VI SA/Wa 927/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kierowcy Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 750 zł. Kara została nałożona za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej poprzez wprowadzenie nieprawidłowych danych o kategorii pojazdu (pojazd z przyczepą) do urządzenia viaBOX podczas przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej. GITD ustalił, że pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej 24990 kg poruszał się po drodze płatnej, a opłata była wnoszona według kategorii 1 (pojazdy o masie powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton), zamiast prawidłowej dla zespołu pojazdów z przyczepą. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym naruszenie przepisów KPA, błędną interpretację przepisów materialnych, brak zastosowania przepisów o sile wyższej czy znikomej szkodliwości czynu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając odpowiedzialność kierowcy za obiektywną i podkreślając, że obowiązek prawidłowego wprowadzenia danych spoczywał na kierującym. Sąd stwierdził, że nie było podstaw do zastosowania przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary (art. 189e, 189f KPA), ponieważ naruszenie nie miało charakteru siły wyższej, waga naruszenia nie była znikoma, a przesłanka zaprzestania naruszania prawa nie miała zastosowania do jednorazowego deliktu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów KPA, uznając, że postępowanie było prowadzone prawidłowo. Do wyroku zgłoszono zdanie odrębne asesora Roberta Żukowskiego, który uważał, że skargę należało uwzględnić, argumentując m.in. koniecznością szerszej analizy przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary w kontekście wielu naruszeń stwierdzonych w jednej kontroli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obiektywnej odpowiedzialności kierowcy za naruszenia związane z opłatami elektronicznymi oraz brak możliwości zastosowania przepisów o odstąpieniu od kary w typowych przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o opłatach elektronicznych w systemie viaBOX. Interpretacja przepisów o odstąpieniu od kary może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kierowca ponosi obiektywną odpowiedzialność za nieprawidłowe wprowadzenie danych o kategorii pojazdu do urządzenia viaBOX, skutkujące uiszczeniem niższej opłaty elektronicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność kierowcy jest obiektywna i nie jest warunkowana jego świadomością dopuszczenia się naruszenia.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność za naruszenie obowiązku ponoszenia opłat za przejazd po drogach krajowych ma charakter obiektywny. Przesłankami są przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty i nieuiszczenie opłaty. Nie ma znaczenia przyczyna wprowadzenia nieprawidłowych danych.
Czy istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 189e, 189f KPA) w przypadku naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania tych przepisów.
Uzasadnienie
Naruszenie nie miało charakteru siły wyższej. Waga naruszenia nie była znikoma, a przesłanka zaprzestania naruszania prawa nie miała zastosowania do jednorazowego deliktu. Brak było również możliwości usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 2 KPA.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo zrekonstruował normę prawną i ocenił materiał dowodowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny (przejazd płatnym odcinkiem, nieprawidłowe ustawienie viaBOX, kierowca skarżący) i zastosował właściwe przepisy, a zarzuty naruszenia przepisów KPA (art. 7, 8, 9, 10, 75, 80, 81, 62) okazały się bezzasadne.
Przepisy (24)
Główne
u.t.d. art. 51 § ust. 6 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 1-3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13hc § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § ust. 3, 3a, 4b i 4a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2, 3, 5, 6, 9
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 62
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 2, 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 13n
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
k.k. art. 231 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność kierowcy za naruszenie obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych do urządzenia viaBOX jest obiektywna. • Nie było podstaw do zastosowania przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary (siła wyższa, znikoma szkodliwość, zaprzestanie naruszania prawa). • Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego. • Zarzuty naruszenia przepisów KPA okazały się bezzasadne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 8, 9, 10, 75, 81, 62) przez organ. • Błędna interpretacja i niezastosowanie przepisów materialnych (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., art. 231 § 1 k.k.). • Naruszenie prawa procesowego przez błędną wykładnię art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. • Wyczerpanie przesłanek z art. 156 k.p.a. • Argumenty o braku wiedzy, błędnych pouczeniach pracodawcy, trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. • Argumenty o sile wyższej i znikomej szkodliwości czynu.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. • Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. • Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie: 1) przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i 2) nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. • Niewiedza skarżącego niewątpliwie nie jest siłą wyższą. • Przepis ten nie ma zastosowania do zachowania polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu.
Skład orzekający
Dorota Dziedzic-Chojnacka
przewodniczący
Aneta Lemiesz
sprawozdawca
Robert Żukowski
zdanie odrebne
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnej odpowiedzialności kierowcy za naruszenia związane z opłatami elektronicznymi oraz brak możliwości zastosowania przepisów o odstąpieniu od kary w typowych przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o opłatach elektronicznych w systemie viaBOX. Interpretacja przepisów o odstąpieniu od kary może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat drogowych i odpowiedzialności kierowców. Wyjaśnia zasady obiektywnej odpowiedzialności i ograniczenia w stosowaniu przepisów łagodzących karę, co jest istotne dla branży transportowej.
“Kierowco, Twoja wiedza o viaBOXie nie ma znaczenia? Sąd potwierdza obiektywną odpowiedzialność za opłaty drogowe.”
Dane finansowe
WPS: 750 PLN
Zdanie odrębne
Robert Żukowski
Asesor WSA Robert Żukowski zgłosił zdanie odrębne, w którym stwierdził, że skargę należało uwzględnić. Argumentował, że organ administracyjny powinien był wnikliwiej ocenić możliwość zastosowania przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary (dział IVa KPA), zwłaszcza w kontekście wielu naruszeń stwierdzonych w jednej kontroli. Podkreślił, że kara powinna być proporcjonalna do celu i wagi naruszenia, a brak ograniczeń ustawowych w tym zakresie nie wyklucza stosowania zasad praworządności i zaufania do władzy publicznej. Zwrócił uwagę na prewencyjny charakter kar pieniężnych i możliwość zastosowania art. 189f KPA, w tym poprzez rozważenie usunięcia skutków naruszenia.
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.