VI SA/Wa 729/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-09-29
NSAtransportoweWysokawsa
SENTkara pieniężnatransport drogowykontrola celno-skarbowaprzedawnieniepostępowanie administracyjneustawa o KASOrdynacja podatkowa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę pieniężną nałożoną za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania przewozu towarów, stwierdzając przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na L. Sp. z o.o. S.K.A. za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania przewozu towarów (SENT). Organ I instancji nałożył karę, którą następnie utrzymał w mocy organ odwoławczy. Skarżąca spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie art. 165b Ordynacji podatkowej i przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie z powodu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę L. Sp. z o.o. S.K.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (SENT), polegające na nieuzupełnieniu zgłoszenia SENT o wymagane dane przed rozpoczęciem przewozu paliwa. Organ odwoławczy uznał, że aktualizacja zgłoszenia po ujawnieniu nieprawidłowości nie zwalnia z odpowiedzialności, a kara jest obligatoryjna. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie art. 165b Ordynacji podatkowej i przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania, wskazując, że kontrola celno-skarbowa podlega przepisom tej ustawy. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, uznając, że kontrola przewozu towarów prowadzona przez funkcjonariuszy KAS jest kontrolą celno-skarbową, do której stosuje się odpowiednio art. 165b Ordynacji podatkowej. Ponieważ postępowanie zostało wszczęte po upływie 6-miesięcznego terminu od zakończenia kontroli, Sąd uznał je za niedopuszczalne, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kontrola przewozu towarów prowadzona przez funkcjonariuszy KAS jest kontrolą celno-skarbową, do której stosuje się odpowiednio art. 165b Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrola przewozu towarów jest jedną z postaci kontroli celno-skarbowej, a przepisy Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące przedawnienia, stosuje się do niej odpowiednio, zgodnie z odesłaniami w ustawie o KAS i ustawie o SENT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

o.p. art. 165b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

ustawa o systemie monitorowania art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa o systemie monitorowania art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa o zmianie ustawy o systemie monitorowania art. 14

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o KAS art. 54 § ust. 2 pkt 13

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 94 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 2 § ust. 1 pkt 16 b

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 62 § ust. 5 pkt 1a

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 84 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o drogach publicznych art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

ustawa o drogach publicznych art. 13 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

ustawa o drogach publicznych art. 13n

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kontrola przewozu towarów powierzono funkcjonariuszom służby celno-skarbowej każda bowiem kontrola przewozu towarów jest kontrolą celno-skarbową, lecz nie odwrotnie upływ tego terminu należy traktować jako bezwzględną przeszkodę wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

sprawozdawca

Jakub Linkowski

członek

Joanna Wegner

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach kontroli celno-skarbowych, w szczególności w kontekście ustawy o systemie monitorowania przewozu towarów (SENT)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z kontrolą SENT i zastosowaniem art. 165b Ordynacji podatkowej. Wymaga analizy kontekstu konkretnej kontroli i dat jej zakończenia oraz wszczęcia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – przedawnienia – które ma kluczowe znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców podlegających kontrolom. Wyrok pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie terminów przez organy administracji.

Kontrola SENT zakończona sukcesem? Niekoniecznie! Sąd administracyjny uchylił karę pieniężną z powodu przedawnienia.

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 729/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /sprawozdawca/
Jakub Linkowski
Joanna Wegner /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 89/21 - Wyrok NSA z 2024-04-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 505
art. 54 ust. 2 pkt 13, art. 94 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2068
art. 13n
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2332
art. 26 ust. 5, art. 13 ust. 3, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 165b par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2019 r., 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz L. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. kwotę 1 117 (słownie: tysiąc sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej "DIAS", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), dalej "o.p." lub "Ordynacja podatkowa", art. 22 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4, art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r, o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2332 z późn. zm.), dalej "ustawa o systemie monitorowania" lub "ustawa o SENT" w zw. z art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1039 z późn. zm.), po rozpatrzenia od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie nałożenia na L. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca" lub "spółka") kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] listopada 2017 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości M., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, przeprowadzili kontrolę środka przewozowego o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Przewoźnikiem produktów paliwowych w ilości 9 867 litrów klasyfikowanych do kodu [...], była spółka. Kierowca wezwany do okazania dokumentów przewozowych przedłożył m.in.: prawo jazdy, dowody rejestracyjne, dowód wydania nr [...], wypis nr [...] z licencji nr [...] oraz numer referencyjny [...].
Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia SENT o prawidłowe dane dotyczące: przewoźnika, środka transportu, miejsca dostawy (dostarczenia) towaru oraz planowanej daty zakończenia przewozu. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania. W wyniku wniesionego odwołania, DIAS decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, iż niezbędne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. organ I instancji na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenie polegające na nieuzupełnieniu zgłoszenia SENT o dane wymagane ustawą o systemie monitorowania. Od decyzji spółka złożyła odwołanie.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że przeprowadzona w dniu [...] listopada 2017 r. kontrola wykazała, iż przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia SENT w zakresie danych określonych w art. 5 ust. 4 ustawy o systemie monitorowania. Ustalenia te potwierdza także wydruk zgłoszenia wygenerowany w czasie kontroli. Organ podkreślił, że w art. 5 ust. 4 ustawodawca nałożył na przewoźnika obowiązek uzupełnienia danych wskazanym w przepisie przed rozpoczęciem przewozu. Istotny jest zatem moment czasowy wprowadzenia danych do zgłoszenia, z którym wiążą się określone skutki w postaci nałożenia kary pieniężnej (art. 22 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie przewoźnik tych danych nie uzupełnił przed rozpoczęciem przewozu, co w ocenie organu jest równoznaczne z naruszeniem ciążących na nim obowiązków. Powyższe stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisów określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1-8 i zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania, w związku z art. 14 ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania z 2018 r., jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 5 000 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że aktualizacja zgłoszenia w zakresie wymaganych danych dopiero po ujawnieniu nieprawidłowości przez kontrolujących, (jak w rozpoznawanej sprawie zapis pkt 11 protokołu) nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 9 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania, zgodnie z którym przesłanie, uzupełnienie i aktualizacja zgłoszenia przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika pociągają za sobą skutki dla reprezentowanego. Przewoźnikiem w rozpatrywanej sprawie była spółka, dlatego też w ocenie DIAS to ona jako podmiot zobowiązany do uzupełnienia zgłoszenia ponosi odpowiedzialność za wszelkie uchybienia w zakresie danych, które przewoźnik winien uzupełnić.
Odnosząc się do podnoszonej przez spółkę kwestii, iż zlecenie było realizowane w oparciu o SENT[...] i z uwagi na problemy techniczne z instalacją nalewczą, wskutek czego załadowano 9 867 litrów paliwa zamiast 25 700 litrów, została dokonana zmiana na SENT[...], gdzie wskazane jest jego powiązanie z poprzednim, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania zmiana zgłoszenia towaru, a ściśle jego ilości, jest wykluczona i nie podlega aktualizacji. Zatem jak wynika z akt sprawy podmiot wysyłający posiadający klucz dostępu prawidłowo wystawił nowe zgłoszenie. A tym samym uruchomił standardową procedurę wynikającą z ustawy o systemie monitorowania, dotyczącą obowiązków spoczywających na wszystkich uczestnikach łańcucha przewozu. Mimo, iż w nowym zgłoszeniu wskazano na jego powiązanie ze zgłoszeniem wystawionym wcześniej, to w żadnym wypadku nie zwalnia to przewoźnika z obowiązku wskazania w zgłoszeniu SENT danych przynależnych przewoźnikowi. W przypadku ujawnienia nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie przez organ, niezależnie od tego czy wpisanie nieprawidłowych danych było celowym działaniem podmiotu, czy też było spowodowane pomyłką pracownika lub jest powodem zaniedbania innego podmiotu. Ustawa o systemie monitorowania w obowiązującym kształcie nie uzależnia nakładania kar pieniężnych od tego, czy doszło do uszczupleń w podatkach czy też nie, również nie przewiduje możliwości różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków.
Organ odwoławczy stwierdził również, że w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania art. 165b Ordynacji podatkowej, ponieważ przeprowadzona kontrola nie była kontrolą przestrzegania przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie nie podlegała restrykcjom wynikającym z art. 165b § 1. Zdaniem organu nie było również podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Na decyzję organu odwoławczego spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
- art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa;
- art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy o systemie monitorowania oraz art. 12 zdanie drugie ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania z 2018 r., poprzez pominięcie ratio legis przepisów o systemie monitorowania oraz prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy, w sytuacji gdy przewóz paliwa był dokonany ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym a wszelkie daniny publicznoprawne (podatek VAT i podatek akcyzowy) zostały uiszczone przez podmiot wysyłający;
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny;
- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, w tym: błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji nie pozwoliło organom odstąpić od nałożenia kary, pominięcie rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;
- art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności, przejawiające się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o systemie monitorowania i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 17 września 2020 r. skarżąca wskazała, że z treści art. 26 ust. 5 ustawy o systemie monitorowania oraz art. 94 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 505) – zwanej dalej "ustawą o KAS" wynika, że do kontroli celno-skarbowej znajduje zastosowanie art. 165b Ordynacji podatkowej. W opinii skarżącej celno-skarbowy charakter przeprowadzonej kontroli nie budzi wątpliwości. Po pierwsze, stosownie do art. 62 ust. 5 pkt 1a ustawy o KAS , kontrola przewozu towarów w zakresie określonym ustawą dokonywana jest przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej, a podmioty podlegające kontroli są kontrolowanymi. Po drugie, przebieg kontroli przewozu towarów z ustawy o systemie monitorowania, realizowany jest w oparciu o ustawę Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie sposobu wszczęcia kontroli celno-skarbowej, sposobu jej zakończenia, dokumentowania umocowania funkcjonariuszy do jej prowadzenia (legitymacje, upoważnienie do kontroli). Po trzecie, jak wynika z art. 62 ust. 5 pkt 1a ustawy o KAS, obejmuje ona kontrolę przewozu towarów, o których mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i jest wykonywana na podstawie okazywanych legitymacji służbowych oraz stałego upoważnienia do wykonywania kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, tak jak decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.".
Sąd za zasadny uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania.
W ocenie Sądu wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było niedopuszczalne, bowiem przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania upłynął wyznaczony przez ustawodawcę termin na dokonanie tej czynności. Do takiego wniosku prowadzi analiza przepisów ustawy o SENT, oraz Ordynacji podatkowej.
W myśl art. 54 ust. 2 pkt 13 ustawy o KAS zakresem kontroli celno-skarbowej objęto m. in. wykonywanie innych obowiązków wynikających z przepisów odrębnych, których kontrola przestrzegania należy do zadań KAS. Do tych ostatnich z kolei zaliczono, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 b ustawy o KAS, wykonywanie zadań wynikających z ustawy o SENT. Na podstawie art. 13 ust. 3 i ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy o SENT czynności uregulowanej kontroli przewozu towarów powierzono funkcjonariuszom służby celno-skarbowej.
Nie ulega zatem wątpliwości co do tego, że kontrolę przewozu towarów, prowadzoną przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej utożsamiać należy z kontrolą celno-skarbową, o której mowa w przepisach rozdziału 1 Działu V ustawy o KAS. Jest to w istocie jedna z postaci kontroli celno-skarbowej. Można zatem powiedzieć, że pomiędzy zakresami nazw "kontrola celno-skarbowa" a "kontrola przewozu towarów", unormowanej przez przepisy ustawy o SENT zachodzi logiczny stosunek nadrzędności (zob. Narcyz Łubnicki, Zarys logiki (semantyka i logika formalna), Lublin 1964, s. 28 i n.). Każda bowiem kontrola przewozu towarów jest kontrolą celno-skarbową, lecz nie odwrotnie. Implikacją tej konstatacji jest z kolei to, że w zakresie nieuregulowanym do tej kontroli stosować należy odpowiednio art. 165b o.p., o czym wprost stanowi art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS. Trafność tej konkluzji potwierdza nadto zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy o SENT odesłanie zwrotne do przepisów Ordynacji podatkowej. Przepisy tego aktu znajdować mają odpowiednie zastosowanie do kar pieniężnych w zakresie nieuregulowanym przez przepisy ustawy o SENT.
W art. 165b § 1 o.p. ustanowiono termin końcowy, do którego upływu dopuszczalne jest wszczęcie postępowania w sprawie, która była przedmiotem kontroli, na 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Wprawdzie przepis odnosi się do kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, jednak formuła stosowania odpowiedniego, którą spójnie posłużył się ustawodawca w art. 94 ust. 1 in fine ustawy o KAS i art. 26 ust. 5 ustawy o SENT obliguje w tym przypadku do stosowania art. 165b § 1 o.p. z modyfikacjami. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia żadnego z pozostałych mechanizmów stosowania tego przepisu, a mieszczących się w klauzuli stosowania odpowiedniego. Zastrzeżenie "odpowiedniości" zakłada bowiem trzy warianty stosowania danej regulacji – wprost albo z modyfikacjami, bądź brak zastosowania. O tym, czy i w jakim zakresie przepis daje się zastosować rozstrzyga charakter przedmiotu regulacji (zob. J. Nowacki, "Odpowiednie" stosowanie przepisów prawa, PiP 1964, nr 3, s. 370–371).
W odniesieniu do kontroli celno-skarbowej prowadzonej pod względem przestrzegania przepisów ustawy o SENT przepis art. 165b § 1 o.p. doznawać musi modyfikacji, wynikających z tego że mamy tu do czynienia z inną niż kontrola podatkowa kontrolą i inną niż podatkowa sprawą rozstrzyganą następnie przez właściwe organy. Natomiast ustanowiony w analizowanym przepisie termin należy uznać za w pełni wiążący, a to dlatego że jego przestrzeganiu nie sprzeciwia się charakter sprawy ani metoda regulacji. W odróżnieniu od kontroli podatkowej, w tym przypadku nie dochodzi do jej przekształcenia w postępowanie, a wszczęcie postępowania administracyjnego następuje zawsze w drodze odrębnego postanowienia. W myśl art. 84 ust. 1 pkt 4 ustawy o KAS w związku z art. 62 ust. 5 pkt 1a ustawy o KAS kontrolę wieńczy sporządzenie protokołu, który stanowić może podstawę wszczęcia takiego postępowania.
Przyjąć zatem należy, że ustawodawca zdecydował o tym, by ograniczyć termin, w którym uruchomione być może postępowanie administracyjne w sprawie stanowiącej rezultat kontroli funkcjonariuszy KAS w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o SENT. Upływ tego terminu należy traktować jako bezwzględną przeszkodę wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a w przypadku jego uruchomienia – obligującą do umorzenia procesu (zob. M. Cieślak [w:] S. Waltoś (red.) Marian Cieślak. Dzieła wybrane, t. II, Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, Kraków 2011, t. 2, s. 353; T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014, s. 176, A. Marciniak (w:) W. Broniewicz, I. Kunicki, A. Marciniak, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 2016, s. 232 – 235, Z. Resich/J. Lapierre (w:) J. Lapierre, J. Jodłowski, Z. Resich, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2016, s. 70 – 74).
Na marginesie, unormowanie to wpisuje się w pewną tendencję unormowań odnoszących się do kontroli przedsiębiorcy poprzedzających postępowania w sprawach ustalenia odpowiedzialności z tytułu naruszeń wykrytych w toku takiej kontroli. Przykład stanowić może choćby rozwiązanie przyjęte w art. 13n ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068, ze zm.). Przyjęta przez ustawodawcę koncepcja ograniczenia terminu wszczęcia postępowania nie budzi zastrzeżeń, bowiem spełnia postulat pewności prawa.
Sumując, skoro kontrola w tej sprawie miała miejsce i zakończyła się [...] listopada 2017 r., to najpóźniej 15 maja 2018 r. można było wszcząć postępowanie administracyjne w tej sprawie. Dodać należy, że o skuteczności wszczęcia przesądza w tym przypadku doręczenie postanowienia o wszczęciu, nie zaś tylko jego sporządzenie, czy choćby nawet wyekspediowanie. O ile przepis prawa nie stanowi wyraźnie inaczej, to uzewnętrznienie i zakomunikowanie czynności organu stronie jest warunkiem niezbędnym do stwierdzenia, że wywołała w stosunku do tej strony skutki prawne, zwłaszcza wówczas gdy te ostatnie wiążą się z ukształtowaniem materialnych praw lub obowiązków jednostki. Podobne stanowisko wybrzmiewa z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt II GPS 4/08, ONSAiWSA 2009/1/1 oraz uchwały całej Izby Finansowej NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II FPS 7/09, ONSAiWSA 2010/3/38, zob. też J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s.108 – 140.
W tej sprawie doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania miało miejsce 16 października 2018 r. ( k.20 akt administracyjnych), a więc po upływie sześciomiesięcznego terminu. Naruszenie tego terminu stało na przeszkodzie wszczęciu, a w konsekwencji – zakończeniu postępowania w formie decyzji merytorycznej.
Z uwagi na to, że wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego, ze wskazanych wyżej przyczyn formalnych było niedopuszczalne, poza rozważaniami Sądu pozostały zarzuty skargi, kierowane co do istoty sprawy, jako bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.ps.a., uchylił zaskarżoną decyzję. W tej sprawie nie było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego i nałożenia kary pieniężnej. Wobec tego, Sąd na podstawie art. 135 wspomnianej ustawy uchylił również decyzję organu pierwszej instancji, zaś na podstawie art. 145 § 3 tej ustawy umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania Sąd postanowił : na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz.2193 ) zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot wpisu sądowego w wysokości - 200 zł, natomiast na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2018 r., poz.265 j.t. ) Sąd zasądził na rzez Strony skarżącej, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 900 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę