VI SA/WA 896/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-05-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
wyroby budowlanedeklaracja właściwości użytkowychcementpostępowanie administracyjnebezprzedmiotowośćtermin przydatnościnadzór budowlanykontrolaproducentsprzedawca

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę producenta wyrobu budowlanego na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylające wcześniejsze postanowienie o wezwaniu do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych, uznając sprawę za bezprzedmiotową z uwagi na upływ terminu przydatności produktu.

Producent wyrobu budowlanego zaskarżył postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło postanowienie o wezwaniu do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych. GINB uznał sprawę za bezprzedmiotową, ponieważ zakwestionowana partia cementu przekroczyła termin przydatności do użycia, a postępowanie w tej sprawie zostało już wcześniej umorzone. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB o bezprzedmiotowości postępowania i braku możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi W. Sp. j. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wzywające producenta do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych wyrobu budowlanego – cementu powszechnego użytku MAX 32,5 R. GINB uzasadnił swoje rozstrzygnięcie istotną zmianą okoliczności faktycznych, w szczególności umorzeniem postępowania administracyjnego wszczętego w dniu 25 lipca 2017 r. na podstawie kontroli u sprzedawcy, z uwagi na upływ gwarantowanego terminu zachowania właściwości użytkowych wyrobu (120 dni od daty produkcji). Producent zarzucał organowi rażące naruszenie art. 153 p.p.s.a. (niezastosowanie się do oceny prawnej sądów z poprzednich wyroków) oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Sąd stwierdził, że poprzednie wyroki sądów administracyjnych, wiążące organy, straciły na aktualności z uwagi na istotną zmianę stanu faktycznego – umorzenie postępowania administracyjnego w odrębnym postępowaniu dotyczącym tej samej partii produktu oraz upływ terminu przydatności wyrobu. Sąd podkreślił, że dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie deklaracji właściwości użytkowych było bezprzedmiotowe, a wydanie kolejnego postanowienia merytorycznego naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie GINB, uchylające postanowienie WINB i tym samym kończące postępowanie odwoławcze, było prawidłowe w kontekście zaistniałych okoliczności faktycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej sądu może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania administracyjnego w odrębnym postępowaniu oraz upływ terminu przydatności wyrobu budowlanego stanowiły istotną zmianę stanu faktycznego, która dezaktualizowała wcześniejsze wytyczne sądu i pozwoliła organowi na odstąpienie od merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie lub nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.b. art. 16 § ust. 1a

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 32

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotna zmiana stanu faktycznego (umorzenie postępowania, upływ terminu przydatności wyrobu) dezaktualizuje wcześniejsze wytyczne sądu. Postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu przydatności wyrobu budowlanego. Dalsze prowadzenie postępowania naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Odrzucone argumenty

Organ naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej sądów z poprzednich wyroków. Organ naruszył przepisy k.p.a. (art. 8, 7, 77, 107) poprzez brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy i uchylanie się od zajęcia stanowiska. Brak wykazania istotności zmiany stanu faktycznego. Wskazywanie na okoliczności istniejące w dacie wydania poprzednich wyroków jako nowe.

Godne uwagi sformułowania

istotna zmiana okoliczności faktycznych sprawy bezprzedmiotowość postępowania utrata właściwości organów nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie

Skład orzekający

Grażyna Śliwińska

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Magdalena Maliszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących wyrobów budowlanych po upływie terminu ich przydatności lub braku dostępności, a także interpretacja związania organów oceną prawną sądu w kontekście zmian stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania w odrębnym toku, co może nie mieć zastosowania w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych dotyczących wyrobów budowlanych i znaczenie zmian stanu faktycznego dla związania organów oceną prawną sądu. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów z branży budowlanej.

Kiedy postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe? Sąd wyjaśnia kluczowe zmiany faktyczne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 896/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1097/20 - Wyrok NSA z 2023-12-21
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 20, art. 8 par. 1 i 2, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, art. 105 par. 1 w zw. z art. 126, art. 156 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 266
art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1a
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2011 nr 88 poz 5  art. 6 ust. 3 lit. b
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki  wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 15 maja 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Sp. j. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o wezwaniu do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych wyrobu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt:
VI SA/Wa 896/20
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2020 r., nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2069 ze zm.; dalej: kpa), po rozpatrzeniu zażalenia (pismo z 20 lutego 2018 r.) wniesionego przez W. Spółka Jawna z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka, producent) na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wezwania producenta W. Spółka Jawna z siedzibą w [...] do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z [...] listopada 2017 r., dotyczącej wyrobu budowlanego – cementu powszechnego użytku MAX 32,5 R w zakresie wykazu zasadniczych charakterystyk określonych w zharmonizowanej specyfikacji technicznej deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyrobu w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, uchylił postanowienie z [...] stycznia 2018 r.
Przedstawiając przebieg postępowania GINB wskazał, że w dniach 21 lutego - 2 marca 2017 r. [...] WINB przeprowadził u sprzedawcy, B. B., kontrolę wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R w ilości 80 szt. worków pakowanych po 25 kg, wyprodukowanego w dniu 26 sierpnia 2016 r., z gwarantowanym termin zachowania zadeklarowanych właściwości użytkowych - 120 dni od daty produkcji umieszczonej na opakowaniu, którego producentem był W. Spółka Jawna z siedzibą w [...]. W trakcie kontroli sprzedawca przedstawił deklarację właściwości użytkowych Nr [...] z [...] października 2016 r.
Przedmiotowy wyrób budowlany nie spełniał wymagań określonych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1570), co zostało stwierdzone protokołem kontroli nr [...].
W dniu 25 lipca 2017 r. [...] WINB wszczął postępowanie administracyjne o czym zawiadomił producenta oraz kontrolowanego sprzedawcę.
Pismem z 2 sierpnia 2017 r. producent złożył wniosek o umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z 8 sierpnia 2017 r. [...] WINB wskazał na odrębność postępowań prowadzonych względem sprzedawcy oraz względem producenta i wskazał na brak podstaw do umorzenia postępowania.
Pismem z 11 sierpnia 2017 r. sprzedawca poinformował [...] WINB o wycofaniu produktu.
W toku prowadzonego postępowania pismami z 10 sierpnia 2017 r., 13 września 2017 r., 17 października 2017 r. oraz 23 listopada 2017 r. producent poinformował organ o dokonanych zmianach w deklaracji właściwości użytkowych przedmiotowego wyrobu budowlanego oraz informacji towarzyszących oznakowaniu CE, przedstawiając kopię nowej deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z [...] listopada 2017 r.) oraz nowy wzór opakowania.
Pismem z 22 grudnia 2017 r. [...] WINB odnosząc się do informacji producenta wskazał na nieprawidłowości w przesłanej deklaracji właściwości użytkowych oraz poinformował, że informacje towarzyszące oznakowaniu CE spełniają wymagania ustawowe. Następnie postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. nr [...] wezwał producenta do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z [...] listopada 2017 r., dotyczącej wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R, w zakresie wykazu zasadniczych charakterystyk określonych w zharmonizowanej specyfikacji technicznej deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyrobu w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Pismem z 8 lutego 2018 r. producent wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
Rozpoznając zażalenie, postanowieniem z [...] marca 2018 r. GINB uchylił postanowienie z [...] stycznia 2018 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez producenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to wyrokiem z 25 września 2018 r., VI SA/Wa 1016/18 uchylił postanowienie z [...] marca 2018 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien rozpoznać sprawę na nowo w pełni, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, a w szczególności tych dotyczących zasadności uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania.
Równolegle do powyższego [...] WINB, po przekazaniu mu akt sprawy do ponownego rozpoznania w związku z postanowieniem GINB z [...] marca 2018 r., postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] zakazał sprzedawcy dalszego udostępniania wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R oraz wyznaczył termin do 21 maja 2018 r. na usunięcia nieprawidłowości polegającej na sporządzeniu deklaracji właściwości użytkowych niezgodnie z art. 6 ust. 3 lit b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz.UE.L 2011 Nr 88, str. 5; dalej rozporządzenie Nr 305/2011). Po rozpoznaniu wniesionego przez producenta zażalenia (pismo z 16 kwietnia 2018 r.) ww. postanowienie zostało uchylone postanowieniem z [...] maja 2018 r. znak [...] a postępowanie administracyjne wszczęte w dniu 25 lipca 2017 r. umorzone.
Po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie VI SA/Wa 1016/18 i przekazaniu organowi akt sprawy, postanowieniem z [...] lutego 2019 r. znak: [...] uchylił postanowienie z [...] stycznia 2018 r. w całości. W uzasadnieniu wskazał, że wydając rozstrzygnięcie uwzględnił okoliczność umorzenia postępowania wszczętego w dniu 25 lipca 2017 r., na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej u sprzedawcy w sprawie wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R, którego producentem była skarżąca spółka.
Na powyższe postanowienie skargę do WSA w Warszawie wniósł producent, zarzucając organowi m.in. rażące naruszenie art. 153 p.p.s.a oraz art. 8 § 1 i 2 i art. 7 w zw. z art. 77 i 107 § 3 k.p.a.
Wyrokiem z 11 lipca 2019 r., VI SA/Wa 911/19 Sąd uchylił postanowienie z [...] lutego 2018 r. wskazując, że organ nie zastosował się do wytycznych oraz oceny prawnej zawartej w wyroku z 25 września 2018 r. Podkreślił jednocześnie, że lakoniczność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia uniemożliwia poznanie toku rozumowania i argumentów, jakimi kierował się organ uchylając postanowienie z [...] stycznia 2018 r.
Po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego i przekazaniu akt organowi pismem z 21 listopada 2019 r. GINB wezwał sprzedawcę do udzielenia informacji czy wyrób budowlany: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R, wyprodukowany przez skarżącą spółkę w dniu 26 sierpnia 2016 r. jest nadal w jego posiadaniu. W odpowiedzi, pismem z 29 listopada 2019 r., sprzedawca wskazał, że nie posiada już przedmiotowego wyrobu budowlanego.
Uzasadniając ponowne uchylenie postanowienia z [...] stycznia 2018 r. (v. zaskarżone postanowienie z [...] stycznia 2020 r.), GINB odstąpił od merytorycznego odniesienia się do zarzutów zawartych w zażaleniu z 8 lutego 2018 r., wskazując przy tym na istotną zmianę okoliczności faktycznych sprawy, jaką było umorzenie przez GINB (v. postanowienie z [...] maja 2018 r.) postępowania pierwszej instancji wszczętego w dniu 25 lipca 2017 r., na podstawie kontroli przeprowadzonej u sprzedawcy w sprawie wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R, którego producentem była skarżąca spółka. Powyższe, jak podkreślił organ, wiązało się z upływem gwarantowanego terminu zachowania zadeklarowanych właściwości użytkowych wyrobu, co skutkowało utratą właściwości organów nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania wszczętego na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych. GINB nadmienił ponadto, że przedmiotowy wyrób budowlany nie znajduje się już u kontrolowanego sprzedawcy a zatem na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe dokonanie oceny informacji towarzyszących oznakowaniu CE czy też deklaracji właściwości użytkowych.
Nawiązując do treści art. 153 p.p.s.a oraz przywołując tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych GINB zaznaczył, że wskazane przez niego istotne zmiany okoliczności faktycznych sprawy wyłączają ciążący na organie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyrokach Sądu z 25 września 2018 r. oraz 11 lipca 2019 r. Powyższe zmiany stanu faktycznego określił jako kluczowe dla postępowania administracyjnego w sprawie wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R, wszczętego na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy o wyrobach budowlanych bowiem powodują bezprzedmiotowość postępowania o charakterze przedmiotowym i wymagają uwzględnienia niezależnie od związania oceną prawną wynikającą z art. 153 p.p.s.a.
Przywołując treść art. 144 kpa oraz odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2017 r. II GSK 4844/16 organ podkreślił, że zróżnicowanie kwestii procesowych regulowanych w formie postanowienia powoduje, że w postępowaniu zażaleniowym mogą wystąpić sytuacje, gdy odpowiednie stosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa będzie sprawdzało się jedynie do uchylenia przez organ II instancji postępowania organu I instancji i takie rozstrzygnięcie nie będzie wówczas oznaczało naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Uwzględniając okoliczność, że postępowanie wszczęte w dniu 25 lipca 2017 r., na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej u sprzedawcy B. B. zostało umorzone postanowieniem GINB z [...] maja 2018 r., organ zmuszony był jedynie uchylić postanowienie z dnia [...] stycznia 2018 r.
Nawiązując do wyroku WSA w Warszawie z 11 lipca 2019 r., VI SA/Wa 911/19 organ podkreślił, że Sąd rozstrzygając w dniu 25 września 2016 r. w sprawie VI SA/Wa 1016/19 nie miał wiedzy o wydanym przez GINB postanowieniu z [...] maja 2018 r. uchylającym postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. i umarzającym postępowanie prowadzone w pierwszej instancji przez [...] WINB. Organ wprawdzie poinformował Sąd o postanowieniu z [...] kwietnia 2018 r. i wniesionym przez producenta zażaleniu, jednak rozpatrzenie zażalenia nastąpiło już po wydaniu wyroku przez Sąd. Sąd ten nie miał również wiedzy o innej okoliczności faktycznej tj. upływie 120 dni od daty produkcji umieszczonej na opakowaniu, która przesądziła o braku właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego do orzekania w sprawie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi:
1. rażące naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia oraz sporządzenie jego uzasadnienia, które nie spełnia wymogu zastosowania się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania organu, szczegółowo określonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lipca 2019 r., VI SA/Wa 911/19 poprzez:
a) niewykazanie na czym polegała istotność zmiany stanu faktycznego skutkującego odstąpieniem od oceny prawnej i wytycznych zawartych w ww. wyroku oraz w wyroku z 25 września 2018 r., VI SA/Wa 1016/18 w kontekście wydania postanowienia z [...] maja 2018 r., znak [...];
b) wskazanie na okoliczności, które istniały w dacie wydania wyroku w dniu 25 września 2018 r. VI SA/Wa 1016/18, jako nowe okoliczności pozwalające organowi na niezastosowanie art. 153 p.p.s.a. przy wydawaniu pierwotnie zaskarżonego postanowienia GINB z [...] lutego 2019 r. oraz postanowienia z [...] stycznia 2020 r.;
c) niewskazania czy organ I instancji uchybił dyspozycji art. 20 kpa dotyczącej badania właściwości rzeczowej organu administracji publicznej w ramach wydania decyzji wobec skarżącej;
d) nierozstrzygnięcie kwestii tożsamości podmiotowo-przedmiotowej sprawy;
e) zakończenie postępowania odwoławczego bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej;
f) nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze z 23 kwietnia 2018 r. zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Sądu z 25 września 2018 r., VI SA/Wa 1016/18, podczas gdy z uzasadnieniu ww. wyroku wprost wynika obowiązek organu w zakresie ustosunkowania się do podniesionych zarzutów, na co zwrócił uwagę Sąd w wyroku z 11 lipca 2019 r., VI SA/Wa 911/19;
2. naruszenie art. 8 § 1 i 2 kpa poprzez ich niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia postanowienia, w którym organ bezpodstawnie odmawia już po raz trzeci zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie tj. w zakresie odpowiedzi na zażalenie skarżącej, która podnosi zarzut prawidłowego sporządzenia deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z [...] listopada 2017 r., dotyczącej wyrobu budowlanego: cement do powszechnego użytku MAX 32,5 R, w zakresie wykazu zasadniczych charakterystyk określonych w zharmonizowanej specyfikacji technicznej deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyboru producenta, do której stworzenia skarżąca przyjęła wytyczne GINB zawarte w postanowieniu wydanym [...] września 2017 r., nr [...] oraz w oparciu o późniejszą kontrolę [...] WINB zakończoną [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] - obejmującej ocenę DWU i oznakowania CE, co do których organ nie miał zastrzeżeń.
3. naruszenie art. 8 § 1 i 2 kpa poprzez ich niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia postanowienia, w którym organ nie zajmuje już po raz trzeci merytorycznego stanowiska w sprawie tj. w zakresie wskazania jak i według jakich wytycznych, powinna być sporządzona w sposób prawidłowy deklaracja właściwości użytkowych nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., dotycząca wyrobu budowlanego: cement do powszechnego użytku MAX 32,5 R w zakresie wykazu zasadniczych charakterystyk określonych w zharmonizowanej specyfikacji technicznej deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyboru producenta.
4. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez ich niezastosowanie i wydanie postanowienia oraz sporządzenie uzasadnienia, w którym organ już po raz trzeci uchyla się od zajęcia stanowiska w sprawie, pomimo skonkretyzowania kierunku działań, które powinny być przez organ podjęte w ramach dalszego postępowania, tak aby postanowienie było zgodne z prawem, a zarazem oczekiwaniami skarżącej, które pozwoli skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą na niezakłócone i prawidłowe przygotowywanie i sporządzanie deklaracji właściwości użytkowych towarów, których jest producentem, tak aby wyeliminować niepewność obrotu gospodarczego, która w obecnej sytuacji trwa już 3 lata.
Wskazując powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wniosła również o wydanie postanowienia w trybie art. 155 § 1 p.p.s.a., którym Sąd poinformuje Ministra Rozwoju, jako organ nadzorujący GINB o istotnych naruszeniach prawa oraz okolicznościach mających wpływ na ich powstanie, których dopuszcza się GINB w ramach wydania kolejnego już - trzeciego - niemerytorycznego postanowienia w sprawie, które skarżąca zmuszona jest ponownie kwestionować oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy VI SA/Wa 1016/18 i VI SA/Wa 911/19 w szczególności wyroku z 25 września 2018 r. wraz z jego uzasadnieniem, skargi z 23 kwietnia 2018 r. wraz z załącznikami, wyroku z 11 lipca 2019 r. wraz z jego uzasadnieniem, skargi z 20 marca 2019 r. wraz z załącznikami na okoliczności szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.2019.2325 t.j. - zwanej dalej p.p.s.a.).
Biorąc powyższe kryteria pod uwagę, Sąd doszedł do przekonania o bezzasadności zarzutów skargi. Nie dopatrzył się także uchybień, które należało wziąć pod uwagę z urzędu, jako rzutujących na prawidłowość zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Tym samym należało stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem.
Przedmiotem sprawy była legalność rozstrzygnięcia GINB, który zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. uchylił w całości postanowienie [...] WINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie wezwania producenta W. Sp. J. z siedzibą w [...] do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., dotyczącej wyrobu budowlanego - cementu powszechnego użytku MAX 32,5 R w zakresie wykazu zasadniczych charakterystyk określonych w zharmonizowanej specyfikacji technicznej deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyrobu w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. postanowienia).
Zdaniem Sądu, zgodność z prawem wydania zaskarżonego postanowienia nie budzi wątpliwości.
Skarżący akcentuje fakt, iż przed tut. Sądem niniejsza sprawa była już rozpatrywana dwukrotnie. Pierwszy raz oceny rozstrzygnięcia organu dokonał Sąd w wyroku z dnia 25 września 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1016/18. W wyroku tym sąd zobowiązał organ do tego by: (...) rozpoznać sprawę na nowo w pełni, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze a w szczególności tych dotyczących zasadności uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania, dodatkowo sąd wskazał, iż postępowanie odwoławcze winno zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. WSA w Warszawie w kolejnym wyroku z dnia 11 lipca 2019 roku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 911/19 wskazywał na konieczność wykonania powyższych obowiązków.
Należy zauważyć, iż podstawą wydania zaskarżonego postanowienia o charakterze kasatoryjnym był - nie brany pod uwagę w poprzednio wydanych rozstrzygnięciach - stan faktyczny oraz prawny, co w ocenie Sądu niweluje na obecnym etapie wskazania WSA w Warszawie zawarte w powyższych wyrokach, których sens sprowadza się do zwrócenia uwagi organom rozpoznającym sprawę na obowiązek precyzyjnego wskazania uchybień w oznakowaniu produktu oraz sposobu osiągnięcia stanu zgodności oznakowań z prawem.
GITD, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie, wskazał na bezprzedmiotowość merytorycznego załatwienia sprawy, która ujawniła się na obecnym etapie, podając przy tym stosowną, całkowicie przekonującą w ocenie Sądu argumentację.
Zdaniem Sądu, kluczową okolicznością, którą prawidłowo wziął organ pod uwagę wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, jest fakt, iż w odrębnie prowadzonym postępowaniu, skierowanym przeciwko producentowi jak również sprzedawcy przedmiotowej partii cementu, GINB postanowieniem z [...] maja 2018 r. znak [...], po rozpoznaniu wniesionego przez producenta zażalenia uchylił postanowienie [...] WINB z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], a postępowanie administracyjne wszczęte w dniu 25 lipca 2017 r. umorzył. Powyższym postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. [...] WINB zakazał sprzedawcy dalszego udostępniania wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R oraz wyznaczył termin do 21 maja 2018 r. na usunięcia nieprawidłowości polegającej na sporządzeniu deklaracji właściwości użytkowych niezgodnie z art. 6 ust. 3 lit b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz.UE.L 2011 Nr 88, str. 5; dalej rozporządzenie Nr 305/2011).
W zaskarżonym postanowieniu GINB zaakcentował fakt, iż podstawą wydania powyższego rozstrzygnięcia było dostrzeżenie, iż przedmiotowy produkt budowlany (zakwestionowana partia cementu) uległ "przeterminowaniu" na skutek wyekspirowania 120-dniowego terminu przydatności do użycia, deklarowanego przez producenta, w stosunku do daty produkcji (21 sierpnia 2016 r.).
Zdaniem Sądu, w ustalonych prawidłowo okolicznościach faktycznych, prowadzenie postęowania i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organy nadzoru budowlanego było zbędne i stanowiłoby wręcz przekroczenie ich kompetencji.
Przede wszystkim z uwagi na to, że sprawa została już ostatecznie zakończona postanowieniem GINB z [...] maja 2018 r w odrębnie prowadzonym postępowaniu przeciwko obydwu podmiotom: sprzedawcy oraz producentowi, uznać należy, że dalsze prowadzenie sprawy było już bezprzedmiotowe. Uchylenie postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty było więc konieczne, jednak umorzenie postępowania byłoby już czynnością zbędną, powielałoby bowiem powyższe postanowienie GINB. Rację ma natomiast skarżący, że dla stwierdzenia, iż rozpoznawana sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta, co oznacza brak możliwości wydania w niej ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia, istotne znaczenie ma tożsamość obu spraw. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy tego samego przedmiotu rozstrzygnięcia i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Zdaniem Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w aktualnie rozpoznawanej sprawie. Okoliczność, że postępowanie, które toczyło się odrębnie, dotyczyło nie jednego, lecz dwóch podmiotów (zarówno producenta, będącego skarżącym w niniejszej sprawie, jak i sprzedawcy) nie ma znaczenia, gdyż nie zmienia faktu, że sprawa wobec producenta toczyła się de facto oraz de iure w tym samym dokładnie przedmiocie. Wydanie kolejnego postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, czego obecnie domaga się skarżący, wiązałoby się zatem z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 kpa (res iudicata).
Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy istotnym jest, że w dniu 25 lipca 2017 r. organ wojewódzki wszczął postępowanie administracyjne, na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej u Pana B. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. z siedzibą w m. [...], w sprawie wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R, którego producentem jest: W. Sp. J. z siedzibą w [...], niespełniającego wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych. Postępowanie w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w ustawie wszczyna się z urzędu, w oparciu o art. 16 ust. 1a ustawy o wyrobach budowlanych, na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej m.in. u sprzedawcy. Przedmiotem tego postępowania jest wyrób znajdujący się u kontrolowanego sprzedawcy (w tejże ilości). Jak przyjął organ, już sam fakt, że wyrób ten nie znajduje się już u sprzedawcy mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania i konieczne jest wówczas wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (na podstawie art. 32 ustawy o wyrobach budowlanych). Niezależnie od tego, przesłanką prowadzącą do tej samej konkluzji jest fakt "przeterminowania" wyrobu budowlanego, co czyni niewłaściwymi w sprawie organy nadzoru budowlanego. Stwierdzając tego rodzaju uchybienia brak było innej możliwości procesowej, jak tylko uchylając rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 kpa.
Jednocześnie należy wskazać, że w toku postępowania, wszczętego w wyniku kontroli u sprzedawcy w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych, wydaje się rozstrzygnięcia wskazane w art. 30 ust. 1 i 2 tej ustawy (lub jak wskazano wyżej w art. 32). Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych (który został zastosowany w niniejszej sprawie) właściwy organ, w wyniku kontroli u sprzedawcy, w przypadku stwierdzenia, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych w niniejszej ustawie, wydaje postanowienie zakazujące dalszego udostępniania wyrobu budowlanego przez sprzedawcę, wyznaczając termin usunięcia określonych nieprawidłowości.
Z przepisu tego jasno wynika, że właściwy organ jest zobowiązany do wydania postanowienia złożonego z dwóch elementów: zakazu dalszego udostępniania wyrobu budowlanego przez sprzedawcę oraz wyznaczenia terminu usunięcia określonych nieprawidłowości.
Postanowienie w zakresie wyznaczania terminu usunięcia określonych nieprawidłowości skierowane jest do obydwu stron postępowania, a do sprzedawcy jedynie w zakresie zakazu dalszego przekazywania wyrobu budowlanego. W sentencji nie wskazuje się podmiotu zobowiązanego do usunięcia tych nieprawidłowości, jednak należy przyjąć, że jedynie producent, jego upoważniony przedstawiciel albo importer wyrobu (w ograniczonym zakresie) uprawnieni będą do podejmowania czynności "naprawczych", co powinno zostać wyraźnie wskazane w uzasadnieniu wydanego postanowienia.
Dlatego też pierwotnie wydane postanowienie [...] WINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] (w przedmiocie wezwania producenta W. Sp. J. z siedzibą w [...] do usunięcia nieprawidłowości w deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., dotyczącej wyrobu budowlanego - cementu powszechnego użytku MAX 32,5 R w zakresie wykazu zasadniczych charakterystyk określonych w zharmonizowanej specyfikacji technicznej deklarowanego zamierzonego zastosowania lub zastosowań wyrobu w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia) było wadliwe i zostało uchylone przez GINB.
Nie jest zasadnym więc wywodzenie z wadliwie skonstruowanego postanowienia założenia, że nie mamy do czynienia z tożsamością podmiotowo-przedmiotową. W odrębnie prowadzonej sprawiie stronami postępowania były bowiem od samego początku zarówno kontrolowany sprzedawca (B. B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą B. z siedzibą w m. [...]) , jak i producent wyrobu budowlanego (W. Sp. J. z siedzibą w [...]).
Koniecznym jest w tym miejscu wskazanie, że wbrew twierdzeniom skarżącego, kontrolowane obecnie postępowanie (wszczęte przez organ wojewódzki w dniu 25 lipca 2017 r.) nie dotyczy całego typu, a jedynie partii wyrobu budowlanego: cement powszechnego użytku MAX 32,5 R (niepowtarzalny kod identyfikacyjny: [...] 32,5R), wyprodukowanego przez skarżącego w dniu 26 sierpnia 2016 r., w ilości 80 szt. worków pakowanych po 25 kg, który był przedmiotem kontroli [...] WINB przeprowadzonej w dniach 21 lutego - 2 marca 2017 r., nr akt: [...]. Wraz z tą partią wyrobu udostępniana była konkretna kopia deklaracji właściwości użytkowych, jak również określone informacje towarzyszące oznakowaniu CE. Biorąc pod uwagę, że partia tego wyrobu nie znajduje się już u kontrolowanego sprzedawcy (a tym samym dołączone do niej dokumenty), brak jest możliwości oceny prawidłowości ich sporządzenia.
Wobec powyższego, należy stwierdzić, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się poszczególnych z nich, należy wskazać, że w myśl art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. "Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem." (por.: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2020 r. III SA/Gl 1175/19). Okoliczności dezaktualizujące obowiązek zastosowania oceny prawnej wyrażony w poprzednich wyrokach WSA zostały opisane powyżej. Zarzut rażącego naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest zatem chybiony.
Podobnie za nietrafne należy uznać zarzuty naruszenia art. 20, 8 § 1 i 2, 7, 77 oraz 107 § 3 kpa. GINB – wbrew zarzutom skargi - wskazane kwestie prawne prawidłowo rozpoznał i odzwierciedlił swój tok rozumowania w zaskarżonym postanowieniu. Kwestia braku właściwości organów w rozpoznawanej sprawie wobec "przeterminowania" produktu była jedną z podstaw wziętych pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie był konsekwencją przyjęcia prawidłowego poglądu o bezprzedmiotowości toczącego się postępowania.
Z powyższych względów, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI