VI SA/Wa 929/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kierowcy Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 750 zł. Kara została nałożona za przejazd drogą krajową w dniu 31 lipca 2020 r. z naruszeniem obowiązku wprowadzenia do urządzenia viaBOX prawidłowych danych o kategorii pojazdu, co skutkowało uiszczeniem opłaty elektronicznej w niepełnej wysokości (jak za pojazd kategorii 1, zamiast za zespół pojazdów z przyczepą). GITD ustalił, że zespół pojazdów (samochód ciężarowy i przyczepa) o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej 24990 kg poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej, a urządzenie viaBOX nie zostało przełączone na tryb "pojazd z przyczepą". Skarżący podnosił, że nie miał dostępu do instrukcji obsługi viaBOX, a pracodawca zakazał mu obsługi urządzenia, a także wskazywał na trudną sytuację materialną i zdrowotną. GITD odrzucił te argumenty, wskazując na obiektywny charakter odpowiedzialności za naruszenie przepisów, brak podstaw do zastosowania przepisów o sile wyższej czy znikomej szkodliwości czynu, a także na fakt, że kierowca jest zawodowym kierowcą i powinien znać przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy ustawy o drogach publicznych jasno określają obowiązek kierującego do wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu do urządzenia viaBOX oraz konsekwencje ich niedopełnienia w postaci kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana świadomością naruszenia. Odrzucono również argumenty dotyczące naruszenia przepisów KPA, w tym art. 189e i 189f, wskazując, że naruszenie nie miało charakteru siły wyższej, a waga naruszenia nie była znikoma. Sąd zwrócił uwagę, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 KPA dotyczy naruszeń ciągłych lub powtarzających się, a nie jednorazowych, a w tym przypadku naruszenie miało charakter jednorazowy. Sąd nie stwierdził również naruszenia innych przepisów KPA ani zasad postępowania. Do wyroku zgłoszono zdanie odrębne asesora Roberta Żukowskiego, który uważał, że skargę należało uwzględnić, argumentując m.in. niewspółmiernością nałożonych kar w stosunku do celu i wagi naruszenia, a także potrzebą szerszej analizy przepisów działu IVa KPA, w tym możliwości odstąpienia od nałożenia kary.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności kierowcy za naruszenie przepisów o opłatach elektronicznych oraz brak możliwości zastosowania przepisów o sile wyższej czy znikomej szkodliwości czynu w typowych przypadkach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem viaBOX i opłatami za przejazd drogami krajowymi. Zdanie odrębne wskazuje na potencjalne luki prawne i potrzebę szerszej interpretacji przepisów KPA w kontekście wielokrotnych naruszeń stwierdzonych w jednej kontroli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kierowca ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu do urządzenia viaBOX, skutkujące uiszczeniem opłaty elektronicznej w niepełnej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kierowca ponosi odpowiedzialność, a jego odpowiedzialność ma charakter obiektywny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o drogach publicznych jasno określają obowiązek kierującego do wprowadzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu do urządzenia viaBOX oraz konsekwencje ich niedopełnienia w postaci kary pieniężnej. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana świadomością naruszenia.
Czy w przypadku naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej można zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (art. 189e, 189f KPA)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do zastosowania tych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie nie miało charakteru siły wyższej, a jego waga nie była znikoma. Ponadto, przepis art. 189f § 1 pkt 1 KPA dotyczy naruszeń ciągłych lub powtarzających się, a nie jednorazowych, a w tym przypadku naruszenie miało charakter jednorazowy. Brak było również możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 KPA.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, stosując się do zasad KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów KPA, w tym zasad prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ zapewnił skarżącemu prawo czynnego udziału w postępowaniu, prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie stwierdził naruszenia zasad proporcjonalności, bezstronności czy równego traktowania.
Przepisy (63)
Główne
u.d.p. art. 13i § ust. 4a
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 3 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 5
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 1-3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13hc § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § ust. 3, 3a, 4b i 4a
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2, 3, 5, 6 i 9
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § ust. 4a
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 3 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 5
Ustawa o drogach publicznych
p.r.d. art. 2 § pkt 33
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § ust. 4a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 5
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 9
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
k.p.a. art. 189a § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 51 § ust. 1 pkt 1 lit b
Ustawa o transporcie drogowym
u.d.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 81
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 75 § par 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 9
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 189e
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 189f § par 1 pkt 1, par 2 i 3
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 62
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1, § 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189k § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 13n
Ustawa o drogach publicznych
k.k. art. 231 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
u.t.d. art. 51 § ust. 6 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 62
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność kierowcy za naruszenie przepisów o opłatach elektronicznych ma charakter obiektywny. • Nie było podstaw do zastosowania przepisów o sile wyższej lub znikomej szkodliwości czynu. • Naruszenie miało charakter jednorazowy, co wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 KPA w zakresie zaprzestania naruszania prawa. • Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami KPA.
Odrzucone argumenty
Brak wiedzy kierowcy i wprowadzenie w błąd przez pracodawcę. • Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego. • Niewłaściwa interpretacja przepisów KPA dotyczących odstąpienia od nałożenia kary (art. 189e, 189f KPA). • Naruszenie przepisów KPA dotyczących prowadzenia postępowania (art. 7, 8, 9, 10, 75, 77, 80, 81, 189e, 189f, 62 KPA). • Niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz art. 231 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. • Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. • Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie: 1) przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i 2) nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. • Niewiedza skarżącego niewątpliwie nie jest siłą wyższą. • Przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. odnosi się do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma zastosowania do zachowania polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu.
Skład orzekający
Dorota Dziedzic-Chojnacka
przewodniczący
Aneta Lemiesz
sprawozdawca
Robert Żukowski
zdanie odrębne
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności kierowcy za naruszenie przepisów o opłatach elektronicznych oraz brak możliwości zastosowania przepisów o sile wyższej czy znikomej szkodliwości czynu w typowych przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem viaBOX i opłatami za przejazd drogami krajowymi. Zdanie odrębne wskazuje na potencjalne luki prawne i potrzebę szerszej interpretacji przepisów KPA w kontekście wielokrotnych naruszeń stwierdzonych w jednej kontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat drogowych i odpowiedzialności kierowców, a także interpretacji przepisów KPA w kontekście administracyjnych kar pieniężnych. Zdanie odrębne dodaje jej głębi i wskazuje na potencjalne kontrowersje interpretacyjne.
“Kierowco, Twoja niewiedza nie chroni przed karą! Sąd potwierdza: odpowiedzialność za opłaty drogowe jest obiektywna.”
Dane finansowe
WPS: 750 PLN
Zdanie odrębne
Robert Żukowski
Asesor WSA Robert Żukowski zgłosił zdanie odrębne, w którym stwierdził, że skargę należało uwzględnić. Argumentował, że organ administracyjny powinien był wnikliwiej ocenić możliwość zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (dział IVa KPA), zwłaszcza w kontekście nałożenia wielu kar za naruszenia stwierdzone w ramach jednej kontroli. Podkreślił, że interpretacja przepisów powinna uwzględniać cel instytucji prawnych i zasadę proporcjonalności, a waga naruszenia i jego skutki powinny być oceniane indywidualnie, z uwzględnieniem możliwości odstąpienia od kary w przypadku znikomej wagi naruszenia lub gdy cel kary został już osiągnięty.
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.