkursu, samym uczestnictwie w nim kandydata na aplikanta radcowskiego, bez dokonania sprawdzenia wiadomości. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej wynika natomiast, że wiadomości skarżącej zostały sprawdzone. Egzaminy konkursowe, którym poddała się skarżąca w 1999 r. i 2000 r., a także jego wyniki stanowią element stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do załatwienia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich i podlegały ocenie przez organ jako dowód zgodnie z wymogiem zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Brak jednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - mimo zarzutów odwołania - uniemożliwia Sądowi kontrolę przyjętej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia i wywiera istotny wpływ na wynik sprawy. Powołanie w uzasadnieniu przez organ I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia - art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych stanowiącego, że wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu konkursu - nijak się ma do wywodów uzasadnienia. Wskazując bowiem, że przepis wymaga uzyskania w ramach konkursu pozytywnego wyniku, stwierdził lakonicznie, że skarżąca go nie spełniła, ale nie dokonał analizy stanu faktycznego ani prawnego, bowiem nie wskazał na jakiej podstawie uznał, że skarżąca nie uzyskała pozytywnego wyniku (skoro uzyskała oceny ponad "dobrą"). Kwestia, czy skarżąca uzyskała negatywny czy pozytywny wynik egzaminu konkursowego i na jakiej podstawie faktyczno-prawnej przyjęto kryteria oceny ma istotne znaczenie, bowiem w dalszej części wywodów uzasadnienia organ I instancji pominął wyniki konkursu w którym skarżąca uczestniczyła stwierdzając, że wynik dla istoty sprawy nie ma obecnie znaczenia. Ostatecznie stwierdził, że skarżąca nie może wywodzić pozytywnego rozpatrzenia wniosku z samego udziału w postępowaniu konkursowym opartym na przepisie art. 60 b ustawy, uznanym za przepis niekonstytucyjny. Z powyższego można jedynie domniemywać, wobec braku wskazania podstawy prawnej, że organ I instancji ostatecznie przyjął działanie wstecz mocy obowiązującej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Lakoniczność wywodów nie pozwala ocenić czy w ten sposób uznał za nieważne względem skarżącej przeprowadzone konkursy, czy też tylko ich wyniki. Ponadto, jak wspomniano wyżej, organ odwoławczy nie odniósł się do żadnego z zarzutów odwołań. Z tego względu nie można przyjąć, że odwołania de facto zostały rozpatrzone tym bardziej, że w decyzji odwoławczej wskazane zostały – bez uzasadnienia prawnego - aktualne w dacie rozstrzygnięcia przepisy art. 33 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 2 i 3 w związku z art. 33 ust.5 ustawy o radcach prawnych. Istotne jest, że organ także nie uzasadnił, dlaczego do oceny wyników egzaminu zdawanego w 1999 r. i 2000 r. zastosował art. 33 zmieniony przez art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz.U.05.163.1361) z dniem 10 września 2005 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wniosek skarżącej o orzeczenie istnienia uprawnienia nie mógł być uwzględniony bowiem zgodnie z art. 146 § 2 p.p.s.a. w tym zakresie Sąd może orzekać wyłącznie w sprawach o których mowa w § 1, czyli uwzględniając skargę na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI